ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.142.1
अन्तर्हितानि भूतानि रक्षांसि बलवन्ति च ।
अग्निना तपसा चैव शक्यं गन्तुं वृकोदर ॥ ३.१४२.१ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ! ਉੱਥੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼ ਹਨ; ਅੱਗ ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
3.142.2
सन्निवर्तय कौन्तेय क्षुत्पिपासे बलाश्रयात् ।
ततो बलं च दाक्ष्यं च संश्रयस्व वृकोदर ॥ ३.१४२.२ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਬਲ ਦੇ ਆਸਰੇ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿਓ; ਫਿਰ ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ! ਬਲ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਓ।
3.142.3
ऋषेस्त्वया श्रुतं वाक्यं कैलासं पर्वतं प्रति ।
बुद्ध्या प्रपश्य कौन्तेय कथं कृष्णा गमिष्यति ॥ ३.१४२.३ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੇ ਹਨ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸੋਚੋ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਗੀ।
3.142.4
अथवा सहदेवेन धौम्येन च समं विभो ।
सूतैः पौरोगवैश्चैव सर्वैश्च परिचारकैः ॥ ३.१४२.४ ॥
ਜਾਂ ਹੇ ਵਿਭੋ! ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਧੌਮ੍ਯ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਰਸੋਈਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ (ਵਾਪਸ ਜਾਓ)।
3.142.5
रथैरश्वैश्च ये चान्ये विप्राः क्लेशासहाः पथि ।
सर्वैस्त्वं सहितो भीम निवर्तस्वायतेक्षण ॥ ३.१४२.५ ॥
ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਭੀਮ! ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ! ਵਾਪਸ ਜਾਓ।
3.142.6
त्रयो वयं गमिष्यामो लध्वाहारा यतव्रताः ।
अहं च नकुलश्चैव लोमशश्च महातपाः ॥ ३.१४२.६ ॥
ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਹਲਕਾ ਆਹਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿ ਕੇ — ਮੈਂ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਲੋਮਸ਼।
3.142.7
ममागमनमाकाङ्क्षन्ग्गाद्वारे समाहितः ।
वसेह द्रौपदीं रक्षन्यावदागमनं मम ॥ ३.१४२.७ ॥
ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਦ੍ਵਾਰ ਉੱਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਠਹਿਰੋ।
3.142.8
राजपुत्री श्रमेणार्ता दुःखार्ता चैव भारत ।
व्रजत्येव हि कल्याणी श्वेतवाहदिदृक्षया ॥ ३.१४२.८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਕਲਿਆਣੀ ਤੁਰਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
3.142.9
तवचाप्यरतिस्तीव्रा वर्तते तमपश्यतः ।
गुडाकेशं महात्मानं संग्रामेष्वपलायिनम्।
किं पुनः सहदेवं च मां च कृष्णां च भारत ॥ ३.१४२.९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਤੀਬਰ ਬੇਚੈਨੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਹਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖੀਏ!
3.142.10
द्विजाः कामं निवर्तन्तां सर्वे च परिचारकाः ।
सूताः पौरोगवाश्चैव यं च मन्येत नो भवान् ॥ ३.१४२.१० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੇ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣ; ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਰਸੋਈਏ ਵੀ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਸਮਝੋ, ਉਹ ਸਭ ਵਾਪਸ ਜਾਣ।
3.142.11
न ह्यहं हातुमिच्छामि भवन्तमिह कर्हिचित् ।
शैलेऽस्मिन्राक्षसाकीर्णे दुर्गेषु विपमेषु च ॥ ३.१४२.११ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਦੁਰਗਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
3.142.12
इयं चापि महाभागा राजपुत्री पतिव्रता ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र नोत्सहेद्विनिवर्तितुम् ॥ ३.१४२.१२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਇਹ ਮਹਾਭਾਗਾ, ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।
3.142.13
तथैवसहदेवोऽयं सततं त्वामनुव्रतः ।
न जातु विनिवर्तेत मतज्ञो ह्यहमस्य वै ॥ ३.१४२.१३ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦਾ ਮਨ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
3.142.14
अपिचात्र महाराज सव्यसाचिदिदृक्षया ।
सर्वे लालसभूताः स्म तस्माद्यास्यामहे सह ॥ ३.१४२.१४ ॥
ਅਤੇ ਇੱਥੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
3.142.15
यद्यशक्यो रथैर्गन्तुं शैलोऽयं बहुकन्दरः ।
पद्भिरेव गमिष्यामो मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१५ ॥
ਜੇ ਬਹੁਤ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਰਬਤ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲੰਘਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੋ।
3.142.16
अहं वहिष्ये पाञ्चालीं यत्रयत्र न शक्ष्यति ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा राजन्विमना भव ॥ ३.१४२.१६ ॥
ਪਾਂਚਾਲੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੋ।
3.142.17
सुकुमारौ तथा वीरौ माद्रीनन्दिकरावुभौ ।
दुर्गे संतारयिष्यामि यत्राशक्तौ भविष्यतः ॥ ३.१४२.१७ ॥
ਸੁਕੁਮਾਰ ਵੀਰ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ—ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣਗੇ, ਉਸ ਔਖੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
3.142.18
एवं ते भाषमाणस्य बलं भीमाभिवर्धताम् ।
यत्त्वमुत्सहसे वोढुं पाञ्चालीं विपुलेऽध्वनि ॥ ३.१४२.१८ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰਾ ਬਲ ਵਧੇ। ਜੋ ਤੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
3.142.19
यमजौ चापि भद्रं ते नैतदन्यत्र विद्यते ।
बलं तव यशश्चैवधर्मः कीर्तिश्च वर्धताम् ॥ ३.१४२.१९ ॥
ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਬਲ, ਯਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵਧਣ।
3.142.20
यत्त्वमुत्सहसे नेतुं भ्रातरौ सह कृष्णया ।
मा ते ग्लानिर्महाबाहो मा च तेऽस्तु पराभवः ॥ ३.१४२.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤੂੰ ਉਤਸੁਕ ਹੈਂ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਹਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.142.21
ततः कृष्णाऽब्रवीद्वाक्यं प्रहसन्ती मनोरमा ।
गमिष्यामि न संताप कार्यो मां प्रति भारत ॥ ३.१४२.२१ ॥
ਤਦ ਮਨੋਰਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੱਸਦਿਆਂ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ।"
3.142.22
तपसा शक्यते गन्तुं पर्वतो गन्धमादनः ।
तपसा चैव कौन्तेय सर्वे योक्ष्यामहे वयम् ॥ ३.१४२.२२ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ।
3.142.23
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश् पार्थिव ।
अहं च त्वं च कौन्तेय द्रक्ष्यामः श्वेतवाहनम् ॥ ३.१४२.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ।
3.142.24
एवं संभाषमाणास्ते सुबाहुविषयं महत् ।
ददृशुर्मुदिता राजन्प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१४२.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੁਬਾਹੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
3.142.25
किराततङ्गणाकीर्णं पुलिन्दशतसंकुलम् ।
हिमवत्यमरैर्जुष्टं बह्वाश्चर्यसमाकुलम्।
सुबाहुश्चापि तान्दृष्ट्वा पूजयाप्रत्यगृह्णत ॥ ३.१४२.२५ ॥
ਕਿਰਾਤ ਅਤੇ ਤੰਗਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਲਿੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਿਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਿਤ, ਅਨੇਕ ਹੈਰਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ (ਉਹ ਦੇਸ਼)। ਸੁਬਾਹੂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.142.26
विषयान्ते कुलिन्दानामीश्वरः प्रीतिपूर्वकम् ।
तत्र ते पूजितास्तेन सर्व एव सुखोपिताः ॥ ३.१४२.२६ ॥
ਕੁਲਿੰਦਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ (ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ)। ਉੱਥੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਠਹਿਰੇ।
3.142.27
प्रतस्थुर्विमले सूर्ये हिमवन्तं गिरिं प्रति ।
इन्द्रसेनमुखांश्चापि भृत्यान्पौरोगवांस्तथा ॥ ३.१४२.२७ ॥
ਨਿਰਮਲ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ; ਇੰਦਰਸੇਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਰਸੋਈਏ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ।
3.142.28
सूदांश्च पारिबर्हांश्च द्रौपद्याः सर्वशो नृप ।
राज्ञः कुलिन्दाधिपतेः परिदाय महारथाः ॥ ३.१४२.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸੋਈਏ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਕੁਲਿੰਦਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ; ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ।
3.142.29
पद्भिरेव महावीर्या ययुः कौरवनन्दनाः ।
ते शनैः प्राद्रवन्सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः।
तस्माद्देशात्सुसंहृष्टा द्रष्टुकामा धनंजयम् ॥ ३.१४२.२९ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ ਪਾਂਡਵ ਪੈਦਲ ਹੀ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਉਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੰਜੈ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।