Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.173

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.173.1

ततोऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततः ।
नगमात्रैः शिलाखण्डैस्तन्मां दृढमपीडयत् ॥ ३.१७३.१ ॥

ତା'ପରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଅତି ବଡ଼ ପଥରର ବର୍ଷା ଦେଖାଦେଲା। ପର୍ବତ ପରି ବଡ଼ ଶିଳାଖଣ୍ଡମାନେ ମୋତେ ଜୋରରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

3.173.2

तदहं वज्रसंकाशैः शरैरिनद्रास्त्रचोदितैः ।
अचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकमाहवे ॥ ३.१७३.२ ॥

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରେରିତ, ବଜ୍ର ସଦୃଶ, ବେଗବାନ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଳାକୁ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲି।

3.173.3

चूर्ण्यमानेऽश्मवर्षे तु यावकः समजायत ।
तत्राश्मचूर्णा न्यपतन्पावकप्रकरा इव ॥ ३.१७३.३ ॥

ପଥରର ବର୍ଷା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ଲାଲ ଧୂଳି ଉଠିଲା। ସେଠାରେ ପଥର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନିରାଶି ପରି ପଡ଼ିଲା।

3.173.4

ततोऽश्मवर्षे विहते जलवर्षं महत्तरम् ।
धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीनममान्तिके ॥ ३.१७३.४ ॥

ପଥର ବର୍ଷା ବିନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ନିକଟରେ ଅକ୍ଷ ପରି ମୋଟ ଧାରାରେ ଆହୁରି ବଡ଼ ଜଳ ବର୍ଷା ଦେଖାଦେଲା।

3.173.5

नभस प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशः ।
आवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा ॥ ३.१७३.५ ॥

ଆକାଶରୁ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବଳର ଧାରା ଖସିଲା, ଯାହା ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆକାଶ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

3.173.6

धाराणां च निपातेन वायोर्विष्फूर्जितेन च ।
गर्जितेन च मेघानां न प्राज्ञायत किंचन ॥ ३.१७३.६ ॥

ଧାରା ପତନ, ପବନର ଗର୍ଜନ ଏବଂ ମେଘର ଗଡ଼ଗଡ଼ରେ କିଛି ଜଣାପଡ଼ୁନଥିଲା।

3.173.7

धारा दिवि च संबद्धा वसुधायां च सर्वशः ।
व्यामोहयन्त मां तत्रनिपतन्त्योऽनिशं भुवि ॥ ३.१७३.७ ॥

ଆକାଶରେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ଧାରାସବୁ ସେଠାରେ ମୋତେ ମୋହିତ କରି ନିରନ୍ତର ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଥିଲେ।

3.173.8

तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यमस्त्रं विशोषणम् ।
दीप्तं प्राहिणवं घोरमशुप्यत्तेन तज्जलम् ॥ ३.१७३.८ ॥

ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦିଷ୍ଟ ଶୁଷ୍କକାରୀ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଁ ଜଳନ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲି; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଳ ଶୁଖିଗଲା।

3.173.9

हतेऽश्मवर्षे च मया जलवर्षे च शोषिते ।
मुमुचुर्दानवा मायामग्निं वायुं च भारत ॥ ३.१७३.९ ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା ପଥରବର୍ଷା ନଷ୍ଟ ହେଲା ଏବଂ ଜଳବର୍ଷା ଶୁଖିଗଲା, ହେ ଭାରତ, ତେବେ ଦାନବମାନେ ମାୟା, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଛାଡ଼ିଲେ।

3.173.10

ततोऽहमग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशः ।
शैलेन च महास्त्रेण वायोरवेगमधारयम् ॥ ३.१७३.१० ॥

ତାପରେ ମୁଁ ସଲିଳାସ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସର୍ବତୋଭାବେ ଦୂର କଲି; ଏବଂ ମହାସ୍ତ୍ର ଶୈଳାସ୍ତ୍ରରେ ବାୟୁର ବେଗ ଧରି ରଖିଲି।

3.173.11

तस्यां प्रतिहतायां ते दानवा युद्धदुर्मदाः ।
प्राकुर्वन्विविधां मायां यौगपद्येन भारत ॥ ३.१७३.११ ॥

ତାହା ପ୍ରତିହତ ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ସେହି ଦାନବମାନେ ଏକାସାଥି ବିବିଧ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ହେ ଭାରତ।

3.173.12

ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहद्रोमहर्षणम् ।
अस्त्राणां घोररूपाणामग्नेर्वायोस्तथाऽश्मनाम् ॥ ३.१७३.१२ ॥

ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର — ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ପଥରର — ଅତି ବୃହତ, ରୋମାଞ୍ଚକର ବର୍ଷା ପ୍ରକଟ ହେଲା।

3.173.13

सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधि ।
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ३.१७३.१३ ॥

ସେହି ମାୟାମୟ ବର୍ଷା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ପୀଡ଼ିତ କଲା। ତା'ପରେ ଚାରିପାଖରେ ଭୟଙ୍କର, ଘୋର ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରକଟ ହେଲା।

3.173.14

तमसा संवृतेलोके घोरेण परुषेण च ।
हरयो विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः ॥ ३.१७३.१४ ॥

ଭୟଙ୍କର ଓ କଠୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ଜଗତ ଆବୃତ ହେଲା। ଘୋଡ଼ାମାନେ ବିମୁଖ ହେଲେ, ମାତଳି ମଧ୍ୟ ଖସି ପଡ଼ିଲା।

3.173.15

हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुवि ।
असकृच्चाह मां भीतः किं करिष्याव इत्यपि ॥ ३.१७३.१५ ॥

ତା'ର ହାତରୁ ସୁନାର ଅଙ୍କୁଶ ଭୂମିରେ ଖସି ପଡ଼ିଲା। ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେ ବାରମ୍ବାର ମୋତେ କହିଲା, 'ଆମେ କ'ଣ କରିବା?'

3.173.16

मां च भीराविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसि ।
स च मां विगतज्ञानः संत्रस्तमिदमब्रवीत् ॥ ३.१७३.१६ ॥

ଚେତନାହୀନ ସେହି ଲୋକଠାରେ ତୀବ୍ର ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା, ମୋ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ। ଜ୍ଞାନହୀନ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମୋତେ ଏହା କହିଲା।

3.173.17

सुराणामसुराणां च संग्रामः सुमहानभूत् ।
अमृतार्थं पुरा पार्त स च दृष्टो मयाऽनघ ॥ ३.१७३.१७ ॥

ପୂର୍ବେ ଅମୃତ ପାଇଁ ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ମହାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତାହା ମୁଁ ଦେଖିଛି।

3.173.18

शम्बरस्य वधे घोरः संग्रामः सुमहानभूत् ।
सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानहम् ॥ ३.१७३.१८ ॥

ଶମ୍ବରଙ୍କ ବଧରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ମହାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେବରାଜଙ୍କର ସାରଥି ହୋଇଥିଲି।

3.173.19

तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मया ।
वैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम् ॥ ३.१७३.१९ ॥

ସେହିପରି ବୃତ୍ରବଧରେ ମୁଁ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲି; ବୈରୋଚନ (ବଳି) ସହ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି।

3.173.20

एते मया महाघोरः संग्रामाः पर्युपासिताः ।
न चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वोस्मि पाण्डव ॥ ३.१७३.२० ॥

ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ଦେଖିଛି ଓ ସେଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛି; ହେ ପାଣ୍ଡବ, ମୁଁ ପୂର୍ବେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନହୀନ ନଥିଲି।

3.173.21

पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम् ।
न हि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयात् ॥ ३.१७३.२१ ॥

ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ସଂହାର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଧାନ କରିଛନ୍ତି; ଜଗତର କ୍ଷୟ ବ୍ୟତୀତ ଏ ଯୁଦ୍ଧ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.173.22

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
मोहयिष्यन्दानवानामहं मायाबलं महत् ॥ ३.१७३.२२ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ନିଜକୁ ନିଜ ବଳରେ ସ୍ଥିର କରି, ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ମୁଁ ମୋର ମହାନ ମାୟାବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବି।

3.173.23

अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे बुजयोर्बलम् ।
अस्त्राणां च प्रभावं वै धनुषो गाण्डिवस्य च ॥ ३.१७३.२३ ॥

ଭୀତ ମାତଲିଙ୍କୁ ମୁଁ କହିଲି: ମୋ ବାହୁର ବଳ, ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁର ଶକ୍ତି ଦେଖ।

3.173.24

अद्यास्त्रमाययैतैषां मायामेतां सुदारुणाम् ।
विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्तिरो भव ॥ ३.१७३.२४ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର-ମାୟାରେ ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ମାୟା ଓ ଉଗ୍ର ଅନ୍ଧକାରକୁ ବିନଷ୍ଟ କରିବି; ଭୟ କରନାହିଁ, ହେ ସୂତ, ଏକ ପାଖକୁ ସରି ଯା।

3.173.25

एवमुक्त्वाहमसृजमस्त्रमायां नराधिप ।
मोहनीं सर्वभूतानां हिताय त्रिदिवौकसाम् ॥ ३.१७३.२५ ॥

ଏହିପରି କହି, ହେ ନରାଧିପ, ମୁଁ ସର୍ବଭୂତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର-ମାୟା ଛାଡିଲି, ତ୍ରିଦିବବାସୀଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ।

3.173.26

पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरोत्तमाः ।
पुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्नमितौजसः ॥ ३.१७३.२६ ॥

ସେହି ସେହି ମାୟା ପୀଡିତ ହେଲେ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପୁଣି ବହୁବିଧ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

3.173.27

पुनः प्रकाशमभवत्तमसा ग्रस्यते पुनः ।
भवत्यदर्शनो लोकः पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७३.२७ ॥

ପୁଣି ଆଲୋକ ହେଲା; ପୁଣି ଅନ୍ଧକାର ତାହାକୁ ଗ୍ରାସିଲା; ଲୋକ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ପୁଣି ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଗଲା।

3.173.28

सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः ।
व्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे रोमहर्षणे ॥ ३.१७३.२८ ॥

ଆଲୋକ ହେବାରୁ, ଭଲ ଭାବରେ ସମ୍ଭାଳିତ ଘୋଡାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାତଳି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ, ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କଲା।

3.173.29

ततः पर्यपतन्नुग्रा निवातकवचा मयि ।
तानहं विवरं दृष्ट्वा प्राहण्वं यमसादनम् ॥ ३.१७३.२९ ॥

ତା'ପରେ ଉଗ୍ର ନିବାତକବଚମାନେ ମୋ ଉପରେ ଝାସିଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଫାଙ୍କ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରହାର କଲି।

3.173.30

वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके ।
नापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्मायया वृतान् ॥ ३.१७३.३० ॥

ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ନିବାତକବଚମାନଙ୍କ ବିନାଶରେ, ମାୟାରେ ଆବୃତ ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ମୁଁ ହଠାତ୍ ଦେଖିଲି ନାହିଁ।