महाभारत · अध्याय 3.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.142.1
अन्तर्हितानि भूतानि रक्षांसि बलवन्ति च ।
अग्निना तपसा चैव शक्यं गन्तुं वृकोदर ॥ ३.१४२.१ ॥
हे वृकोदरा! तेथे लपलेले प्राणी आणि बलवान राक्षस आहेत; अग्नी आणि तपाच्या बळानेच तिथे जाणे शक्य आहे.
3.142.2
सन्निवर्तय कौन्तेय क्षुत्पिपासे बलाश्रयात् ।
ततो बलं च दाक्ष्यं च संश्रयस्व वृकोदर ॥ ३.१४२.२ ॥
हे कौन्तेया! बलाच्या आश्रयाने भूक-तहान परत पाठव; मग हे वृकोदरा! बल आणि कौशल्याचा आश्रय घे.
3.142.3
ऋषेस्त्वया श्रुतं वाक्यं कैलासं पर्वतं प्रति ।
बुद्ध्या प्रपश्य कौन्तेय कथं कृष्णा गमिष्यति ॥ ३.१४२.३ ॥
हे कौन्तेया! कैलास पर्वताविषयी ऋषींचे वचन तू ऐकले आहेस; बुद्धीने विचार कर, कृष्णा कशी जाईल.
3.142.4
अथवा सहदेवेन धौम्येन च समं विभो ।
सूतैः पौरोगवैश्चैव सर्वैश्च परिचारकैः ॥ ३.१४२.४ ॥
किंवा हे विभो! सहदेव आणि धौम्यासह, तसेच सारथी, स्वयंपाकी आणि सर्व सेवकांसह (परत जा).
3.142.5
रथैरश्वैश्च ये चान्ये विप्राः क्लेशासहाः पथि ।
सर्वैस्त्वं सहितो भीम निवर्तस्वायतेक्षण ॥ ३.१४२.५ ॥
रथ आणि घोड्यांसह, तसेच मार्गातील क्लेश सहन न होणाऱ्या इतर ब्राह्मणांसह, सर्वांसह एकत्र, हे भीमा! हे विशालनेत्रा! परत जा.
3.142.6
त्रयो वयं गमिष्यामो लध्वाहारा यतव्रताः ।
अहं च नकुलश्चैव लोमशश्च महातपाः ॥ ३.१४२.६ ॥
आम्ही तिघे जाऊ, हलका आहार घेऊन, व्रतात दृढ राहून — मी, नकुल आणि महातपस्वी लोमश.
3.142.7
ममागमनमाकाङ्क्षन्ग्गाद्वारे समाहितः ।
वसेह द्रौपदीं रक्षन्यावदागमनं मम ॥ ३.१४२.७ ॥
माझ्या आगमनाची इच्छा धरून, गादाद्वारावर सावध राहून, मी परत येईपर्यंत द्रौपदीचे रक्षण करीत थांब.
3.142.8
राजपुत्री श्रमेणार्ता दुःखार्ता चैव भारत ।
व्रजत्येव हि कल्याणी श्वेतवाहदिदृक्षया ॥ ३.१४२.८ ॥
हे भारता, राजपुत्री श्रमाने व दुःखाने पीडित आहे; तरीही श्वेताश्व (अर्जुन) पाहण्याच्या इच्छेने ती कल्याणी चालतच आहे.
3.142.9
तवचाप्यरतिस्तीव्रा वर्तते तमपश्यतः ।
गुडाकेशं महात्मानं संग्रामेष्वपलायिनम्।
किं पुनः सहदेवं च मां च कृष्णां च भारत ॥ ३.१४२.९ ॥
हे भारता, युद्धांत कधीही पाठ न दाखवणाऱ्या महात्मा गुडाकेशाला (अर्जुनाला) न पाहिल्याने तुलाही तीव्र अस्वस्थता आहे. मग सहदेव, मी आणि कृष्णा (द्रौपदी) यांच्याबद्दल काय बोलावे!
3.142.10
द्विजाः कामं निवर्तन्तां सर्वे च परिचारकाः ।
सूताः पौरोगवाश्चैव यं च मन्येत नो भवान् ॥ ३.१४२.१० ॥
ब्राह्मणांना इच्छा असल्यास ते परत जावोत; सर्व सेवक, सारथी व स्वयंपाकीही, आणि आपण आमच्यासाठी योग्य मानाल ते सर्व परत जावोत.
3.142.11
न ह्यहं हातुमिच्छामि भवन्तमिह कर्हिचित् ।
शैलेऽस्मिन्राक्षसाकीर्णे दुर्गेषु विपमेषु च ॥ ३.१४२.११ ॥
राक्षसांनी भरलेल्या या पर्वतावर, दुर्गम व विषम ठिकाणी, मी आपणास येथे कधीही सोडू इच्छित नाही.
3.142.12
इयं चापि महाभागा राजपुत्री पतिव्रता ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र नोत्सहेद्विनिवर्तितुम् ॥ ३.१४२.१२ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, ही महाभागा, पतिव्रता राजपुत्रीही तुमच्याशिवाय परत जाण्याचे धाडस करणार नाही.
3.142.13
तथैवसहदेवोऽयं सततं त्वामनुव्रतः ।
न जातु विनिवर्तेत मतज्ञो ह्यहमस्य वै ॥ ३.१४२.१३ ॥
त्याचप्रमाणे हा सहदेवही सतत तुमचा अनुयायी आहे. तो कधीही मागे फिरणार नाही, कारण तो तुमचे मन जाणतो, आणि मीही त्याचे मन जाणतो.
3.142.14
अपिचात्र महाराज सव्यसाचिदिदृक्षया ।
सर्वे लालसभूताः स्म तस्माद्यास्यामहे सह ॥ ३.१४२.१४ ॥
आणि येथे, हे महाराज, सव्यसाची (अर्जुन) यांना पाहण्याच्या इच्छेने आम्ही सर्वजण उत्सुक आहोत; म्हणून आम्ही एकत्र जाऊ.
3.142.15
यद्यशक्यो रथैर्गन्तुं शैलोऽयं बहुकन्दरः ।
पद्भिरेव गमिष्यामो मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१५ ॥
अनेक गुहांनी भरलेला हा पर्वत रथांनी ओलांडणे अशक्य असेल, तर आम्ही पायीच जाऊ. हे राजा, खिन्न होऊ नका.
3.142.16
अहं वहिष्ये पाञ्चालीं यत्रयत्र न शक्ष्यति ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१६ ॥
पांचाली (द्रौपदी) जिथे जिथे चालू शकणार नाही, तिथे तिथे मी तिला उचलून नेईन. हा माझा निश्चय आहे. हे राजा, खिन्न होऊ नका.
3.142.17
सुकुमारौ तथा वीरौ माद्रीनन्दिकरावुभौ ।
दुर्गे संतारयिष्यामि यत्राशक्तौ भविष्यतः ॥ ३.१४२.१७ ॥
सुकुमार वीर, माद्रीचे आनंददायी दोन्ही पुत्र यांनाही—जिथे ते असमर्थ होतील, त्या कठीण मार्गात मी पार नेईन.
3.142.18
एवं ते भाषमाणस्य बलं भीमाभिवर्धताम् ।
यत्त्वमुत्सहसे वोढुं पाञ्चालीं विपुलेऽध्वनि ॥ ३.१४२.१८ ॥
हे भीमा, असे बोलणाऱ्या तुझे बल वाढो. या विस्तीर्ण मार्गात पांचालीला वाहून नेण्याची तू तयारी दाखवतोस.
3.142.19
यमजौ चापि भद्रं ते नैतदन्यत्र विद्यते ।
बलं तव यशश्चैवधर्मः कीर्तिश्च वर्धताम् ॥ ३.१४२.१९ ॥
यमज बंधूंनाही कल्याण असो. हे बळ, यश, धर्म आणि कीर्ती तुझ्यातच आहेत, इतरत्र नाहीत. ही सर्व वाढो.
3.142.20
यत्त्वमुत्सहसे नेतुं भ्रातरौ सह कृष्णया ।
मा ते ग्लानिर्महाबाहो मा च तेऽस्तु पराभवः ॥ ३.१४२.२० ॥
हे महाबाहो, दोन्ही बंधूंना आणि कृष्णेला सोबत नेण्यास तू उत्सुक आहेस; त्यामुळे तुला थकवा किंवा पराभव न येवो.
3.142.21
ततः कृष्णाऽब्रवीद्वाक्यं प्रहसन्ती मनोरमा ।
गमिष्यामि न संताप कार्यो मां प्रति भारत ॥ ३.१४२.२१ ॥
तेव्हा मनोरमा कृष्णा हसत म्हणाली, "हे भारता, मी जाईन; माझ्याविषयी संताप करू नकोस."
3.142.22
तपसा शक्यते गन्तुं पर्वतो गन्धमादनः ।
तपसा चैव कौन्तेय सर्वे योक्ष्यामहे वयम् ॥ ३.१४२.२२ ॥
तपश्चर्येनेच गंधमादन पर्वतावर जाता येते. हे कौंतेया, तपश्चर्येनेच आपण सर्वजण प्रयत्न करू.
3.142.23
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश् पार्थिव ।
अहं च त्वं च कौन्तेय द्रक्ष्यामः श्वेतवाहनम् ॥ ३.१४२.२३ ॥
हे राजा, नकुल, सहदेव आणि भीमसेन, मी आणि तू, हे कौंतेया, आपण सर्वजण श्वेतवाहनाला (अर्जुनाला) पाहू.
3.142.24
एवं संभाषमाणास्ते सुबाहुविषयं महत् ।
ददृशुर्मुदिता राजन्प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१४२.२४ ॥
असे बोलत असताना ते आनंदाने, हे राजा, हत्ती व घोडे विपुल असलेला सुबाहूचा विशाल देश पाहते झाले.
3.142.25
किराततङ्गणाकीर्णं पुलिन्दशतसंकुलम् ।
हिमवत्यमरैर्जुष्टं बह्वाश्चर्यसमाकुलम्।
सुबाहुश्चापि तान्दृष्ट्वा पूजयाप्रत्यगृह्णत ॥ ३.१४२.२५ ॥
किरात आणि तङ्गण लोकांनी भरलेला, शेकडो पुलिंदांनी गजबजलेला, हिमालयावर देवांनी सेवित, अनेक आश्चर्यांनी भरलेला (तो देश). सुबाहूनेही त्यांना पाहून सन्मानपूर्वक स्वागत केले.
3.142.26
विषयान्ते कुलिन्दानामीश्वरः प्रीतिपूर्वकम् ।
तत्र ते पूजितास्तेन सर्व एव सुखोपिताः ॥ ३.१४२.२६ ॥
कुलिंदांच्या देशाच्या सीमेवर त्यांच्या अधिपतीने प्रेमाने (त्यांचे स्वागत केले). तेथे त्याच्याकडून सन्मानित होऊन ते सर्व सुखाने राहिले.
3.142.27
प्रतस्थुर्विमले सूर्ये हिमवन्तं गिरिं प्रति ।
इन्द्रसेनमुखांश्चापि भृत्यान्पौरोगवांस्तथा ॥ ३.१४२.२७ ॥
निर्मल सूर्य उगवल्यावर ते हिमालय पर्वताच्या दिशेने निघाले; इंद्रसेन ज्यात प्रमुख होता, ते सेवक आणि स्वयंपाकी यांनाही बरोबर घेऊन.
3.142.28
सूदांश्च पारिबर्हांश्च द्रौपद्याः सर्वशो नृप ।
राज्ञः कुलिन्दाधिपतेः परिदाय महारथाः ॥ ३.१४२.२८ ॥
हे राजा, द्रौपदीचे सर्व स्वयंपाकी आणि सामान वाहणारे सेवक कुलिंदाधिपती राजाने दिले होते; ते महारथी.
3.142.29
पद्भिरेव महावीर्या ययुः कौरवनन्दनाः ।
ते शनैः प्राद्रवन्सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः।
तस्माद्देशात्सुसंहृष्टा द्रष्टुकामा धनंजयम् ॥ ३.१४२.२९ ॥
ते महापराक्रमी कौरववंशाचे आनंद असलेले पांडव पायीच गेले. ते सर्व द्रौपदीसह हळूहळू पुढे गेले; त्या देशातून अतिशय आनंदित होऊन, धनंजयाला (अर्जुनाला) पाहण्याच्या इच्छेने.