ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.175.1
निवर्तमानेन मया महद्दृष्टं ततोऽपरम् ।
पुरं कामगमं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम् ॥ ३.१७५.१ ॥
ਮੁੜਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਨਗਰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
3.175.2
रत्नद्रुममयैश्चित्रैर्भास्वरैश्च पतत्रिभिः ।
पौलोमैः कालकेयैश्च रनित्यहृष्टैरधिष्ठिरतम् ॥ ३.१७५.२ ॥
ਇਹ ਰਤਨ-ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
3.175.3
गोपुराट्टालकोपेतं चतुर्द्वारं दुरासदम् ।
सर्वरत्नमयं दिव्यमद्भुतोपमदर्शनम् ॥ ३.१७५.३ ॥
ਇਹ ਗੋਪੁਰਾਂ ਅਤੇ ਅਟਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਔਖਾ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦਾ, ਦਿਵ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਸੀ।
3.175.4
द्रुमैः पुष्पलोपेतैः सर्वरत्नमयैर्वृतम् ।
तथा पतत्रिभिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोहरैः ॥ ३.१७५.४ ॥
ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਿਵ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
3.175.5
असुरैर्नित्यमुदितैः शूलर्ष्टिमुसलायुधैः ।
चापमुद्गरहस्तैश्च स्रग्विभिः सर्वतो वृतम् ॥ ३.१७५.५ ॥
ਇਹ ਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਸ਼ੂਲ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰੀ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਗਦਾ ਲਈ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
3.175.6
तदहं प्रेक्ष्यदैत्यानां पुरमद्भुतदर्शनम् ।
अपृच्छं मातलिं राजन्किमिदं दृश्यतेति वै ॥ ३.१७५.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਕੀ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ?"
3.175.7
पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी ।
दिव्यंवर्षसहस्रं ते चेरतुः परमं तपः ॥ ३.१७५.७ ॥
ਪੁਲੋਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਦੈਤਯ ਕੰਨਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਸੁਰੀ ਕਾਲਕਾ ਨੇ ਦਿਵ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਰਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
3.175.8
तपसोन्ते ततस्ताभ्यां स्वयंभूरददाद्वरम् ।
अगृह्णीतां वरं ते तु सुतानामल्पदुःखताम् ॥ ३.१७५.८ ॥
ਤਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਵਰ ਲਿਆ।
3.175.9
अवध्यतां च राजेन्द्र सुरराक्षसपन्नगैः ।
पुरं सुरमणीयं च स्वचरं सुकृतप्रभम् ॥ ३.१७५.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਤੋਂ ਅਵਧਯਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰਾ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਨਗਰ (ਵਰ ਵਜੋਂ ਮੰਗਿਆ)।
3.175.10
सर्वरत्नैः समुदितं दुर्धर्षममरैरपि ।
महर्षियक्षगन्धर्वपन्नगासुरराक्षसैः ॥ ३.१७५.१० ॥
ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਧਰਸ਼।
3.175.11
सर्वकामगुणोपेतं वीतशोकमनामयम् ।
ब्र्हमणो भवनाच्छ्रेष्ठं कालकेयकृतं विभो ॥ ३.१७५.११ ॥
ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ੋਕਰਹਿਤ, ਰੋਗਰਹਿਤ; ਹੇ ਵਿਭੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਭਵਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ।
3.175.12
तदेतत्खपुरं दिव्यं चरत्यमरवर्जितम् ।
पौलोमाध्युषितं वीर कालकेयैश्च दानवैः ॥ ३.१७५.१२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਉਹ ਦਿਵ ਖਪੁਰ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਪੌਲੋਮਾਂ, ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਸਿਆ।
3.175.13
हिरण्यपुरमित्येवं ख्यायते नगरं महत् ।
रक्षितंकालकेयैश्च पौलोमैश्च महासुरैः ॥ ३.१७५.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਨਗਰ ਨੂੰ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਾਲਕੇਯ, ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਮਹਾਸੁਰ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.175.14
त एतेमुदिता राजन्नवध्याः सर्वदैवतैः ।
निवसन्त्यत्रराजेन्द्र गतोद्वेगा निरुत्सुकाः ॥ ३.१७५.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਅਵੱਧ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਸਦੇ ਹਨ।
3.175.15
सुरासुरैरवध्यानां दानवानां धनञ्जय ।
मानुषान्मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा ॥ ३.१७५.१५ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਅਵੱਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ।
3.175.16
एतानपि रणे पार्त कालकेयान्दुरासदान् ।
वज्रास्त्रेण नयस्वाशु विनाशं सुमहाबलान् ॥ ३.१७५.१६ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਖੇ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਜ੍ਰ-ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਭੇਜ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹਨ।
3.175.17
सुरासुरैरवध्यं तदहं ज्ञात्वा विशांपते ।
अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा ॥ ३.१७५.१७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਅਵੱਧ ਉਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਨਗਰ ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਚੱਲ।'
3.175.18
त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम् ।
न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः ॥ ३.१७५.१८ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਦੇਵ-ਦਰੋਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵੱਧੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।
3.175.19
उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात् ।
रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः ॥ ३.१७५.१९ ॥
ਫਿਰ ਮਾਤਲੀ ਮੈਨੂੰ ਹਿਰਣਿਆਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ, ਹਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਸ ਦਿਵ ਰਥ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।
3.175.20
ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः ।
समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः ॥ ३.१७५.२० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਦੈਂਤ, ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਮਹਾਂਵੇਗ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
3.175.21
ततो नालीकनाराचैर्भल्लैः शक्त्यृष्टितोमरैः ।
प्रत्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः ॥ ३.१७५.२१ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਪਰਾਕਰਮੀ ਦਾਨਵੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਨਾਲੀਕ-ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ, ਭੱਲਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
3.175.22
तदहं शस्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम् ।
शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः ॥ ३.१७५.२२ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
3.175.23
व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे ।
तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः ॥ ३.१७५.२३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਹ ਦਾਨਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੀ ਡੇਗਣ ਲੱਗੇ।
3.175.24
तेषामेवं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम् ।
शिरांसि विशिखैर्दीप्तैरच्छिन्दं शतसङ्घशः ॥ ३.१७५.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੈਂ ਚਮਕਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
3.175.25
ते वध्यमाना दैतेयाः पुरमास्थाय तत्पुनः ।
खमुत्पेतुः सनगरा मायामास्थाय दानवीम् ॥ ३.१७५.२५ ॥
ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਦੈਤ ਮੁੜ ਉਸ ਨਗਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਦਾਨਵੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਗਰ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ।
3.175.26
ततोऽहं शरवर्षेण महता कुरुनन्दन ।
मार्गमावृत्य दैत्यानां गतिं चैषामवारयम् ॥ ३.१७५.२६ ॥
ਤਦ ਮੈਂ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਵੱਡੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ।
3.175.27
तत्पुरं खचरं दिव्यं कामगं दिव्यवर्चसम् ।
दैतेयैर्वरदानेन धार्यते स्म यथासुखम् ॥ ३.१७५.२७ ॥
ਉਹ ਦਿਵ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵ ਨਗਰ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੌਖ ਨਾਲ ਥੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
3.175.28
अन्तर्भूमौ निपतति पुनरूर्ध्वं प्रतिष्ठते ।
पुनस्तिर्यक् प्रयात्याशु पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७५.२८ ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਰਛਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.175.29
अमरावतिसंकाशं तत्पुरं कामगं महत् ।
अहमस्त्रैर्बहुविधैः प्रत्यगृह्णां परंतप ॥ ३.१७५.२९ ॥
ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਰਗੇ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਮੈਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
3.175.30
ततोऽहं शरजालेन दिव्यास्त्रनुदितेन च ।
व्यगृह्णां सह दैतेयैस्तत्पुरं पुरुषर्षभ ॥ ३.१७५.३० ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ।
3.175.31
विक्षत चायसैर्बाणैर्मत्प्रयुक्तैरजिह्मगैः ।
महीमभ्यपतद्राजन्प्रभग्नं पुरमासुरम् ॥ ३.१७५.३१ ॥
ਮੇਰੇ ਛੱਡੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਗਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
3.175.32
ते वध्यमाना मद्बाणैर्वज्रवेगैरयस्मयैः ।
पर्यभ्रमन्त वै राजन्नसुराः कालचोदिताः ॥ ३.१७५.३२ ॥
ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰੇ ਉਹ ਅਸੁਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।
3.175.33
ततो मातलिरारुह्यपुरस्तान्निपतन्निव ।
महीमवातरत्क्षिप्रं रथेनादित्यवर्चसा ॥ ३.१७५.३३ ॥
ਫਿਰ ਮਾਤਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੋਵੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਥ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਛੇਤੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਉਤਰਿਆ।
3.175.34
ततो रथसहस्राणि षष्टिस्तेषाममर्षिणाम् ।
युयुत्सूनां मया सार्धं पर्यवर्तन्त भारत।
तान्यहं निशितैर्बाणैर्व्यधमं गार्ध्रराजितैः ॥ ३.१७५.३४ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਮੁੜ ਆਏ। ਮੈਂ ਗਿੱਧ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
3.175.35
ते युद्धे संन्यवर्तन्त समुद्रस्य यथोर्मयः ।
नेमे शक्या मानुषेण युद्धेनेति प्रचिन्त्य तत् ॥ ३.१७५.३५ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਗਏ। 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।
3.175.36
ततोऽहमानुपूर्व्येण दिव्यान्यस्त्राण्ययोजयम् ॥ ३.१७५.३६ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
3.175.37
ततस्तानि सहस्राणइ रथिनां चित्रयोधिनाम् ।
अस्त्राणि मम दिव्यानि प्रत्यघ्नञ्छनकैरिव ॥ ३.१७५.३७ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਯੋਧੇ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
3.175.38
रथमार्गान्विचित्रांस्ते विचरन्तो महाबलाः ।
प्रत्यदृश्यन्त संग्रामे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.१७५.३८ ॥
ਰਥ-ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸੇ।
3.175.39
विचित्रमुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः ।
विचित्राभरणाश्चैव मम प्रीतिकराऽभवन् ॥ ३.१७५.३९ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਮੁਕਟਾਂ ਤੇ ਪੱਗਾਂ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਕਵਚਾਂ ਤੇ ਧੁਜਾਂ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤੀ-ਕਾਰਕ ਬਣੇ।
3.175.40
अहं तुशरवर्षैस्तानस्त्रप्रचुदितै रणे ।
नाशक्रुवं पीडयितुं ते तु मां प्रत्यपीडयन् ॥ ३.१७५.४० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਉਹ ਉਲਟਾ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.175.41
तैः पीड्यमानो बहुभिः कृतास्त्रैः कुशलैर्युधि ।
व्यथितोस्मि महायुद्धे भयं चागान्महन्मम ॥ ३.१७५.४१ ॥
ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਭੈ ਆ ਗਿਆ।
3.175.42
ततोहं परमायत्तो मातलिं परिपृष्टवान् ॥ ३.१७५.४२ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਲਿ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
3.175.43
किमेते मम बाणौघैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
न वध्यन्ते महाघोरैस्तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ३.१७५.४३ ॥
ਮੇਰੇ ਦਿਵਿਆਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰਿਤ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ? ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਤੱਤ ਦੱਸੋ।
3.175.44
स मामुवाच पर्याप्तस्त्वमेषां भरतर्षभ ।
तानुद्दिश्याथ मर्माणि प्रतिघातं तदाचर ॥ ३.१७५.४४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤ ਕਰ।'
3.175.45
एतच्छ्रुत्वा तु राजेनद्रसंप्रहृष्टस्तमूचिवान् ।
निवर्तय रथं शीघ्रं पश्य चैतान्निपातितान् ॥ ३.१७५.४५ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਰਥ ਜਲਦੀ ਮੋੜ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।'
3.175.46
एवमुक्तो रथं तत्र मातलिः पर्यवर्तयत् ॥ ३.१७५.४६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰਥ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ।
3.175.47
ततो मत्वा रणे भग्नं दानवाः प्रतिहर्षिताः ।
विचुक्रुशुर्महाराज स्वरेण महता मुहुः ॥ ३.१७५.४७ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ (ਅਰਜੁਨ) ਹਾਰ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਦਾਨਵ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
3.175.48
अभग्नः कैश्चिदप्येष पाण्डवो रणमूर्धनि ।
अस्माभिः समरे भग्न इत्येवं संघशस्तदा ॥ ३.१७५.४८ ॥
'ਇਹ ਪਾਂਡਵ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ' — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
3.175.49
ततोहं देवदेवाय रुद्रायाव्यक्तमूर्तये ।
प्रयतः प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य महात्मने।
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ॥ ३.१७५.४९ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਅਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, 'ਰੌਦ੍ਰ' ਨਾਮਕ, ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ (ਯਾਦ ਕੀਤਾ)।
3.175.50
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ।
महत्पाशुपतं दिव्यं सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.१७५.५० ॥
'ਰੌਦ੍ਰ' ਨਾਮਕ, ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਦਿਵਿਆ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ ਹੈ।
3.175.51
ततोऽपश्यं त्रिशिरसं पुरुषं नवलोचनम् ।
त्रिमुखं षङ्भुजं दीप्तमर्कज्वलनमूर्धजम्।
लेलिहानैर्महानागैः कृतचिह्नममित्रहन् ॥ ३.१७५.५१ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ, ਨੌਂ ਅੱਖਾਂ, ਤਿੰਨ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ-ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਵੇਖਿਆ; ਜੀਭਾਂ ਚੱਟਦੇ ਮਹਾਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ — ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ!
3.175.52
विभीस्ततस्तदस्त्रं तु घोरं रौद्रं सनातनम् ।
दृष्ट्वा गाण्डीवसंयोगमानीय भरतर्षभ ॥ ३.१७५.५२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਘੋਰ, ਰੌਦ੍ਰ, ਸਨਾਤਨ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ।
3.175.53
नमस्कृत्वा त्रिनेत्राय शर्वायामिततेजसे ।
मुक्तवान्दानवेन्द्राणां पराभावाय भारत ॥ ३.१७५.५३ ॥
ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ, ਸ਼ਰਵ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ — ਹੇ ਭਾਰਤ!
3.175.54
मुक्तमात्रे ततस्तस्मिन्रूपाण्यासन्सहस्रशः ।
मृगाणामथ सिंहानां व्याग्राणां च विशांपते ॥ ३.१७५.५४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਦਿਆਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ — ਹਿਰਨਾਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ!
3.175.55
ऋक्षाणां महिषाणां च पन्नगानां तथा गवाम् ।
शरभाणां गजानां च वानराणां च सङ्घशः।
ऋषभाणां वराहाणां मार्जाराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५५ ॥
ਰਿੱਛ, ਮੱਝਾਂ, ਸੱਪ, ਗਾਂਵਾਂ, ਸ਼ਰਭ, ਹਾਥੀ, ਬਾਂਦਰ, ਬਲਦ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।
3.175.56
सालावृकाणां प्रेतानां भुरुण्डानां च सर्वशः ।
गृध्राणां गरुडानां च चमराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५६ ॥
ਗਿੱਦੜ, ਪ੍ਰੇਤ, ਭੁਰੁੰਡ, ਗਿਰਝਾਂ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਚਮਰੀ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।
3.175.57
देवानां च ऋषीणां रच गन्धर्वाणां च सर्वशः ।
पिशाचानां सयक्षाणां तथैव च सुरद्विषाम् ॥ ३.१७५.५७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।
3.175.58
गुह्यकानां च संग्रामे नैर्ऋतानां तथैव च ।
झषाणां गजवक्राणामुलूकानां तथैव च ॥ ३.१७५.५८ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਹਯਕਾਂ ਅਤੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਗਜਮੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਲੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।
3.175.59
मीनवाजिसरूपाणां नानाशस्त्रासिपाणिनाम् ।
तथैव यातुधानानां गदामुद्गरधारिणाम् ॥ ३.१७५.५९ ॥
ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਦਾ ਅਤੇ ਮੁਗਦਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ)।
3.175.60
एतैस्चान्यैश्च बहुभिर्नानारूपधरैस्तदा ।
सर्वमासीज्जगद्व्याप्तं तस्मिन्नस्त्रे विसर्जिते ॥ ३.१७५.६० ॥
ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਦੇ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ।
3.175.61
त्रिशिरोभिश्चतुर्दंष्ट्रैश्चतुरास्यैश्चतुर्भुजैः ।
अनेकरूपसंयुक्तैर्मांसमेदोवसास्तिभिः ॥ ३.१७५.६१ ॥
ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ, ਚਾਰ ਦਾੜ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਾਸ, ਮੇਦ, ਵਸਾ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਾਲੇ (ਦਾਨਵ)।
3.175.62
अभीक्ष्णं वध्यमानास्ते दानवा ये समागताः ।
अर्कज्वलनतेजोभिर्वज्राशनिसमप्रभैः ॥ ३.१७५.६२ ॥
ਜਿਹੜੇ ਦਾਨਵ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ (ਬਾਣਾਂ) ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
3.175.63
अद्रिसारमयैश्चान्यैर्बाणैरपि निबर्हणैः ।
न्यहनं दानवान्सर्वान्मुहूर्तेनैव भारत ॥ ३.१७५.६३ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਰ ਸੰਘਾਰਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
3.175.64
गाण्डीवास्त्रप्रणुन्नांस्तान्गतासून्नभसश्च्युतान् ।
दृष्ट्वाऽहं प्राणमं भूयस्त्रिपुरघ्नाय वेधसे ॥ ३.१७५.६४ ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਡਿੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
3.175.65
तथा रौद्रास्त्रनिष्पिष्टान्दिव्याभरणभूषितान् ।
निशाम्य परमं हर्षमगमद्देवसारथिः ॥ ३.१७५.६५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
3.175.66
तदसह्यं कृतं कर्म देवैरपि दुरासदम् ।
दृष्ट्वा मां पूजयामास मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१७५.६६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਕਰ, ਅਸਹਿ ਕਰਮ ਮੈਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
3.175.67
उचाच वचनं चेदंप्रीयमाणः कृताञ्जलिः ।
हतांस्तान्दानवान्दृष्ट्वा मया सङ्ख्ये सहस्रशः ॥ ३.१७५.६७ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ — ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ।
3.175.68
सुरासुरैरसह्यं हि कर्म यत्साधितं त्वया ।
न ह्येतत्संयुगे कर्तुमपि शक्तः सुरेश्वरः।
ध्रुवं धनञ्जय प्रीतस्त्वयि शक्रः पुरार्दन ॥ ३.१७५.६८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿ ਜੋ ਕਰਮ ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਯਕੀਨਨ ਇੰਦਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਾਰਦਨ।
3.175.69
सुरासुरैरवध्यं हि पुरमेतत्खगं महत् ।
त्वया विमथितं वीर स्ववीर्यतपसो बलात् ॥ ३.१७५.६९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਵੱਧ ਇਸ ਮਹਾਨ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.175.70
विद्वस्ते खपुरे तस्मिन्दानवेषु हतेषु च ।
विनदन्त्यः स्त्रियः सर्वा निष्पेतुर्नगराद्बहिः ॥ ३.१७५.७० ॥
ਤੇਰੇ ਆਕਾਸ਼-ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ।
3.175.71
प्रकीर्णकेश्यो व्यथिताः कुरर्य इव दुःखिताः ।
पेतुः पुत्रान्पितृन्भ्रातॄञ्शोचमाना महीतले ॥ ३.१७५.७१ ॥
ਖਿਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਦੁਖੀ, ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੀਆਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
3.175.72
रुदत्यो दीनकण्ठ्यस्तु निनदन्त्यो हतेश्वराः ।
उरांसि पाणिभिर्घ्नन्त्यो विस्रस्तस्रग्विभूषणाः ॥ ३.१७५.७२ ॥
ਰੋਂਦੀਆਂ, ਦੀਨ ਕੰਠ ਨਾਲ, ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਕੁੱਟਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ।
3.175.73
तच्छोकयुक्तमश्रीकं दुःखदैन्यसमाहतम् ।
न बभौ दानवपुरं हतत्विट्कं हतेश्वरम् ॥ ३.१७५.७३ ॥
ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ੋਭਾਹੀਣ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਆਹਤ ਉਹ ਦਾਨਵ-ਨਗਰ ਸ਼ੋਭਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਸਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੁਆਮੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
3.175.74
गन्धर्वनगराकारं हृतनागमिव ह्रदम् ।
शुष्कवृक्षमिवारण्यमदृश्यमभवत्पुरम् ॥ ३.१७५.७४ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਗੰਧਰਵ-ਨਗਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਨਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ, ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
3.175.75
मां तु संहृष्टमनसं क्षिप्रं मातलिरानयत् ।
देवराजस्य भवनं कृतकर्माणमाहवात् ॥ ३.१७५.७५ ॥
ਪਰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਤਲੀ ਝੱਟ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
3.175.76
हिरण्यपुरमुत्सृज्य निहत्य च महासुरान् ।
निवातकवचांश्चैव ततोऽहंशक्रमागमम् ॥ ३.१७५.७६ ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ।
3.175.77
मम कर्म च देवेन्द्रं मातलिर्विस्तरेण तत् ।
सर्वं विश्रावयामास यथाभूतं महाद्युते ॥ ३.१७५.७७ ॥
ਮੇਰਾ ਕਰਮ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ, ਸਭ ਸੁਣਾਇਆ। ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ!
3.175.78
हिरण्यपुरघातं च मायानां च निवारणम् ।
निवातकवचानां च वधं सङ्ख्ये महौजसाम्।
कालकेयवधं चैव अद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१७५.७८ ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਮਾਇਆ ਦਾ ਰੋਕਣਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਦਾ ਵਧ, ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਦਾ ਵਧ — ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
3.175.79
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सहस्राक्षः पुरंदरः ।
मरुद्भिः सहितः श्रीमान्साधुसाध्वित्यथाब्रवीत्।
परिष्वज्य च मां प्रेम्णा मूर्ध्नि चाघ्राय सस्मितम् ॥ ३.१७५.७९ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਪੁਰੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਬੋਲੇ, 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!' ਫਿਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ.
3.175.80
ततो मां देवराजो वै समाश्वास्य पुनः पुनः ।
अब्रवीद्विबुधैः सार्धमिदं समधुरं वचः ॥ ३.१७५.८० ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
3.175.81
अतिदेवासुरं कर्म कृतमेव त्वया रणे ।
गुर्वर्थश्च कृतः पार्थ महाशत्रून्घ्नता मम ॥ ३.१७५.८१ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.175.82
एवमेव सदा भाव्यं स्थिरेणाजौ धनंजय ।
असंमूढेन चास्त्राणां कर्तव्यं प्रतिपादनम् ॥ ३.१७५.८२ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ! ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੋਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3.175.83
अविषह्यो रणे हि त्वं देवदानवराक्षसैः ।
सयक्षासुरगन्धर्वैः सपक्षिगणपन्नगैः ॥ ३.१७५.८३ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਯ ਹੈਂ; ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਇਆਂ ਲਈ ਵੀ।
3.175.84
वसुधां चापि कौन्तेय त्वद्बाहुबलनिर्जिताम् ।
पालयिष्यति धर्मात्मा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.१७५.८४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪਾਲਣਗੇ।