ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.131.1
अस्मिन्किल स्वयं राजन्निष्टवान्वै प्रजापतिः ।
सत्रमिष्टीकृतं नाम पुरा वर्षसहस्रिकम् ॥ ३.१३१.१ ॥
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਵਯੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸਤ੍ਰ' ਨਾਮਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.131.2
अम्बरीषश्च नाभाग इष्टवान्यमुनामनु ।
यत्रेष्ट्वा दशपद्मानि सदस्येभ्योऽभिसृष्टवान् ॥ ३.१३१.२ ॥
ਨਾਭਾਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ; ਉੱਥੇ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਦੱਸਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਪਦਮ (ਧਨ) ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
3.131.3
यज्ञैश्च तपसा चैव परां सिद्धिमवाप सः ।
देशश्च नाहुषस्यायं य़ज्वनः पुण्यकर्मणः ॥ ३.१३१.३ ॥
ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਯਯਾਤੀ) ਦੀ ਹੈ।
3.131.4
सार्वभौमस्य कौन्तेय ययातेरमितौजसः ।
स्पर्धमानस्य शक्रेण तस्येदं यज्ञवास्त्विह ॥ ३.१३१.४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਹ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰਵਭੌਮ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਯੱਗਭੂਮੀ ਹੈ।
3.131.5
पश्य नानाविधाकारैरग्निभिर्निचितां महीम् ।
मज्जन्तीमिव चाक्रान्तां ययातेर्यज्ञकर्मभिः ॥ ३.१३१.५ ॥
ਵੇਖੋ, ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
3.131.6
एषा शम्येकपत्रा सा शकटं चैतदुत्तमम् ।
पश्य रामह्रदानेतान्पश्य नारायणाश्रमम् ॥ ३.१३१.६ ॥
ਇਹ ਏਕਪੱਤਰਾ ਸ਼ਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਸ਼ਕਟ ਹੈ। ਵੇਖੋ, ਇਹ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਹਨ; ਵੇਖੋ, ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ।
3.131.7
एतच्चर्चीकपुत्रस्य योगैर्विचरतो महीम् ।
प्रसर्पणं महीपाल रौप्यायाममितौजसः ॥ ३.१३१.७ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਚਰਚੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਲਿਆ ਇਹ ਰਾਹ ਹੈ; ਅਮਿਤੌਜਸ ਦਾ ਚਾਂਦੀ-ਵਿਸਤਾਰ।
3.131.8
अत्रानुवंशं पठतः शृणु मे कुरुनन्दन ।
उलूखलैराभरणैः पिशची यदभाषत ॥ ३.१३१.८ ॥
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ, ਸੁਣੋ—ਉਖਲੀ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ।
3.131.9
युगन्धरे दधि प्राश्य उषित्वा चाच्युतस्थले ।
तद्वद्भूतलये स्नात्वा सपुत्रा वस्तुमर्हसि ॥ ३.१३१.९ ॥
ਯੁਗੰਧਰ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਖਾ ਕੇ, ਅਚਯੁਤਸਥਲ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਤਲਯ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਸਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
3.131.10
एकरात्रमुवित्वेह द्वितीयं यदि वत्स्यसि ।
एतद्वै ते गदेवावृत्तं रात्रौ वृत्तमितोऽन्यथा ॥ ३.१३१.१० ॥
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੇ ਦੂਜੀ ਰਾਤ ਵੀ ਰਹੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਆਚਰਣ ਇੱਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
3.131.11
अद्य चात्र निवत्स्यामः क्षपां भरतसत्तम ।
द्वारमेतत्तु कौन्तेय कुरुक्षेत्रस्य भारत ॥ ३.१३१.११ ॥
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾਵਾਂਗੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਹੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਦੁਆਰ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.131.12
अत्रैव नाहुषो राजा राजन्क्रतुभिरिष्टवान् ।
ययातिर्बहुरत्नौर्घर्यत्रेन्द्रो मुदमभ्यगात् ॥ ३.१३१.१२ ॥
ਏਥੇ ਹੀ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
3.131.13
एतत्प्लक्षावतरणं यमुनातीर्थमुत्तमम् ।
एतद्वै नाकपृष्ठस्य द्वारमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.१३१.१३ ॥
ਇਹ ਪਲਕ੍ਸ਼ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ। ਗਿਆਨੀ ਇਸਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦੁਆਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
3.131.14
अत्रसारस्वतैर्यज्ञैरीजानाः परमर्षयः ।
यूपोलूखलिकास्तात गच्छन्त्यवभृथप्लवम् ॥ ३.१३१.१४ ॥
ਇੱਥੇ ਸਾਰਸਵਤ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੂਪ ਤੇ ਉਲੂਖਲ ਸਮੇਤ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.131.15
अत्रवै भरतो राजा राजन्क्रतुभिरिष्टवान् ।
हयमेधेन यज्ञेन मेध्यमश्वमवासृजत् ॥ ३.१३१.१५ ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ।
3.131.16
असकृत्कृष्णसारङ्गं धर्मेणाप्य च मेदिनीम् ।
अत्रैव पुरुषव्याघ्र मरुत्तः सत्रमुत्तमम्।
प्राप चैवर्षिमुख्येन संवर्तेनाभिपालितः ॥ ३.१३१.१६ ॥
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਸਾਰੰਗ ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਮਰੁੱਤ ਨੇ ਉੱਤਮ ਸੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਵਰਤ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
3.131.17
अत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र सर्वाल्लोँकान्प्रपश्यति ।
पूयते दुष्कृताच्चैव अत्रापि समुपस्पृश ॥ ३.१३१.१७ ॥
ਇੱਥੇ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਚਮਨ ਕਰ।
3.131.18
तत्र सभ्रातृकः स्नात्वा स्तूयमानो महर्षिभिः ।
लोमशं पाण्डवश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१३१.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਂਡਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਲੋਮਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.131.19
सर्वाँल्लोकान्प्रपश्यामि तपसा सत्यविक्रम ।
इहस्तः पाण्डवश्रेष्ठं पश्यामि श्वेतवाहनम् ॥ ३.१३१.१९ ॥
ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
3.131.20
एवमेतन्महाबाहो पश्यन्ति परमर्षयः ।
इह स्नात्वा तपोयुक्तांस्त्रील्लोँकान्सचराचरान् ॥ ३.१३१.२० ॥
ਇਹ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ। ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਰਾਚਰ ਸਹਿਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
3.131.21
सरस्वतीमिमां पुण्यां पुण्यैकशरणावृताम् ।
यत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ धूतपाप्मा भविष्यसि ॥ ३.१३१.२१ ॥
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਪੁੰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.131.22
इह सारस्वतैर्यज्ञैरिष्टवन्तः सुरर्षयः ।
ऋषयश्चैव कौन्तेय तथा राजर्षयोपि च ॥ ३.१३१.२२ ॥
ਇੱਥੇ ਸਾਰਸਵਤ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.131.23
वेदी प्रजापतेरेषा समन्तात्पञ्चयोजना ।
कुरोर्वै यज्ञशीलस्य क्षेत्रमेतन्महात्मनः ॥ ३.१३१.२३ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਯੱਗਸ਼ੀਲ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਰੂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।