มหาภารตะ · อัธยายะ 3.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.159.1
निहते राक्षसे तस्मिन्पुनर्नारायणाश्रमम् ।
अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासमकरोत्प्रभुः ॥ ३.१५९.१ ॥
เมื่อรากษสนั้นถูกสังหารแล้ว พระราชาโอรสของกุนตี ผู้ทรงอานุภาพ ได้กลับไปยังอาศรมของพระนารายณ์อีกครั้ง และประทับอยู่ที่นั่น
3.159.2
स समानीय तान्सर्वान्भ्रातॄनित्यब्रवीद्वचः ।
द्रौपद्या सहितः काले संस्मरन्भ्रातरं जयम् ॥ ३.१५९.२ ॥
พระองค์ทรงรวบรวมพี่น้องทั้งหมด พร้อมด้วยเทราปที แล้วตรัสถ้อยคำเหล่านี้ในเวลาอันควร ทรงระลึกถึงพี่ชายของพระองค์คือชัย (อรชุน)
3.159.3
समाश्चतस्रोऽभिगताः शिवेन चरतां वने ।
कृतोद्देशः स बीभत्सुऋ पञ्चमीमभितः समाम् ॥ ३.१५९.३ ॥
สี่ปีได้ผ่านไปด้วยความสงบสำหรับผู้ที่พเนจรอยู่ในป่า ภีภัตสุ (อรชุน) ได้ตั้งเป้าหมายไว้ที่ราวปีที่ห้า
3.159.4
प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणांवरम् ।
पुष्पितैर्द्रुमषण्डैश्च मत्तकोकिलाषट्पदैः ॥ ३.१५९.४ ॥
พวกเขาไปถึงราชาแห่งขุนเขา ภูเขาขาวอันประเสริฐที่สุดในบรรดาภูเขายอดแหลม เต็มไปด้วยป่าไม้ที่ออกดอกบาน และเต็มไปด้วยนกกาเหว่าที่เมาและแมลงผึ้ง
3.159.5
मयूरैश्चातकैश्चापि नित्योत्सवविभूषितम् ।
व्याघ्रैर्वरहैर्महिषैर्गवयैर्हरिणैस्तथा ॥ ३.१५९.५ ॥
ประดับด้วยนกยูงและนกจาตกะที่เฉลิมฉลองอยู่เป็นนิตย์ และมีเสือ หมูป่าชั้นเลิศ ควาย กวาง และแพะป่า
3.159.6
श्वापदैर्व्यालरूपैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
फुल्लैः सहस्रपत्रैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः ॥ ३.१५९.६ ॥
มีสัตว์ร้ายและงูรูปร่างประหลาดและรุรุอาศัยอยู่ เต็มไปด้วยบัวพันกลีบและบัวร้อยกลีบที่บานสะพรั่ง และบัวสีน้ำเงิน
3.159.7
प्रफुल्लैः कमलैश्चैव तथा नीलोत्पलैरपि ।
महापुणअयं पवित्रं च सुरासुरनिषेवितम्।
तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः ॥ ३.१५९.७ ॥
สถานที่นั้น เต็มไปด้วยดอกบัวและบัวสีน้ำเงินที่บานสะพรั่ง ศักดิ์สิทธิ์และบริสุทธิ์ยิ่ง มีเทพและอสูรมาเยือน ที่นั่นเองก็เป็นจุดหมายที่ผู้ปรารถนาจะเห็นการชุมนุมได้ตั้งไว้
3.159.8
कृतश्च समयस्तेन पार्थेनामिततेजसा ।
पञ्चवर्षाणि वत्स्याभि विद्यार्थीति पुरा मयि ॥ ३.१५९.८ ॥
ปารถะผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ได้ทำข้อตกลงไว้กับข้าพเจ้าก่อนหน้านี้ว่า ‘ข้าพเจ้าจะพำนักอยู่ที่นั่นห้าปีเพื่อแสวงหาความรู้'
3.159.9
अत्रगाण्डीवधन्वानमवाप्तास्त्रमरिंदमम् ।
देवलोकादिमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम् ॥ ३.१५९.९ ॥
ที่นี่เราจะได้เห็นท่าน ผู้ถือธนูคาณฑีวะ ผู้ได้รับอาวุธ ผู้ปราบศัตรู เสด็จกลับมายังโลกนี้อีกครั้งจากโลกของเทพเจ้า
3.159.10
इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्सर्वानामन्त्रयत पाण्डवः ।
कारणं चैव तत्तेवामाचचक्षे तपस्विनाम् ॥ ३.१५९.१० ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ปาณฑพจึงทูลลาพราหมณ์ทั้งหมด และได้กล่าวเหตุผลแก่ฤๅษีเหล่านั้นด้วย
3.159.11
तमुग्रतपसः प्रीताः कुत्वापार्थं प्रदक्षिणम् ।
ब्राह्मणास्तेऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च ॥ ३.१५९.११ ॥
พวกพราหมณ์ผู้ปีติยินดี ได้เดินเวียนขวาต่อท่านปารถะผู้มีตบะอันเข้มข้น แล้วอวยพรให้ท่านมีความเป็นมงคลและความสวัสดี
3.159.12
सुखोदर्कमिमं क्लेशमचिराद्भरतर्षभ ।
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि ॥ ३.१५९.१२ ॥
ดูกรผู้เป็นยอดแห่งภรตะ ความยากลำบากนี้จะให้ผลอันเป็นสุขในไม่ช้า ดูกรผู้รู้ธรรม เมื่อท่านข้ามพ้นมันด้วยหน้าที่ของกษัตริย์แล้ว ท่านจะปกครองแผ่นดิน
3.159.13
तत्तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम् ।
प्रतस्थे सह विप्रैस्तैर्भ्रातृभिश्च परंतपः ॥ ३.१५९.१३ ॥
พระราชาทรงรับถ้อยคำของฤๅษีเหล่านั้นแล้ว จึงออกเดินทางพร้อมด้วยพราหมณ์เหล่านั้นและพี่น้องของพระองค์ ผู้เป็นนักรบผู้เผาผลาญศัตรู
3.159.14
द्रौपद्या सहितः श्रीमान्हैडिम्बेयादिभिस्तदा ।
राक्षसैरनुयातो वै लोमशेनाभिरक्षितः ॥ ३.१५९.१४ ॥
ขณะนั้น ผู้ทรงสิริโฉมพร้อมด้วยเทราปที มีฆโฏตกจะและรากษสอื่น ๆ ติดตามไป และได้รับการคุ้มครองโดยโลมศะ
3.159.15
क्वचित्पद्भ्यां ततोऽगच्छद्राक्षसैरुदह्यते क्वचित् ।
तत्रतत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः ॥ ३.१५९.१५ ॥
บางคราวพระองค์ก็ทรงเดินเท้า บางคราวรากษสก็หามพระองค์ไป ณ ที่นั้น ๆ ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์และมีวัตรอันมั่นคงได้เสด็จไปพร้อมกับพี่น้องของพระองค์
3.159.16
ततो युधिष्ठिरो राजा बहुन्क्लेशान्विचिन्तयन् ।
सिंहव्याघ्रगजाकीर्णामुदीचीं प्रययौ दिशम् ॥ ३.१५९.१६ ॥
ต่อมา พระราชายุธิษฐิระทรงครุ่นคิดถึงความยากลำบากมากมาย จึงเสด็จไปยังทิศเหนือ ซึ่งเต็มไปด้วยสิงโต เสือ และช้าง
3.159.17
अवेमाण कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम् ।
गन्धमादनपादांश्च मेरुं चापि शिलोच्चयम् ॥ ३.१५९.१७ ॥
ทรงมองเห็นไกลาสะ และภูเขาไมนากะ ตีนเขาคันธมาทนะ และเขาเมรุซึ่งกองหินสูงตระหง่าน
3.159.18
उपर्युपरि शैलस्य बहीश्च सरितः शिवाः ।
पृष्ठं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशेऽहनि ॥ ३.१५९.१८ ॥
ขึ้นไปเหนือแล้วเหนือเล่าของภูเขา ข้ามแม่น้ำอันเป็นมงคลหลายสาย พระองค์เสด็จถึงสันเขาอันศักดิ์สิทธิ์ของหิมาลัยในวันที่สิบเจ็ด
3.159.19
ददृशुः पाण्डवा राजन्गन्धमादनमन्तिकम् ।
पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतावृते ॥ ३.१५९.१९ ॥
ดูกรพระราชา ปาณฑพได้เห็นคันธมาทนะอยู่ไม่ไกล บนสันเขาอันศักดิ์สิทธิ์ของหิมาลัย ปกคลุมด้วยต้นไม้และเถาวัลย์นานาชนิด
3.159.20
सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश्च महीरुहैः ।
समावृतं पुण्यतममाश्रमं वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२० ॥
พวกเขาได้เห็นอาศรมอันศักดิ์สิทธิ์ยิ่งของวฤษปรรวัน ล้อมรอบด้วยต้นไม้ออกดอกที่เกิดจากน้ำวน
3.159.21
तमुपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानमरिंदमाः ।
पाण्डवा वृषपर्वाणमवदन्त गतक्लमाः ॥ ३.१५९.२१ ॥
ปาณฑพทั้งหลาย ผู้ปราบศัตรูได้และปราศจากความเหน็ดเหนื่อย เข้าไปหาราชฤๅษีผู้มีธรรมในใจนั้น แล้วกล่าวกับวฤษปรรวัน
3.159.22
अभ्यनन्दत्स राजर्षिः पुत्रवद्भरतर्षभान् ।
पूजिताश्चावसंस्तत्रसप्तरात्रमरिंदमाः ॥ ३.१५९.२२ ॥
ราชฤๅษีนั้นต้อนรับบรรดาวัวแห่งภรตะเสมือนบุตรของตน ปาณฑพผู้ปราบศัตรูได้ได้รับการบูชาจึงพำนักอยู่ที่นั่นเจ็ดราตรี
3.159.23
अष्टमेऽहनि संप्राप्ते तमृषिं लोकविश्रुतम् ।
आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं प्रत्यरोचयन् ॥ ३.१५९.२३ ॥
เมื่อถึงวันที่แปด บรรดาปาณฑพลาฤๅษีวฤษปรรวัน ผู้มีชื่อเสียงไปทั่วโลก แล้วตกลงใจที่จะออกเดินทาง
3.159.24
एकैकशश्च तान्विप्रान्निवेद्य वृषपर्वणि ।
न्यासभूतान्यथाकालं बन्धूनिव सुसत्कृतान्।
पारिबर्हं चतं शेषं परिदाय महात्मने ॥ ३.१५९.२४ ॥
ทีละคน ปาณฑพฝากพราหมณ์เหล่านั้นไว้กับวฤษปรรวันเป็นของฝาก ซึ่งได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดีตามเวลาอันควรเสมือนญาติพี่น้อง และมอบบริวารที่เหลือแก่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้นั้น แล้วจึงจากไป
3.159.25
ततस्ते यज्ञपात्राणि रत्नान्याभरणानि च ।
न्यदधुःपाण्डवा राजन्नाश्रमे वृषपर्वणः ॥ ३.१५९.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา ครั้งนั้นปาณฑพได้ฝากภาชนะสำหรับพิธียัญ อัญมณี และเครื่องประดับไว้ที่อาศรมของวฤษปรรวัน
3.159.26
अतीतानागते विद्वान्कुशलः सर्वधर्मवित् ।
अन्वशासत्स धर्मज्ञः पुत्रवद्भरतर्षभान् ॥ ३.१५९.२६ ॥
ฤๅษีผู้เป็นปราชญ์ ชำนาญการ และรู้ธรรมทั้งปวง ผู้รู้ธรรม รู้ทั้งอดีตและอนาคต ได้สั่งสอนวัวแห่งภรตะเสมือนบุตรของตน
3.159.27
तेऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर्दिशमुत्तराम् ।
कुष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ॥ ३.१५९.२७ ॥
บรรดาวีรบุรุษผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้น เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ก็มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ พร้อมด้วยเกฤษณา และพราหมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.159.28
तान्प्रस्थितानन्वगच्छद्वृषपर्वा महीपतीन् ।
उपन्यस् महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस्तदा ॥ ३.१५९.२८ ॥
วฤษปรรวันผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ติดตามบรรดากษัตริย์ที่ออกเดินทางไปนั้น จากนั้นจึงมอบปาณฑพแก่พราหมณ์ทั้งหลาย
3.159.29
अनुसंसार्य कौन्तेयानाशीर्भिरभिनन्द्य च ।
वृषपर्वा निववृतेपन्थानमुपदिश्य च ॥ ३.१५९.२९ ॥
วฤษปรรวันเดินตามบุตรของกุนตีไปส่ง อวยพรและให้พร แล้วชี้ทางให้ จากนั้นจึงหันกลับ
3.159.30
नानामृगगणैर्जुष्टं कौन्तेयः सत्यविक्रमः ।
पदातिर्भ्रातृभिः सार्धं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः ॥ ३.१५९.३० ॥
ตามทางที่มีฝูงสัตว์ป่าหลากชนิดเดินผ่านอยู่เสมอ ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตีผู้มีความกล้าหาญที่แท้จริง ได้ออกเดินเท้าพร้อมด้วยพี่น้องของตน
3.159.31
नानाद्रुमनिरोधेषु वसन्तः शैलसानुषु ।
पर्वतं विविशुस्ते तं चतुर्थेऽहनि पाण्डवाः ॥ ३.१५९.३१ ॥
ปาณฑพพำนักอยู่ตามไหล่เขา ท่ามกลางพุ่มไม้ต้นไม้นานาชนิด และในวันที่สี่ก็เข้าสู่ภูเขานั้น
3.159.32
महाभ्रघनसंकाशं सलिलोपहितं शुभम् ।
मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासमुच्छ्रयम् ॥ ३.१५९.३२ ॥
ภูเขานั้นคล้ายกับก้อนเมฆใหญ่หนาทึบ อุดมด้วยน้ำ เป็นมงคล งดงามด้วยอัญมณีและทองคำ และสูงตระหง่านเป็นหลายยอด
3.159.33
रम्यं हिमवतः प्रस्थं बहुकन्दरनिर्झरम् ।
शिलाविभङ्गविकटं लतापादपसङ्कुलम् ॥ ३.१५९.३३ ॥
ไหล่เขาหิมาลัยอันงดงาม มีถ้ำและน้ำตกมากมาย ขรุขระด้วยหินที่แตกหัก และเต็มไปด้วยเถาวัลย์และต้นไม้
3.159.34
ते समासाद्यपन्थानं यतोक्तं वृषपर्वणा ।
अनुसस्रुर्यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान्नगान् ॥ ३.१५९.३४ ॥
เมื่อพบทางที่วฤษปรรวันบอกไว้แล้ว ทั้งหมดก็เดินตามทิศทางที่ชี้บอก พลางมองดูภูเขาหลากหลายลูก
3.159.35
उपर्युपरि शैलस्य गुहाः परमदुर्गमाः ।
सुदुर्गमांस्ते सुबहून्सुखेनैवाभिचक्रमुः ॥ ३.१५९.३५ ॥
บนยอดเขาเบื้องบนมีถ้ำที่ยากจะเข้าถึงอย่างยิ่ง แต่ปาณฑพผ่านถ้ำอันยากลำบากนับมากมายเหล่านั้นไปได้อย่างง่ายดาย
3.159.36
धौम्यः कृष्णा च पार्ताश्च लोमशश्च महानृषिः ।
आगच्छन्सहितास्तत्रन कश्चिदपि हीयते ॥ ३.१५९.३६ ॥
ธเมยะ เกฤษณา บุตรของปฤถา และฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่โลมศะ มาถึงที่นั่นพร้อมกัน ไม่มีผู้ใดตามไม่ทัน
3.159.37
ते मृगद्विजसंघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम् ।
शाखामृगगणैश्चैव सेवितं सुमनोरमम् ॥ ३.१५९.३७ ॥
ทั้งหมดไปถึงป่านั้น ซึ่งก้องด้วยเสียงสัตว์ป่าและนก เต็มไปด้วยต้นไม้และเถาวัลย์นานาชนิด มีฝูงลิงอาศัยอยู่ และเป็นที่ชื่นใจยิ่งนัก
3.159.38
पुण्यं पद्मसरोपेतं सपल्वलमहावनम् ।
उपतस्थुर्महाभागा माल्यवतं महागिरिम् ॥ ३.१५९.३८ ॥
บรรดาผู้มีโชคยิ่งเหล่านั้นเข้าใกล้ภูเขาใหญ่มาลยวันต์ ซึ่งศักดิ์สิทธิ์ มีทะเลสาบบัวและหนองน้ำ และมีป่าใหญ่
3.159.39
ततः किंपुरुषावासं सिद्धचारणसेवितम् ।
ददृशुर्हृषरोमाणाः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१५९.३९ ॥
จากนั้นพวกเขาได้เห็นภูเขาคันธมาทน์ ที่อยู่ของกิมปุรุษ มีสิทธะและจารณะเป็นผู้มาเยือน จนขนลุกชัน
3.159.40
विद्याधरानुचरितं किन्नरीभिस्तथैव च ।
गजसङ्घसमावासं सिंहव्याघ्रगणायुतम् ॥ ३.१५९.४० ॥
ภูเขานั้นมีวิทยาธรเดินทางผ่าน มีกินนรีอยู่ด้วยเช่นกัน เป็นที่อาศัยของฝูงช้าง และเต็มไปด้วยฝูงสิงโตและเสือ
3.159.41
शरभोन्नादसंघुष्टं नानमृगनिषेवितम् ॥ ३.१५९.४१ ॥
เสียงคำรามของศรภะดังกึกก้องไปทั่ว และมีสัตว์ป่าหลายชนิดมาอาศัยอยู่
3.159.42
ते गन्धमादनवनं तन्नन्दनवनोपमम् ।
मुदिताः पाण्डुतनया मनोनयननन्दनम् ॥ ३.१५९.४२ ॥
บุตรของปาณฑุเหล่านั้นมีความยินดี เมื่อไปถึงป่าคันธมาทนะ ซึ่งเหมือนสวนนันทนะ เป็นที่รื่นรมย์แก่จิตใจและสายตา
3.159.43
विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम् ।
द्रौपदीसहिता वीरास्तैश्च विप्रैर्महात्मभिः ॥ ३.१५९.४३ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นพร้อมด้วยเทราปที และพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย ค่อย ๆ เข้าไปในป่างามนั้นทีละคน
3.159.44
शृण्वन्तः प्रीतिजननान्वल्गून्मन्दकलाञ्शुभान् ।
श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्शब्दान्खगमुखेरितान् ॥ ३.१५९.४४ ॥
พวกเขาฟังเสียงของนกทั้งหลายที่เปล่งออกจากปาก เป็นเสียงที่น่ายินดี หวานไพเราะ แผ่วเบาและงดงาม น่าฟังยิ่งนัก
3.159.45
सर्वर्तुफलभाराञ्यान्सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलाम् ।
पश्यन्तः पादपांस्चापि फलभारावनामितान् ॥ ३.१५९.४५ ॥
พวกเขาเห็นต้นไม้ที่มีผลดกทุกฤดู และดอกไม้บานสะพรั่งทุกฤดู ต้นไม้เหล่านั้นโอนกิ่งลงเพราะน้ำหนักของผล
3.159.46
आम्रानाम्रातकान्फुल्लान्नारिकेलान्सतिन्दुकान् ।
मुञ्जातकांस्तथाञ्जीरान्दाडिमान्बीजपूरकान् ॥ ३.१५९.४६ ॥
มีต้นมะม่วง ต้นอัมรตกะ มะพร้าวที่บานสะพรั่ง พร้อมด้วยต้นติณฑุกะ ต้นมุญชาตกะ ต้นมะเดื่อ ต้นทับทิม และต้นส้มโอ
3.159.47
पनसाँल्लिकुचान्मोचाः खर्जूरानम्लवेतसान् ।
परावतांस्तथा क्षौद्रानीपांश्चापि मनोरमान् ॥ ३.१५९.४७ ॥
มีต้นขนุน ต้นลิกุจะ กล้วย ต้นอินทผลัม ต้นเวตสะรสเปรี้ยว ต้นปรวตะ ต้นที่ให้น้ำผึ้ง และต้นอีปะอันน่ารื่นรมย์
3.159.48
बेल्वान्कपित्थाञ्जम्बूश्च काश्मरीर्ब्रदरीस्तथा ।
पुक्षानुदुम्बरवटानश्वत्थान्क्षीरिकास्तथा ॥ ३.१५९.४८ ॥
มีต้นพุทรา ต้นกปิตถะ ต้นชมพู่ ต้นกาศมรี ต้นพุทราจีน ต้นปุกษะ ต้นอุทุมพร ต้นไทร ต้นโพธิ์ และต้นกษีริกาที่ให้น้ำนม
3.159.49
मल्लातकानामलकीर्हरीतकबिभीतकान् ।
इङ्गुदान्करमर्दांश्च तिन्दुकांश् महाफलान् ॥ ३.१५९.४९ ॥
ที่นั่นพวกเขาเห็นต้นมัลลาตกะ อามลกี หริตกะ และพิภีตกะ ต้นอิงคุทะ กรมรรทะ และต้นติณฑุกะที่มีผลใหญ่
3.159.50
एतानन्यांश्च विविधान्गन्धमादनसानुषु ।
फलैरमृतकल्पैस्तानाचितान्स्वादुभिस्तरूपन् ॥ ३.१५९.५० ॥
บนไหล่เขาคันธมาทนะมีต้นไม้เหล่านี้และต้นอื่น ๆ อีกหลายชนิด ผลของมันหวานเหมือนน้ำอมฤต และต้นไม้ทั้งปวงนั้นเต็มไปด้วยผล
3.159.51
तथैव चम्पकाशोकान्केतकान्बकुलांस्तथा ।
पुन्नागान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सकेतकान्।
पाटलान्कुटजान्रम्यान्मन्दारेन्दीवरांस्तथा ॥ ३.१५९.५१ ॥
ยังมีต้นจัมปกะ ต้นอโศก ต้นเกตกะ ต้นพกุละ ต้นปุนนาคะ ต้นสัปตปรรณะ ต้นกรรณิการะ ต้นปาฏละพร้อมต้นเกตกะ ต้นกุฏชะอันงดงาม ต้นมณฑาระ และดอกบัวนีลอุตปละ
3.159.52
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा ।
पारिजातान्कोविदारान्देवदारुद्रुमांस्तथा।
शालांस्तालांस्तमालांश्च पिप्पलान्हिङ्गुकांस्तथा ॥ ३.१५९.५२ ॥
มีต้นปาริชาต ต้นโกวิทาระ และต้นเทวทารุ ทั้งต้นศาละ ต้นตาละ ต้นตมาละ ต้นปิปปละ และต้นหิงคุด้วย
3.159.53
चकोरैः शतपत्रैश् भृङ्गराजैस्तथा शुकैः ।
कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारितैर्जीवजीवकैः ॥ ३.१५९.५३ ॥
ป่านั้นเต็มไปด้วยนกจกรมมีนกชตปัตระ นกภฤงคราช นกแก้ว นกกาเหว่า นกกระจอก นกหาริตะ และนกชีวชีวกะ
3.159.54
प्रियकैश्चातकैश्चैव तथाऽन्यैर्विविधैः खगैः ।
श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितान् ॥ ३.१५९.५४ ॥
นกปริยกะและนกจาตกะ พร้อมด้วยนกอื่น ๆ อีกหลายชนิด อาศัยอยู่ที่นั่น ส่งเสียงร้องไพเราะหวานรื่นหูยิ่งนัก
3.159.55
सरांसि च मनोज्ञानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तृथा कोकनदोत्पलैः।
कहारैः कमलैश्चैव आचितानि समन्ततः ॥ ३.१५९.५५ ॥
ทะเลสาบอันน่ารื่นรมย์ล้อมรอบไปทุกทิศ มีสัตว์น้ำอาศัยอยู่ และปกคลุมด้วยดอกกุมุทะ ดอกปุณฑรีกะ ดอกโกกนทะ ดอกอุตปละ ดอกกหาระ และดอกบัว
3.159.56
कादम्बैश्चक्रवाकैश्च कुररैर्जलकुक्कुटैः ।
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैर्बकैर्मद्गुभिरेव च ॥ ३.१५९.५६ ॥
มีนกกาทัมพะ นกจักรวาก นกกุระระ ไก่น้ำ นกกรัณฑวะ นกที่บินลอยน้ำ หงส์ นกกระสา และนกมัทกุ
3.159.57
एतैश्चान्यैश्च कीर्णानि समन्ताज्जलचारिभिः ।
हृष्टैस्तथा तामरसरसासवमदालसैः ॥ ३.१५९.५७ ॥
ทะเลสาบล้อมรอบด้วยสัตว์น้ำเหล่านี้และสัตว์น้ำอื่น ๆ พวกมันเบิกบานและอ่อนล้าด้วยความมึนเมาจากน้ำหวานของดอกบัว
3.159.58
पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः ।
मञ्जुस्वरैर्मधुकरैर्विरुतान्कमलाकरान् ॥ ३.१५९.५८ ॥
สระบัวเหล่านั้นถูกย้อมเป็นสีแดงด้วยละอองเกสรและเส้นเกสรที่ร่วงจากกลางดอกบัว มีผึ้งส่งเสียงหวานก้องอยู่ทั่วไป
3.159.59
अपश्यंस्ते नरव्याघ्रा गन्धमादनसानुषु ।
तथैव पद्मषण्डैश्च मण्डितांश्च समन्ततः ॥ ३.१५९.५९ ॥
บุรุษผู้เปรียบดั่งเสือเหล่านั้นได้เห็นบนไหล่เขาคันธมาทนะ สระที่ประดับด้วยกอดอกบัวทุกทิศเช่นเดียวกัน
3.159.60
शिखण्डिनीभिः सहिताँल्लतामण्डलकेषु च ।
मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान्भृशम् ॥ ३.१५९.६० ॥
พวกเขาเห็นนกยูงพร้อมด้วยนกยูงตัวเมียอยู่ในวงล้อมของเถาวัลย์ ถูกความรักกระตุ้นให้ตื่นเต้นอย่างยิ่ง เมื่อได้ยินเสียงกลองแห่งเมฆดังกึกก้อง
3.159.61
कृत्वैव केकामधुरं संगीतं मधुरस्वरम् ।
चित्रान्कलापान्विस्तीर्य सविलासान्मदालसान् ॥ ३.१५९.६१ ॥
นกยูงทั้งหลายร้องเพลงไพเราะด้วยเสียงแก้ว รำแผ่หางหลากสีออกไป กระเซ้าเย้ายวนและเคลิบเคลิ้มด้วยความใคร่
3.159.62
मयूरान्ददृशुर्हृष्टान्नृत्यतो वनलालसान् ।
कांश्चित्प्रियाभिः सहितान्रममाणान्कलापिनः ॥ ३.१५९.६२ ॥
พวกเขาเห็นนกยูงที่ร่าเริงกำลังรำ กระหายป่า บางตัวมีหางพร้อม กำลังรื่นรมย์อยู่กับคู่รักของตน
3.159.63
वल्लीलतासंकटेषु कुटजेषु स्थितांस्तथा ।
कांश्चिच्च कुटजानां तु विटपेषूत्कटानिव ॥ ३.१५९.६३ ॥
บางตัวยืนอยู่ท่ามกลางพงเถาวัลย์และเครือเลื้อยที่หนาทึบบนต้นกุฏชะ และบางตัวยืนอยู่บนกิ่งของต้นกุฏชะ ดุจยืนตระหง่านอย่างภาคภูมิ
3.159.64
कलापरुचिराटोपनिचितान्मुकुटानिव ।
विवरेषु तरूणां च रुचिरान्ददृशुश्च ते ॥ ३.१५९.६४ ॥
เต็มไปด้วยหางที่สวยงามประดับแน่นราวกับมงกุฎ งดงามอยู่ในช่องว่างระหว่างต้นไม้ พวกเขาเห็นนกยูงเหล่านั้น
3.159.65
सिन्धुवारांस्तथोदारान्मन्मथस्येव तोमरान् ।
सुवर्णवर्णकुसुमान्गिरीणां सिखरेषु च।
कर्णिकारान्विकसितान्कर्णपूरानिवोत्तमान् ॥ ३.१५९.६५ ॥
และดอกสินธุวาระอันงดงาม ดุจหอกของมันมถะ และบนยอดเขา ต้นกรรณิการ์ที่บานสะพรั่งมีดอกสีทองดุจต่างหูชั้นเลิศ
3.159.66
तथाऽपश्यन्कुरबकान्वनराजिषु पुष्पितान् ।
कामवश्यौत्सुक्यकरान्कामस्येव शरोत्करान् ॥ ३.१५९.६६ ॥
เช่นกัน พวกเขาเห็นต้นกุรพกะที่ออกดอกบานในแถวป่า ทำให้เกิดความปรารถนาเร่าร้อนอันผูกพันด้วยความรัก ดุจกลุ่มลูกศรของกามเทพ
3.159.67
तथैव वनराजीनामुदारान्रचितानिव ।
विराजमानांस्तेऽपश्यंस्तिलकांस्तिलकानिव ॥ ३.१५९.६७ ॥
ในทำนองเดียวกัน พวกเขาเห็นต้นติลกะอันงดงามเปล่งประกายอยู่ในแถวป่า ดุจถูกจัดวางไว้ ดุจเครื่องหมายติลกที่หน้าผาก
3.159.68
तथानङ्गशराकारान्सहकारान्मनोरमान् ।
अपश्यन्भ्रामरान्राजन्मञ्जरीभिर्विराजितान् ॥ ३.१५९.६८ ॥
เช่นนั้น พวกเขาเห็นต้นมะม่วงอันน่ารื่นรมย์ ที่มีรูปร่างดุจลูกศรของความรัก ท่านราชา เต็มไปด้วยผึ้งฝูงใหญ่และเปล่งประกายด้วยช่อดอก
3.159.69
हिरण्यसदृशैः पुष्यैर्दावाग्निसदृशैरपि ।
लोहितैरञ्जनाभैश्च वैदूर्यसदृशैरपि।
अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु ॥ ३.१५९.६९ ॥
ต้นไม้ที่ออกดอกมีดอกสีดุจทอง ดุจไฟป่า สีแดง สีดำดุจยาหยอดตา และดุจไพฑูรย์ ต่างเปล่งรัศมีอย่างยิ่งอยู่บนเชิงเขา ท่านราชา
3.159.70
तथा सालांस्तमालांश्च पाटलाबकुलानपि ।
माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च ॥ ३.१५९.७० ॥
เช่นกัน ต้นสาละ ต้นตมาละ ต้นปาฏละ และต้นพกุล เกาะเกี่ยวกันดุจพวงมาลัยอยู่บนยอดเขาทั้งหลาย
3.159.71
विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्द्विजैः ।
कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च ॥ ३.१५९.७१ ॥
สะอาดเปล่งประกายดุจผลึกใส มีนกปีกขาวและหงส์ทั้งหลายอาศัยอยู่ และก้องกังวานด้วยเสียงนกกระเรียน
3.159.72
सरांसि बहुशः पार्था पश्यन्तः शैलसानुषु ।
पद्मोत्पलविमिश्राणि सुखशीतजलानि च ॥ ३.१५९.७२ ॥
บรรดาโอรสของปฤถา เห็นสระน้ำมากมายบนเชิงเขา ปะปนด้วยดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน มีน้ำเย็นสบายเป็นที่น่ารื่นรมย์
3.159.73
एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः ।
गन्वन्त्यथ माल्यानि रसवन्ति फलानि च ॥ ३.१५९.७३ ॥
ดังนั้น บรรดาวีรบุรุษเหล่านั้นเดินทางไปตามลำดับ มองดูไปรอบด้าน แล้วพบดอกไม้ดุจพวงมาลัยและผลไม้รสหวานฉ่ำ
3.159.74
सरांसि च मनोज्ञानि वृक्षांश्चातिमनोरमान् ।
विविशुः पाण्डवाः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥ ३.१५९.७४ ॥
ปาณฑพทั้งหมดมีดวงตาเบิกกว้างด้วยความอัศจรรย์ ได้เข้าไปท่ามกลางสระน้ำอันน่ารื่นรมย์และต้นไม้ที่งดงามที่สุด
3.159.75
कमलोत्पलकह्लारपुण्डरीकसुगन्धिना ।
सेव्यमाना वने तस्मन्सुखस्पर्शेन वायुना ॥ ३.१५९.७५ ॥
ในป่านั้นมีกลิ่นหอมจากดอกบัว บัวสีน้ำเงิน บัวขาวและบัวสีจาง มีลมพัดมาเย็นสบายแตะต้องกาย
3.159.76
ततो युधिष्ठिरो भीममाहेदं प्रीतिमद्वचः ।
अहो श्रीमदिदं भीम गन्धमादनकाननम् ॥ ३.१५९.७६ ॥
แล้วยุธิษฐิระตรัสถ้อยคำอันเปี่ยมด้วยความรักนี้แก่ภีมะว่า "ดูก่อนภีมะ ป่าคันธมาทนะนี้งดงามยิ่งนัก"
3.159.77
वने ह्मस्मिन्मनोरम्ये दिव्या काननजा द्रुमाः ।
लताश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोपगाः।
भान्त्येते पुष्पविकचाः पुंस्कोकिलकुलाकुलाः ॥ ३.१५९.७७ ॥
แท้จริงในป่าอันน่ารื่นรมย์นี้ มีต้นไม้และเถาวัลย์อันเป็นทิพย์ที่เกิดในป่า รูปร่างต่างๆ มีใบ ดอก และผล ต่างเปล่งประกายด้วยดอกที่บานสะพรั่ง มีฝูงนกกาเหว่าตัวผู้อยู่เต็มไปหมด
3.159.78
नात्र कण्टकिनः केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिताः ।
स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.७८ ॥
ไม่มีต้นไม้ที่มีหนามที่นี่ และก็ไม่มีต้นไม้ที่ไม่ออกดอก บนเชิงเขาคันธมาทนะมีต้นไม้ที่มีใบและผลเรียบลื่น
3.159.79
भ्रमरारावमधुरा नलिनीः फुल्लपङ्कजाः ।
विलोड्यमाना पश्येमाः करिभिः सकरेणुभिः ॥ ३.१५९.७९ ॥
ดูสระบัวเหล่านี้ที่มีเสียงผึ้งหึ่งหวาน เต็มไปด้วยดอกบัวที่บานแล้ว ถูกช้างพร้อมทั้งช้างพังคนคุกคนกวนอยู่
3.159.80
पश्येमां नलिनीं चान्यां कमलोत्पलमालिनीम् ।
स्रग्धरां विग्रहवतीं साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ॥ ३.१५९.८० ॥
ดูอีกสระบัวนี้ ที่ประดับด้วยดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน ดุจศรีอีกองค์หนึ่งที่ปรากฏเป็นรูปกายอยู่ที่นี่จริงๆ
3.159.81
नानाकुसुमगन्धाढ्यास्तस्येमाः काननोत्तमे ।
उपगीयमाना भ्रमरै राजन्ते वनराजयः ॥ ३.१५९.८१ ॥
ในป่าอันประเสริฐนั้น แถวต้นไม้เหล่านี้อบอวลด้วยกลิ่นดอกไม้นานาชนิด และส่องแสงงดงาม มีผึ้งบินวนขับขานอยู่ทั่ว
3.159.82
पश्य भीम शुभान्देशान्देवाक्रीडान्समन्ततः ।
अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर ॥ ३.१५९.८२ ॥
ดูเถิด ภีมะ ดูบริเวณอันงดงามที่แผ่ไปรอบด้าน อันเป็นสถานที่บันเทิงของเหล่าเทพ เราได้บรรลุสภาวะที่เหนือมนุษย์และสำเร็จแล้ว โอ วฤโกทร
3.159.83
लताभिः पुष्पिताग्राभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः ।
संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१५९.८३ ॥
โอ ปารถ ต้นไม้ชั้นเลิศที่ออกดอกบานสะพรั่ง พันเกี่ยวด้วยเถาวัลย์ซึ่งปลายยอดก็มีดอกบาน ส่องแสงอยู่บนไหล่เขาคันธมาทน์
3.159.84
शिखण्डिनीभिश्चरतां सहितानां शिखण्डिनाम् ।
नदतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु ॥ ३.१५९.८४ ॥
ภีมะ จงฟังเสียงร้องของนกยูงทั้งหลายที่เดินอยู่พร้อมกับนางนกยูงบนไหล่เขา
3.159.85
चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः ।
पत्रिणः पुष्पितानेतान्संपतन्ति महाद्रुमान् ॥ ३.१५९.८५ ॥
นกกระทา นกร้อยขน นกกาเหว่าที่มึนเมา และนกนางแอ่น นกที่มีปีกเหล่านี้โผลงเกาะบนต้นไม้ใหญ่ที่ออกดอก
3.159.86
रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगताः खगाः ।
परस्परमुदीन्ते बहवो जीवजीवकाः ॥ ३.१५९.८६ ॥
โอ บุตรแห่งปฤถา นกจำนวนมากสีแดง เหลือง และแดงเรื่อ เกาะอยู่บนยอดไม้ มองหน้ากันเอง นกชีวชีวกะเหล่านั้น
3.159.87
हरितारुणवर्णानां शाड्वलानां समीपतः ।
सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्वपि ॥ ३.१५९.८७ ॥
ใกล้ทุ่งหญ้าสีเขียวและแดงเรื่อ มองเห็นนกกระเรียนได้ แม้ที่น้ำพุบนภูเขา
3.159.88
वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोरमाः ।
भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः पतत्रिणः ॥ ३.१५९.८८ ॥
พวกมันเปล่งเสียงไพเราะหวานหู ทำให้จิตใจของสรรพสัตว์เพลิดเพลิน มีนกที่มีล้อเหมือนภฤงคราชะ และนกที่มีหลังเป็นเหล็ก
3.159.89
चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः ।
एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत्सरः ॥ ३.१५९.८९ ॥
ช้างสี่งายสีดั่งดอกบัว พร้อมด้วยช้างตัวเมีย กำลังกวนน้ำในทะเลสาบใหญ่ที่มีสีดั่งไพฑูรย์
3.159.90
बहुतालसमुत्सेघाः शैलशृङ्गपरिच्युताः ।
नानाप्रस्रवणेभ्यश्च वारिधाराः पतन्ति च ॥ ३.१५९.९० ॥
สายน้ำสูงเท่าต้นตาลหลายต้น ไหลตกลงมาจากยอดเขาและจากน้ำพุต่างๆ
3.159.91
भास्कराभप्रभा भीमाः शारदाभ्रघनोपमाः ।
शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः ॥ ३.१५९.९१ ॥
มีความรุ่งโรจน์ดั่งดวงอาทิตย์ น่าสะพรึง เปรียบดั่งเมฆหนาในฤดูใบไม้ร่วง แร่ธาตุสีเงินหลากชนิดประดับภูเขาอันยิ่งใหญ่
3.159.92
क्वचिदञ्जनवर्णाभाः क्वचित्काञ्चनसन्निभाः ।
धातवो हरितालस्य क्वचिद्धिङ्गुलकस्य च ॥ ३.१५९.९२ ॥
บางแห่งมีสีดั่งแร่กาจล บางแห่งเหมือนทองคำ นี่คือเส้นแร่หรดาล และที่นั่นคือเส้นแร่ชาด
3.159.93
मनःशिलागुहाश्चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः ।
शशलोहितवर्णाभाः क्वचिद्गैरिकधातवः ॥ ३.१५९.९३ ॥
ถ้ำแร่มโนศิลาก็มีเช่นกัน เหมือนกองเมฆยามสนธยา มีสีเหมือนเลือดกระต่าย และบางแห่งเป็นเส้นแร่ดินแดงเกาะ
3.159.94
सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः ।
एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः ॥ ३.१५९.९४ ॥
คล้ายเมฆขาวและเมฆดำ สว่างดั่งดวงอาทิตย์ยามรุ่งอรุณ ความรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่หลากหลายชนิดเหล่านี้ประดับภูเขา
3.159.95
गन्धर्वाः सह कान्ताभिर्यथेष्टं भीमविक्रमाः ।
दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह ॥ ३.१५९.९५ ॥
คันธรรพ์พร้อมด้วยคู่รักของตน ตามปรารถนา มีวีรภาพน่าสะพรึง ปรากฏอยู่บนยอดเขา โอ บุตรแห่งปฤถา ร่วมกับกิมปุรุษ
3.159.96
गीतानां समतालानां तथासाम्नां च निःखनः ।
श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः ॥ ३.१५९.९६ ॥
เสียงเพลง ดนตรีจังหวะสม่ำเสมอ และเสียงสามเวทสวด ได้ยินดังเป็นหลายทาง โอ ภีมะ ทำให้จิตใจของสรรพสัตว์เพลิดเพลิน
3.159.97
महागङ्गामुदीक्षख पुण्यां देवनदीं शुभाम् ।
कलहंसगणैर्जुष्टामृषिकिन्नरसेविताम् ॥ ३.१५९.९७ ॥
จงมองดูแม่น้ำคงคาอันยิ่งใหญ่ แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์และเป็นมงคลแห่งเหล่าเทพ เต็มไปด้วยฝูงหงส์กลหังสะ มีฤๅษีและกินนรอาศัยอยู่
3.159.98
धातुभिश्च सरिद्भिश्च किन्नरैर्मृगपक्षिभिः ।
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च काननैश्च मनोरमैः ॥ ३.१५९.९८ ॥
เต็มไปด้วยเส้นแร่และลำน้ำ มีกินนร เนื้อ และนก มีคันธรรพ์และอัปสรา และมีป่าอันทำให้จิตใจเพลิดเพลิน
3.159.99
व्यालैश्च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः ।
उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजमरिंदम ॥ ३.१५९.९९ ॥
โอ บุตรแห่งกุนตี โอ ผู้ปราบศัตรู จงมองดูราชาแห่งภูเขานั้น ที่ถูกล้อมรอบทุกด้านด้วยงูหลากรูปร่างที่มีร้อยเศียร
3.159.100
ते प्रीतमनसः शूराः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।
नातृप्यन्पर्वतेन्द्रस्य दर्शनेन परंतपाः ॥ ३.१५९.१०० ॥
วีรบุรุษเหล่านั้น มีใจปีติ ได้บรรลุคติอันสูงสุด แต่แม้ได้เห็นราชาแห่งภูเขา พวกเขาก็ยังไม่อิ่มเอม โอ ผู้เผาผลาญศัตรู
3.159.101
उपेतमथ माल्यैश्च फलवद्भिश्च पादपैः ।
आर्ष्टिपेणस् राजर्षेराश्रमं ददृशुस्तदा ॥ ३.१५९.१०१ ॥
จากนั้นพวกเขาก็เห็นอาศรมของราชฤษีอาร์ษฏิเษณะ ประดับด้วยพวงมาลัยดอกไม้และต้นไม้ที่มีผล
3.159.102
ततस्ते तिग्मतपसं कृशं धमनिसंततम् ।
पारगं सर्वविद्यानामार्ष्टिषेणमुपागमन् ॥ ३.१५९.१०२ ॥
จากนั้นพวกเขาก็เข้าไปหาอาร์ษฏิเษณะ ผู้บำเพ็ญตบะอันเข้มแข็ง มีร่างกายผอมโซและเต็มไปด้วยเส้นเลือด ผู้บรรลุความรู้ทั้งปวง