મહાભારત · અધ્યાય 3.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.173.1
ततोऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततः ।
नगमात्रैः शिलाखण्डैस्तन्मां दृढमपीडयत् ॥ ३.१७३.१ ॥
ત્યારે ચારે બાજુથી અતિ મોટો પથ્થરોનો વરસાદ પ્રગટ થયો. પર્વતો જેવડા શિલાખંડોએ મને બળપૂર્વક પીડિત કર્યો.
3.173.2
तदहं वज्रसंकाशैः शरैरिनद्रास्त्रचोदितैः ।
अचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकमाहवे ॥ ३.१७३.२ ॥
ત્યારે મેં ઇન્દ્રાસ્ત્રથી પ્રેરિત, વજ્ર સમાન, વેગવાન બાણોથી યુદ્ધમાં દરેક શિલાખંડને સો ટુકડામાં ચૂરો કરી નાખ્યો.
3.173.3
चूर्ण्यमानेऽश्मवर्षे तु यावकः समजायत ।
तत्राश्मचूर्णा न्यपतन्पावकप्रकरा इव ॥ ३.१७३.३ ॥
પથ્થરોનો વરસાદ ચૂરો થતાં લાલ રજ ઊઠી. ત્યાં પથ્થરની ધૂળ અગ્નિના ઢગલા જેવી નીચે પડી.
3.173.4
ततोऽश्मवर्षे विहते जलवर्षं महत्तरम् ।
धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीनममान्तिके ॥ ३.१७३.४ ॥
પથ્થરોનો વરસાદ નાશ પામ્યા પછી નજીકમાં ધરી જેટલી જાડી ધારાઓ સાથે તેનાથી પણ મોટો જળવરસાદ પ્રગટ થયો.
3.173.5
नभस प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशः ।
आवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा ॥ ३.१७३.५ ॥
આકાશમાંથી હજારો તીવ્ર બળવાળી ધારાઓ પડી, જેણે ચારે બાજુ આકાશ, દિશાઓ અને ઉપદિશાઓને ઢાંકી દીધી.
3.173.6
धाराणां च निपातेन वायोर्विष्फूर्जितेन च ।
गर्जितेन च मेघानां न प्राज्ञायत किंचन ॥ ३.१७३.६ ॥
ધારાઓના પતનથી, પવનના ગર્જનથી અને વાદળોના ગડગડાટથી કંઈ પણ ઓળખાતું નહોતું.
3.173.7
धारा दिवि च संबद्धा वसुधायां च सर्वशः ।
व्यामोहयन्त मां तत्रनिपतन्त्योऽनिशं भुवि ॥ ३.१७३.७ ॥
આકાશમાં અને પૃથ્વી પર સર્વત્ર જોડાયેલી ધારાઓ ત્યાં મને મોહ પમાડતી સતત ભૂમિ પર પડતી હતી.
3.173.8
तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यमस्त्रं विशोषणम् ।
दीप्तं प्राहिणवं घोरमशुप्यत्तेन तज्जलम् ॥ ३.१७३.८ ॥
ત્યાં ઇન્દ્રે ઉપદેશેલું શોષક દિવ્ય અસ્ત્ર મેં પ્રજ્વલિત અને ભયંકર રીતે છોડ્યું; તેથી તે જળ સુકાઈ ગયું.
3.173.9
हतेऽश्मवर्षे च मया जलवर्षे च शोषिते ।
मुमुचुर्दानवा मायामग्निं वायुं च भारत ॥ ३.१७३.९ ॥
મારા વડે પથ્થરોનો વરસાદ નાશ પામ્યો અને જળવર્ષા સુકાઈ ગઈ, ત્યારે હે ભારત, દાનવોએ માયા, અગ્નિ અને વાયુ છોડ્યા.
3.173.10
ततोऽहमग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशः ।
शैलेन च महास्त्रेण वायोरवेगमधारयम् ॥ ३.१७३.१० ॥
પછી મેં સલિલાસ્ત્રથી અગ્નિને સંપૂર્ણપણે હટાવ્યો; અને શૈલાસ્ત્ર નામક મહાસ્ત્રથી વાયુનો વેગ રોક્યો.
3.173.11
तस्यां प्रतिहतायां ते दानवा युद्धदुर्मदाः ।
प्राकुर्वन्विविधां मायां यौगपद्येन भारत ॥ ३.१७३.११ ॥
તે પ્રતિહત થતાં, યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત એ દાનવોએ એકસાથે અનેક પ્રકારની માયા રચી, હે ભારત.
3.173.12
ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहद्रोमहर्षणम् ।
अस्त्राणां घोररूपाणामग्नेर्वायोस्तथाऽश्मनाम् ॥ ३.१७३.१२ ॥
પછી ભયંકર રૂપવાળા અસ્ત્રોનો — અગ્નિ, વાયુ અને પથ્થરોનો — અતિ મોટો, રોમાંચ ઉપજાવતો વરસાદ પ્રગટ્યો.
3.173.13
सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधि ।
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ३.१७३.१३ ॥
તે માયામય વર્ષા યુદ્ધમાં મને પીડવા લાગી. પછી ચારે બાજુ ભયંકર, ઘોર અંધકાર પ્રગટ્યો.
3.173.14
तमसा संवृतेलोके घोरेण परुषेण च ।
हरयो विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः ॥ ३.१७३.१४ ॥
ભયંકર અને કઠોર અંધકારથી જગત ઢંકાઈ ગયું. ઘોડા વિમુખ થયા, અને માતલિ પણ લથડ્યો.
3.173.15
हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुवि ।
असकृच्चाह मां भीतः किं करिष्याव इत्यपि ॥ ३.१७३.१५ ॥
તેના હાથમાંથી સોનાનો અંકુશ ભૂમિ પર પડી ગયો. ભયભીત થઈને તે વારંવાર મને બોલ્યો, 'આપણે શું કરીશું?'
3.173.16
मां च भीराविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसि ।
स च मां विगतज्ञानः संत्रस्तमिदमब्रवीत् ॥ ३.१७३.१६ ॥
વિચારશૂન્ય બનેલા તેનામાં તીવ્ર ભય પ્રવેશ્યો, અને મારામાં પણ. જ્ઞાન ગુમાવેલો તે ભયભીત થઈને મને આમ બોલ્યો.
3.173.17
सुराणामसुराणां च संग्रामः सुमहानभूत् ।
अमृतार्थं पुरा पार्त स च दृष्टो मयाऽनघ ॥ ३.१७३.१७ ॥
પૂર્વે અમૃત માટે દેવો અને અસુરો વચ્ચે અતિ મહાન યુદ્ધ થયું હતું. હે નિષ્પાપ, તે મેં જોયું છે.
3.173.18
शम्बरस्य वधे घोरः संग्रामः सुमहानभूत् ।
सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानहम् ॥ ३.१७३.१८ ॥
શંબરના વધમાં ભયંકર અને અતિ મહાન યુદ્ધ થયું. ત્યાં પણ મેં દેવરાજનું સારથ્ય કર્યું હતું.
3.173.19
तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मया ।
वैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम् ॥ ३.१७३.१९ ॥
તેવી જ રીતે વૃત્રના વધમાં મેં ઘોડાઓને સંભાળ્યા; વૈરોચન (બલિ) સાથેનું અતિ ભયંકર યુદ્ધ પણ મેં જોયું.
3.173.20
एते मया महाघोरः संग्रामाः पर्युपासिताः ।
न चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वोस्मि पाण्डव ॥ ३.१७३.२० ॥
આ ભયંકર યુદ્ધો મેં જોયાં અને તેમાં ભાગ લીધો; હે પાંડવ, હું પહેલાં પણ જ્ઞાનરહિત નહોતો.
3.173.21
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम् ।
न हि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयात् ॥ ३.१७३.२१ ॥
પિતામહ (બ્રહ્મા)એ પ્રજાઓના સંહારનું વિધાન ચોક્કસ કર્યું છે; જગતના ક્ષય વિના આ યુદ્ધ યોગ્ય નથી.
3.173.22
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
मोहयिष्यन्दानवानामहं मायाबलं महत् ॥ ३.१७३.२२ ॥
તેમનાં તે વચનો સાંભળીને, પોતાને પોતાથી સ્થિર કરીને, દાનવોને મોહિત કરવા હું મારું મહાન માયાબળ પ્રયોજીશ.
3.173.23
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे बुजयोर्बलम् ।
अस्त्राणां च प्रभावं वै धनुषो गाण्डिवस्य च ॥ ३.१७३.२३ ॥
ડરેલા માતલિને મેં કહ્યું: મારા બાહુઓનું બળ, અસ્ત્રોનો પ્રભાવ અને ગાંડીવ ધનુષ્યની શક્તિ જુઓ.
3.173.24
अद्यास्त्रमाययैतैषां मायामेतां सुदारुणाम् ।
विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्तिरो भव ॥ ३.१७३.२४ ॥
હવે હું અસ્ત્ર-માયાથી તેમની આ અતિ ભયંકર માયા અને ઉગ્ર અંધકારનો નાશ કરીશ; ડરીશ નહીં, હે સૂત, બાજુ પર ખસી જા.
3.173.25
एवमुक्त्वाहमसृजमस्त्रमायां नराधिप ।
मोहनीं सर्वभूतानां हिताय त्रिदिवौकसाम् ॥ ३.१७३.२५ ॥
આમ કહીને, હે નરાધિપ, મેં સર્વ ભૂતોને મોહિત કરનારી અસ્ત્ર-માયા છોડી, ત્રિદિવવાસીઓના હિત માટે.
3.173.26
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरोत्तमाः ।
पुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्नमितौजसः ॥ ३.१७३.२६ ॥
તે તે માયાઓ પીડિત થતાં, અમિત તેજવાળા તે અસુરશ્રેષ્ઠોએ ફરી અનેક પ્રકારની માયાઓ ઉત્પન્ન કરી.
3.173.27
पुनः प्रकाशमभवत्तमसा ग्रस्यते पुनः ।
भवत्यदर्शनो लोकः पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७३.२७ ॥
ફરી પ્રકાશ થયો; ફરી અંધકારે તેને ગ્રસી લીધો; લોક ફરી અદૃશ્ય થયો, અને ફરી પાણીમાં ડૂબી ગયો.
3.173.28
सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः ।
व्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे रोमहर्षणे ॥ ३.१७३.२८ ॥
પ્રકાશ થતાં, સારી રીતે સંભાળેલા ઘોડાઓ વડે માતલિ તે શ્રેષ્ઠ રથ પર, રોમાંચક યુદ્ધમાં વિચર્યો.
3.173.29
ततः पर्यपतन्नुग्रा निवातकवचा मयि ।
तानहं विवरं दृष्ट्वा प्राहण्वं यमसादनम् ॥ ३.१७३.२९ ॥
ત્યારે ઉગ્ર નિવાતકવચો મારા પર ધસી આવ્યા. તેમનામાં એક અંતર જોઈને, તેમને યમસદન મોકલવા મેં પ્રહાર કર્યો.
3.173.30
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके ।
नापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्मायया वृतान् ॥ ३.१७३.३० ॥
યુદ્ધ આ રીતે ચાલતું હતું ત્યારે, નિવાતકવચોના વિનાશમાં, માયાથી ઢંકાયેલા સર્વ દાનવોને મેં અચાનક જોયા નહીં.