महाभारत · अध्याय 3.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.170.1
कृतास्त्रमतिविश्वस्तमथ मां हरिवाहनः ।
रसंस्पृश्य मूर्ध्नि पाणिब्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१७०.१ ॥
शस्त्रविद्येत निपुण आणि अत्यंत आश्वस्त झालेल्या मला तेव्हा हरिवाहन (इंद्र) याने दोन्ही हातांनी माझे मस्तक स्पर्शून हे वचन सांगितले.
3.170.2
न त्वमद्य युधा जेतुं शक्यः सुरगणैरपि ।
किं पुनर्मानुषे लोके मानुषैरकृतात्मभिः ॥ ३.१७०.२ ॥
आज युद्धात देवगणांनाही तुला जिंकता येणार नाही; मग मानवलोकात अपरिपक्व मनाच्या मानवांची काय कथा?
3.170.3
अप्रमेयोऽप्रधृष्यश्च युद्धेष्वप्रतिमस्तथा ।
अजेयस्त्वं हि सङ्ग्रामे सर्वैरपिसुरासुरैः ॥ ३.१७०.३ ॥
तू अप्रमेय, अप्रधृष्य आणि युद्धात अतुल्य आहेस; युद्धात सर्व सुर आणि असुरांनाही तू अजिंक्य आहेस.
3.170.4
अथाब्रवीत्पुनर्देवः संप्रहृष्टतनूरुहः ।
अस्त्रयुद्धे समो वीर न ते कश्चिद्भविष्यति ॥ ३.१७०.४ ॥
तेव्हा तो देव आनंदाने रोमांचित होऊन पुन्हा म्हणाला: हे वीरा, अस्त्रयुद्धात तुझ्यासारखा कोणीही नसेल.
3.170.5
अप्रमत्तः सदा दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
ब्रह्मण्यश्चास्त्रविच्चासि शूरश्चासि कुरूद्वह ॥ ३.१७०.५ ॥
तू नेहमी सावध, कुशल, सत्यवादी, जितेंद्रिय आहेस; ब्राह्मणनिष्ठ, शस्त्रज्ञ आणि शूर आहेस, हे कुरुश्रेष्ठा.
3.170.6
अस्त्राणि समवाप्तानि त्वया दश च पञ्च च ।
पञ्चभिर्विधिभिः पार्थ विद्यते न त्वया समः ॥ ३.१७०.६ ॥
तू पंधरा अस्त्रे पाच विधींनी प्राप्त केली आहेस; हे पार्था, तुझ्यासमान कोणी नाही.
3.170.7
प्रयोगमुपसंहारमावृत्तिं च धनञ्जय ।
प्रायश्चित्तं च वेत्थ त्वं प्रतीघातं च सर्वशः ॥ ३.१७०.७ ॥
हे धनंजया, तू अस्त्रांचा प्रयोग, उपसंहार, आवृत्ती, प्रायश्चित्त आणि प्रतीघात सर्वथा जाणतोस.
3.170.8
तव गुर्वर्थकालोऽयं समुत्पन्नः परंतप ।
प्रतिजानीष्व तं कर्तुं ततो वेत्स्याम्यहं परम् ॥ ३.१७०.८ ॥
हे परंतपा, तुझ्या गुरूंच्या कार्याची वेळ आली आहे; ते करण्याची प्रतिज्ञा कर, मग मी परम विद्या सांगेन.
3.170.9
ततोऽहमब्रवं राजन्देवराजमिदं वचः ।
विषह्यं यन्मया कर्तुं कृतमेव निबोध तत् ॥ ३.१७०.९ ॥
तेव्हा मी देवराजांना असे म्हणालो, राजा: जे माझ्याकडून करता येईल, ते आधीच केलेले समज.
3.170.10
ततो मामब्रवीद्राजन्प्रहसन्बलवृत्रहा ।
नाविपह्यं तवाद्यास्ति त्रिषु लोकेषु किंचन ॥ ३.१७०.१० ॥
तेव्हा बलवृत्रहा (इंद्र) हसत माझ्याशी म्हणाला, राजा: आज तुला त्रिलोकात काहीच असह्य नाही.
3.170.11
निवातकवचा नाम दानवा मम शत्रवः ।
समुद्रकुक्षिमाश्रित्य दुर्गे प्रतिवसन्त्युत ॥ ३.१७०.११ ॥
निवातकवच नावाचे दानव, जे माझे शत्रू आहेत, समुद्राच्या उदराचा आश्रय घेऊन दुर्गात राहतात.
3.170.12
तिस्रः कोट्यः समाख्यातास्तुल्यरूपबलप्रभाः ।
तांस्तत्रजहि कौन्तेय गुर्वर्थस्ते भविष्यति ॥ ३.१७०.१२ ॥
तीन कोटी असे सांगितले आहे; ते रूप, बल आणि तेजात समान आहेत. हे कौंतेया, तिथेच त्यांना ठार कर; तुझ्या गुरूंचे कार्य सिद्ध होईल.
3.170.13
ततो मातलिसंयुक्तं मयूरसमरोमभिः ।
हयैरुपेतं प्रादान्मे रथं दिव्यं महाप्रभम् ॥ ३.१७०.१३ ॥
नंतर मातलीसह असलेला, मोराच्या पिसांसारख्या केसांच्या घोड्यांनी जोडलेला, महान तेजस्वी दिव्य रथ त्यांनी मला दिला.
3.170.14
बबन्ध चैव मे मूर्ध्नि किरीटमिदमुत्तमम् ।
स्वरूपसदृशं चैव प्रादादङ्गविभूषणम् ॥ ३.१७०.१४ ॥
त्यांनी माझ्या मस्तकावर हा उत्तम मुकुट बांधला, आणि माझ्या रूपास साजेसे अंगभूषण दिले.
3.170.15
अभेद्यं कवचं चेदं स्पर्सरूपवदुत्तमम् ।
अजरां ज्यामिमां चापि गाण्डीवे समयोजयत् ॥ ३.१७०.१५ ॥
हे अभेद्य आणि स्पर्शरूपी उत्तम कवच; आणि ही अजर प्रत्यंचाही त्यांनी गांडीवाला जोडली.
3.170.16
ततः प्रायामहं तेन स्यन्दनेन विराजता ।
येनाजयद्देवपतिर्बलिं वैरोचनिं पुरा ॥ ३.१७०.१६ ॥
नंतर मी त्या तेजस्वी रथातून निघालो, ज्याने पूर्वी देवपती (इंद्र) विरोचनपुत्र बलीला जिंकले होते.
3.170.17
ततो देवाः सर्व एव तेन घोषेण बोधिताः ।
मन्वाना देवराजं मां समाजग्मुर्विशांपते ॥ ३.१७०.१७ ॥
तेव्हा त्या घोषाने जागे झालेले सर्व देव, मला देवराज (इंद्र) समजून, हे विशांपते, माझ्याकडे एकत्र आले.
3.170.18
दृष्ट्वा च मामपृच्छन्त किं करिष्यसि फल्गुन ।
तानब्रुवं यथाभूतमिदं कर्ताऽस्मि संयुगे ॥ ३.१७०.१८ ॥
मला पाहून त्यांनी विचारले, "हे फल्गुना, तू काय करशील?" तेव्हा मी त्यांना यथार्थपणे सांगितले की युद्धात मी हे करीन.
3.170.19
निवातकवचानां तु प्रस्थितं मां तधैपिणम् ।
निबोधत महाभागा शिवं चाशास्त मेऽनघाः ॥ ३.१७०.१९ ॥
निवातकवचांविरुद्ध निघालेल्या मला तेव्हा इच्छिणाऱ्या, हे महाभागांनो, हे निष्पाप देवांनो, ऐका; त्यांनी माझे कल्याण इच्छिले.
3.170.20
ततो वाग्भिः प्रशस्ताभिस्त्रिदशाः पृथिवीपते ।
तुष्टुवुर्मां प्रसन्नास्ते यथा देवं पुरंदरम् ॥ ३.१७०.२० ॥
तेव्हा, हे पृथिवीपते, प्रसन्न झालेल्या देवांनी प्रशंसनीय शब्दांनी माझी स्तुती केली, जसे देव पुरंदराची करतात.
3.170.21
रथेनानेन मघवा जितवाञ्शम्बरं युधि ।
नमुचिं बलवृत्रौ च प्रह्लादनरकावपि ॥ ३.१७०.२१ ॥
या रथाने मघवान (इंद्राने) युद्धात शंबराला जिंकले; नमुचीला, बल व वृत्राला, प्रह्लाद व नरकालाही.
3.170.22
बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदान्यपि ।
रथेनानेन दैत्यानां जितवान्मघवा युधि ॥ ३.१७०.२२ ॥
या रथाने मघवान (इंद्राने) युद्धात दैत्यांच्या अनेक सहस्रांना, प्रयुतांना आणि अर्बुदांनाही जिंकले.
3.170.23
न्वमप्यनेन कौन्तेय निबातकवचान्रणे ।
विजेता युधि विक्रम्य पुरेव मघवा वशी ॥ ३.१७०.२३ ॥
हे कौंतेया, तूही यानेच रणात निवातकवचांना पराक्रमाने जिंकशील; पूर्वी मघवान (इंद्र) आत्मसंयमी होऊन जिंकला होता तसे.
3.170.24
अयंच शङ्खप्रवरो येन जेतासि दानवान् ।
अनेन विजिता लोका शक्रेणापि महात्मना ॥ ३.१७०.२४ ॥
हा श्रेष्ठ शंखही — ज्याने तू दानवांना जिंकशील; ह्यानेच महात्मा शक्राने (इंद्राने) लोक जिंकले.
3.170.25
प्रदीयमानं देवैस्तं देवदत्तं जलोद्भवम् ।
प्रत्यगृह्णां जयायैनं स्तूयमानस्तदाऽमरैः ॥ ३.१७०.२५ ॥
देवांनी दिलेला, जलातून उत्पन्न झालेला तो देवदत्त शंख मी विजयासाठी स्वीकारला; तेव्हा अमरांनी माझी स्तुती केली.
3.170.26
स शङ्खी कवची वाणी प्रगृहीतशरासनः ।
दानवालयमत्युग्रं प्रयातोस्मि युयुत्सया ॥ ३.१७०.२६ ॥
शंख धारण करून, कवच घालून, बाण व धनुष्य हाती घेऊन, युद्धाच्या इच्छेने मी दानवांच्या अत्यंत उग्र निवासाकडे निघालो.