ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.173.1
ततोऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततः ।
नगमात्रैः शिलाखण्डैस्तन्मां दृढमपीडयत् ॥ ३.१७३.१ ॥
ਫਿਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ।
3.173.2
तदहं वज्रसंकाशैः शरैरिनद्रास्त्रचोदितैः ।
अचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकमाहवे ॥ ३.१७३.२ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਇੰਦਰਾਸਤਰ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.173.3
चूर्ण्यमानेऽश्मवर्षे तु यावकः समजायत ।
तत्राश्मचूर्णा न्यपतन्पावकप्रकरा इव ॥ ३.१७३.३ ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਲਾਲ ਧੂੜ ਉੱਠੀ। ਉੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਅੱਗ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗੀ।
3.173.4
ततोऽश्मवर्षे विहते जलवर्षं महत्तरम् ।
धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीनममान्तिके ॥ ३.१७३.४ ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਧੁਰੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
3.173.5
नभस प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशः ।
आवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा ॥ ३.१७३.५ ॥
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇਜ਼ ਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਸਮਾਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਲਈਆਂ।
3.173.6
धाराणां च निपातेन वायोर्विष्फूर्जितेन च ।
गर्जितेन च मेघानां न प्राज्ञायत किंचन ॥ ३.१७३.६ ॥
ਧਾਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ, ਹਵਾ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.173.7
धारा दिवि च संबद्धा वसुधायां च सर्वशः ।
व्यामोहयन्त मां तत्रनिपतन्त्योऽनिशं भुवि ॥ ३.१७३.७ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜੁੜੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
3.173.8
तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यमस्त्रं विशोषणम् ।
दीप्तं प्राहिणवं घोरमशुप्यत्तेन तज्जलम् ॥ ३.१७३.८ ॥
ਉੱਥੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਮੈਂ ਬਲਦਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ।
3.173.9
हतेऽश्मवर्षे च मया जलवर्षे च शोषिते ।
मुमुचुर्दानवा मायामग्निं वायुं च भारत ॥ ३.१७३.९ ॥
ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਸੁੱਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਛੱਡੇ।
3.173.10
ततोऽहमग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशः ।
शैलेन च महास्त्रेण वायोरवेगमधारयम् ॥ ३.१७३.१० ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਲਿਲਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਮਹਾਅਸਤ੍ਰ ਸ਼ੈਲਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਾਯੂ ਦਾ ਵੇਗ ਰੋਕਿਆ।
3.173.11
तस्यां प्रतिहतायां ते दानवा युद्धदुर्मदाः ।
प्राकुर्वन्विविधां मायां यौगपद्येन भारत ॥ ३.१७३.११ ॥
ਉਹ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਉਹਨਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.173.12
ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहद्रोमहर्षणम् ।
अस्त्राणां घोररूपाणामग्नेर्वायोस्तथाऽश्मनाम् ॥ ३.१७३.१२ ॥
ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ — ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ — ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਵਰਖਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
3.173.13
सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधि ।
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ३.१७३.१३ ॥
ਉਸ ਮਾਇਆਮਈ ਵਰਖਾ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ, ਗਹਿਰਾ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ।
3.173.14
तमसा संवृतेलोके घोरेण परुषेण च ।
हरयो विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः ॥ ३.१७३.१४ ॥
ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਢੱਕ ਗਿਆ। ਘੋੜੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਾਤਲਿ ਵੀ ਠੋਕਰ ਖਾ ਗਿਆ।
3.173.15
हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुवि ।
असकृच्चाह मां भीतः किं करिष्याव इत्यपि ॥ ३.१७३.१५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?'
3.173.16
मां च भीराविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसि ।
स च मां विगतज्ञानः संत्रस्तमिदमब्रवीत् ॥ ३.१७३.१६ ॥
ਮਨ ਗਵਾਚ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਡਰ ਵੜ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਗਿਆਨ ਗਵਾ ਚੁੱਕਾ ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
3.173.17
सुराणामसुराणां च संग्रामः सुमहानभूत् ।
अमृतार्थं पुरा पार्त स च दृष्टो मयाऽनघ ॥ ३.१७३.१७ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਹ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
3.173.18
शम्बरस्य वधे घोरः संग्रामः सुमहानभूत् ।
सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानहम् ॥ ३.१७३.१८ ॥
ਸ਼ੰਬਰ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਿਆ ਸੀ।
3.173.19
तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मया ।
वैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम् ॥ ३.१७३.१९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ; ਅਤੇ ਵੈਰੋਚਨ (ਬਲੀ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
3.173.20
एते मया महाघोरः संग्रामाः पर्युपासिताः ।
न चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वोस्मि पाण्डव ॥ ३.१७३.२० ॥
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮੈਂ ਵੇਖੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਗਿਆਨਹੀਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
3.173.21
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम् ।
न हि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयात् ॥ ३.१७३.२१ ॥
ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜਗਤ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ।
3.173.22
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
मोहयिष्यन्दानवानामहं मायाबलं महत् ॥ ३.१७३.२२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ-ਬਲ ਵਰਤਾਂਗਾ।
3.173.23
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे बुजयोर्बलम् ।
अस्त्राणां च प्रभावं वै धनुषो गाण्डिवस्य च ॥ ३.१७३.२३ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਾਤਲਿ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਬਲ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ।
3.173.24
अद्यास्त्रमाययैतैषां मायामेतां सुदारुणाम् ।
विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्तिरो भव ॥ ३.१७३.२४ ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਉਗਰ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ; ਨਾ ਡਰ, ਹੇ ਸੂਤ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾ।
3.173.25
एवमुक्त्वाहमसृजमस्त्रमायां नराधिप ।
मोहनीं सर्वभूतानां हिताय त्रिदिवौकसाम् ॥ ३.१७३.२५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਮਾਇਆ ਛੱਡੀ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ।
3.173.26
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरोत्तमाः ।
पुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्नमितौजसः ॥ ३.१७३.२६ ॥
ਉਹ ਉਹ ਮਾਇਆਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਅਸੁਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਂ ਰਚੀਆਂ।
3.173.27
पुनः प्रकाशमभवत्तमसा ग्रस्यते पुनः ।
भवत्यदर्शनो लोकः पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७३.२७ ॥
ਫਿਰ ਚਾਨਣ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲਿਆ; ਲੋਕ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
3.173.28
सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः ।
व्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे रोमहर्षणे ॥ ३.१७३.२८ ॥
ਚਾਨਣ ਹੋਣ ਤੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਤਲਿ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਿਆ।
3.173.29
ततः पर्यपतन्नुग्रा निवातकवचा मयि ।
तानहं विवरं दृष्ट्वा प्राहण्वं यमसादनम् ॥ ३.१७३.२९ ॥
ਤਦ ਉਗ੍ਰ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮੈਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
3.173.30
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके ।
नापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्मायया वृतान् ॥ ३.१७३.३० ॥
ਲੜਾਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸਭ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।