Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.138

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.138.1

चङ्क्रम्यमाणः स तदा यवक्रीरकुतोभयः ।
जगाम माधवे मासि रैभ्याश्रमपदं प्रति ॥ ३.१३८.१ ॥

तेव्हा निर्भयपणे फिरणारा यवक्रीत वसंत मासात रैभ्याच्या आश्रमाकडे गेला.

3.138.2

स ददर्शाश्रमे रम्ये पुष्पतद्रुमभूषिते ।
विचरन्तीं स्नुषां तस्य किन्नरीमिव भारत ॥ ३.१३८.२ ॥

त्या रमणीय आश्रमात, फुलझाडांनी सजलेल्या ठिकाणी, त्याने त्याची सून किन्नरीसारखी फिरताना पाहिली, हे भारता.

3.138.3

यवक्रीस्तामुवाचेदमुपतिष्ठस्व मामिनि ।
निर्लज्जो लज्जया युक्तां कामेन हृतचेतनः ॥ ३.१३८.३ ॥

यवक्रीत तिला म्हणाला: 'हे सुंदरी, माझी सेवा कर.' लज्जेने युक्त तिला, कामाने चेतना हरवलेला निर्लज्ज तो असे म्हणाला.

3.138.4

सा तस्य शीलमाज्ञाय तस्माच्छापाच्च बिभ्यती ।
तेजस्वितां च रैभ्यस् तथेत्युक्त्वा जगाम ह ॥ ३.१३८.४ ॥

त्याचे वर्तन जाणून, त्या शापाला आणि रैभ्याच्या तेजाला भिऊन, 'तसेच होवो' म्हणून ती निघून गेली.

3.138.5

तत एकान्तमानीय लज्जयामास भारत ।
आजगाम तदा रैभ्यः स्वमाश्रममरिंदम ॥ ३.१३८.५ ॥

मग तिला एकांतात नेऊन, हे भारता, त्याने तिला लज्जित केले. तेव्हा रैभ्य आपल्या आश्रमात परत आला, हे शत्रुदमना.

3.138.6

रुदतीं च स्नुषां दृष्ट्वा भार्यामार्ता परावसोः ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिर ॥ ३.१३८.६ ॥

परावसूच्या पत्नीने, रडणाऱ्या सुनेला दुःखी पाहून, मृदू वाणीने समजावत तिला विचारले, युधिष्ठिरा.

3.138.7

सा तस्मै सर्वमाचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा ।
प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तथाऽऽत्मना ॥ ३.१३८.७ ॥

ती शुभ स्त्री यवक्रीताचे सर्व बोलणे त्याला सांगू लागली, आणि यवक्रीताने विचारपूर्वक स्वतः दिलेले प्रत्युत्तरही सांगितले.

3.138.8

शृण्वानस्यैव रैभ्यस्य यवक्रेस्तद्विचेष्टनम् ।
दहन्निव तदा चेतः क्रोधः समभवन्महान् ॥ ३.१३८.८ ॥

रैभ्य ऐकत असतानाच यवक्रीची ती तडफड पाहून त्याचे मन जणू जळू लागले; तेव्हा मोठा क्रोध उत्पन्न झाला.

3.138.9

स तदा मन्युनाऽऽविष्टस्तपस्वी कोपनो भृशम् ।
अवलुप्य जटामेकां जुहावाग्नौ सुसंस्कृते ॥ ३.१३८.९ ॥

तेव्हा क्रोधाने पूर्ण व्यापलेल्या त्या तपस्व्याने अति कोपाने आपली एक जटा कापून चांगल्या संस्कारित अग्नीत आहुती दिली.

3.138.10

ततः समभवन्नारी तस्या रूपेण संमिता ।
अवलुप्यापरां चापि जुहावाग्नौ जटां पुनः ॥ ३.१३८.१० ॥

तेव्हा तिच्या रूपाशी बरोबरी करणारी एक नारी उत्पन्न झाली. मग त्याने आणखी एक जटा कापून पुन्हा अग्नीत आहुती दिली.

3.138.11

ततः समभवद्रक्षो दीप्तास्यं घोरदर्शनम् ।
अब्रूतां तौ तदा रैभ्यं किं कार्यं करवामहे ॥ ३.१३८.११ ॥

तेव्हा तेजस्वी मुख व भयंकर दर्शन असलेला एक राक्षस उत्पन्न झाला. तेव्हा ते दोघे रैभ्याला म्हणाले: "आम्ही कोणते कार्य करावे?"

3.138.12

तावब्रवीदृषिः क्रुद्धो यवक्रीर्वध्यतामिति ।
जग्मतृस्तौ तथेत्युक्त्वा यवक्रीतजिघांसया ॥ ३.१३८.१२ ॥

कोपलेल्या ऋषीने त्या दोघांना सांगितले: "यवक्रीताचा वध करावा." "ठीक आहे" असे म्हणून ते दोघे यवक्रीताला मारण्याच्या इच्छेने निघाले.

3.138.13

ततस्तं समुपास्थाय कृत्या सृष्टा महात्मना ।
कमण्डलुं जहारास्य मोहयित्वा तु भारत ॥ ३.१३८.१३ ॥

नंतर महात्म्याने निर्माण केलेल्या कृत्येने त्याच्याजवळ जाऊन त्याला मोहित करून त्याचे कमंडलू नेले, हे भारता.

3.138.14

उच्छिष्टं तु यवक्रीतमपकृष्टकमण्डलुम् ।
तत उद्यतशूलः स राक्षसः समुपाद्रवत् ॥ ३.१३८.१४ ॥

नंतर कमंडलू हरवलेल्या अशुद्ध यवक्रीताकडे शूल उगारून तो राक्षस धावून आला.

3.138.15

तमाद्रवन्तं संप्रेक्ष्य शूलहस्तं जिघांसया ।
यवक्रीः सहसोत्थाय प्राद्रवद्यत्रवै सरः ॥ ३.१३८.१५ ॥

शूल हाती घेऊन मारण्याच्या इच्छेने आपल्याकडे धावत येत असलेला पाहून यवक्री अचानक उठून जिथे सरोवर होते तिकडे पळाला.

3.138.16

जलहीनं सरो दृष्ट्वा यवक्रीस्त्वरितः पुनः ।
जगाम सरितः सर्वास्ताश्चाप्यासन्विशोषिताः ॥ ३.१३८.१६ ॥

सरोवर पाण्याविना पाहून यवक्री पुन्हा त्वरेने निघाला; सर्व नद्याही आटल्या होत्या.

3.138.17

स काल्यमानो घोरेण शूलहस्तेन रक्षसा ।
अग्निहोत्रे पितुर्भीतः सहसा प्रविवेश ह ॥ ३.१३८.१७ ॥

त्या भयंकर शूलहस्त राक्षसाकडून पीडित होऊन घाबरलेला यवक्री अचानक आपल्या वडिलांच्या अग्निहोत्राच्या ठिकाणी शिरला.

3.138.18

स वै प्रविशमानस्तु शुद्रेणान्धेन रक्षिणा ।
निगृहीतो बलाद्द्वारि सोऽवातिष्ठत पार्थिव ॥ ३.१३८.१८ ॥

पण आत शिरत असताना, हे राजा, दारावरील एका आंधळ्या शूद्र रक्षकाने त्याला बळजबरीने धरले; तो तिथेच उभा राहिला.

3.138.19

निगृहीतं तु शूद्रेण यवक्रीतं स राक्षसः ।
ताडयामास शूलेन स भिन्नहृदयोऽपतत् ॥ ३.१३८.१९ ॥

शूद्राने पकडलेल्या यवक्रीताला त्या राक्षसाने शूळाने प्रहार केला; त्याचे हृदय भेदले जाऊन तो पडला.

3.138.20

यवक्रीतं स हत्वा तु राक्षसो रैभ्यमागमत् ।
अनुज्ञातस्तु रैभ्येण तया नार्या सहावसत् ॥ ३.१३८.२० ॥

यवक्रीताला मारल्यानंतर तो राक्षस रैभ्याकडे गेला; रैभ्याची अनुज्ञा मिळवून त्या स्त्रीसोबत राहू लागला.