Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.159

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.159.1

निहते राक्षसे तस्मिन्पुनर्नारायणाश्रमम् ।
अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासमकरोत्प्रभुः ॥ ३.१५९.१ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସ ନିହତ ହେଲେ କୌନ୍ତେୟ ରାଜା, ପ୍ରଭୁ, ପୁନର୍ବାର ନାରାୟଣାଶ୍ରମକୁ ଆସି ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।

3.159.2

स समानीय तान्सर्वान्भ्रातॄनित्यब्रवीद्वचः ।
द्रौपद्या सहितः काले संस्मरन्भ्रातरं जयम् ॥ ३.१५९.२ ॥

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଦ୍ରୌପଦୀ ସହ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଭାଇ ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.159.3

समाश्चतस्रोऽभिगताः शिवेन चरतां वने ।
कृतोद्देशः स बीभत्सुऋ पञ्चमीमभितः समाम् ॥ ३.१५९.३ ॥

ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କର ଚାରି ବର୍ଷ ଶୁଭରେ ବିତିଗଲା; ସେହି ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।

3.159.4

प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणांवरम् ।
पुष्पितैर्द्रुमषण्डैश्च मत्तकोकिलाषट्पदैः ॥ ३.१५९.४ ॥

ପର୍ବତରାଜ, ଶ୍ବେତ, ଶିଖରଧାରୀ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ନିକଟରେ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ତାହା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ବୃକ୍ଷସମୂହ, ମତ୍ତ କୋକିଳ ଓ ଭ୍ରମରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

3.159.5

मयूरैश्चातकैश्चापि नित्योत्सवविभूषितम् ।
व्याघ्रैर्वरहैर्महिषैर्गवयैर्हरिणैस्तथा ॥ ३.१५९.५ ॥

ମୟୂର ଓ ଚାତକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସହିତ, ନିତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଶୋଭିତ ସେହି ପର୍ବତ; ବାଘ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୂକର, ମହିଷ, ଗବୟ ଓ ହରିଣରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

3.159.6

श्वापदैर्व्यालरूपैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
फुल्लैः सहस्रपत्रैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः ॥ ३.१५९.६ ॥

ହିଂସ୍ର ପଶୁ, ସର୍ପରୂପୀ ପ୍ରାଣୀ ଓ ରୁରୁ ହରିଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ; ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସହସ୍ରଦଳ, ଶତଦଳ ଓ ନୀଳପଦ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

3.159.7

प्रफुल्लैः कमलैश्चैव तथा नीलोत्पलैरपि ।
महापुणअयं पवित्रं च सुरासुरनिषेवितम्।
तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः ॥ ३.१५९.७ ॥

ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପବିତ୍ର, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗମ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।

3.159.8

कृतश्च समयस्तेन पार्थेनामिततेजसा ।
पञ्चवर्षाणि वत्स्याभि विद्यार्थीति पुरा मयि ॥ ३.१५९.८ ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ମୋ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ: 'ବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ମୁଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସେଠାରେ ରହିବି'।

3.159.9

अत्रगाण्डीवधन्वानमवाप्तास्त्रमरिंदमम् ।
देवलोकादिमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम् ॥ ३.१५९.९ ॥

ଏଠାରେ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁର୍ଧାରୀ, ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେବଲୋକରୁ ପୁନର୍ବାର ଏହି ଲୋକକୁ ଫେରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଆମେ ଦେଖିବା।

3.159.10

इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वानामन्त्रयत पाण्डवः ।
कारणं चैव तत्तेवामाचचक्षे तपस्विनाम् ॥ ३.१५९.१० ॥

ଏହା କହି ପାଣ୍ଡବ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ; ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ତାହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।

3.159.11

तमुग्रतपसः प्रीताः कुत्वापार्थं प्रदक्षिणम् ।
ब्राह्मणास्तेऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च ॥ ३.१५९.११ ॥

ସେହି ଉଗ୍ରତପା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଓ କୁଶଳ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।

3.159.12

सुखोदर्कमिमं क्लेशमचिराद्भरतर्षभ ।
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि ॥ ३.१५९.१२ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କ୍ଲେଶ ଶୀଘ୍ର ସୁଖଫଳ ଦେବ। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପାର ହୋଇ ତୁମେ ପୃଥିବୀ ପାଳନ କରିବ।

3.159.13

तत्तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम् ।
प्रतस्थे सह विप्रैस्तैर्भ्रातृभिश्च परंतपः ॥ ३.१५९.१३ ॥

ରାଜା ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାନକାରୀ ଥିଲେ।

3.159.14

द्रौपद्या सहितः श्रीमान्हैडिम्बेयादिभिस्तदा ।
राक्षसैरनुयातो वै लोमशेनाभिरक्षितः ॥ ३.१५९.१४ ॥

ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ; ହୈଡିମ୍ବେୟ ଆଦି ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

3.159.15

क्वचित्पद्भ्यां ततोऽगच्छद्राक्षसैरुदह्यते क्वचित् ।
तत्रतत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः ॥ ३.१५९.१५ ॥

କେବେ ସେ ପଦଚାରୀ ଚାଲୁଥିଲେ, କେବେ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିଲେ; ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସୁବ୍ରତ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ।

3.159.16

ततो युधिष्ठिरो राजा बहुन्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
सिंहव्याघ्रगजाकीर्णामुदीचीं प्रययौ दिशम् ॥ ३.१५९.१६ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବହୁ କ୍ଳେଶ ଚିନ୍ତା କରି ସିଂହ, ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ।

3.159.17

अवेमाण कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम् ।
गन्धमादनपादांश्च मेरुं चापि शिलोच्चयम् ॥ ३.१५९.१७ ॥

କୈଳାସ, ମୈନାକ ପର୍ବତ, ଗନ୍ଧମାଦନର ତଳଦେଶ ଓ ଶିଳାସ୍ତୂପ ମେରୁକୁ ଦେଖି (ସେ ଆଗକୁ ଗଲେ)।

3.159.18

उपर्युपरि शैलस्य बहीश्च सरितः शिवाः ।
पृष्ठं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि ॥ ३.१५९.१८ ॥

ପର୍ବତର ଉପରେ ଉପରେ, ଅନେକ ଶୁଭ ନଦୀ ପାର ହୋଇ, ହିମାଳୟର ପବିତ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ସେ ସପ୍ତଦଶ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

3.159.19

ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकम् ।
पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतावृते ॥ ३.१५९.१९ ॥

ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ହିମାଳୟର ପବିତ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ, ନିକଟରେ ଥିବା ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ; ତାହା ନାନା ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାରେ ଆବୃତ ଥିଲା।

3.159.20

सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश्च महीरुहैः ।
समावृतं पुण्यतममाश्रमं वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२० ॥

ଜଳର ଆବର୍ତ୍ତରେ ଜନ୍ମିତ ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା, ବୃଷପର୍ବାଙ୍କର ଅତି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ (ସେମାନେ ଦେଖିଲେ)।

3.159.21

तमुपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानमरिंदमाः ।
पाण्डवा वृषपर्वाणमवदन्त गतक्लमाः ॥ ३.१५९.२१ ॥

ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ଶତ୍ରୁଦମନ ପାଣ୍ଡବମାନେ କହିଲେ।

3.159.22

अभ्यनन्दत्स राजर्षिः पुत्रवद्भरतर्षभान् ।
पूजिताश्चावसंस्तत्रसप्तरात्रमरिंदमाः ॥ ३.१५९.२२ ॥

ସେହି ରାଜର୍ଷି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ସ୍ୱାଗତ କଲେ; ସମ୍ମାନିତ ଶତ୍ରୁଦମନମାନେ ସେଠାରେ ସାତ ରାତି ରହିଲେ।

3.159.23

अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तमृषिं लोकविश्रुतम् ।
आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं प्रत्यरोचयन् ॥ ३.१५९.२३ ॥

ଅଷ୍ଟମ ଦିନ ଆସିବାରେ, ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ସେହି ଋଷି ବୃଷପର୍ବାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

3.159.24

एकैकशश्च तान्विप्रान्निवेद्य वृषपर्वणि ।
न्यासभूतान्यथाकालं बन्धूनिव सुसत्कृतान्।
पारिबर्हं चतं शेषं परिदाय महात्मने ॥ ३.१५९.२४ ॥

ଏକ ଏକ କରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ନିକଟରେ ନ୍ୟାସ ରୂପେ ସମର୍ପଣ କରି, ଯଥାସମୟରେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପରି ଭଲ ସତ୍କାର କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ପରିବାର ସାମଗ୍ରୀ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇ (ସେମାନେ ଗଲେ)।

3.159.25

ततस्ते यज्ञपात्राणि रत्नान्याभरणानि च ।
न्यदधुःपाण्डवा राजन्नाश्रमे वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର, ରତ୍ନ ଓ ଅଳଙ୍କାର ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରଖିଲେ।

3.159.26

अतीतानागते विद्वान्कुशलः सर्वधर्मवित् ।
अन्वशासत्स धर्मज्ञः पुत्रवद्भरतर्षभान् ॥ ३.१५९.२६ ॥

ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣୁଥିବା, ବିଦ୍ୱାନ, କୁଶଳ, ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।

3.159.27

तेऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिशमुत्तराम् ।
कुष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ॥ ३.१५९.२७ ॥

ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ମହାତ୍ମା ବୀରମାନେ କୃଷ୍ଣା ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ।

3.159.28

तान्प्रस्थितानन्वगच्छद्वृषपर्वा महीपतीन् ।
उपन्यस् महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा ॥ ३.१५९.२८ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବୃଷପର୍ବା ସେ ପ୍ରସ୍ଥିତ ରାଜାମାନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ; ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରି।

3.159.29

अनुसंसार्य कौन्तेयानाशीर्भिरभिनन्द्य च ।
वृषपर्वा निववृतेपन्थानमुपदिश्य च ॥ ३.१५९.२९ ॥

କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କ ସହିତ କିଛି ଦୂର ଯାଇ, ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଦେଇ ଏବଂ ପଥ ଦେଖାଇ ବୃଷପର୍ବା ଫେରିଗଲେ।

3.159.30

नानामृगगणैर्जुष्टं कौन्तेयः सत्यविक्रमः ।
पदातिर्भ्रातृभिः सार्धं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ ३.१५९.३० ॥

ନାନା ପ୍ରକାର ମୃଗଯୂଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ପଥରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ କୌନ୍ତେୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ପଦାତିକ ଭାବେ ଚାଲିଲେ।

3.159.31

नानाद्रुमनिरोधेषु वसन्तः शैलसानुषु ।
पर्वतं विविशुस्ते तं चतुर्थेऽहनि पाण्डवाः ॥ ३.१५९.३१ ॥

ଅନେକ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ପର୍ବତ ଢାଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନେ ସେ ପର୍ବତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.159.32

महाभ्रघनसंकाशं सलिलोपहितं शुभम् ।
मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासमुच्छ्रयम् ॥ ३.१५९.३२ ॥

ସେ ପର୍ବତ ମହାମେଘ ପରି ଘନ, ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ରମଣୀୟ ଏବଂ ନାନା ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।

3.159.33

रम्यं हिमवतः प्रस्थं बहुकन्दरनिर्झरम् ।
शिलाविभङ्गविकटं लतापादपसङ्कुलम् ॥ ३.१५९.३३ ॥

ହିମାଳୟର ରମଣୀୟ ଢାଳ, ଅନେକ ଗୁମ୍ଫା ଓ ଝରଣାବିଶିଷ୍ଟ, ଭଗ୍ନ ଶିଳାରେ ବିକଟ, ଲତା ଓ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

3.159.34

ते समासाद्यपन्थानं यतोक्तं वृषपर्वणा ।
अनुसस्रुर्यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान्नगान् ॥ ३.१५९.३४ ॥

ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ କଥିତ ପଥରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ କଥିତ ଦିଗରେ ନାନା ପର୍ବତ ଦେଖି ଅନୁସରଣ କଲେ।

3.159.35

उपर्युपरि शैलस्य गुहाः परमदुर्गमाः ।
सुदुर्गमांस्ते सुबहून्सुखेनैवाभिचक्रमुः ॥ ३.१५९.३५ ॥

ପର୍ବତର ଉପର ଉପରେ ଅତି ଦୁର୍ଗମ ଗୁମ୍ଫା ଥିଲା; ସେହି ଅତି ଦୁର୍ଗମ ଅନେକ ଗୁମ୍ଫା ସେମାନେ ସହଜରେ ପାର ହେଲେ।

3.159.36

धौम्यः कृष्णा च पार्ताश्च लोमशश्च महानृषिः ।
आगच्छन्सहितास्तत्रन कश्चिदपि हीयते ॥ ३.१५९.३६ ॥

ଧୌମ୍ୟ, କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ), ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ମହର୍ଷି ଲୋମଶ ଏକତ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ପଛରେ ରହିଲେ ନାହିଁ।

3.159.37

ते मृगद्विजसंघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ।
शाखामृगगणैश्चैव सेवितं सुमनोरमम् ॥ ३.१५९.३७ ॥

ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ମୁଖରିତ, ନାନା ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବାନର ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଅତି ମନୋରମ ବନରେ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

3.159.38

पुण्यं पद्मसरोपेतं सपल्वलमहावनम् ।
उपतस्थुर्महाभागा माल्यवतं महागिरिम् ॥ ३.१५९.३८ ॥

ପବିତ୍ର, ପଦ୍ମସରୋବର ଓ ଛୋଟ ପୋଖରୀ ସହିତ ମହାବନଯୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟବାନ ନାମକ ମହାପର୍ବତ ନିକଟକୁ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

3.159.39

ततः किंपुरुषावासं सिद्धचारणसेवितम् ।
ददृशुर्हृषरोमाणाः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१५९.३९ ॥

ତା'ପରେ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଆବାସ, ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣଙ୍କ ସେବିତ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ରୋମ ଠିଆ ହୋଇଗଲା।

3.159.40

विद्याधरानुचरितं किन्नरीभिस्तथैव च ।
गजसङ्घसमावासं सिंहव्याघ्रगणायुतम् ॥ ३.१५९.४० ॥

ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ବିଚରଣ ସ୍ଥଳ, କିନ୍ନରୀ ସହିତ, ହାତୀ ଦଳର ଆବାସ, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଗଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ।

3.159.41

शरभोन्नादसंघुष्टं नानमृगनिषेवितम् ॥ ३.१५९.४१ ॥

ଶରଭଙ୍କ ଗର୍ଜନରେ ମୁଖରିତ, ନାନା ମୃଗଙ୍କ ସେବିତ।

3.159.42

ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम् ।
मुदिताः पाण्डुतनया मनोनयननन्दनम् ॥ ३.१५९.४२ ॥

ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନେ ନନ୍ଦନବନ ସଦୃଶ ସେହି ଗନ୍ଧମାଦନ ବନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାହା ମନ ଓ ନୟନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।

3.159.43

विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम् ।
द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च विप्रैर्महात्मभिः ॥ ३.१५९.४३ ॥

ବୀରମାନେ କ୍ରମଶଃ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ସେଇ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ।

3.159.44

शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वल्गून्मन्दकलाञ्शुभान् ।
श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्शब्दान्खगमुखेरितान् ॥ ३.१५९.४४ ॥

ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ମଧୁର, ମୃଦୁ, ସୁନ୍ଦର, କାନକୁ ପ୍ରିୟ, ଅତି ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଶୁଣି।

3.159.45

सर्वर्तुफलभाराञ्यान्सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलाम् ।
पश्यन्तः पादपांस्चापि फलभारावनामितान् ॥ ३.१५९.४५ ॥

ସର୍ବ ଋତୁର ଫଳଭାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବ ଋତୁର ପୁଷ୍ପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଫଳଭାରରେ ନତ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଦେଖି ଦେଖି।

3.159.46

आम्रानाम्रातकान्फुल्लान्नारिकेलान्सतिन्दुकान् ।
मुञ्जातकांस्तथाञ्जीरान्दाडिमान्बीजपूरकान् ॥ ३.१५९.४६ ॥

ଆମ୍ବ, ଆମ୍ରାତକ, ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ନଡ଼ିଆ, ତିନ୍ଦୁକ ସହିତ, ମୁଞ୍ଜାତକ ଏବଂ ଅଞ୍ଜୀର, ଡାଳିମ୍ବ ଓ ବୀଜପୂରକ (ଲେମ୍ବୁ) ବୃକ୍ଷ।

3.159.47

पनसाँल्लिकुचान्मोचाः खर्जूरानम्लवेतसान् ।
परावतांस्तथा क्षौद्रानीपांश्चापि मनोरमान् ॥ ३.१५९.४७ ॥

ପନସ, ଲିକୁଚ, କଦଳୀ, ଖଜୁରୀ, ଅମ୍ଳ ବେତସ, ପରାବତ, ମଧୁ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ମନୋରମ ଈପ ବୃକ୍ଷ।

3.159.48

बेल्वान्कपित्थाञ्जम्बूश्च काश्मरीर्ब्रदरीस्तथा ।
पुक्षानुदुम्बरवटानश्वत्थान्क्षीरिकास्तथा ॥ ३.१५९.४८ ॥

ବେଲ, କପିତ୍ଥ, ଜାମୁ, କାଶ୍ମରୀ, ବଦରୀ, ପୁକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ କ୍ଷୀରିକା ବୃକ୍ଷ।

3.159.49

मल्लातकानामलकीर्हरीतकबिभीतकान् ।
इङ्गुदान्करमर्दांश्च तिन्दुकांश् महाफलान् ॥ ३.१५९.४९ ॥

ମଲ୍ଲାତକ, ଆମଳକୀ, ହରୀତକ, ବିଭୀତକ, ଇଙ୍ଗୁଦ, କରମର୍ଦ ଏବଂ ବଡ଼ ଫଳଯୁକ୍ତ ତିନ୍ଦୁକ ଗଛ (ସେଠାରେ ଦେଖାଗଲା)।

3.159.50

एतानन्यांश्च विविधान्गन्धमादनसानुषु ।
फलैरमृतकल्पैस्तानाचितान्स्वादुभिस्तरूपन् ॥ ३.१५९.५० ॥

ଗନ୍ଧମାଦନର ଢାଲରେ ଏହିସବୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବିବିଧ ଗଛ ଥିଲା, ଅମୃତ ସଦୃଶ ମଧୁର ଫଳରେ ଭରପୂର।

3.159.51

तथैव चम्पकाशोकान्केतकान्बकुलांस्तथा ।
पुन्नागान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सकेतकान्।
पाटलान्कुटजान्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा ॥ ३.१५९.५१ ॥

ସେହିପରି ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, କେତକ, ବକୁଳ, ପୁନ୍ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ, କର୍ଣିକାର, କେତକ ସହିତ ପାଟଳ, ସୁନ୍ଦର କୁଟଜ, ମନ୍ଦାର ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

3.159.52

पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा ।
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा।
शालांस्तालांस्तमालांश्च पिप्पलान्हिङ्गुकांस्तथा ॥ ३.१५९.५२ ॥

ପାରିଜାତ, କୋବିଦାର, ଦେବଦାରୁ ଗଛ, ଏବଂ ସେହିପରି ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ପିପଳ ଓ ହିଙ୍ଗୁ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

3.159.53

चकोरैः शतपत्रैश् भृङ्गराजैस्तथा शुकैः ।
कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर्जीवजीवकैः ॥ ३.१५९.५३ ॥

ଚକୋର, ଶତପତ୍ର, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଶୁକ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କ, ହାରିତ ଓ ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ତାହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।

3.159.54

प्रियकैश्चातकैश्चैव तथाऽन्यैर्विविधैः खगैः ।
श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितान् ॥ ३.१५९.५४ ॥

ପ୍ରିୟକ, ଚାତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବିଧ ପକ୍ଷୀ, କର୍ଣ୍ଣପ୍ରିୟ ଅତି ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଡାକି ସେଠାରେ ରହୁଥିଲେ।

3.159.55

सरांसि च मनोज्ञानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तृथा कोकनदोत्पलैः।
कहारैः कमलैश्चैव आचितानि समन्ततः ॥ ३.१५९.५५ ॥

ଚାରିପାଖେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋରମ ସରୋବର, କୁମୁଦ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, କୋକନଦ, ଉତ୍ପଳ, କହାର ଓ କମଳରେ ଆବୃତ ଥିଲା।

3.159.56

कादम्बैश्चक्रवाकैश्च कुररैर्जलकुक्कुटैः ।
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैर्बकैर्मद्गुभिरेव च ॥ ३.१५९.५६ ॥

କାଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ, କୁରର, ଜଳକୁକ୍କୁଟ, କାରଣ୍ଡବ, ପ୍ଲବ, ହଂସ, ବକ ଓ ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସହିତ।

3.159.57

एतैश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
हृष्टैस्तथा तामरसरसासवमदालसैः ॥ ३.१५९.५७ ॥

ଏମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀରେ ଚାରିପାଖେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ପଦ୍ମରସର ମଦରେ ଆଳସୁ।

3.159.58

पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः ।
मञ्जुस्वरैर्मधुकरैर्विरुतान्कमलाकरान् ॥ ३.१५९.५८ ॥

ପଦ୍ମ ଭିତରୁ ଝରିଥିବା ପରାଗ ଓ କେଶରରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗିତ, ମଧୁର ସ୍ୱରର ଭ୍ରମର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମୁଖରିତ ପଦ୍ମସରୋବର।

3.159.59

अपश्यंस्ते नरव्याघ्रा गन्धमादनसानुषु ।
तथैव पद्मषण्डैश्च मण्डितांश्च समन्ततः ॥ ३.१५९.५९ ॥

ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ଢାଲରେ, ସେହିପରି ଚାରିପାଖେ ପଦ୍ମ-ସମୂହରେ ସଜ୍ଜିତ (ସରୋବର) ଦେଖିଲେ।

3.159.60

शिखण्डिनीभिः सहिताँल्लतामण्डलकेषु च ।
मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान्भृशम् ॥ ३.१५९.६० ॥

ଲତାମଣ୍ଡପରେ ମୟୂରୀ ସହିତ ଥିବା, ମେଘ-ଢୋଲର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ କାମରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାକୁଳ (ମୟୂରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ)।

3.159.61

कृत्वैव केकामधुरं संगीतं मधुरस्वरम् ।
चित्रान्कलापान्विस्तीर्य सविलासान्मदालसान् ॥ ३.१५९.६१ ॥

କେକାର ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ସଂଗୀତ ଗାଇ, ମଧୁର ସ୍ୱରରେ, ବିଚିତ୍ର ପୁଚ୍ଛ ବିସ୍ତାର କରି, ବିଳାସ ଓ ମଦରେ ଅଳସ ହୋଇ।

3.159.62

मयूरान्ददृशुर्हृष्टान्नृत्यतो वनलालसान् ।
कांश्चित्प्रियाभिः सहितान्रममाणान्कलापिनः ॥ ३.१५९.६२ ॥

ବନରେ ଉତ୍ସୁକତାରେ ନାଚୁଥିବା ଆନନ୍ଦିତ ମୟୂରମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; କେତେକ ନିଜ ପ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରୁଥିବା ପୁଚ୍ଛଧାରୀ।

3.159.63

वल्लीलतासंकटेषु कुटजेषु स्थितांस्तथा ।
कांश्चिच्च कुटजानां तु विटपेषूत्कटानिव ॥ ३.१५९.६३ ॥

ଲତା-ବଲ୍ଲରୀର ଘନ ଜାଲରେ କୁଟଜ ବୃକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କେତେକ, ଓ କୁଟଜ ବୃକ୍ଷର ଶାଖାରେ ଯେପରି ଗର୍ବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା।

3.159.64

कलापरुचिराटोपनिचितान्मुकुटानिव ।
विवरेषु तरूणां च रुचिरान्ददृशुश्च ते ॥ ३.१५९.६४ ॥

ସୁନ୍ଦର ପୁଚ୍ଛର ଶୋଭାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁକୁଟ ପରି, ବୃକ୍ଷର ଫାଙ୍କରେ ସୁନ୍ଦର ମୟୂରମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

3.159.65

सिन्धुवारांस्तथोदारान्मन्मथस्येव तोमरान् ।
सुवर्णवर्णकुसुमान्गिरीणां सिखरेषु च।
कर्णिकारान्विकसितान्कर्णपूरानिवोत्तमान् ॥ ३.१५९.६५ ॥

ମନ୍ମଥଙ୍କ ଭଲ୍ଲ ପରି ଉଦାର ସିନ୍ଧୁବାର ପୁଷ୍ପ, ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ଫୁଲରେ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷ, ଯେପରି ଉତ୍ତମ କର୍ଣାଭରଣ।

3.159.66

तथाऽपश्यन्कुरबकान्वनराजिषु पुष्पितान् ।
कामवश्यौत्सुक्यकरान्कामस्येव शरोत्करान् ॥ ३.१५९.६६ ॥

ସେହିପରି ବନ-ଶ୍ରେଣୀରେ ଫୁଟିଥିବା କୁରବକ ପୁଷ୍ପ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ଯାହା କାମବଶେ ଉତ୍ସୁକତା ଜାଗ୍ରତ କରେ, କାମଦେବଙ୍କ ଶରରାଶି ପରି।

3.159.67

तथैव वनराजीनामुदारान्रचितानिव ।
विराजमानांस्तेऽपश्यंस्तिलकांस्तिलकानिव ॥ ३.१५९.६७ ॥

ସେହିପରି ବନପଙ୍କ୍ତିରେ ଉଦାର, ଯେପରି ସଜାଯାଇଥିବା, ଝଲସୁଥିବା ତିଳକ ବୃକ୍ଷ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ତିଳକ ଚିହ୍ନ।

3.159.68

तथानङ्गशराकारान्सहकारान्मनोरमान् ।
अपश्यन्भ्रामरान्राजन्मञ्जरीभिर्विराजितान् ॥ ३.१५९.६८ ॥

ସେହିପରି ଅନଙ୍ଗ (କାମଦେବ)ଙ୍କ ବାଣ ଆକୃତିର, ମନୋହର ଆମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଭ୍ରମରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମଞ୍ଜରୀରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

3.159.69

हिरण्यसदृशैः पुष्यैर्दावाग्निसदृशैरपि ।
लोहितैरञ्जनाभैश्च वैदूर्यसदृशैरपि।
अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु ॥ ३.१५९.६९ ॥

ସୁନା ପରି, ଦାବାଗ୍ନି ପରି, ଲାଲ୍ ଓ ଅଞ୍ଜନ ପରି ଏବଂ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପୁଷ୍ପରେ ଫୁଲିଥିବା ବୃକ୍ଷ ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।

3.159.70

तथा सालांस्तमालांश्च पाटलाबकुलानपि ।
माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च ॥ ३.१५९.७० ॥

ସେହିପରି ଶାଳ, ତମାଳ, ପାଟଳ ଓ ବକୁଳ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ମାଳା ପରି ଲାଗି ରହିଥିଲେ।

3.159.71

विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्द्विजैः ।
कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च ॥ ३.१५९.७१ ॥

ନିର୍ମଳ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଆଭାଯୁକ୍ତ, ଧଳା ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, କଳହଂସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସାରସର ରବରେ ଗୁଞ୍ଜିତ (ସରୋବର ଥିଲା)।

3.159.72

सरांसि बहुशः पार्था पश्यन्तः शैलसानुषु ।
पद्मोत्पलविमिश्राणि सुखशीतजलानि च ॥ ३.१५९.७२ ॥

ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଅନେକ ସରୋବର ଦେଖି ଚାଲିଲେ; ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ମିଶ୍ରିତ ଏବଂ ଯାହାର ଜଳ ସୁଖଦ ଶୀତଳ ଥିଲା।

3.159.73

एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः ।
गन्वन्त्यथ माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ ३.१५९.७३ ॥

ଏହିପରି କ୍ରମରେ ସେହି ବୀରମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ଚାହିଁ ଚାହିଁ ଆଗକୁ ଗଲେ; ତା'ପରେ ମାଳା ପରି ଫୁଲ ଓ ରସାଳ ଫଳ ଦେଖିଲେ।

3.159.74

सरांसि च मनोज्ञानि वृक्षांश्चातिमनोरमान् ।
विविशुः पाण्डवाः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.१५९.७४ ॥

ମନୋହର ସରୋବର ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଗଛମାନ ଦେଖି, ବିସ୍ମୟରେ ବିସ୍ଫାରିତ ଆଖିରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.159.75

कमलोत्पलकह्लारपुण्डरीकसुगन्धिना ।
सेव्यमाना वने तस्मन्सुखस्पर्शेन वायुना ॥ ३.१५९.७५ ॥

କମଳ, ଉତ୍ପଳ, କହ୍ଲାର ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରା ସେହି ବନରେ ସୁଖସ୍ପର୍ଶୀ ପବନ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଉଥିଲା।

3.159.76

ततो युधिष्ठिरो भीममाहेदं प्रीतिमद्वचः ।
अहो श्रीमदिदं भीम गन्धमादनकाननम् ॥ ३.१५९.७६ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରୀତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀରେ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅହୋ ଭୀମ! ଏହି ଗନ୍ଧମାଦନ ବନ କେତେ ଶୋଭାମୟ!"

3.159.77

वने ह्मस्मिन्मनोरम्ये दिव्या काननजा द्रुमाः ।
लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः।
भान्त्येते पुष्पविकचाः पुंस्कोकिलकुलाकुलाः ॥ ३.१५९.७७ ॥

ଏହି ମନୋରମ ବନରେ ଦିବ୍ୟ, ବନଜାତ ଗଛ ଓ ବିବିଧ ଆକୃତିର ଲତା ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଫୁଟିଥିବା ଫୁଲରେ ଝଲସୁଛି; ପୁଂ କୋକିଳଙ୍କ ଝାଙ୍କରେ ଭରପୂର।

3.159.78

नात्र कण्टकिनः केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिताः ।
स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.७८ ॥

ଏଠାରେ କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଫୁଲହୀନ କୌଣସି ଗଛ ନାହାନ୍ତି; ଗନ୍ଧମାଦନର ଢାଲରେ ମସୃଣ ପତ୍ର ଓ ଫଳଯୁକ୍ତ ଗଛ ଅଛି।

3.159.79

भ्रमरारावमधुरा नलिनीः फुल्लपङ्कजाः ।
विलोड्यमाना पश्येमाः करिभिः सकरेणुभिः ॥ ३.१५९.७९ ॥

ଭ୍ରମରର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମଧୁର, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମଯୁକ୍ତ ଏହି ପଦ୍ମସରୋବରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ, ଯେଉଁଥିରେ ହାତୀମାନେ ହାତୀଣୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଡ଼ନ କରୁଛନ୍ତି।

3.159.80

पश्येमां नलिनीं चान्यां कमलोत्पलमालिनीम् ।
स्रग्धरां विग्रहवतीं साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ ३.१५९.८० ॥

ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ଅନ୍ୟ ପଦ୍ମସରୋବରକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖ, ଯେମିତି ସାକ୍ଷାତ୍ ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରୀ।

3.159.81

नानाकुसुमगन्धाढ्यास्तस्येमाः काननोत्तमे ।
उपगीयमाना भ्रमरै राजन्ते वनराजयः ॥ ३.१५९.८१ ॥

ସେହି ଉତ୍ତମ ବନରେ ନାନା ପୁଷ୍ପର ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବନଶ୍ରେଣୀ ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାନ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଉଛି।

3.159.82

पश्य भीम शुभान्देशान्देवाक्रीडान्समन्ततः ।
अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर ॥ ३.१५९.८२ ॥

ଭୀମ, ଚାରିପଟେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏହି ସୁନ୍ଦର ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ, ଦେବତାଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାଭୂମି; ଅମାନୁଷୀ ଅବସ୍ଥା ପାଇ ଆମେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛୁ, ହେ ବୃକୋଦର।

3.159.83

लताभिः पुष्पिताग्राभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः ।
संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.८३ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ପୁଷ୍ପିତ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ଲତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ପୁଷ୍ପିତ ଉତ୍ତମ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଗନ୍ଧମାଦନର ଢାଲରେ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।

3.159.84

शिखण्डिनीभिश्चरतां सहितानां शिखण्डिनाम् ।
नदतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु ॥ ३.१५९.८४ ॥

ହେ ଭୀମ, ପର୍ବତ ଢାଲରେ ମୟୂରୀମାନଙ୍କ ସହ ବୁଲୁଥିବା ଓ ଡାକୁଥିବା ମୟୂରମାନଙ୍କ ନିର୍ଘୋଷ ଶୁଣ।

3.159.85

चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः ।
पत्रिणः पुष्पितानेतान्संपतन्ति महाद्रुमान् ॥ ३.१५९.८५ ॥

ଚକୋର, ଶତପତ୍ର, ମତ୍ତ କୋକିଳ ଓ ଶାରିକା — ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ପୁଷ୍ପିତ ମହାବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଓହ୍ଲାନ୍ତି।

3.159.86

रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगताः खगाः ।
परस्परमुदीन्ते बहवो जीवजीवकाः ॥ ३.१५९.८६ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଗଛର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବସି ପରସ୍ପରକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି — ଜୀବଜୀବକ।

3.159.87

हरितारुणवर्णानां शाड्वलानां समीपतः ।
सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्वपि ॥ ३.१५९.८७ ॥

ସବୁଜ ଓ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ତୃଣଭୂମି ନିକଟରେ ସାରସ ଦୃଶ୍ୟମାନ — ପର୍ବତୀୟ ଝରଣା ପାଖରେ ମଧ୍ୟ।

3.159.88

वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोरमाः ।
भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः पतत्रिणः ॥ ३.१५९.८८ ॥

ସବୁ ପ୍ରାଣୀର ମନ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିବା ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କୁହନ୍ତି; ଭୃଙ୍ଗରାଜ ପରି ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ଓ ଲୌହପୃଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ।

3.159.89

चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः ।
एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत्सरः ॥ ३.१५९.८९ ॥

ଚାରି ଦନ୍ତଯୁକ୍ତ, ପଦ୍ମ-କାନ୍ତିର ହାତୀମାନେ ନିଜ ହାତୀଣୀମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣ ମହାସରୋବରକୁ ଆଲୋଡ଼ିତ କରୁଛନ୍ତି।

3.159.90

बहुतालसमुत्सेघाः शैलशृङ्गपरिच्युताः ।
नानाप्रस्रवणेभ्यश्च वारिधाराः पतन्ति च ॥ ३.१५९.९० ॥

ବହୁ ତାଳଗଛ ସମାନ ଉଚ୍ଚ, ପର୍ବତ-ଶୃଙ୍ଗରୁ ପଡ଼ିଥିବା, ନାନା ଝରଣାରୁ ଜଳଧାରା ପଡ଼ୁଛନ୍ତି।

3.159.91

भास्कराभप्रभा भीमाः शारदाभ्रघनोपमाः ।
शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः ॥ ३.१५९.९१ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ପରି ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଭୟଙ୍କର, ଶରତ ଋତୁର ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପା ବର୍ଣ୍ଣର ଧାତୁ ସେ ମହାପର୍ବତକୁ ଶୋଭାଦାନ କରନ୍ତି।

3.159.92

क्वचिदञ्जनवर्णाभाः क्वचित्काञ्चनसन्निभाः ।
धातवो हरितालस्य क्वचिद्धिङ्गुलकस्य च ॥ ३.१५९.९२ ॥

କେଉଁଠି କଜଳ ବର୍ଣ୍ଣ, କେଉଁଠି ସୁନା ସଦୃଶ, କେଉଁଠି ହରିତାଳ ଓ କେଉଁଠି ହିଙ୍ଗୁଳ ଧାତୁ ଅଛି।

3.159.93

मनःशिलागुहाश्चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः ।
शशलोहितवर्णाभाः क्वचिद्गैरिकधातवः ॥ ३.१५९.९३ ॥

ମନଃଶିଳା ଗୁହାସମୂହ ମଧ୍ୟ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘରାଶି ସଦୃଶ, ଶଶକ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, କେଉଁଠି ଗୈରିକ ଧାତୁ।

3.159.94

सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः ।
एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः ॥ ३.१५९.९४ ॥

ଧଳା ଓ କଳା ମେଘ ସଦୃଶ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ଏହି ବହୁବିଧ ମହାପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ସେ ପର୍ବତକୁ ଶୋଭାଦାନ କରନ୍ତି।

3.159.95

गन्धर्वाः सह कान्ताभिर्यथेष्टं भीमविक्रमाः ।
दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह ॥ ३.१५९.९५ ॥

ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହିତ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ, ହେ ପାର୍ଥ, କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ପର୍ବତ-ଶିଖରରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।

3.159.96

गीतानां समतालानां तथासाम्नां च निःखनः ।
श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः ॥ ३.१५९.९६ ॥

ଗୀତ, ସମତାଳ ଓ ସାମଗାନର ନାଦ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଶୁଣାଯାଏ, ହେ ଭୀମ, ଯାହା ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନ ହରଣ କରେ।

3.159.97

महागङ्गामुदीक्षख पुण्यां देवनदीं शुभाम् ।
कलहंसगणैर्जुष्टामृषिकिन्नरसेविताम् ॥ ३.१५९.९७ ॥

ମହାଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖ, ସେହି ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଦେବନଦୀକୁ; ଯାହା କଳହଂସ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଋଷି ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

3.159.98

धातुभिश्च सरिद्भिश्च किन्नरैर्मृगपक्षिभिः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च काननैश्च मनोरमैः ॥ ३.१५९.९८ ॥

ଧାତୁ, ନଦୀ, କିନ୍ନର, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଏବଂ ମନୋହର ବନରେ (ତାହା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ)।

3.159.99

व्यालैश्च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः ।
उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजमरिंदम ॥ ३.१५९.९९ ॥

ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଶତଶୀର୍ଷ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ସେହି ପର୍ବତରାଜକୁ ଦେଖ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ।

3.159.100

ते प्रीतमनसः शूराः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।
नातृप्यन्पर्वतेन्द्रस्य दर्शनेन परंतपाः ॥ ३.१५९.१०० ॥

ପ୍ରସନ୍ନମନା ସେହି ଶୂରମାନେ ପରମ ଗତି ପାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ପର୍ବତେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସେମାନେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, ହେ ପରନ୍ତପ।

3.159.101

उपेतमथ माल्यैश्च फलवद्भिश्च पादपैः ।
आर्ष्टिपेणस् राजर्षेराश्रमं ददृशुस्तदा ॥ ३.१५९.१०१ ॥

ତା'ପରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଓ ଫଳବାନ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ରାଜର୍ଷି ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

3.159.102

ततस्ते तिग्मतपसं कृशं धमनिसंततम् ।
पारगं सर्वविद्यानामार्ष्टिषेणमुपागमन् ॥ ३.१५९.१०२ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ପ୍ରଖର ତପସ୍ୱୀ, କୃଶଦେହ, ଶିରାମାନଙ୍କରେ ଆବୃତ, ସର୍ବବିଦ୍ୟା ପାରଙ୍ଗତ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।