మహాభారతం · అధ్యాయం 3.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.159.1
निहते राक्षसे तस्मिन्पुनर्नारायणाश्रमम् ।
अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासमकरोत्प्रभुः ॥ ३.१५९.१ ॥
ఆ రాక్షసుడు చంపబడిన తరువాత, కుంతీపుత్రుడైన సమర్థుడైన రాజు మళ్లీ నారాయణాశ్రమానికి చేరి అక్కడ నివసించాడు.
3.159.2
स समानीय तान्सर्वान्भ्रातॄनित्यब्रवीद्वचः ।
द्रौपद्या सहितः काले संस्मरन्भ्रातरं जयम् ॥ ३.१५९.२ ॥
అతడు వారందరినీ సమకూర్చి, ద్రౌపదితో కలిసి, సమయానికి సోదరుడు జయుడిని (అర్జునుడిని) స్మరిస్తూ ఈ మాటలు అన్నాడు.
3.159.3
समाश्चतस्रोऽभिगताः शिवेन चरतां वने ।
कृतोद्देशः स बीभत्सुऋ पञ्चमीमभितः समाम् ॥ ३.१५९.३ ॥
అడవిలో తిరుగుతున్నవారికి నాలుగు సంవత్సరాలు శుభంగా గడిచాయి; ఆ బీభత్సుడు (అర్జునుడు) ఐదవ సంవత్సరం చుట్టూ తన లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించుకున్నాడు.
3.159.4
प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणांवरम् ।
पुष्पितैर्द्रुमषण्डैश्च मत्तकोकिलाषट्पदैः ॥ ३.१५९.४ ॥
పర్వతరాజు, తెల్లనిది, శిఖరాలు కలిగిన పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైనది అయిన పర్వతాన్ని చేరారు; అది పూలతో నిండిన వృక్షసమూహాలతో, మత్తెక్కిన కోకిలలు, తుమ్మెదలతో కూడి ఉంది.
3.159.5
मयूरैश्चातकैश्चापि नित्योत्सवविभूषितम् ।
व्याघ्रैर्वरहैर्महिषैर्गवयैर्हरिणैस्तथा ॥ ३.१५९.५ ॥
నెమళ్ళు, చాతక పక్షులతో కూడి, నిత్యోత్సవంతో అలంకరించబడి ఉంది; పులులు, మేలైన పందులు, దున్నలు, గవయాలు, జింకలతో కూడి ఉంది.
3.159.6
श्वापदैर्व्यालरूपैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
फुल्लैः सहस्रपत्रैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः ॥ ३.१५९.६ ॥
క్రూర జంతువులు, సర్ప రూప ప్రాణులు, రురు జింకలు తిరుగుతుండేవి; వికసించిన సహస్రదళ, శతదళ, నీలకమలాలతో కూడి ఉంది.
3.159.7
प्रफुल्लैः कमलैश्चैव तथा नीलोत्पलैरपि ।
महापुणअयं पवित्रं च सुरासुरनिषेवितम्।
तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः ॥ ३.१५९.७ ॥
వికసించిన కమలాలతో, నీలోత్పలాలతో కూడినది, మహా పుణ్యమైనది, పవిత్రమైనది, దేవాసురులచే సేవింపబడినది; అక్కడ కూడా సమాగమాన్ని చూడాలనే కోరికతో (వారు) గమ్యం నిర్ణయించుకున్నారు.
3.159.8
कृतश्च समयस्तेन पार्थेनामिततेजसा ।
पञ्चवर्षाणि वत्स्याभि विद्यार्थीति पुरा मयि ॥ ३.१५९.८ ॥
అమిత తేజస్సు కలిగిన పార్థుడు పూర్వం నాతో ఒప్పందం చేసుకున్నాడు: 'విద్య కోసం నేను ఐదు సంవత్సరాలు అక్కడ నివసిస్తాను' అని.
3.159.9
अत्रगाण्डीवधन्वानमवाप्तास्त्रमरिंदमम् ।
देवलोकादिमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम् ॥ ३.१५९.९ ॥
ఇక్కడ, గాండీవ ధనుర్ధారిని, అస్త్రాలను పొందినవాడిని, శత్రువులను అణచువాడిని, దేవలోకం నుండి మళ్ళీ ఈ లోకానికి వచ్చినవానిని మనం చూస్తాము.
3.159.10
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वानामन्त्रयत पाण्डवः ।
कारणं चैव तत्तेवामाचचक्षे तपस्विनाम् ॥ ३.१५९.१० ॥
ఇలా చెప్పి పాండవుడు బ్రాహ్మణులందరి నుండి వీడ్కోలు తీసుకున్నాడు; ఆ తపస్వులకు దాని కారణాన్ని కూడా వివరించాడు.
3.159.11
तमुग्रतपसः प्रीताः कुत्वापार्थं प्रदक्षिणम् ।
ब्राह्मणास्तेऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च ॥ ३.१५९.११ ॥
ఉగ్ర తపస్సు చేసిన అతనికి ప్రదక్షిణం చేసి, ప్రసన్నులైన ఆ బ్రాహ్మణులు శుభం, క్షేమంతో అతన్ని ఆశీర్వదించారు.
3.159.12
सुखोदर्कमिमं क्लेशमचिराद्भरतर्षभ ।
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि ॥ ३.१५९.१२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఈ క్లేశం త్వరలోనే సుఖఫలాన్ని ఇస్తుంది. ధర్మజ్ఞా, క్షాత్రధర్మం ద్వారా దీనిని దాటి నీవు భూమిని పాలిస్తావు.
3.159.13
तत्तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम् ।
प्रतस्थे सह विप्रैस्तैर्भ्रातृभिश्च परंतपः ॥ ३.१५९.१३ ॥
రాజు ఆ తపస్వుల మాటలను అంగీకరించి, ఆ బ్రాహ్మణులతో, సోదరులతో కలిసి ప్రయాణమయ్యాడు; అతడు శత్రువులను తపింపజేసేవాడు.
3.159.14
द्रौपद्या सहितः श्रीमान्हैडिम्बेयादिभिस्तदा ।
राक्षसैरनुयातो वै लोमशेनाभिरक्षितः ॥ ३.१५९.१४ ॥
అప్పుడు శ్రీమంతుడైన అతడు ద్రౌపదితో కూడి ఉన్నాడు; హైడింబేయుడు మొదలైన రాక్షసులు అనుసరించారు; లోమశుడు రక్షిస్తూ ఉన్నాడు.
3.159.15
क्वचित्पद्भ्यां ततोऽगच्छद्राक्षसैरुदह्यते क्वचित् ।
तत्रतत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः ॥ ३.१५९.१५ ॥
కొన్నిసార్లు అతడు కాలినడకన నడిచాడు; కొన్నిసార్లు రాక్షసులు అతన్ని మోసుకెళ్లారు; అక్కడక్కడ మహాతేజస్వి, దృఢవ్రతుడు సోదరులతో కలిసి ఉన్నాడు.
3.159.16
ततो युधिष्ठिरो राजा बहुन्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
सिंहव्याघ्रगजाकीर्णामुदीचीं प्रययौ दिशम् ॥ ३.१५९.१६ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు అనేక కష్టాలను ఆలోచిస్తూ, సింహాలు పులులు ఏనుగులతో నిండిన ఉత్తర దిశకు వెళ్ళాడు.
3.159.17
अवेमाण कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम् ।
गन्धमादनपादांश्च मेरुं चापि शिलोच्चयम् ॥ ३.१५९.१७ ॥
కైలాసాన్ని, మైనాక పర్వతాన్ని, గంధమాదన పాదాలను, రాళ్ల కుప్పలతో ఉన్న మేరువును చూస్తూ (అతడు ముందుకు సాగాడు).
3.159.18
उपर्युपरि शैलस्य बहीश्च सरितः शिवाः ।
पृष्ठं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि ॥ ३.१५९.१८ ॥
కొండ పైపైన, అనేక శుభ నదులను దాటుతూ, హిమవంతుని పవిత్ర శిఖర భాగాన్ని అతడు పదిహేడవ రోజున చేరాడు.
3.159.19
ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकम् ।
पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतावृते ॥ ३.१५९.१९ ॥
ఓ రాజా, పాండవులు హిమాలయ పవిత్ర శిఖరంపై, సమీపంలో ఉన్న గంధమాదనాన్ని చూశారు; అది అనేక వృక్షాలతో, లతలతో కప్పబడి ఉంది.
3.159.20
सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश्च महीरुहैः ।
समावृतं पुण्यतममाश्रमं वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२० ॥
నీటి సుడులలో పుట్టిన పుష్పించిన వృక్షాలతో చుట్టబడిన, వృషపర్వుని అత్యంత పవిత్రమైన ఆశ్రమాన్ని (వారు చూశారు).
3.159.21
तमुपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानमरिंदमाः ।
पाण्डवा वृषपर्वाणमवदन्त गतक्लमाः ॥ ३.१५९.२१ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడైన రాజర్షి వృషపర్వుని సమీపించి, అలసట లేని శత్రుదమనులైన పాండవులు పలికారు.
3.159.22
अभ्यनन्दत्स राजर्षिः पुत्रवद्भरतर्षभान् ।
पूजिताश्चावसंस्तत्रसप्तरात्रमरिंदमाः ॥ ३.१५९.२२ ॥
ఆ రాజర్షి భరతశ్రేష్ఠులను పుత్రులవలె స్వాగతించాడు; గౌరవించబడిన శత్రుదమనులు అక్కడ ఏడు రాత్రులు నివసించారు.
3.159.23
अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तमृषिं लोकविश्रुतम् ।
आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं प्रत्यरोचयन् ॥ ३.१५९.२३ ॥
ఎనిమిదవ రోజు రాగా, లోకప్రసిద్ధుడైన ఆ ఋషి వృషపర్వుని వీడ్కోలు తీసుకుని వారు ప్రయాణం నిశ్చయించుకున్నారు.
3.159.24
एकैकशश्च तान्विप्रान्निवेद्य वृषपर्वणि ।
न्यासभूतान्यथाकालं बन्धूनिव सुसत्कृतान्।
पारिबर्हं चतं शेषं परिदाय महात्मने ॥ ३.१५९.२४ ॥
ఒక్కొక్కరిగా ఆ బ్రాహ్మణులను వృషపర్వునికి న్యాసంగా అప్పగించి, తగిన సమయంలో, బంధువులవలె బాగా సత్కరించి, మిగిలిన పరివార సామగ్రిని ఆ మహాత్ముడికి ఇచ్చి (వారు వెళ్ళారు).
3.159.25
ततस्ते यज्ञपात्राणि रत्नान्याभरणानि च ।
न्यदधुःपाण्डवा राजन्नाश्रमे वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२५ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు పాండవులు యజ్ఞ పాత్రలను, రత్నాలను, ఆభరణాలను వృషపర్వుని ఆశ్రమంలో ఉంచారు.
3.159.26
अतीतानागते विद्वान्कुशलः सर्वधर्मवित् ।
अन्वशासत्स धर्मज्ञः पुत्रवद्भरतर्षभान् ॥ ३.१५९.२६ ॥
గతాగతాలు తెలిసిన విద్వాంసుడు, నిపుణుడు, సర్వధర్మజ్ఞుడు అయిన ఆయన, ధర్మజ్ఞుడై, కుమారులవలె భరతశ్రేష్ఠులకు ఉపదేశించాడు.
3.159.27
तेऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिशमुत्तराम् ।
कुष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ॥ ३.१५९.२७ ॥
అనుమతి పొందిన ఆ మహాత్ములైన వీరులు ద్రౌపదితో, మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులతో కలిసి ఉత్తర దిక్కు వైపు వెళ్లారు.
3.159.28
तान्प्रस्थितानन्वगच्छद्वृषपर्वा महीपतीन् ।
उपन्यस् महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा ॥ ३.१५९.२८ ॥
మహాతేజస్వి అయిన వృషపర్వుడు వెళ్లిపోయిన ఆ రాజులను అనుసరించాడు; అప్పుడు పాండవులను బ్రాహ్మణులకు అప్పగించి.
3.159.29
अनुसंसार्य कौन्तेयानाशीर्भिरभिनन्द्य च ।
वृषपर्वा निववृतेपन्थानमुपदिश्य च ॥ ३.१५९.२९ ॥
కౌంతేయులతో కొంత దూరం నడిచి, ఆశీర్వాదాలతో అభినందించి, మార్గాన్ని చూపి వృషపర్వుడు తిరిగి వెళ్లాడు.
3.159.30
नानामृगगणैर्जुष्टं कौन्तेयः सत्यविक्रमः ।
पदातिर्भ्रातृभिः सार्धं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ ३.१५९.३० ॥
అనేక మృగ సమూహాలతో నిండిన ఆ మార్గంలో, సత్యపరాక్రముడైన కౌంతేయుడు యుధిష్ఠిరుడు సోదరులతో కలిసి కాలినడకన బయలుదేరాడు.
3.159.31
नानाद्रुमनिरोधेषु वसन्तः शैलसानुषु ।
पर्वतं विविशुस्ते तं चतुर्थेऽहनि पाण्डवाः ॥ ३.१५९.३१ ॥
అనేక వృక్షాలతో నిండిన కొండ వాలులపై నివసిస్తూ పాండవులు నాలుగో రోజున ఆ పర్వతంలో ప్రవేశించారు.
3.159.32
महाभ्रघनसंकाशं सलिलोपहितं शुभम् ।
मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासमुच्छ्रयम् ॥ ३.१५९.३२ ॥
ఆ పర్వతం గొప్ప దట్టమైన మేఘంలా ఉండి, నీటితో నిండి, శుభకరంగా, మణులు బంగారంతో రమణీయంగా, అనేక ఎత్తులతో ఉంది.
3.159.33
रम्यं हिमवतः प्रस्थं बहुकन्दरनिर्झरम् ।
शिलाविभङ्गविकटं लतापादपसङ्कुलम् ॥ ३.१५९.३३ ॥
హిమాలయాల రమణీయమైన వాలు, అనేక గుహలు జలపాతాలతో, విరిగిన శిలలతో భయంకరమై, లతలు వృక్షాలతో నిండి ఉంది.
3.159.34
ते समासाद्यपन्थानं यतोक्तं वृषपर्वणा ।
अनुसस्रुर्यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान्नगान् ॥ ३.१५९.३४ ॥
వృషపర్వుడు చెప్పిన దారికి చేరుకొని, వారు చెప్పబడిన దిశలో వివిధ పర్వతాలను చూస్తూ అనుసరించారు.
3.159.35
उपर्युपरि शैलस्य गुहाः परमदुर्गमाः ।
सुदुर्गमांस्ते सुबहून्सुखेनैवाभिचक्रमुः ॥ ३.१५९.३५ ॥
పర్వతంపై పైపైన అత్యంత దుర్గమమైన గుహలు ఉన్నాయి; ఆ అతిదుర్గమమైన అనేక గుహలను వారు సులువుగా దాటారు.
3.159.36
धौम्यः कृष्णा च पार्ताश्च लोमशश्च महानृषिः ।
आगच्छन्सहितास्तत्रन कश्चिदपि हीयते ॥ ३.१५९.३६ ॥
ధౌమ్యుడు, కృష్ణ (ద్రౌపది), పృథ కుమారులు, మహర్షి లోమశుడు కలసి అక్కడికి వచ్చారు; వారిలో ఎవరూ వెనుకబడలేదు.
3.159.37
ते मृगद्विजसंघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ।
शाखामृगगणैश्चैव सेवितं सुमनोरमम् ॥ ३.१५९.३७ ॥
లేళ్లు, పక్షుల ధ్వనులతో మారుమ్రోగుతూ, నానా విధ వృక్షాలు లతలతో నిండి, వానర గణాలు సేవించే, అత్యంత రమణీయమైన ఆ వనాన్ని వారు చేరారు.
3.159.38
पुण्यं पद्मसरोपेतं सपल्वलमहावनम् ।
उपतस्थुर्महाभागा माल्यवतं महागिरिम् ॥ ३.१५९.३८ ॥
పవిత్రమైన, పద్మ సరస్సులతో, చిన్న కొలనులతో కూడిన మహా వనం ఉన్న మాల్యవంతం అనే మహాపర్వతాన్ని ఆ మహాభాగులు సమీపించారు.
3.159.39
ततः किंपुरुषावासं सिद्धचारणसेवितम् ।
ददृशुर्हृषरोमाणाः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१५९.३९ ॥
అప్పుడు కింపురుషుల నివాసమై, సిద్ధ చారణులు సేవించే గంధమాదనం అనే పర్వతాన్ని వారు చూసి పులకితులయ్యారు.
3.159.40
विद्याधरानुचरितं किन्नरीभिस्तथैव च ।
गजसङ्घसमावासं सिंहव्याघ्रगणायुतम् ॥ ३.१५९.४० ॥
విద్యాధరులు సంచరించే, కిన్నరీ స్త్రీలతో కూడిన, ఏనుగుల గుంపులకు నివాసమైన, సింహాలు పులుల గణాలతో నిండిన పర్వతం అది.
3.159.41
शरभोन्नादसंघुष्टं नानमृगनिषेवितम् ॥ ३.१५९.४१ ॥
శరభాల గర్జనలతో మారుమ్రోగుతూ, నానా విధ మృగాలు సేవించేది.
3.159.42
ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम् ।
मुदिताः पाण्डुतनया मनोनयननन्दनम् ॥ ३.१५९.४२ ॥
పాండు కుమారులు నందనవనంతో సమానమైన ఆ గంధమాదన వనంలో ఆనందించారు; అది మనస్సుకు కళ్లకు ఆనందం కలిగించేది.
3.159.43
विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम् ।
द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च विप्रैर्महात्मभिः ॥ ३.१५९.४३ ॥
వీరులు క్రమంగా ఆ సుందర అరణ్యంలో ప్రవేశించారు; ద్రౌపదితో, ఆ మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులతో కలిసి.
3.159.44
शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वल्गून्मन्दकलाञ्शुभान् ।
श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्शब्दान्खगमुखेरितान् ॥ ३.१५९.४४ ॥
పక్షుల ముఖాల నుండి వెలువడిన, ఆనందం కలిగించే, మధురమైన, మృదువైన, అందమైన, చెవులకు ఇంపైన, అతి మధురమైన శబ్దాలను వింటూ.
3.159.45
सर्वर्तुफलभाराञ्यान्सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलाम् ।
पश्यन्तः पादपांस्चापि फलभारावनामितान् ॥ ३.१५९.४५ ॥
అన్ని ఋతువుల పండ్ల భారంతో నిండి, అన్ని ఋతువుల పువ్వులతో మెరుస్తూ, పండ్ల బరువుతో వంగిన చెట్లను చూస్తూ.
3.159.46
आम्रानाम्रातकान्फुल्लान्नारिकेलान्सतिन्दुकान् ।
मुञ्जातकांस्तथाञ्जीरान्दाडिमान्बीजपूरकान् ॥ ३.१५९.४६ ॥
మామిడి, ఆమ్రాతక, విరిసిన కొబ్బరి, తిందుకంతో కూడిన, ముంజాతక, అంజీర, దానిమ్మ, నిమ్మ చెట్లను.
3.159.47
पनसाँल्लिकुचान्मोचाः खर्जूरानम्लवेतसान् ।
परावतांस्तथा क्षौद्रानीपांश्चापि मनोरमान् ॥ ३.१५९.४७ ॥
పనస, లికుచ, అరటి, ఖర్జూర, పులుపు వేతస, పరావత, తీపి మరియు మనోహరమైన ఈప చెట్లను.
3.159.48
बेल्वान्कपित्थाञ्जम्बूश्च काश्मरीर्ब्रदरीस्तथा ।
पुक्षानुदुम्बरवटानश्वत्थान्क्षीरिकास्तथा ॥ ३.१५९.४८ ॥
బిల్వ, కపిత్థ, జంబూ, కాశ్మరి, బదరి, పుక్ష, ఉదుంబర, వట, అశ్వత్థ, క్షీరిక చెట్లను.
3.159.49
मल्लातकानामलकीर्हरीतकबिभीतकान् ।
इङ्गुदान्करमर्दांश्च तिन्दुकांश् महाफलान् ॥ ३.१५९.४९ ॥
మల్లాతక, ఆమలకి, హరీతక, విభీతక, ఇంగుద, కరమర్ద మరియు పెద్ద ఫలాలు గల తిందుక వృక్షాలను (అక్కడ చూశారు).
3.159.50
एतानन्यांश्च विविधान्गन्धमादनसानुषु ।
फलैरमृतकल्पैस्तानाचितान्स्वादुभिस्तरूपन् ॥ ३.१५९.५० ॥
గంధమాదన పర్వతపు వాలులపై ఇవీ, ఇతర వివిధ వృక్షాలూ ఉన్నాయి; అమృతతుల్యమైన తీపి ఫలాలతో అవి నిండి ఉన్నాయి.
3.159.51
तथैव चम्पकाशोकान्केतकान्बकुलांस्तथा ।
पुन्नागान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सकेतकान्।
पाटलान्कुटजान्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा ॥ ३.१५९.५१ ॥
అలాగే చంపక, అశోక, కేతక, బకుళ, పున్నాగ, సప్తపర్ణ, కర్ణికార, కేతకాలతో కూడిన పాటల, అందమైన కుటజ, మందార, నీలోత్పలాలు కూడా ఉన్నాయి.
3.159.52
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा ।
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा।
शालांस्तालांस्तमालांश्च पिप्पलान्हिङ्गुकांस्तथा ॥ ३.१५९.५२ ॥
పారిజాత, కోవిదార, దేవదారు వృక్షాలు, అలాగే శాల, తాల, తమాల, పిప్పల, హింగు వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
3.159.53
चकोरैः शतपत्रैश् भृङ्गराजैस्तथा शुकैः ।
कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर्जीवजीवकैः ॥ ३.१५९.५३ ॥
చకోరాలు, శతపత్రాలు, భృంగరాజాలు, చిలుకలు, కోకిలలు, పిచ్చుకలు, హారితాలు, జీవజీవకాలు (అనే పక్షులతో అది నిండి ఉండెను).
3.159.54
प्रियकैश्चातकैश्चैव तथाऽन्यैर्विविधैः खगैः ।
श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितान् ॥ ३.१५९.५४ ॥
ప్రియకాలు, చాతకాలు, ఇతర వివిధ పక్షులు, చెవులకు ఇంపైన అత్యంత మధురంగా కూస్తూ అక్కడ నివసిస్తున్నాయి.
3.159.55
सरांसि च मनोज्ञानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तृथा कोकनदोत्पलैः।
कहारैः कमलैश्चैव आचितानि समन्ततः ॥ ३.१५९.५५ ॥
అన్నివైపులా జలచరాలతో నిండిన మనోహరమైన సరస్సులు, కుముద, పుండరీక, కోకనద, ఉత్పల, కహార, కమలాలతో నిండి ఉన్నాయి.
3.159.56
कादम्बैश्चक्रवाकैश्च कुररैर्जलकुक्कुटैः ।
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैर्बकैर्मद्गुभिरेव च ॥ ३.१५९.५६ ॥
కాదంబ, చక్రవాక, కుర, జలకుక్కుట, కారండవ, ప్లవ, హంస, బక, మద్గు పక్షులతో.
3.159.57
एतैश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
हृष्टैस्तथा तामरसरसासवमदालसैः ॥ ३.१५९.५७ ॥
వీటితో, ఇతర జలచరాలతో అన్నివైపులా నిండి, సంతోషంగా ఉన్న, తామరరసపు మత్తుతో అలసిన.
3.159.58
पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः ।
मञ्जुस्वरैर्मधुकरैर्विरुतान्कमलाकरान् ॥ ३.१५९.५८ ॥
కమలం లోపలి నుండి రాలిన పుప్పొడి, కేసరాలతో ఎర్రగా రంగు వేసిన, మధురస్వరంగల తుమ్మెదలతో ధ్వనించే కమల సరస్సులు.
3.159.59
अपश्यंस्ते नरव्याघ्रा गन्धमादनसानुषु ।
तथैव पद्मषण्डैश्च मण्डितांश्च समन्ततः ॥ ३.१५९.५९ ॥
ఆ నరవ్యాఘ్రులు గంధమాదన పర్వతపు వాలులపై, అలాగే చుట్టూ కమల సమూహాలతో అలంకరించబడినవి చూశారు.
3.159.60
शिखण्डिनीभिः सहिताँल्लतामण्डलकेषु च ।
मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान्भृशम् ॥ ३.१५९.६० ॥
లతా మండపాలలో పెంటలతో కూడి, మేఘ-డోలు యొక్క ఉచ్చ ధ్వనితో మదనంతో అత్యంత వ్యాకులమైన (నెమళ్లను చూశారు).
3.159.61
कृत्वैव केकामधुरं संगीतं मधुरस्वरम् ।
चित्रान्कलापान्विस्तीर्य सविलासान्मदालसान् ॥ ३.१५९.६१ ॥
కేక ధ్వనితో మధురమైన సంగీతాన్ని పాడి, మధుర స్వరంతో, విచిత్రమైన పింఛాలను విప్పి, విలాసంతో, మదంతో అలసినవిగా.
3.159.62
मयूरान्ददृशुर्हृष्टान्नृत्यतो वनलालसान् ।
कांश्चित्प्रियाभिः सहितान्रममाणान्कलापिनः ॥ ३.१५९.६२ ॥
అడవిపై ఆసక్తితో నాట్యం చేస్తున్న సంతోషపు నెమళ్లను వారు చూశారు; కొన్ని తమ ప్రియలతో కలిసి రమిస్తున్న పింఛధారులు.
3.159.63
वल्लीलतासंकटेषु कुटजेषु स्थितांस्तथा ।
कांश्चिच्च कुटजानां तु विटपेषूत्कटानिव ॥ ३.१५९.६३ ॥
తీగలు, లతల దట్టమైన చోట్ల కుటజ వృక్షాలపై నిలిచి ఉన్న కొన్నిటిని, కుటజ వృక్షాల కొమ్మలపై గర్వంగా ఉన్నట్లు నిలిచినవాటిని.
3.159.64
कलापरुचिराटोपनिचितान्मुकुटानिव ।
विवरेषु तरूणां च रुचिरान्ददृशुश्च ते ॥ ३.१५९.६४ ॥
అందమైన పింఛాల శోభతో అలంకరించిన, కిరీటాల వలె ఉన్నవాటిని, చెట్ల మధ్య ఖాళీలలో మనోహరంగా ఉన్నవాటిని వారు చూశారు.
3.159.65
सिन्धुवारांस्तथोदारान्मन्मथस्येव तोमरान् ।
सुवर्णवर्णकुसुमान्गिरीणां सिखरेषु च।
कर्णिकारान्विकसितान्कर्णपूरानिवोत्तमान् ॥ ३.१५९.६५ ॥
మన్మథుని ఈటెలవంటి ఉదారమైన సింధువార పుష్పాలను, పర్వత శిఖరాలపై బంగారు రంగు పూలతో విరిసిన కర్ణికార వృక్షాలను, చెవిపోగులవంటి ఉత్తమమైనవాటిని.
3.159.66
तथाऽपश्यन्कुरबकान्वनराजिषु पुष्पितान् ।
कामवश्यौत्सुक्यकरान्कामस्येव शरोत्करान् ॥ ३.१५९.६६ ॥
అలాగే అడవి వరుసలలో వికసించిన కురబక పుష్పాలను చూశారు; అవి కామవశంలో ఉత్సుకతను కలిగించేవి, కాముని బాణాల సమూహాల వలె.
3.159.67
तथैव वनराजीनामुदारान्रचितानिव ।
विराजमानांस्तेऽपश्यंस्तिलकांस्तिलकानिव ॥ ३.१५९.६७ ॥
అలాగే వనశ్రేణులలో ఉదారంగా, అమర్చినట్లు ప్రకాశిస్తున్న తిలక వృక్షాలను వారు చూశారు, అవి తిలకాల వలె ఉన్నాయి.
3.159.68
तथानङ्गशराकारान्सहकारान्मनोरमान् ।
अपश्यन्भ्रामरान्राजन्मञ्जरीभिर्विराजितान् ॥ ३.१५९.६८ ॥
అలాగే అనంగుని బాణాల ఆకారం గల, మనోహరమైన మామిడి చెట్లను వారు చూశారు, ఓ రాజా, అవి తుమ్మెదలతో నిండి పూతలతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
3.159.69
हिरण्यसदृशैः पुष्यैर्दावाग्निसदृशैरपि ।
लोहितैरञ्जनाभैश्च वैदूर्यसदृशैरपि।
अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु ॥ ३.१५९.६९ ॥
బంగారంలా, దావాగ్నిలా, ఎరుపుగా, అంజనంలా, వైడూర్యంలా ఉన్న పూలతో పూసిన వృక్షాలు పర్వత శిఖరాలపై అత్యంత ప్రకాశించాయి.
3.159.70
तथा सालांस्तमालांश्च पाटलाबकुलानपि ।
माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च ॥ ३.१५९.७० ॥
అలాగే సాల, తమాల, పాటల, బకుల వృక్షాలు పర్వత శిఖరాలపై మాలల వలె అల్లుకుని ఉన్నాయి.
3.159.71
विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्द्विजैः ।
कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च ॥ ३.१५९.७१ ॥
నిర్మలమైన స్ఫటికంలా ప్రకాశించేవి, తెల్లని రెక్కల పక్షులతో, కలహంసలతో కూడినవి, సారసాల ధ్వనితో ప్రతిధ్వనించేవి.
3.159.72
सरांसि बहुशः पार्था पश्यन्तः शैलसानुषु ।
पद्मोत्पलविमिश्राणि सुखशीतजलानि च ॥ ३.१५९.७२ ॥
పృథ కుమారులు పర్వత ప్రాంతాలలో అనేక సరస్సులను చూస్తూ వెళ్లారు; అవి పద్మాలతో, ఉత్పలాలతో కలిసినవి, హాయిగా చల్లని నీటితో ఉన్నవి.
3.159.73
एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः ।
गन्वन्त्यथ माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ ३.१५९.७३ ॥
ఈ విధంగా ఆ వీరులు క్రమంగా చుట్టూ చూస్తూ ముందుకు సాగారు; తరువాత మాలల వంటి పూలను, రసభరితమైన ఫలాలను చూశారు.
3.159.74
सरांसि च मनोज्ञानि वृक्षांश्चातिमनोरमान् ।
विविशुः पाण्डवाः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.१५९.७४ ॥
మనోహరమైన సరస్సులను, అతిమనోహరమైన వృక్షాలను చూస్తూ, ఆశ్చర్యంతో విప్పారిన కన్నులతో పాండవులందరూ ప్రవేశించారు.
3.159.75
कमलोत्पलकह्लारपुण्डरीकसुगन्धिना ।
सेव्यमाना वने तस्मन्सुखस्पर्शेन वायुना ॥ ३.१५९.७५ ॥
కమలాలు, ఉత్పలాలు, కహ్లారాలు, పుండరీకాల సుగంధంతో కూడిన, ఆ వనంలో సుఖస్పర్శ గల గాలితో సేవింపబడుతూ.
3.159.76
ततो युधिष्ठिरो भीममाहेदं प्रीतिमद्वचः ।
अहो श्रीमदिदं भीम गन्धमादनकाननम् ॥ ३.१५९.७६ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు ప్రీతితో భీమునితో ఇలా అన్నాడు: "అహో భీమా! ఈ గంధమాదన వనం ఎంత శోభాయమానంగా ఉంది!"
3.159.77
वने ह्मस्मिन्मनोरम्ये दिव्या काननजा द्रुमाः ।
लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः।
भान्त्येते पुष्पविकचाः पुंस्कोकिलकुलाकुलाः ॥ ३.१५९.७७ ॥
ఈ మనోహర వనంలో దివ్యమైన, వనజాత వృక్షాలు, వివిధ రూపాల లతలు, పత్ర-పుష్ప-ఫలాలతో, వికసించిన పూలతో ప్రకాశిస్తున్నాయి; మగ కోకిలల గుంపులతో నిండి ఉన్నాయి.
3.159.78
नात्र कण्टकिनः केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिताः ।
स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.७८ ॥
ఇక్కడ ముళ్లున్న వృక్షాలేవీ లేవు, పూలు లేని చెట్లూ లేవు; గంధమాదన శిఖర ప్రాంతాల్లో నునుపైన ఆకులు, ఫలాలు ఉన్న వృక్షాలు ఉన్నాయి.
3.159.79
भ्रमरारावमधुरा नलिनीः फुल्लपङ्कजाः ।
विलोड्यमाना पश्येमाः करिभिः सकरेणुभिः ॥ ३.१५९.७९ ॥
తుమ్మెదల ఝంకారంతో మధురంగా ఉన్న, వికసించిన పద్మాలున్న ఈ కమలినులను చూడు, ఆడ ఏనుగులతో కలిసి మగ ఏనుగులు వాటిని కలియ త్రొక్కుతున్నాయి.
3.159.80
पश्येमां नलिनीं चान्यां कमलोत्पलमालिनीम् ।
स्रग्धरां विग्रहवतीं साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ ३.१५९.८० ॥
పద్మాలు, కలువలు మాలగా ధరించిన ఈ మరొక కమలినిని చూడు, ప్రత్యక్షంగా మూర్తీభవించిన మరో శ్రీదేవిలా.
3.159.81
नानाकुसुमगन्धाढ्यास्तस्येमाः काननोत्तमे ।
उपगीयमाना भ्रमरै राजन्ते वनराजयः ॥ ३.१५९.८१ ॥
ఆ ఉత్తమ అరణ్యంలో, అనేక పువ్వుల సుగంధంతో నిండిన ఈ వనశ్రేణులు తుమ్మెదలచే కీర్తింపబడుతూ ప్రకాశిస్తున్నాయి.
3.159.82
पश्य भीम शुभान्देशान्देवाक्रीडान्समन्ततः ।
अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर ॥ ३.१५९.८२ ॥
భీమా, అన్ని వైపులా వ్యాపించిన ఈ సుందర ప్రదేశాలను చూడు, దేవతల క్రీడాస్థలాలు; మానవాతీత స్థితిని పొంది మనం సిద్ధులమయ్యాము, ఓ వృకోదరా.
3.159.83
लताभिः पुष्पिताग्राभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः ।
संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.८३ ॥
ఓ పార్థా, పూసిన కొనలున్న తీగలతో అల్లుకున్న పుష్పించిన ఉత్తమ వృక్షాలు గంధమాదన వాలులపై ప్రకాశిస్తున్నాయి.
3.159.84
शिखण्डिनीभिश्चरतां सहितानां शिखण्डिनाम् ।
नदतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु ॥ ३.१५९.८४ ॥
భీమా, పర్వత వాలులపై ఆడ నెమళ్లతో కలిసి తిరుగుతూ కేకలు పెడుతున్న మగ నెమళ్ల ధ్వనిని వినుము.
3.159.85
चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः ।
पत्रिणः पुष्पितानेतान्संपतन्ति महाद्रुमान् ॥ ३.१५९.८५ ॥
చకోరాలు, శతపత్రాలు, మదించిన కోకిలలు, శారికలు — ఈ రెక్కల పక్షులు పూసిన మహావృక్షాలపై వాలుతున్నాయి.
3.159.86
रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगताः खगाः ।
परस्परमुदीन्ते बहवो जीवजीवकाः ॥ ३.१५९.८६ ॥
పార్థా, ఎరుపు, పసుపు, అరుణ వర్ణాల అనేక పక్షులు చెట్ల శిఖరాలపై ఉండి ఒకదానినొకటి చూస్తున్నాయి — జీవజీవకాలు.
3.159.87
हरितारुणवर्णानां शाड्वलानां समीपतः ।
सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्वपि ॥ ३.१५९.८७ ॥
పచ్చ, ఎరుపు వర్ణాల గడ్డి మైదానాల దగ్గర సారసాలు కనిపిస్తున్నాయి — పర్వత జలపాతాల వద్ద కూడా.
3.159.88
वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोरमाः ।
भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः पतत्रिणः ॥ ३.१५९.८८ ॥
సర్వ ప్రాణుల మనసులను రంజింపజేసే మధుర వాక్కులు పలుకుతున్నాయి; భృంగరాజ వంటి చక్రాలు గల, ఇనుప వీపు గల పక్షులు కూడా.
3.159.89
चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः ।
एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत्सरः ॥ ३.१५९.८९ ॥
నాలుగు దంతాలు, పద్మకాంతి గల ఏనుగులు తమ ఆడ ఏనుగులతో కూడి, ఆ వైడూర్యవర్ణపు మహాసరస్సును కలచివేస్తున్నాయి.
3.159.90
बहुतालसमुत्सेघाः शैलशृङ्गपरिच्युताः ।
नानाप्रस्रवणेभ्यश्च वारिधाराः पतन्ति च ॥ ३.१५९.९० ॥
అనేక తాటిచెట్ల ఎత్తుగల, పర్వత శిఖరాల నుండి పడిన జలధారలు, అనేక చిలుకల నుండి నీటి ధారలు పడుతున్నాయి.
3.159.91
भास्कराभप्रभा भीमाः शारदाभ्रघनोपमाः ।
शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः ॥ ३.१५९.९१ ॥
సూర్య కాంతిని పోలిన ప్రకాశం కలిగి, భయంకరమైన, శరదృతువు దట్టమైన మేఘాల వంటి, అనేక వెండి రంగు ధాతువులు ఆ మహా పర్వతాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
3.159.92
क्वचिदञ्जनवर्णाभाः क्वचित्काञ्चनसन्निभाः ।
धातवो हरितालस्य क्वचिद्धिङ्गुलकस्य च ॥ ३.१५९.९२ ॥
కొన్ని చోట్ల కాటుక రంగును పోలిన, కొన్ని చోట్ల బంగారాన్ని పోలిన, హరితాలం ధాతువులు, మరికొన్ని చోట్ల హింగులకం ధాతువులు ఉన్నాయి.
3.159.93
मनःशिलागुहाश्चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः ।
शशलोहितवर्णाभाः क्वचिद्गैरिकधातवः ॥ ३.१५९.९३ ॥
మనశ్శిల గుహలు కూడా, సంధ్య మేఘ సమూహాల వంటి, కుందేలు రక్తం రంగును పోలిన, కొన్ని చోట్ల గైరిక ధాతువులు ఉన్నాయి.
3.159.94
सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः ।
एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः ॥ ३.१५९.९४ ॥
తెలుపు, నలుపు మేఘాల వలె, ఉదయ సూర్యుని ప్రకాశం కలిగిన, ఇవి అనేక రకాలైన, మహా ప్రకాశం కలవి, ఆ పర్వతాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
3.159.95
गन्धर्वाः सह कान्ताभिर्यथेष्टं भीमविक्रमाः ।
दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह ॥ ३.१५९.९५ ॥
గంధర్వులు తమ ప్రియురాళ్లతో, ఇష్టానుసారంగా, భయంకర పరాక్రమం కలవారై, పార్థా, కింపురుషులతో కలిసి పర్వత శిఖరాలపై కనిపిస్తారు.
3.159.96
गीतानां समतालानां तथासाम्नां च निःखनः ।
श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः ॥ ३.१५९.९६ ॥
పాటల, సమతాళ సంగీతాల, అలాగే సామగానాల ధ్వని అనేక విధాలుగా వినిపిస్తోంది, భీమా, అది సర్వప్రాణుల మనసులను ఆకర్షిస్తుంది.
3.159.97
महागङ्गामुदीक्षख पुण्यां देवनदीं शुभाम् ।
कलहंसगणैर्जुष्टामृषिकिन्नरसेविताम् ॥ ३.१५९.९७ ॥
మహా గంగను చూడు, ఆ పవిత్రమైన, శుభకరమైన దేవనదిని; అది కలహంస పక్షుల గుంపులతో నిండి, ఋషులు మరియు కిన్నరులచే సేవింపబడుతోంది.
3.159.98
धातुभिश्च सरिद्भिश्च किन्नरैर्मृगपक्षिभिः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च काननैश्च मनोरमैः ॥ ३.१५९.९८ ॥
ఖనిజ సిరలతో, నదులతో, కిన్నరులు, మృగాలు, పక్షులతో, గంధర్వులు, అప్సరసలతో, మనసును ఆకర్షించే అడవులతో (అది నిండి ఉంది).
3.159.99
व्यालैश्च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः ।
उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजमरिंदम ॥ ३.१५९.९९ ॥
వివిధ ఆకారాల శతశీర్ష సర్పాలతో చుట్టబడి ఉన్న ఆ పర్వతరాజును చూడు, కౌంతేయా, శత్రువులను అణచువాడా.
3.159.100
ते प्रीतमनसः शूराः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।
नातृप्यन्पर्वतेन्द्रस्य दर्शनेन परंतपाः ॥ ३.१५९.१०० ॥
ఆ ప్రసన్న మనస్కులైన శూరులు అత్యున్నత గతిని పొందారు; కానీ పర్వతేంద్రుని దర్శనంతో వారు తృప్తి చెందలేదు, పరంతపా.
3.159.101
उपेतमथ माल्यैश्च फलवद्भिश्च पादपैः ।
आर्ष्टिपेणस् राजर्षेराश्रमं ददृशुस्तदा ॥ ३.१५९.१०१ ॥
అప్పుడు పూలమాలలతో, ఫలవృక్షాలతో అలంకరించబడిన రాజర్షి ఆర్ష్టిషేణుని ఆశ్రమాన్ని వారు చూశారు.
3.159.102
ततस्ते तिग्मतपसं कृशं धमनिसंततम् ।
पारगं सर्वविद्यानामार्ष्टिषेणमुपागमन् ॥ ३.१५९.१०२ ॥
అప్పుడు వారు తీవ్ర తపస్సు చేసినవారూ, కృశించిన శరీరం కలవారూ, నరాలు బయటకు కనిపించేవారూ, సర్వవిద్యాపారంగతుడూ అయిన ఆర్ష్టిషేణుని సమీపించారు.