Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.167

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.167.1

ततो रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरवन्दत धनंजयः ॥ ३.१६७.१ ॥

नंतर रात्र सरल आणि पहाट झाली, तेव्हा धनंजयाने सर्व बंधूंसह धर्मराज युधिष्ठिराला वंदन केले.

3.167.2

एतस्मिन्नेव काले तु सर्ववादित्रनिःखनः ।
बभूव तुमुलः शब्दस्त्वन्तरिक्षे दिवौकसाम् ॥ ३.१६७.२ ॥

त्याच वेळी आकाशात देवांच्या सर्व वाद्यांचा तुमुल नाद उठला.

3.167.3

रथनेमिखनश्चैव घण्टाशब्दश्च भारत ।
पृथग्व्यालमृगाणां च पक्षिणां चैव सर्वशः ॥ ३.१६७.३ ॥

हे भारता, रथाच्या चाकांचा खडखडाट आणि घंटांचा नाद, तसेच हिंस्र पशू व पक्ष्यांचे वेगवेगळे आवाजही सर्वत्र ऐकू आले.

3.167.4

रवोन्मुखास्ते ददृशुः प्रीयमाणाः कुरूद्वह ।
मरुद्भिरन्वितं शक्रमापतन्तं विहायसा ॥ ३.१६७.४ ॥

हे कुरुश्रेष्ठा, त्या ध्वनीच्या दिशेने तोंड फिरवून ते आनंदाने पाहू लागले — मरुतांसह इंद्र आकाशातून खाली येत आहे.

3.167.5

ते समन्तादनुययुर्गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
विमानैः सूर्यसंकाशैर्देवराजमरिंदमम् ॥ ३.१६७.५ ॥

सूर्यासारख्या तेजस्वी विमानांतून गंधर्व व अप्सरा शत्रुदमन देवराज इंद्राच्या चहूबाजूंनी मागे चालू लागले.

3.167.6

ततः स हरिभिर्युक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
मेघनादिनमारुह्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ३.१६७.६ ॥

नंतर हरितवर्ण घोड्यांनी जुंपलेल्या, सोन्याने सजवलेल्या, मेघगर्जनेसारख्या नादाच्या रथावर आरूढ होऊन तो परम तेजाने झळकला.

3.167.7

पार्थानभ्याजपामाशु देवराजः पुरंदरः ।
आगत्य च सहस्राक्षो रथादवरुरोह वै ॥ ३.१६७.७ ॥

देवराज पुरंदर त्वरित पार्थांजवळ गेला; सहस्राक्ष इंद्र येऊन रथातून खाली उतरला.

3.167.8

तं दृष्ट्वैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान्देवराजमुपागमत् ॥ ३.१६७.८ ॥

त्या महात्म्याला पाहताच धर्मराज युधिष्ठिर बंधूंसह तेजस्वीपणे देवराजाजवळ आला.

3.167.9

पूजयामास चैवाथ विधिवद्भूरिदक्षिणः ।
यथार्हममितात्मानं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.१६७.९ ॥

मग उदार दक्षिणा देणाऱ्या त्याने विधिपूर्वक, यथायोग्य, त्या अमितात्म्याची विधीने सांगितलेल्या कर्माने पूजा केली.

3.167.10

धनंजयश्च तेजस्वी प्रणिपत्य पुरंदरम् ।
भृत्यवत्प्रणतस्तस्थौ देवराजसमीपतः ॥ ३.१६७.१० ॥

तेजस्वी धनंजयाने पुरंदराला नमस्कार करून सेवकाप्रमाणे नम्रपणे देवराजाजवळ उभा राहिला.

3.167.11

आघ्राय तं महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
धनंजयभिप्रेक्ष्यविनीतं स्थितमन्तिके ॥ ३.१६७.११ ॥

महातेजस्वी कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने त्याला आलिंगन दिले आणि जवळ विनम्रपणे उभ्या असलेल्या धनंजयाकडे पाहून...

3.167.12

जटिलं देवराजस्य तपोयुक्तमकल्मषम् ।
हर्षेण महताऽऽविष्टः फल्गुनस्याथ दर्शनात्।
बभूव परमप्रीतो देवराजं च पूजयन् ॥ ३.१६७.१२ ॥

देवराजाचे जटाधारी, तपोयुक्त, निष्कलंक रूप पाहून आणि फाल्गुनाच्या (अर्जुनाच्या) दर्शनाने महान हर्षाने भरून युधिष्ठिर अत्यंत प्रसन्न झाला आणि देवराजाची पूजा करू लागला.

3.167.13

तं तथाऽदीनमनसं राजानं हर्संप्लुतम् ।
उवाच वचनं धीमान्धर्मराजं पुरंदरः ॥ ३.१६७.१३ ॥

त्या अविचल मनाच्या, हर्षाने भरलेल्या राजाला बुद्धिमान पुरंदर इंद्राने धर्मराजाला हे शब्द सांगितले.

3.167.14

त्वमिमां पृथिवीं राजन्प्रशासिष्यसि पाण्डव ।
स्वस्ति प्राप्नुहि कौन्तेय काम्यकं पुनराश्रमम् ॥ ३.१६७.१४ ॥

हे राजा, हे पांडवा, तू ही पृथ्वी शासन करशील. हे कौंतेया, कल्याण प्राप्त कर आणि पुन्हा काम्यक आश्रमात जा.

3.167.15

अस्त्राणि लब्धानि च पाण्डवेन ।
सर्वाणि मत्तः प्रयतेन राजन्।
कृतप्रियश्चास्मि धनंजयेन ।
जेतुं न शक्यस्त्रिभिरेष लोकैः ॥ ३.१६७.१५ ॥

हे राजा, पांडवाने माझ्याकडून सर्व अस्त्रे श्रद्धेने मिळवली आहेत. धनंजयामुळे मी प्रसन्न झालो आहे; याला तिन्ही लोकांनाही जिंकता येणार नाही.

3.167.16

एवमुक्त्वा सहस्राक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
जगाम त्रिदिवं हृष्टः स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ ३.१६७.१६ ॥

असे बोलून सहस्राक्ष इंद्र कुंतीपुत्र युधिष्ठिराचा निरोप घेऊन आनंदाने महर्षींच्या स्तुतीने गौरवला जात स्वर्गाला गेला.

3.167.17

धनेश्वरगृहस्थानां पाण्डवानां समागमम् ।
शक्रेण य इदं विद्वानधीयीत समाहितः ॥ ३.१६७.१७ ॥

धनेश्वराच्या घरी राहणाऱ्या पांडवांची इंद्राशी झालेली भेट विद्वानाने एकाग्र मनाने अभ्यासावी.

3.167.18

संवत्सरं ब्रह्मचारी नियतः संशितव्रतः ।
स जीवेद्धि निराबाधः सुसुखी शरदां शतम् ॥ ३.१६७.१८ ॥

एक वर्ष ब्रह्मचारी, संयमी आणि दृढव्रती राहून जो हे अभ्यासतो, तो निर्बाध आणि अत्यंत सुखी होऊन शंभर शरद ऋतू जगेल.