മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.159.1
निहते राक्षसे तस्मिन्पुनर्नारायणाश्रमम् ।
अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासमकरोत्प्रभुः ॥ ३.१५९.१ ॥
ആ രാക്ഷസൻ വധിക്കപ്പെട്ടശേഷം, കുന്തിപുത്രനായ പ്രഭുവായ രാജാവ് വീണ്ടും നാരായണാശ്രമത്തിൽ എത്തി അവിടെ വസിച്ചു.
3.159.2
स समानीय तान्सर्वान्भ्रातॄनित्यब्रवीद्वचः ।
द्रौपद्या सहितः काले संस्मरन्भ्रातरं जयम् ॥ ३.१५९.२ ॥
അവൻ അവരെയെല്ലാം ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം, ഉചിതസമയത്ത് സഹോദരൻ ജയനെ (അർജുനനെ) ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.159.3
समाश्चतस्रोऽभिगताः शिवेन चरतां वने ।
कृतोद्देशः स बीभत्सुऋ पञ्चमीमभितः समाम् ॥ ३.१५९.३ ॥
കാട്ടിൽ അലഞ്ഞുനടന്നവർക്ക് നാലു വർഷം ശുഭമായി കഴിഞ്ഞു; ആ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) അഞ്ചാം വർഷത്തോടടുത്ത് തന്റെ ലക്ഷ്യം നിശ്ചയിച്ചു.
3.159.4
प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणांवरम् ।
पुष्पितैर्द्रुमषण्डैश्च मत्तकोकिलाषट्पदैः ॥ ३.१५९.४ ॥
പർവതരാജനായ, വെളുത്ത, ശിഖരങ്ങളുള്ള പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പർവതത്തിൽ അവർ എത്തി; അത് പൂത്ത മരക്കൂട്ടങ്ങളാലും മദിച്ച കുയിലുകളാലും വണ്ടുകളാലും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
3.159.5
मयूरैश्चातकैश्चापि नित्योत्सवविभूषितम् ।
व्याघ्रैर्वरहैर्महिषैर्गवयैर्हरिणैस्तथा ॥ ३.१५९.५ ॥
മയിലുകളും ചാതകപക്ഷികളും കൊണ്ട്, നിത്യോത്സവത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു അത്; കടുവകൾ, ശ്രേഷ്ഠ പന്നികൾ, എരുമകൾ, ഗവയങ്ങൾ, മാനുകൾ എന്നിവയാലും.
3.159.6
श्वापदैर्व्यालरूपैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
फुल्लैः सहस्रपत्रैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः ॥ ३.१५९.६ ॥
ഹിംസ്രജന്തുക്കളും സർപ്പരൂപികളും രുരു മാനുകളും സേവിച്ചിരുന്നു; വിരിഞ്ഞ സഹസ്രദളങ്ങളും ശതദളങ്ങളും നീലത്താമരകളും ആയിരുന്നു അവിടെ.
3.159.7
प्रफुल्लैः कमलैश्चैव तथा नीलोत्पलैरपि ।
महापुणअयं पवित्रं च सुरासुरनिषेवितम्।
तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः ॥ ३.१५९.७ ॥
വിരിഞ്ഞ താമരകളും നീലോത്പലങ്ങളും നിറഞ്ഞ, മഹാപുണ്യവും പവിത്രവുമായ, ദേവാസുരന്മാർ സേവിക്കുന്ന ആ സ്ഥലത്തും സംഗമം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ യാത്രാലക്ഷ്യം നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു.
3.159.8
कृतश्च समयस्तेन पार्थेनामिततेजसा ।
पञ्चवर्षाणि वत्स्याभि विद्यार्थीति पुरा मयि ॥ ३.१५९.८ ॥
അമിത തേജസ്വിയായ പാർത്ഥൻ മുമ്പ് എന്നോടൊപ്പം ഒരു കരാർ ചെയ്തിരുന്നു: 'വിദ്യയ്ക്കായി ഞാൻ അഞ്ചു വർഷം അവിടെ വസിക്കും' എന്ന്.
3.159.9
अत्रगाण्डीवधन्वानमवाप्तास्त्रमरिंदमम् ।
देवलोकादिमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम् ॥ ३.१५९.९ ॥
ഇവിടെ, ഗാണ്ഡീവധനുസ്സ് ധരിച്ചവനും, അസ്ത്രങ്ങൾ നേടിയവനും, ശത്രുനിഗ്രഹിയുമായ അവനെ ദേവലോകത്തുനിന്ന് വീണ്ടും ഈ ലോകത്ത് തിരിച്ചെത്തിയവനായി നാം കാണും.
3.159.10
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वानामन्त्रयत पाण्डवः ।
कारणं चैव तत्तेवामाचचक्षे तपस्विनाम् ॥ ३.१५९.१० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പാണ്ഡവൻ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരോടും യാത്ര പറഞ്ഞു; ആ തപസ്വികൾക്ക് അതിന്റെ കാരണവും അവൻ വിശദീകരിച്ചു.
3.159.11
तमुग्रतपसः प्रीताः कुत्वापार्थं प्रदक्षिणम् ।
ब्राह्मणास्तेऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च ॥ ३.१५९.११ ॥
ഉഗ്രതപസ്സുള്ള അവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് പ്രസന്നരായ ആ ബ്രാഹ്മണർ ശുഭവും ക്ഷേമവും നേർന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു.
3.159.12
सुखोदर्कमिमं क्लेशमचिराद्भरतर्षभ ।
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि ॥ ३.१५९.१२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ക്ലേശം വേഗം സുഖഫലം നൽകും. ധർമ്മജ്ഞാ, ക്ഷത്രധർമ്മത്താൽ ഇതിനെ കടന്ന് നീ ഭൂമിയെ പാലിക്കും.
3.159.13
तत्तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम् ।
प्रतस्थे सह विप्रैस्तैर्भ्रातृभिश्च परंतपः ॥ ३.१५९.१३ ॥
രാജാവ് ആ തപസ്വികളുടെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണരോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടി പുറപ്പെട്ടു; അവൻ ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവനായിരുന്നു.
3.159.14
द्रौपद्या सहितः श्रीमान्हैडिम्बेयादिभिस्तदा ।
राक्षसैरनुयातो वै लोमशेनाभिरक्षितः ॥ ३.१५९.१४ ॥
അപ്പോൾ ശ്രീമാനായ അവൻ ദ്രൗപദിയോടൊപ്പമായിരുന്നു; ഹൈഡിംബേയൻ മുതലായ രാക്ഷസന്മാർ അനുഗമിച്ചു; ലോമശൻ അവനെ സംരക്ഷിച്ചു.
3.159.15
क्वचित्पद्भ्यां ततोऽगच्छद्राक्षसैरुदह्यते क्वचित् ।
तत्रतत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः ॥ ३.१५९.१५ ॥
ചിലപ്പോൾ അവൻ കാൽനടയായി നടന്നു; ചിലപ്പോൾ രാക്ഷസന്മാർ അവനെ ചുമന്നുകൊണ്ടുപോയി; ഓരോയിടത്തും മഹാതേജസ്വിയും ദൃഢവ്രതനുമായവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
3.159.16
ततो युधिष्ठिरो राजा बहुन्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
सिंहव्याघ्रगजाकीर्णामुदीचीं प्रययौ दिशम् ॥ ३.१५९.१६ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ പല ക്ലേശങ്ങളെയും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, സിംഹങ്ങളും പുലികളും ആനകളും നിറഞ്ഞ വടക്കൻ ദിശയിലേക്ക് പോയി.
3.159.17
अवेमाण कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम् ।
गन्धमादनपादांश्च मेरुं चापि शिलोच्चयम् ॥ ३.१५९.१७ ॥
കൈലാസം, മൈനാകപർവതം, ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ താഴ്‌വരകൾ, കല്ലുകളുടെ കൂമ്പാരമായ മേരു എന്നിവ കണ്ടുകൊണ്ട് (അവൻ മുന്നോട്ടുപോയി).
3.159.18
उपर्युपरि शैलस्य बहीश्च सरितः शिवाः ।
पृष्ठं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि ॥ ३.१५९.१८ ॥
മലയുടെ മുകളിൽ മുകളിലായി, പല ശുഭനദികളും കടന്ന്, ഹിമവാന്റെ പുണ്യമായ മുതുകിനെ പതിനേഴാം ദിവസം അവൻ എത്തി.
3.159.19
ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकम् ।
पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतावृते ॥ ३.१५९.१९ ॥
രാജാവേ, പാണ്ഡവർ ഹിമാലയത്തിന്റെ പുണ്യമായ മുകളിൽ, സമീപമുള്ള ഗന്ധമാദനം കണ്ടു; അത് നാനാവിധ വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
3.159.20
सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश्च महीरुहैः ।
समावृतं पुण्यतममाश्रमं वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२० ॥
ജലച്ചുഴികളിൽ ജനിച്ച പൂത്ത വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, വൃഷപർവ്വാവിന്റെ അതിപുണ്യമായ ആശ്രമം (അവർ കണ്ടു).
3.159.21
तमुपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानमरिंदमाः ।
पाण्डवा वृषपर्वाणमवदन्त गतक्लमाः ॥ ३.१५९.२१ ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവായ രാജർഷിയെ സമീപിച്ച്, ക്ഷീണമില്ലാത്ത ശത്രുദമനരായ പാണ്ഡവർ പറഞ്ഞു.
3.159.22
अभ्यनन्दत्स राजर्षिः पुत्रवद्भरतर्षभान् ।
पूजिताश्चावसंस्तत्रसप्तरात्रमरिंदमाः ॥ ३.१५९.२२ ॥
ആ രാജർഷി ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാരെ പുത്രന്മാരെപ്പോലെ സ്വീകരിച്ചു; ആദരിക്കപ്പെട്ട ശത്രുദമനർ അവിടെ ഏഴു രാത്രി താമസിച്ചു.
3.159.23
अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तमृषिं लोकविश्रुतम् ।
आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं प्रत्यरोचयन् ॥ ३.१५९.२३ ॥
എട്ടാം ദിവസം വന്നപ്പോൾ, ലോകപ്രസിദ്ധനായ ആ ഋഷി വൃഷപർവ്വാവിനോട് യാത്ര ചോദിച്ച് അവർ പുറപ്പെടാൻ തീരുമാനിച്ചു.
3.159.24
एकैकशश्च तान्विप्रान्निवेद्य वृषपर्वणि ।
न्यासभूतान्यथाकालं बन्धूनिव सुसत्कृतान्।
पारिबर्हं चतं शेषं परिदाय महात्मने ॥ ३.१५९.२४ ॥
ഓരോരുത്തരായി ആ ബ്രാഹ്മണരെ വൃഷപർവ്വാവിന് ന്യാസമായി ഏൽപ്പിച്ച്, കാലോചിതമായി, ബന്ധുക്കളെപ്പോലെ നന്നായി സത്കരിച്ച്, ശേഷിച്ച പരിവാരസാമഗ്രികൾ ആ മഹാത്മാവിന് നൽകി (അവർ പോയി).
3.159.25
ततस्ते यज्ञपात्राणि रत्नान्याभरणानि च ।
न्यदधुःपाण्डवा राजन्नाश्रमे वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२५ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ യജ്ഞപാത്രങ്ങളും രത്നങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും വൃഷപർവ്വന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വെച്ചു.
3.159.26
अतीतानागते विद्वान्कुशलः सर्वधर्मवित् ।
अन्वशासत्स धर्मज्ञः पुत्रवद्भरतर्षभान् ॥ ३.१५९.२६ ॥
ഭൂത-ഭാവി അറിയുന്ന, വിദ്വാനും സമർത്ഥനും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവനുമായ അദ്ദേഹം ധർമ്മജ്ഞനായി പുത്രന്മാരെപ്പോലെ ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് ഉപദേശം നൽകി.
3.159.27
तेऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिशमुत्तराम् ।
कुष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ॥ ३.१५९.२७ ॥
അനുവാദം ലഭിച്ച ആ മഹാത്മാക്കളായ വീരന്മാർ കൃഷ്ണയോടും മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരോടുമൊപ്പം വടക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
3.159.28
तान्प्रस्थितानन्वगच्छद्वृषपर्वा महीपतीन् ।
उपन्यस् महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा ॥ ३.१५९.२८ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ വൃഷപർവ്വൻ പുറപ്പെട്ട ആ രാജാക്കന്മാരെ പിന്തുടർന്നു; അപ്പോൾ പാണ്ഡവരെ ബ്രാഹ്മണരെ ഏൽപ്പിച്ചു.
3.159.29
अनुसंसार्य कौन्तेयानाशीर्भिरभिनन्द्य च ।
वृषपर्वा निववृतेपन्थानमुपदिश्य च ॥ ३.१५९.२९ ॥
കൗന്തേയരോടൊപ്പം കുറച്ചുദൂരം നടന്ന്, ആശീർവാദങ്ങളാൽ അഭിനന്ദിച്ച്, വഴി കാണിച്ച് വൃഷപർവ്വൻ മടങ്ങി.
3.159.30
नानामृगगणैर्जुष्टं कौन्तेयः सत्यविक्रमः ।
पदातिर्भ्रातृभिः सार्धं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ ३.१५९.३० ॥
വിവിധ മൃഗസംഘങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ വഴിയിൽ, സത്യപരാക്രമിയായ കൗന്തേയൻ യുധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ടു.
3.159.31
नानाद्रुमनिरोधेषु वसन्तः शैलसानुषु ।
पर्वतं विविशुस्ते तं चतुर्थेऽहनि पाण्डवाः ॥ ३.१५९.३१ ॥
അനേകം വൃക്ഷനിരകളാൽ മൂടിയ മലച്ചരിവുകളിൽ വസിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡവർ നാലാം ദിവസം ആ പർവതത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.159.32
महाभ्रघनसंकाशं सलिलोपहितं शुभम् ।
मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासमुच्छ्रयम् ॥ ३.१५९.३२ ॥
വലിയ ഇടതൂർന്ന മേഘം പോലെയുള്ളതും ജലസമൃദ്ധവും ശുഭവും മണികളും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ട് മനോഹരവും പലവിധ ഉയരങ്ങളുള്ളതുമായ ആ മല.
3.159.33
रम्यं हिमवतः प्रस्थं बहुकन्दरनिर्झरम् ।
शिलाविभङ्गविकटं लतापादपसङ्कुलम् ॥ ३.१५९.३३ ॥
ഹിമാലയത്തിലെ മനോഹരമായ ചരിവ്, അനേകം ഗുഹകളും അരുവികളും ഉള്ളത്, പൊട്ടിയ പാറകളാൽ ദുർഘടമായത്, വള്ളികളും വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞത്.
3.159.34
ते समासाद्यपन्थानं यतोक्तं वृषपर्वणा ।
अनुसस्रुर्यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान्नगान् ॥ ३.१५९.३४ ॥
വൃഷപർവാവ് പറഞ്ഞ വഴിയിലെത്തി, പറഞ്ഞ ദിശയിൽ പലവിധ പർവതങ്ങൾ കണ്ടുകൊണ്ട് അവർ പിന്തുടർന്നു.
3.159.35
उपर्युपरि शैलस्य गुहाः परमदुर्गमाः ।
सुदुर्गमांस्ते सुबहून्सुखेनैवाभिचक्रमुः ॥ ३.१५९.३५ ॥
മലയുടെ മുകളിൽ മുകളിൽ അതിദുർഗമമായ ഗുഹകളുണ്ടായിരുന്നു; ആ അതിദുർഗമവും പലതുമായ ഗുഹകൾ അവർ അനായാസം കടന്നു.
3.159.36
धौम्यः कृष्णा च पार्ताश्च लोमशश्च महानृषिः ।
आगच्छन्सहितास्तत्रन कश्चिदपि हीयते ॥ ३.१५९.३६ ॥
ധൗമ്യനും കൃഷ്ണയും (ദ്രൗപദി) പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരും മഹർഷി ലോമശനും ഒന്നിച്ച് അവിടെ എത്തി; അവരിൽ ആരും പിന്നിലായില്ല.
3.159.37
ते मृगद्विजसंघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ।
शाखामृगगणैश्चैव सेवितं सुमनोरमम् ॥ ३.१५९.३७ ॥
മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, പലതരം വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞ, വാനരസംഘങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന, അതിമനോഹരമായ വനത്തിൽ അവർ എത്തി.
3.159.38
पुण्यं पद्मसरोपेतं सपल्वलमहावनम् ।
उपतस्थुर्महाभागा माल्यवतं महागिरिम् ॥ ३.१५९.३८ ॥
പുണ്യമായ, താമരക്കുളങ്ങളും ചെറുകുളങ്ങളും നിറഞ്ഞ മഹാവനമുള്ള മാല്യവാൻ എന്ന മഹാപർവതത്തെ ആ മഹാഭാഗ്യവാന്മാർ സമീപിച്ചു.
3.159.39
ततः किंपुरुषावासं सिद्धचारणसेवितम् ।
ददृशुर्हृषरोमाणाः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१५९.३९ ॥
അപ്പോൾ കിംപുരുഷന്മാരുടെ വാസസ്ഥലവും സിദ്ധചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്നതുമായ ഗന്ധമാദനപർവതം അവർ കണ്ടു; അവരുടെ രോമം എഴുന്നുനിന്നു.
3.159.40
विद्याधरानुचरितं किन्नरीभिस्तथैव च ।
गजसङ्घसमावासं सिंहव्याघ्रगणायुतम् ॥ ३.१५९.४० ॥
വിദ്യാധരന്മാർ സഞ്ചരിക്കുന്ന, കിന്നരിമാരോടുകൂടിയ, ആനക്കൂട്ടങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ, സിംഹവ്യാഘ്രഗണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതം.
3.159.41
शरभोन्नादसंघुष्टं नानमृगनिषेवितम् ॥ ३.१५९.४१ ॥
ശരഭങ്ങളുടെ ഗർജനത്താൽ മുഴങ്ങുന്ന, പലതരം മൃഗങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന.
3.159.42
ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम् ।
मुदिताः पाण्डुतनया मनोनयननन्दनम् ॥ ३.१५९.४२ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ നന്ദനവനത്തിനു തുല്യമായ ആ ഗന്ധമാദനവനത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു; അത് മനസ്സിനും കണ്ണിനും ആനന്ദം നൽകുന്നതായിരുന്നു.
3.159.43
विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम् ।
द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च विप्रैर्महात्मभिः ॥ ३.१५९.४३ ॥
വീരന്മാർ ക്രമത്തിൽ ആ സുന്ദരവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ദ്രൗപദിയോടും ആ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരോടുമൊപ്പം.
3.159.44
शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वल्गून्मन्दकलाञ्शुभान् ।
श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्शब्दान्खगमुखेरितान् ॥ ३.१५९.४४ ॥
പക്ഷികളുടെ വായിൽനിന്ന് ഉതിർന്ന, സന്തോഷം നൽകുന്ന, മധുരവും മൃദുവും മനോഹരവും ചെവിക്കിമ്പമുള്ളതും അതിമധുരവുമായ ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ടുകൊണ്ട്.
3.159.45
सर्वर्तुफलभाराञ्यान्सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलाम् ।
पश्यन्तः पादपांस्चापि फलभारावनामितान् ॥ ३.१५९.४५ ॥
എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും ഫലഭാരം നിറഞ്ഞും എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും പൂക്കളാൽ തിളങ്ങിയും, ഫലഭാരത്താൽ വളഞ്ഞ മരങ്ങളെ കണ്ടുകൊണ്ട്.
3.159.46
आम्रानाम्रातकान्फुल्लान्नारिकेलान्सतिन्दुकान् ।
मुञ्जातकांस्तथाञ्जीरान्दाडिमान्बीजपूरकान् ॥ ३.१५९.४६ ॥
മാവുകൾ, ആമ്രാതകം, പൂത്ത തെങ്ങുകൾ, തിന്ദുകത്തോടൊപ്പം, മുഞ്ജാതകം, അത്തി, മാതളം, നാരകം എന്നീ മരങ്ങൾ.
3.159.47
पनसाँल्लिकुचान्मोचाः खर्जूरानम्लवेतसान् ।
परावतांस्तथा क्षौद्रानीपांश्चापि मनोरमान् ॥ ३.१५९.४७ ॥
പ്ലാവ്, ലികുചം, വാഴ, ഈന്തപ്പന, പുളിയുള്ള വേതസം, പരാവതം, തേൻ നിറഞ്ഞ മരങ്ങൾ, മനോഹരമായ ഈപം എന്നിവ.
3.159.48
बेल्वान्कपित्थाञ्जम्बूश्च काश्मरीर्ब्रदरीस्तथा ।
पुक्षानुदुम्बरवटानश्वत्थान्क्षीरिकास्तथा ॥ ३.१५९.४८ ॥
ബിൽവം, കപിത്ഥം, ജംബു, കാശ്മരി, ബദരി, പുക്ഷം, അത്തി, ആല്, അരയാൽ, ക്ഷീരിക മരങ്ങൾ.
3.159.49
मल्लातकानामलकीर्हरीतकबिभीतकान् ।
इङ्गुदान्करमर्दांश्च तिन्दुकांश् महाफलान् ॥ ३.१५९.४९ ॥
മല്ലാതകം, ആമലകി, ഹരീതകം, വിഭീതകം, ഇംഗുദം, കരമർദം, വലിയ ഫലങ്ങളുള്ള തിന്ദുകം എന്നിവയെ (അവിടെ കണ്ടു).
3.159.50
एतानन्यांश्च विविधान्गन्धमादनसानुषु ।
फलैरमृतकल्पैस्तानाचितान्स्वादुभिस्तरूपन् ॥ ३.१५९.५० ॥
ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചെരിവുകളിൽ ഇവയും മറ്റ് വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അമൃതിനു തുല്യമായ മധുരഫലങ്ങൾ നിറഞ്ഞവ.
3.159.51
तथैव चम्पकाशोकान्केतकान्बकुलांस्तथा ।
पुन्नागान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सकेतकान्।
पाटलान्कुटजान्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा ॥ ३.१५९.५१ ॥
അതുപോലെ ചമ്പകം, അശോകം, കേതകം, ബകുളം, പുന്നാഗം, സപ്തപർണം, കർണികാരം, കേതകത്തോടൊപ്പം പാടലം, മനോഹരമായ കുടജം, മന്ദാരം, നീലോത്പലം എന്നിവയും.
3.159.52
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा ।
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा।
शालांस्तालांस्तमालांश्च पिप्पलान्हिङ्गुकांस्तथा ॥ ३.१५९.५२ ॥
പാരിജാതം, കോവിദാരം, ദേവദാരു വൃക്ഷങ്ങൾ; അതുപോലെ ശാല, താലം, തമാലം, അരയാൽ, ഇംഗുവൃക്ഷങ്ങളും.
3.159.53
चकोरैः शतपत्रैश् भृङ्गराजैस्तथा शुकैः ।
कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर्जीवजीवकैः ॥ ३.१५९.५३ ॥
ചകോരം, ശതപത്രം, ഭൃംഗരാജം തുടങ്ങിയ പക്ഷികളും തത്തകളും കുയിലുകളും കലവിങ്കങ്ങളും ഹാരിതങ്ങളും ജീവജീവകങ്ങളും (നിറഞ്ഞിരുന്നു).
3.159.54
प्रियकैश्चातकैश्चैव तथाऽन्यैर्विविधैः खगैः ।
श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितान् ॥ ३.१५९.५४ ॥
പ്രിയകം, ചാതകം, മറ്റു വിവിധ പക്ഷികൾ, ചെവിക്ക് ഇമ്പമേറിയ അതിമധുരമായ ശബ്ദം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് അവിടെ വസിച്ചിരുന്നു.
3.159.55
सरांसि च मनोज्ञानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तृथा कोकनदोत्पलैः।
कहारैः कमलैश्चैव आचितानि समन्ततः ॥ ३.१५९.५५ ॥
ചുറ്റും ജലചരജീവികളാൽ നിറഞ്ഞ മനോഹര തടാകങ്ങൾ, കുമുദം, പുണ്ഡരീകം, കോകനദം, ഉത്പലം, കഹാരം, കമലം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
3.159.56
कादम्बैश्चक्रवाकैश्च कुररैर्जलकुक्कुटैः ।
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैर्बकैर्मद्गुभिरेव च ॥ ३.१५९.५६ ॥
കാദംബം, ചക്രവാകം, കുരരം, ജലകുക്കുടം, കാരണ്ഡവം, പ്ലവം, ഹംസം, ബകം, മദ്ഗു പക്ഷികളോടുകൂടി.
3.159.57
एतैश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
हृष्टैस्तथा तामरसरसासवमदालसैः ॥ ३.१५९.५७ ॥
ഇവയാലും മറ്റ് ജലചരങ്ങളാലും ചുറ്റും നിറഞ്ഞ, സന്തോഷിച്ച, താമരത്തേൻ മദത്താൽ അലസമായ.
3.159.58
पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः ।
मञ्जुस्वरैर्मधुकरैर्विरुतान्कमलाकरान् ॥ ३.१५९.५८ ॥
താമരയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് വീണ പൂമ്പൊടിയും കേസരവുമാൽ ചുവന്ന, മധുരസ്വരമുള്ള വണ്ടുകളാൽ മുഴങ്ങുന്ന താമരക്കുളങ്ങൾ.
3.159.59
अपश्यंस्ते नरव्याघ्रा गन्धमादनसानुषु ।
तथैव पद्मषण्डैश्च मण्डितांश्च समन्ततः ॥ ३.१५९.५९ ॥
ആ നരവ്യാഘ്രന്മാർ ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചെരിവുകളിൽ, അതുപോലെ ചുറ്റും താമരക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവ കണ്ടു.
3.159.60
शिखण्डिनीभिः सहिताँल्लतामण्डलकेषु च ।
मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान्भृशम् ॥ ३.१५९.६० ॥
ലതാമണ്ഡപങ്ങളിൽ മയിൽപ്പിടകളോടുകൂടിയ, മേഘമദ്ദളത്തിന്റെ ഉച്ചസ്വരത്താൽ മദനാൽ വളരെ കലങ്ങിയ (മയിലുകളെ കണ്ടു).
3.159.61
कृत्वैव केकामधुरं संगीतं मधुरस्वरम् ।
चित्रान्कलापान्विस्तीर्य सविलासान्मदालसान् ॥ ३.१५९.६१ ॥
കേകയുടെ മധുരധ്വനിയോടെ സംഗീതം പാടി, മധുരസ്വരത്തിൽ, വിചിത്രമായ പീലികൾ വിടർത്തി, വിലാസത്തോടും മദാലസതയോടും കൂടി.
3.159.62
मयूरान्ददृशुर्हृष्टान्नृत्यतो वनलालसान् ।
कांश्चित्प्रियाभिः सहितान्रममाणान्कलापिनः ॥ ३.१५९.६२ ॥
വനത്തിൽ ആഗ്രഹത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന സന്തുഷ്ടരായ മയിലുകളെ അവർ കണ്ടു; ചിലത് പ്രിയകളോടൊപ്പം രമിക്കുന്ന പീലിയുള്ളവയായിരുന്നു.
3.159.63
वल्लीलतासंकटेषु कुटजेषु स्थितांस्तथा ।
कांश्चिच्च कुटजानां तु विटपेषूत्कटानिव ॥ ३.१५९.६३ ॥
വള്ളികളും ലതകളും നിറഞ്ഞ ഇടങ്ങളിൽ കുടജ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നിരുന്ന ചിലതിനെയും, കുടജ വൃക്ഷങ്ങളുടെ ശാഖകളിൽ ഗർവോടെ നിന്നവയെയും.
3.159.64
कलापरुचिराटोपनिचितान्मुकुटानिव ।
विवरेषु तरूणां च रुचिरान्ददृशुश्च ते ॥ ३.१५९.६४ ॥
മനോഹരമായ പീലികളുടെ ശോഭയാൽ നിറഞ്ഞ, കിരീടങ്ങൾ പോലെ തോന്നിച്ച, മരങ്ങളുടെ ഇടകളിൽ മനോഹരമായിരുന്നവയെ അവർ കണ്ടു.
3.159.65
सिन्धुवारांस्तथोदारान्मन्मथस्येव तोमरान् ।
सुवर्णवर्णकुसुमान्गिरीणां सिखरेषु च।
कर्णिकारान्विकसितान्कर्णपूरानिवोत्तमान् ॥ ३.१५९.६५ ॥
മന്മഥന്റെ കുന്തങ്ങൾ പോലെ ഉദാരമായ സിന്ധുവാര പുഷ്പങ്ങളെയും, പർവതശിഖരങ്ങളിൽ സ്വർണവർണ പൂക്കളോടെ വിരിഞ്ഞ കർണികാര വൃക്ഷങ്ങളെയും, ഉത്തമമായ കർണാഭരണങ്ങൾ പോലെ തോന്നിച്ചവയെയും.
3.159.66
तथाऽपश्यन्कुरबकान्वनराजिषु पुष्पितान् ।
कामवश्यौत्सुक्यकरान्कामस्येव शरोत्करान् ॥ ३.१५९.६६ ॥
അതുപോലെ വനനിരകളിൽ വിരിഞ്ഞ കുരബക പുഷ്പങ്ങളെ അവർ കണ്ടു; കാമവശത്താൽ ഉത്സുകത ഉണർത്തുന്നവ, കാമന്റെ ശരസമൂഹങ്ങൾ പോലെ.
3.159.67
तथैव वनराजीनामुदारान्रचितानिव ।
विराजमानांस्तेऽपश्यंस्तिलकांस्तिलकानिव ॥ ३.१५९.६७ ॥
അതുപോലെ വനനിരകളിൽ ഉദാരമായി, ക്രമീകരിച്ചതുപോലെ തിളങ്ങുന്ന തിലകവൃക്ഷങ്ങളെ അവർ കണ്ടു; അവ തിലകക്കുറികൾ പോലെയായിരുന്നു.
3.159.68
तथानङ्गशराकारान्सहकारान्मनोरमान् ।
अपश्यन्भ्रामरान्राजन्मञ्जरीभिर्विराजितान् ॥ ३.१५९.६८ ॥
അതുപോലെ അനംഗന്റെ ശരങ്ങളുടെ രൂപമുള്ള, മനോഹരമായ മാവുകളെ അവർ കണ്ടു, രാജാവേ, അവ വണ്ടുകൾ നിറഞ്ഞ് മഞ്ജരികളാൽ തിളങ്ങിയിരുന്നു.
3.159.69
हिरण्यसदृशैः पुष्यैर्दावाग्निसदृशैरपि ।
लोहितैरञ्जनाभैश्च वैदूर्यसदृशैरपि।
अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु ॥ ३.१५९.६९ ॥
സ്വർണ്ണംപോലെയും കാട്ടുതീപോലെയും ചുവപ്പും അഞ്ജനംപോലെയും വൈഡൂര്യംപോലെയുമുള്ള പൂക്കളാൽ പൂത്ത വൃക്ഷങ്ങൾ പർവതച്ചരിവുകളിൽ അതിശയമായി തിളങ്ങി.
3.159.70
तथा सालांस्तमालांश्च पाटलाबकुलानपि ।
माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च ॥ ३.१५९.७० ॥
അതുപോലെ സാല, തമാല, പാടല, ബകുല വൃക്ഷങ്ങളും പർവതശിഖരങ്ങളിൽ മാലകൾപോലെ പടർന്നുനിന്നു.
3.159.71
विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्द्विजैः ।
कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च ॥ ३.१५९.७१ ॥
നിർമ്മല സ്ഫടികത്തിന്റെ കാന്തിയുള്ളവയും, വെള്ളച്ചിറകുള്ള പക്ഷികളും, കലഹംസങ്ങളും നിറഞ്ഞവയും, സാരസങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നവയുമായിരുന്നു.
3.159.72
सरांसि बहुशः पार्था पश्यन्तः शैलसानुषु ।
पद्मोत्पलविमिश्राणि सुखशीतजलानि च ॥ ३.१५९.७२ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രന്മാർ പർവതച്ചരിവുകളിൽ പല തടാകങ്ങൾ കണ്ടു; അവ താമരകളും നീലത്താമരകളും കലർന്നവയും സുഖശീതളജലമുള്ളവയുമായിരുന്നു.
3.159.73
एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः ।
गन्वन्त्यथ माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ ३.१५९.७३ ॥
ഇങ്ങനെ ആ വീരന്മാർ ക്രമത്തിൽ ചുറ്റും നോക്കിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ടുപോയി; പിന്നെ മാലകൾപോലുള്ള പൂക്കളും രസമുള്ള ഫലങ്ങളും കണ്ടു.
3.159.74
सरांसि च मनोज्ञानि वृक्षांश्चातिमनोरमान् ।
विविशुः पाण्डवाः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.१५९.७४ ॥
മനോഹരമായ തടാകങ്ങളും അതിമനോഹരമായ വൃക്ഷങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട്, വിസ്മയത്താൽ വിടർന്ന കണ്ണുകളോടെ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും അകത്തു കടന്നു.
3.159.75
कमलोत्पलकह्लारपुण्डरीकसुगन्धिना ।
सेव्यमाना वने तस्मन्सुखस्पर्शेन वायुना ॥ ३.१५९.७५ ॥
താമര, ഉത്പലം, കഹ്ലാരം, പുണ്ഡരീകം എന്നിവയുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ, ആ വനത്തിൽ സുഖസ്പർശമുള്ള കാറ്റാൽ തഴുകപ്പെട്ടുകൊണ്ട്.
3.159.76
ततो युधिष्ठिरो भीममाहेदं प्रीतिमद्वचः ।
अहो श्रीमदिदं भीम गन्धमादनकाननम् ॥ ३.१५९.७६ ॥
അപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ പ്രീതിയോടെ ഭീമനോട് പറഞ്ഞു: "അഹോ ഭീമാ! ഈ ഗന്ധമാദനവനം എത്ര ശോഭയുള്ളത്!"
3.159.77
वने ह्मस्मिन्मनोरम्ये दिव्या काननजा द्रुमाः ।
लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः।
भान्त्येते पुष्पविकचाः पुंस्कोकिलकुलाकुलाः ॥ ३.१५९.७७ ॥
ഈ മനോഹര വനത്തിൽ ദിവ്യങ്ങളായ, കാട്ടിൽ ജനിച്ച വൃക്ഷങ്ങളും പലവിധ രൂപത്തിലുള്ള വള്ളികളും ഇല, പൂവ്, ഫലം എന്നിവയോടെ വിടർന്ന പൂക്കളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; ആൺകുയിലുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
3.159.78
नात्र कण्टकिनः केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिताः ।
स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.७८ ॥
ഇവിടെ മുള്ളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളോ പൂവില്ലാത്തവയോ ഇല്ല; ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ മിനുസമുള്ള ഇലകളും ഫലങ്ങളുമുള്ള മരങ്ങളുണ്ട്.
3.159.79
भ्रमरारावमधुरा नलिनीः फुल्लपङ्कजाः ।
विलोड्यमाना पश्येमाः करिभिः सकरेणुभिः ॥ ३.१५९.७९ ॥
വണ്ടുകളുടെ മൂളലാൽ മധുരമായ, വിരിഞ്ഞ താമരകളുള്ള ഈ താമരക്കുളങ്ങൾ നോക്കൂ, പിടിയാനകളോടൊപ്പം കൊമ്പന്മാർ അവയെ കലക്കുന്നത്.
3.159.80
पश्येमां नलिनीं चान्यां कमलोत्पलमालिनीम् ।
स्रग्धरां विग्रहवतीं साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ ३.१५९.८० ॥
താമരകളും ആമ്പലുകളും മാലയായി അണിഞ്ഞ ഈ മറ്റൊരു താമരക്കുളവും നോക്കൂ, നേരിട്ട് രൂപമെടുത്ത മറ്റൊരു ശ്രീദേവിയെപ്പോലെ.
3.159.81
नानाकुसुमगन्धाढ्यास्तस्येमाः काननोत्तमे ।
उपगीयमाना भ्रमरै राजन्ते वनराजयः ॥ ३.१५९.८१ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠമായ കാട്ടിൽ, പലതരം പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ ഈ വനനിരകൾ വണ്ടുകളാൽ പാടപ്പെട്ട് പ്രകാശിക്കുന്നു.
3.159.82
पश्य भीम शुभान्देशान्देवाक्रीडान्समन्ततः ।
अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर ॥ ३.१५९.८२ ॥
ഭീമാ, ചുറ്റും പരന്നു കിടക്കുന്ന ഈ സുന്ദരദേശങ്ങൾ നോക്കൂ, ദേവന്മാരുടെ വിഹാരഭൂമികൾ; മനുഷ്യാതീതമായ അവസ്ഥ പ്രാപിച്ച് നാം സിദ്ധരായിരിക്കുന്നു, ഓ വൃകോദര.
3.159.83
लताभिः पुष्पिताग्राभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः ।
संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.८३ ॥
ഹേ പാർഥാ, പൂത്ത അഗ്രങ്ങളുള്ള വള്ളികളാൽ പിണഞ്ഞ, പൂത്തുനിൽക്കുന്ന ഉത്തമവൃക്ഷങ്ങൾ ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ ശോഭിക്കുന്നു.
3.159.84
शिखण्डिनीभिश्चरतां सहितानां शिखण्डिनाम् ।
नदतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु ॥ ३.१५९.८४ ॥
ഭീമാ, പർവതച്ചരിവുകളിൽ പിടമയിലുകളോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച് കൂവുന്ന മയിലുകളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കൂ.
3.159.85
चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः ।
पत्रिणः पुष्पितानेतान्संपतन्ति महाद्रुमान् ॥ ३.१५९.८५ ॥
ചകോരങ്ങളും ശതപത്രങ്ങളും മദിച്ച കോകിലങ്ങളും ശാരികകളും — ഈ ചിറകുള്ള പക്ഷികൾ പൂത്ത മഹാവൃക്ഷങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു.
3.159.86
रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगताः खगाः ।
परस्परमुदीन्ते बहवो जीवजीवकाः ॥ ३.१५९.८६ ॥
പാർത്ഥാ, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, അരുണവർണ്ണങ്ങളുള്ള പല പക്ഷികൾ മരച്ചില്ലകളുടെ അഗ്രത്തിൽ ഇരുന്ന് പരസ്പരം നോക്കുന്നു — ജീവജീവകങ്ങൾ.
3.159.87
हरितारुणवर्णानां शाड्वलानां समीपतः ।
सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्वपि ॥ ३.१५९.८७ ॥
പച്ചയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള പുൽപ്പരപ്പുകൾക്കരികെ സാരസങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു — പർവതനീരുറവകളിലും.
3.159.88
वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोरमाः ।
भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः पतत्रिणः ॥ ३.१५९.८८ ॥
സർവ്വജീവികളുടെയും മനസ്സ് രമിപ്പിക്കുന്ന മധുരവാണികൾ പറയുന്നു; ഭൃംഗരാജനെപ്പോലുള്ള ചക്രങ്ങളും ഇരുമ്പുപുറവുമുള്ള പക്ഷികളും.
3.159.89
चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः ।
एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत्सरः ॥ ३.१५९.८९ ॥
നാലു കൊമ്പുകളും താമരക്കാന്തിയുമുള്ള ആനകൾ പിടിയാനകളോടൊപ്പം വൈഡൂര്യവർണ്ണമുള്ള ആ മഹാസരസ്സിനെ ഇളക്കിമറിക്കുന്നു.
3.159.90
बहुतालसमुत्सेघाः शैलशृङ्गपरिच्युताः ।
नानाप्रस्रवणेभ्यश्च वारिधाराः पतन्ति च ॥ ३.१५९.९० ॥
പല പനകളുടെ ഉയരമുള്ള, മലശൃംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ ജലധാരകൾ പലതരം നീരുറവകളിൽ നിന്ന് പതിക്കുന്നു.
3.159.91
भास्कराभप्रभा भीमाः शारदाभ्रघनोपमाः ।
शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः ॥ ३.१५९.९१ ॥
സൂര്യപ്രഭയ്ക്കു സമാനമായ തിളക്കവും ശരത്കാലത്തിലെ ഇടതൂർന്ന മേഘങ്ങളുടെ രൂപവുമുള്ള, ഭയങ്കരങ്ങളായ പലതരം വെള്ളിനിറമുള്ള ധാതുക്കൾ ആ മഹാപർവതത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
3.159.92
क्वचिदञ्जनवर्णाभाः क्वचित्काञ्चनसन्निभाः ।
धातवो हरितालस्य क्वचिद्धिङ्गुलकस्य च ॥ ३.१५९.९२ ॥
ചിലയിടങ്ങളിൽ കണ്മഷിയുടെ നിറമുള്ളതും, ചിലയിടങ്ങളിൽ സ്വർണ്ണത്തിനു തുല്യമായതും, ഹരിതാലത്തിന്റെയും ഹിങ്ഗുലകത്തിന്റെയും ധാതുക്കളും ഉണ്ട്.
3.159.93
मनःशिलागुहाश्चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः ।
शशलोहितवर्णाभाः क्वचिद्गैरिकधातवः ॥ ३.१५९.९३ ॥
മനഃശിലയുടെ ഗുഹകളും, സന്ധ്യാമേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ പോലെയും, മുയലിന്റെ രക്തവർണ്ണമുള്ളവയും, ചിലയിടങ്ങളിൽ ഗൈരിക ധാതുക്കളും ഉണ്ട്.
3.159.94
सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः ।
एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः ॥ ३.१५९.९४ ॥
വെളുത്തതും കറുത്തതുമായ മേഘങ്ങൾ പോലെയും ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രഭയുള്ളതുമായ ഇവ പലതരമായി, മഹാപ്രഭയോടെ ആ പർവതത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
3.159.95
गन्धर्वाः सह कान्ताभिर्यथेष्टं भीमविक्रमाः ।
दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह ॥ ३.१५९.९५ ॥
ഗന്ധർവന്മാർ പ്രിയതമമാരോടൊപ്പം ഇഷ്ടംപോലെ, ഭീകരപരാക്രമികളായി, പാർത്ഥാ, കിംപുരുഷന്മാരോടൊപ്പം പർവതശൃംഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
3.159.96
गीतानां समतालानां तथासाम्नां च निःखनः ।
श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः ॥ ३.१५९.९६ ॥
പാട്ടുകളുടെയും സമതാളങ്ങളുടെയും അതുപോലെ സാമഗാനങ്ങളുടെയും ശബ്ദം പലവിധത്തിൽ കേൾക്കുന്നു, ഭീമാ, അത് എല്ലാ ജീവികളുടെയും മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നു.
3.159.97
महागङ्गामुदीक्षख पुण्यां देवनदीं शुभाम् ।
कलहंसगणैर्जुष्टामृषिकिन्नरसेविताम् ॥ ३.१५९.९७ ॥
മഹാഗംഗയെ നോക്കൂ, ആ പുണ്യവും ശുഭവുമായ ദേവനദിയെ; അത് കലഹംസ പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ഋഷികളാലും കിന്നരന്മാരാലും സേവിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്.
3.159.98
धातुभिश्च सरिद्भिश्च किन्नरैर्मृगपक्षिभिः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च काननैश्च मनोरमैः ॥ ३.१५९.९८ ॥
ധാതുസമ്പന്നമായ മലകളാലും നദികളാലും കിന്നരന്മാർ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, മനോഹരമായ വനങ്ങൾ എന്നിവയാലും (അത് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു).
3.159.99
व्यालैश्च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः ।
उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजमरिंदम ॥ ३.१५९.९९ ॥
വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള നൂറുതലയുള്ള സർപ്പങ്ങളാൽ ചുറ്റും നിറഞ്ഞ ആ പർവതരാജനെ നോക്കൂ, കൗന്തേയാ, ശത്രുനിഗ്രഹകാ.
3.159.100
ते प्रीतमनसः शूराः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।
नातृप्यन्पर्वतेन्द्रस्य दर्शनेन परंतपाः ॥ ३.१५९.१०० ॥
പ്രസന്നമനസ്കരായ ആ വീരന്മാർ ഉത്തമഗതി പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ പർവതേന്ദ്രന്റെ ദർശനത്താൽ അവർ തൃപ്തരായില്ല, പരന്തപാ.
3.159.101
उपेतमथ माल्यैश्च फलवद्भिश्च पादपैः ।
आर्ष्टिपेणस् राजर्षेराश्रमं ददृशुस्तदा ॥ ३.१५९.१०१ ॥
പിന്നെ പൂമാലകളാലും ഫലവൃക്ഷങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാജർഷി ആർഷ്ടിഷേണന്റെ ആശ്രമം അവർ കണ്ടു.
3.159.102
ततस्ते तिग्मतपसं कृशं धमनिसंततम् ।
पारगं सर्वविद्यानामार्ष्टिषेणमुपागमन् ॥ ३.१५९.१०२ ॥
പിന്നെ അവർ കഠിനതപസ്സുള്ളവനും, ക്ഷീണിച്ച ശരീരമുള്ളവനും, ഞരമ്പുകൾ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നവനും, സർവവിദ്യകളിലും പാരംഗതനുമായ ആർഷ്ടിഷേണനെ സമീപിച്ചു.