મહાભારત · અધ્યાય 3.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.131.1
अस्मिन्किल स्वयं राजन्निष्टवान्वै प्रजापतिः ।
सत्रमिष्टीकृतं नाम पुरा वर्षसहस्रिकम् ॥ ३.१३१.१ ॥
લોમશ બોલ્યા: હે રાજા, અહીં જ સ્વયં પ્રજાપતિએ યજ્ઞ કર્યો હતો. પૂર્વે તેમણે 'સત્ર' નામનો હજાર વર્ષ ચાલનારો યજ્ઞ સંપન્ન કર્યો હતો.
3.131.2
अम्बरीषश्च नाभाग इष्टवान्यमुनामनु ।
यत्रेष्ट्वा दशपद्मानि सदस्येभ्योऽभिसृष्टवान् ॥ ३.१३१.२ ॥
નાભાગનો પુત્ર અંબરીષ યમુનાના કિનારે યજ્ઞ કરતો હતો; ત્યાં યજ્ઞ કરીને તેણે સદસ્યોને દસ પદ્મ (ધન) દાનમાં આપ્યા.
3.131.3
यज्ञैश्च तपसा चैव परां सिद्धिमवाप सः ।
देशश्च नाहुषस्यायं य़ज्वनः पुण्यकर्मणः ॥ ३.१३१.३ ॥
યજ્ઞો અને તપથી તેમણે પરમ સિદ્ધિ મેળવી. આ પ્રદેશ નહુષપુત્ર, યજ્ઞકર્તા અને પુણ્યકર્મી (યયાતિનો) છે.
3.131.4
सार्वभौमस्य कौन्तेय ययातेरमितौजसः ।
स्पर्धमानस्य शक्रेण तस्येदं यज्ञवास्त्विह ॥ ३.१३१.४ ॥
હે કૌંતેય, આ અમિત તેજસ્વી, ઇન્દ્ર સાથે સ્પર્ધા કરનાર સાર્વભૌમ યયાતિની યજ્ઞભૂમિ છે.
3.131.5
पश्य नानाविधाकारैरग्निभिर्निचितां महीम् ।
मज्जन्तीमिव चाक्रान्तां ययातेर्यज्ञकर्मभिः ॥ ३.१३१.५ ॥
જુઓ, યયાતિના યજ્ઞકર્મોથી આક્રાંત આ ધરતી વિવિધ આકારની અગ્નિઓથી ઢંકાયેલી છે, જાણે ડૂબી રહી હોય.
3.131.6
एषा शम्येकपत्रा सा शकटं चैतदुत्तमम् ।
पश्य रामह्रदानेतान्पश्य नारायणाश्रमम् ॥ ३.१३१.६ ॥
આ એકપત્રા શમી છે; તે ઉત્તમ શકટ છે. જુઓ, આ પરશુરામનાં સરોવર છે; જુઓ, નારાયણનો આશ્રમ.
3.131.7
एतच्चर्चीकपुत्रस्य योगैर्विचरतो महीम् ।
प्रसर्पणं महीपाल रौप्यायाममितौजसः ॥ ३.१३१.७ ॥
હે મહીપાલ, ચર્ચીકના પુત્રે યોગબળથી પૃથ્વી પર વિચરણ કરતાં લીધેલો આ માર્ગ છે; અમિતૌજસ્વીનો રૌપ્ય-વિસ્તાર.
3.131.8
अत्रानुवंशं पठतः शृणु मे कुरुनन्दन ।
उलूखलैराभरणैः पिशची यदभाषत ॥ ३.१३१.८ ॥
અહીં હું વંશપરંપરા વાંચું છું; હે કુરુનંદન, સાંભળ—ઉખળ અને આભૂષણો વિશે પિશાચીએ જે કહ્યું તે.
3.131.9
युगन्धरे दधि प्राश्य उषित्वा चाच्युतस्थले ।
तद्वद्भूतलये स्नात्वा सपुत्रा वस्तुमर्हसि ॥ ३.१३१.९ ॥
યુગંધરમાં દહીં ખાઈને, અચ્યુતસ્થળે રહીને, તેમ જ ભૂતલયમાં સ્નાન કરીને, પુત્રો સાથે વસવું તને યોગ્ય છે.
3.131.10
एकरात्रमुवित्वेह द्वितीयं यदि वत्स्यसि ।
एतद्वै ते गदेवावृत्तं रात्रौ वृत्तमितोऽन्यथा ॥ ३.१३१.१० ॥
અહીં એક રાત રહીને, બીજી રાત પણ રહેશો તો આ તારા માટે કહ્યા પ્રમાણે જ થશે; નહીંતર રાત્રિનો આચાર અહીંથી ભિન્ન હશે.
3.131.11
अद्य चात्र निवत्स्यामः क्षपां भरतसत्तम ।
द्वारमेतत्तु कौन्तेय कुरुक्षेत्रस्य भारत ॥ ३.१३१.११ ॥
આજે આપણે અહીં જ રાત વિતાવીશું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ. હે કૌન્તેય, આ જ કુરુક્ષેત્રનું દ્વાર છે, હે ભારત.
3.131.12
अत्रैव नाहुषो राजा राजन्क्रतुभिरिष्टवान् ।
ययातिर्बहुरत्नौर्घर्यत्रेन्द्रो मुदमभ्यगात् ॥ ३.१३१.१२ ॥
અહીં જ નહુષપુત્ર રાજા યયાતિએ, હે રાજન્, યજ્ઞો વડે યજન કર્યું; ત્યાં ઘણાં રત્નોનો વર્ષાવ થયો અને ઇન્દ્રને આનંદ થયો.
3.131.13
एतत्प्लक्षावतरणं यमुनातीर्थमुत्तमम् ।
एतद्वै नाकपृष्ठस्य द्वारमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.१३१.१३ ॥
આ પ્લક્ષ વૃક્ષ પરથી ઉતરવાનું સ્થળ છે, યમુનાનું ઉત્તમ તીર્થ. જ્ઞાનીઓ આને સ્વર્ગનું દ્વાર કહે છે.
3.131.14
अत्रसारस्वतैर्यज्ञैरीजानाः परमर्षयः ।
यूपोलूखलिकास्तात गच्छन्त्यवभृथप्लवम् ॥ ३.१३१.१४ ॥
અહીં સારસ્વત યજ્ઞોથી યજન કરનારા પરમ ઋષિઓ, હે તાત, યૂપ અને ઉલૂખલ સાથે અવભૃથ સ્નાન પામે છે.
3.131.15
अत्रवै भरतो राजा राजन्क्रतुभिरिष्टवान् ।
हयमेधेन यज्ञेन मेध्यमश्वमवासृजत् ॥ ३.१३१.१५ ॥
અહીં જ રાજા ભરતે, હે રાજન્, યજ્ઞોથી યજન કર્યું. અશ્વમેધ યજ્ઞમાં તેણે પવિત્ર અશ્વ છોડ્યો.
3.131.16
असकृत्कृष्णसारङ्गं धर्मेणाप्य च मेदिनीम् ।
अत्रैव पुरुषव्याघ्र मरुत्तः सत्रमुत्तमम्।
प्राप चैवर्षिमुख्येन संवर्तेनाभिपालितः ॥ ३.१३१.१६ ॥
વારંવાર કૃષ્ણસારંગ મૃગ અને ધર્મથી પૃથ્વી પામીને, અહીં જ, હે પુરુષવ્યાઘ્ર, મરુત્તે ઉત્તમ સત્ર પ્રાપ્ત કર્યું; ઋષિશ્રેષ્ઠ સંવર્તથી સુરક્ષિત થઈને.
3.131.17
अत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र सर्वाल्लोँकान्प्रपश्यति ।
पूयते दुष्कृताच्चैव अत्रापि समुपस्पृश ॥ ३.१३१.१७ ॥
અહીં આચમન કરીને, હે રાજેન્દ્ર, માણસ સર્વ લોકો જુએ છે અને દુષ્કૃતથી શુદ્ધ થાય છે. અહીં પણ સારી રીતે આચમન કર.
3.131.18
तत्र सभ्रातृकः स्नात्वा स्तूयमानो महर्षिभिः ।
लोमशं पाण्डवश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१३१.१८ ॥
ત્યાં ભાઈઓ સહિત સ્નાન કરીને, મહર્ષિઓ દ્વારા સ્તુતિ પામતા પાંડવશ્રેષ્ઠે લોમશને આ વચન કહ્યું.
3.131.19
सर्वाँल्लोकान्प्रपश्यामि तपसा सत्यविक्रम ।
इहस्तः पाण्डवश्रेष्ठं पश्यामि श्वेतवाहनम् ॥ ३.१३१.१९ ॥
હે સત્યપરાક્રમી, તપના બળથી હું બધા લોકોને જોઉં છું. અહીં ઊભા રહીને હું પાંડવશ્રેષ્ઠ શ્વેતવાહન (અર્જુન)ને જોઉં છું.
3.131.20
एवमेतन्महाबाहो पश्यन्ति परमर्षयः ।
इह स्नात्वा तपोयुक्तांस्त्रील्लोँकान्सचराचरान् ॥ ३.१३१.२० ॥
હા, આ એમ જ છે, હે મહાબાહો. પરમ ઋષિઓ અહીં સ્નાન કરીને, તપથી યુક્ત થઈને, ચરાચર સહિત ત્રણ લોકને જુએ છે.
3.131.21
सरस्वतीमिमां पुण्यां पुण्यैकशरणावृताम् ।
यत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ धूतपाप्मा भविष्यसि ॥ ३.१३१.२१ ॥
આ પવિત્ર સરસ્વતી છે, જે માત્ર પુણ્યના શરણથી ઘેરાયેલી છે. હે નરશ્રેષ્ઠ, અહીં સ્નાન કરીને તું પાપમુક્ત થઈશ.
3.131.22
इह सारस्वतैर्यज्ञैरिष्टवन्तः सुरर्षयः ।
ऋषयश्चैव कौन्तेय तथा राजर्षयोपि च ॥ ३.१३१.२२ ॥
અહીં સારસ્વત યજ્ઞો વડે દેવર્ષિઓએ યજ્ઞ કર્યો છે. હે કૌન્તેય, ઋષિઓ અને રાજર્ષિઓએ પણ તે જ રીતે કર્યો છે.
3.131.23
वेदी प्रजापतेरेषा समन्तात्पञ्चयोजना ।
कुरोर्वै यज्ञशीलस्य क्षेत्रमेतन्महात्मनः ॥ ३.१३१.२३ ॥
આ પ્રજાપતિની વેદી છે, ચારેબાજુ પાંચ યોજન સુધી વિસ્તરેલી. આ યજ્ઞશીલ મહાત્મા કુરુનું ક્ષેત્ર છે.