Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 3.142

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

3.142.1

अन्तर्हितानि भूतानि रक्षांसि बलवन्ति च ।
अग्निना तपसा चैव शक्यं गन्तुं वृकोदर ॥ ३.१४२.१ ॥

હે વૃકોદર! ત્યાં છુપાયેલા જીવો અને બળવાન રાક્ષસો છે; અગ્નિ અને તપના બળથી જ ત્યાં જવું શક્ય છે.

3.142.2

सन्निवर्तय कौन्तेय क्षुत्पिपासे बलाश्रयात् ।
ततो बलं च दाक्ष्यं च संश्रयस्व वृकोदर ॥ ३.१४२.२ ॥

હે કૌંતેય! બળના આશ્રયથી ભૂખ-તરસને પાછી વાળ; પછી હે વૃકોદર! બળ અને કુશળતાનો આશ્રય લે.

3.142.3

ऋषेस्त्वया श्रुतं वाक्यं कैलासं पर्वतं प्रति ।
बुद्ध्या प्रपश्य कौन्तेय कथं कृष्णा गमिष्यति ॥ ३.१४२.३ ॥

હે કૌંતેય! કૈલાસ પર્વત તરફના ઋષિના વચનો તેં સાંભળ્યા છે; બુદ્ધિથી વિચાર કર, કૃષ્ણા કેવી રીતે જશે.

3.142.4

अथवा सहदेवेन धौम्येन च समं विभो ।
सूतैः पौरोगवैश्चैव सर्वैश्च परिचारकैः ॥ ३.१४२.४ ॥

અથવા હે વિભો! સહદેવ અને ધૌમ્ય સાથે, તથા સારથિઓ, રસોઇયાઓ અને સર્વ સેવકો સાથે (પાછા ફરો).

3.142.5

रथैरश्वैश्च ये चान्ये विप्राः क्लेशासहाः पथि ।
सर्वैस्त्वं सहितो भीम निवर्तस्वायतेक्षण ॥ ३.१४२.५ ॥

રથો અને ઘોડાઓ સાથે, તથા માર્ગના કષ્ટ સહન ન કરી શકનારા અન્ય બ્રાહ્મણો સાથે, સર્વ સાથે મળીને, હે ભીમ! હે વિશાળનેત્ર! પાછા ફરો.

3.142.6

त्रयो वयं गमिष्यामो लध्वाहारा यतव्रताः ।
अहं च नकुलश्चैव लोमशश्च महातपाः ॥ ३.१४२.६ ॥

અમે ત્રણ જઈશું, હલકો આહાર લઈને, વ્રતમાં દૃઢ રહીને — હું, નકુળ અને મહાતપસ્વી લોમશ.

3.142.7

ममागमनमाकाङ्क्षन्ग्गाद्वारे समाहितः ।
वसेह द्रौपदीं रक्षन्यावदागमनं मम ॥ ३.१४२.७ ॥

મારા આગમનની આકાંક્ષા રાખીને, ગાદ્વાર પર સાવધાન રહીને, હું પાછો ન આવું ત્યાં સુધી દ્રૌપદીનું રક્ષણ કરતાં રહો.

3.142.8

राजपुत्री श्रमेणार्ता दुःखार्ता चैव भारत ।
व्रजत्येव हि कल्याणी श्वेतवाहदिदृक्षया ॥ ३.१४२.८ ॥

હે ભારત, રાજપુત્રી થાકથી અને દુઃખથી પીડિત છે; છતાં શ્વેતાશ્વ (અર્જુન)ને જોવાની ઇચ્છાથી તે કલ્યાણી ચાલી જ રહી છે.

3.142.9

तवचाप्यरतिस्तीव्रा वर्तते तमपश्यतः ।
गुडाकेशं महात्मानं संग्रामेष्वपलायिनम्।
किं पुनः सहदेवं च मां च कृष्णां च भारत ॥ ३.१४२.९ ॥

હે ભારત, યુદ્ધોમાં ક્યારેય પીઠ ન ફેરવનાર મહાત્મા ગુડાકેશ (અર્જુન)ને ન જોવાથી તમને પણ તીવ્ર બેચેની છે. તો પછી સહદેવ, મારા અને કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) વિશે શું કહેવું!

3.142.10

द्विजाः कामं निवर्तन्तां सर्वे च परिचारकाः ।
सूताः पौरोगवाश्चैव यं च मन्येत नो भवान् ॥ ३.१४२.१० ॥

બ્રાહ્મણો ઇચ્છે તો પાછા ફરે; બધા સેવકો, સારથિઓ અને રસોઇયાઓ પણ, અને જેને તમે અમારા માટે યોગ્ય માનો તે બધા પાછા ફરે.

3.142.11

न ह्यहं हातुमिच्छामि भवन्तमिह कर्हिचित् ।
शैलेऽस्मिन्राक्षसाकीर्णे दुर्गेषु विपमेषु च ॥ ३.१४२.११ ॥

રાક્ષસોથી ભરેલા આ પર્વત પર, દુર્ગમ અને વિષમ સ્થળોએ, હું તમને અહીં કદી પણ છોડવા ઇચ્છતો નથી.

3.142.12

इयं चापि महाभागा राजपुत्री पतिव्रता ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र नोत्सहेद्विनिवर्तितुम् ॥ ३.१४२.१२ ॥

હે પુરુષવ્યાઘ્ર, આ મહાભાગા, પતિવ્રતા રાજપુત્રી પણ તમારા વિના પાછા ફરવાની હિંમત નહીં કરે.

3.142.13

तथैवसहदेवोऽयं सततं त्वामनुव्रतः ।
न जातु विनिवर्तेत मतज्ञो ह्यहमस्य वै ॥ ३.१४२.१३ ॥

એવી જ રીતે આ સહદેવ પણ સતત તમારો અનુયાયી છે. તે ક્યારેય પાછો નહીં ફરે, કારણ કે તે તમારું મન જાણે છે, અને હું પણ તેનું મન જાણું છું.

3.142.14

अपिचात्र महाराज सव्यसाचिदिदृक्षया ।
सर्वे लालसभूताः स्म तस्माद्यास्यामहे सह ॥ ३.१४२.१४ ॥

અને અહીં, હે મહારાજ, સવ્યસાચી (અર્જુન)ને જોવાની ઇચ્છાથી અમે સૌ આતુર છીએ; તેથી અમે સાથે જઈશું.

3.142.15

यद्यशक्यो रथैर्गन्तुं शैलोऽयं बहुकन्दरः ।
पद्भिरेव गमिष्यामो मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१५ ॥

ઘણી ગુફાઓવાળો આ પર્વત જો રથોથી પાર કરવો અશક્ય હોય, તો અમે પગપાળા જ જઈશું. હે રાજન, ઉદાસ ન થાઓ.

3.142.16

अहं वहिष्ये पाञ्चालीं यत्रयत्र न शक्ष्यति ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१६ ॥

પાંચાલી (દ્રૌપદી) જ્યાં જ્યાં ચાલી ન શકે, ત્યાં ત્યાં હું તેને ઉપાડી લઈ જઈશ. મારો આ નિશ્ચય છે. હે રાજન, ઉદાસ ન થાઓ.

3.142.17

सुकुमारौ तथा वीरौ माद्रीनन्दिकरावुभौ ।
दुर्गे संतारयिष्यामि यत्राशक्तौ भविष्यतः ॥ ३.१४२.१७ ॥

સુકુમાર વીરો, માદ્રીના આનંદદાયક બંને પુત્રોને પણ—જ્યાં તેઓ અસમર્થ હશે, એ કઠિન માર્ગમાં હું પાર લઈ જઈશ.

3.142.18

एवं ते भाषमाणस्य बलं भीमाभिवर्धताम् ।
यत्त्वमुत्सहसे वोढुं पाञ्चालीं विपुलेऽध्वनि ॥ ३.१४२.१८ ॥

હે ભીમ, આ રીતે બોલતા તારું બળ વધે. આ વિશાળ માર્ગમાં પાંચાલીને ઉપાડી લઈ જવાનું તું સાહસ કરે છે.

3.142.19

यमजौ चापि भद्रं ते नैतदन्यत्र विद्यते ।
बलं तव यशश्चैवधर्मः कीर्तिश्च वर्धताम् ॥ ३.१४२.१९ ॥

યમજ ભાઈઓનું પણ કલ્યાણ થાઓ. આ બળ, યશ, ધર્મ અને કીર્તિ તારામાં જ છે, બીજે ક્યાંય નથી. એ વધે.

3.142.20

यत्त्वमुत्सहसे नेतुं भ्रातरौ सह कृष्णया ।
मा ते ग्लानिर्महाबाहो मा च तेऽस्तु पराभवः ॥ ३.१४२.२० ॥

હે મહાબાહો, બે ભાઈઓ અને કૃષ્ણા સાથે અમને લઈ જવા તું ઉત્સુક છે; તેથી તને થાક કે પરાજય ન થાઓ.

3.142.21

ततः कृष्णाऽब्रवीद्वाक्यं प्रहसन्ती मनोरमा ।
गमिष्यामि न संताप कार्यो मां प्रति भारत ॥ ३.१४२.२१ ॥

ત્યારે મનોરમ કૃષ્ણા હસીને બોલી, "હે ભારત, હું જઈશ; મારા વિશે સંતાપ ન કરો."

3.142.22

तपसा शक्यते गन्तुं पर्वतो गन्धमादनः ।
तपसा चैव कौन्तेय सर्वे योक्ष्यामहे वयम् ॥ ३.१४२.२२ ॥

તપથી જ ગંધમાદન પર્વત સુધી જઈ શકાય. હે કૌંતેય, તપથી જ આપણે સૌ પ્રયત્ન કરીશું.

3.142.23

नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश् पार्थिव ।
अहं च त्वं च कौन्तेय द्रक्ष्यामः श्वेतवाहनम् ॥ ३.१४२.२३ ॥

હે રાજન, નકુલ, સહદેવ અને ભીમસેન, હું અને તું, હે કૌંતેય, આપણે સૌ શ્વેતવાહન (અર્જુન)ને જોઈશું.

3.142.24

एवं संभाषमाणास्ते सुबाहुविषयं महत् ।
ददृशुर्मुदिता राजन्प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१४२.२४ ॥

આ રીતે વાતો કરતાં તેઓએ આનંદથી, હે રાજન, હાથીઓ અને ઘોડાઓથી ભરેલો સુબાહુનો વિશાળ દેશ જોયો.

3.142.25

किराततङ्गणाकीर्णं पुलिन्दशतसंकुलम् ।
हिमवत्यमरैर्जुष्टं बह्वाश्चर्यसमाकुलम्।
सुबाहुश्चापि तान्दृष्ट्वा पूजयाप्रत्यगृह्णत ॥ ३.१४२.२५ ॥

કિરાત અને તંગણ લોકોથી ભરેલો, સેંકડો પુલિંદોથી ભરચક, હિમાલય પર દેવતાઓથી સેવિત, અનેક આશ્ચર્યોથી ભરેલો (તે પ્રદેશ). સુબાહુએ પણ તેમને જોઈને આદરપૂર્વક સ્વીકાર્યા.

3.142.26

विषयान्ते कुलिन्दानामीश्वरः प्रीतिपूर्वकम् ।
तत्र ते पूजितास्तेन सर्व एव सुखोपिताः ॥ ३.१४२.२६ ॥

કુલિંદોના દેશની સીમા પર તેમના અધિપતિએ પ્રેમપૂર્વક (સ્વાગત કર્યું). ત્યાં તેમના દ્વારા સન્માનિત થઈને તે સૌ સુખપૂર્વક રહ્યા.

3.142.27

प्रतस्थुर्विमले सूर्ये हिमवन्तं गिरिं प्रति ।
इन्द्रसेनमुखांश्चापि भृत्यान्पौरोगवांस्तथा ॥ ३.१४२.२७ ॥

સ્વચ્છ સૂર્ય ઊગતાં તેઓ હિમાલય પર્વત તરફ નીકળ્યા; ઇન્દ્રસેન જેમાં મુખ્ય હતો તે સેવકો અને રસોઈયાઓને પણ સાથે લઈને.

3.142.28

सूदांश्च पारिबर्हांश्च द्रौपद्याः सर्वशो नृप ।
राज्ञः कुलिन्दाधिपतेः परिदाय महारथाः ॥ ३.१४२.२८ ॥

હે રાજન્, દ્રૌપદીના બધા રસોઈયા અને સામાન ઊંચકનારા સેવકો કુલિંદાધિપતિ રાજાએ આપ્યા હતા; એ મહારથીઓ.

3.142.29

पद्भिरेव महावीर्या ययुः कौरवनन्दनाः ।
ते शनैः प्राद्रवन्सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः।
तस्माद्देशात्सुसंहृष्टा द्रष्टुकामा धनंजयम् ॥ ३.१४२.२९ ॥

તે મહાપરાક્રમી કૌરવવંશના આનંદરૂપ પાંડવો પગપાળા જ ગયા. તે બધા કૃષ્ણા સાથે ધીમે ધીમે આગળ વધ્યા; એ દેશથી અત્યંત હર્ષિત થઈને, ધનંજયને જોવાની ઇચ્છાથી.