മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.175.1
निवर्तमानेन मया महद्दृष्टं ततोऽपरम् ।
पुरं कामगमं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम् ॥ ३.१७५.१ ॥
മടങ്ങിവരുമ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊരു മഹാനഗരം കണ്ടു; അത് ഇച്ഛാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്നതും ദിവ്യവും അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെ തിളങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
3.175.2
रत्नद्रुममयैश्चित्रैर्भास्वरैश्च पतत्रिभिः ।
पौलोमैः कालकेयैश्च रनित्यहृष्टैरधिष्ठिरतम् ॥ ३.१७५.२ ॥
അത് രത്നവൃക്ഷങ്ങളാൽ നിർമ്മിതവും വിചിത്രവും തിളങ്ങുന്ന പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു; പൗലോമരും കാലകേയരും സന്തോഷത്തോടെ എപ്പോഴും ആരവമുയർത്തി അവിടെ വസിച്ചിരുന്നു.
3.175.3
गोपुराट्टालकोपेतं चतुर्द्वारं दुरासदम् ।
सर्वरत्नमयं दिव्यमद्भुतोपमदर्शनम् ॥ ३.१७५.३ ॥
അത് ഗോപുരങ്ങളും അട്ടാലകങ്ങളും ഉള്ളതും നാല് വാതിലുകളുള്ളതും സമീപിക്കാൻ ദുഷ്കരവുമായ, പൂർണ്ണമായും രത്നമയമായ, ദിവ്യവും അത്ഭുത കാഴ്ചയുള്ളതുമായിരുന്നു.
3.175.4
द्रुमैः पुष्पलोपेतैः सर्वरत्नमयैर्वृतम् ।
तथा पतत्रिभिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोहरैः ॥ ३.१७५.४ ॥
പൂക്കളാൽ അലങ്കൃതവും പൂർണ്ണമായും രത്നമയവുമായ വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും ദിവ്യവും അതിമനോഹരവുമായ പക്ഷികളുള്ളതുമായിരുന്നു അത്.
3.175.5
असुरैर्नित्यमुदितैः शूलर्ष्टिमुसलायुधैः ।
चापमुद्गरहस्तैश्च स्रग्विभिः सर्वतो वृतम् ॥ ३.१७५.५ ॥
ആനന്ദിതരായ അസുരന്മാർ എപ്പോഴും അതിനെ ചുറ്റിയിരുന്നു; അവർ ശൂലം, ഋഷ്ടി, മുസലം എന്നീ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചും കയ്യിൽ വില്ലും ഗദയും പിടിച്ചും മാലയണിഞ്ഞും നിന്നു.
3.175.6
तदहं प्रेक्ष्यदैत्यानां पुरमद्भुतदर्शनम् ।
अपृच्छं मातलिं राजन्किमिदं दृश्यतेति वै ॥ ३.१७५.६ ॥
രാജാവേ, ദൈത്യന്മാരുടെ ആ അത്ഭുതകാഴ്ചയുള്ള നഗരം കണ്ട് ഞാൻ മാതലിയോട് ചോദിച്ചു: "ഇത് എന്താണ് കാണുന്നത്?"
3.175.7
पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी ।
दिव्यंवर्षसहस्रं ते चेरतुः परमं तपः ॥ ३.१७५.७ ॥
പുലോമ എന്ന ദൈത്യകന്യയും മഹാസുരിയായ കാലകയും ആയിരം ദിവ്യവർഷം പരമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
3.175.8
तपसोन्ते ततस्ताभ्यां स्वयंभूरददाद्वरम् ।
अगृह्णीतां वरं ते तु सुतानामल्पदुःखताम् ॥ ३.१७५.८ ॥
തപസ്സിന്റെ അവസാനം സ്വയംഭൂ അവർക്ക് വരം നൽകി; അവർ മക്കൾക്ക് അല്പദുഃഖമെന്ന വരം സ്വീകരിച്ചു.
3.175.9
अवध्यतां च राजेन्द्र सुरराक्षसपन्नगैः ।
पुरं सुरमणीयं च स्वचरं सुकृतप्रभम् ॥ ३.१७५.९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ദേവന്മാർ, രാക്ഷസർ, പന്നഗർ എന്നിവരാൽ അവധ്യത, ദേവന്മാർക്കും മനോഹരമായ, ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന, സുകൃതപ്രഭയുള്ള നഗരം എന്നിവ (വരമായി ചോദിച്ചു).
3.175.10
सर्वरत्नैः समुदितं दुर्धर्षममरैरपि ।
महर्षियक्षगन्धर्वपन्नगासुरराक्षसैः ॥ ३.१७५.१० ॥
എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ, ദേവന്മാർക്കും കീഴടക്കാനാവാത്ത, മഹർഷി, യക്ഷ, ഗന്ധർവ, പന്നഗ, അസുര, രാക്ഷസർക്കും ദുർധർഷമായ (നഗരം).
3.175.11
सर्वकामगुणोपेतं वीतशोकमनामयम् ।
ब्र्हमणो भवनाच्छ्रेष्ठं कालकेयकृतं विभो ॥ ३.१७५.११ ॥
എല്ലാ അഭിലഷണീയ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള, ദുഃഖരഹിതമായ, രോഗരഹിതമായ; ഓ വിഭോ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭവനത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ, കാലകേയർ നിർമ്മിച്ച (നഗരം).
3.175.12
तदेतत्खपुरं दिव्यं चरत्यमरवर्जितम् ।
पौलोमाध्युषितं वीर कालकेयैश्च दानवैः ॥ ३.१७५.१२ ॥
ഹേ വീരാ, ഇതാണ് ആ ദിവ്യ ഖപുരം; ദേവന്മാർ വിട്ടൊഴിഞ്ഞത്, പൗലോമർ, കാലകേയർ, ദാനവർ വാസമുറപ്പിച്ചത്.
3.175.13
हिरण्यपुरमित्येवं ख्यायते नगरं महत् ।
रक्षितंकालकेयैश्च पौलोमैश्च महासुरैः ॥ ३.१७५.१३ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ മഹാനഗരം ഹിരണ്യപുരം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; കാലകേയരും പൗലോമരും മഹാസുരന്മാരും ഇതിനെ രക്ഷിക്കുന്നു.
3.175.14
त एतेमुदिता राजन्नवध्याः सर्वदैवतैः ।
निवसन्त्यत्रराजेन्द्र गतोद्वेगा निरुत्सुकाः ॥ ३.१७५.१४ ॥
രാജാവേ, ഇവർ സന്തോഷത്തോടെയുള്ളവരാണ്; സർവദേവന്മാർക്കും വധിക്കാനാവാത്തവരാണ്. രാജേന്ദ്രാ, ഇവർ ഇവിടെ ഉദ്വേഗവും ഉത്സുകതയും ഇല്ലാതെ വസിക്കുന്നു.
3.175.15
सुरासुरैरवध्यानां दानवानां धनञ्जय ।
मानुषान्मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा ॥ ३.१७५.१५ ॥
ധനഞ്ജയാ, ദേവാസുരന്മാർക്കും വധിക്കാനാവാത്ത ഈ ദാനവർക്ക് മനുഷ്യനിൽനിന്നാണ് മരണം; പണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് ഇത് നിശ്ചയിച്ചു.
3.175.16
एतानपि रणे पार्त कालकेयान्दुरासदान् ।
वज्रास्त्रेण नयस्वाशु विनाशं सुमहाबलान् ॥ ३.१७५.१६ ॥
പാർത്ഥാ, യുദ്ധത്തിൽ അടുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള, മഹാബലന്മാരായ ഈ കാലകേയരെയും വജ്രാസ്ത്രംകൊണ്ട് വേഗം നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുക.
3.175.17
सुरासुरैरवध्यं तदहं ज्ञात्वा विशांपते ।
अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा ॥ ३.१७५.१७ ॥
പ്രജകളുടെ നാഥാ, ദേവാസുരന്മാർക്ക് വധിക്കാനാവാത്ത ആ നഗരം അറിഞ്ഞ് ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ മാതലിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ നഗരത്തിലേക്ക് നേരെ പോകൂ.'
3.175.18
त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम् ।
न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः ॥ ३.१७५.१८ ॥
ഇന്ദ്രശത്രുക്കളെ ഞാൻ അസ്ത്രങ്ങളാൽ നാശത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതുവരെ, ഈ പാപികളായ ദേവദ്രോഹികൾ ഒരു വിധത്തിലും എന്നാൽ വധിക്കപ്പെടാതിരിക്കില്ല.
3.175.19
उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात् ।
रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः ॥ ३.१७५.१९ ॥
പിന്നീട് മാതലി എന്നെ വേഗത്തിൽ ഹിരണ്യപുരത്തിന് സമീപത്തുനിന്ന്, ഹരിവർണ്ണ അശ്വങ്ങൾ പൂട്ടിയ ആ ദിവ്യരഥത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി.
3.175.20
ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः ।
समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः ॥ ३.१७५.२० ॥
അവർ എന്നെ കണ്ട്, വിചിത്രമായ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച ദൈത്യർ, കവചം അണിഞ്ഞ് മഹാവേഗത്തോടെ രഥങ്ങളിൽ കയറി എഴുന്നേറ്റു.
3.175.21
ततो नालीकनाराचैर्भल्लैः शक्त्यृष्टितोमरैः ।
प्रत्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः ॥ ३.१७५.२१ ॥
പിന്നീട് കോപാകുലരും തീവ്രപരാക്രമികളുമായ ദാനവേന്ദ്രന്മാർ നാലീക-നാരാച ശരങ്ങൾ, ഭല്ലങ്ങൾ, ശക്തികൾ, ഋഷ്ടികൾ, തോമരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് എന്നെ പ്രതിരോധിച്ചു.
3.175.22
तदहं शस्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम् ।
शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः ॥ ३.१७५.२२ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ വിദ്യാബലം ആശ്രയിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, ആ മഹത്തായ ശസ്ത്രവർഷത്തെ മറ്റൊരു മഹാ ശസ്ത്രവർഷംകൊണ്ട് തടുത്തു.
3.175.23
व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे ।
तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः ॥ ३.१७५.२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രഥമാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ഞാൻ അവരെയെല്ലാം മോഹിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ആ ദാനവർ പരസ്പരം അത്യന്തം മോഹിതരായി, പരസ്പരം വീഴ്ത്തി.
3.175.24
तेषामेवं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम् ।
शिरांसि विशिखैर्दीप्तैरच्छिन्दं शतसङ्घशः ॥ ३.१७५.२४ ॥
ഇങ്ങനെ മോഹിതരായി പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്ത അവരുടെ തലകൾ ഞാൻ ജ്വലിക്കുന്ന ശരങ്ങളാൽ നൂറുകണക്കിന്, കൂട്ടം കൂട്ടമായി അറുത്തു.
3.175.25
ते वध्यमाना दैतेयाः पुरमास्थाय तत्पुनः ।
खमुत्पेतुः सनगरा मायामास्थाय दानवीम् ॥ ३.१७५.२५ ॥
വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ദൈത്യന്മാർ വീണ്ടും ആ പുരത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ദാനവമായ മായയെ അവലംബിച്ച്, നഗരത്തോടുകൂടി ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു.
3.175.26
ततोऽहं शरवर्षेण महता कुरुनन्दन ।
मार्गमावृत्य दैत्यानां गतिं चैषामवारयम् ॥ ३.१७५.२६ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ, കുരുനന്ദനാ, മഹത്തായ ശരവർഷത്താൽ വഴി മറച്ച് ആ ദൈത്യന്മാരുടെ ഗതി തടഞ്ഞു.
3.175.27
तत्पुरं खचरं दिव्यं कामगं दिव्यवर्चसम् ।
दैतेयैर्वरदानेन धार्यते स्म यथासुखम् ॥ ३.१७५.२७ ॥
ആ ദിവ്യതേജസ്സുള്ള, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഇച്ഛാനുസാരം ചലിക്കുന്ന ദിവ്യപുരത്തെ ദൈത്യന്മാർ വരദാനബലത്താൽ സുഖമായി താങ്ങിനിർത്തി.
3.175.28
अन्तर्भूमौ निपतति पुनरूर्ध्वं प्रतिष्ठते ।
पुनस्तिर्यक् प्रयात्याशु पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७५.२८ ॥
അത് ഭൂമിക്കുള്ളിലേക്ക് വീഴുന്നു; വീണ്ടും മേലോട്ടുയർന്ന് നിലയുറപ്പിക്കുന്നു; വീണ്ടും വേഗത്തിൽ ചരിഞ്ഞ് നീങ്ങുന്നു; വീണ്ടും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുന്നു.
3.175.29
अमरावतिसंकाशं तत्पुरं कामगं महत् ।
अहमस्त्रैर्बहुविधैः प्रत्यगृह्णां परंतप ॥ ३.१७५.२९ ॥
അമരാവതിക്ക് സമാനമായ ആ മഹത്തായ, ഇച്ഛാനുസാരം ചലിക്കുന്ന പുരത്തെ, പരന്തപാ, ഞാൻ പലതരം അസ്ത്രങ്ങളാൽ പിടിച്ചുനിർത്തി.
3.175.30
ततोऽहं शरजालेन दिव्यास्त्रनुदितेन च ।
व्यगृह्णां सह दैतेयैस्तत्पुरं पुरुषर्षभ ॥ ३.१७५.३० ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ട ശരജാലത്താൽ ദൈത്യന്മാരോടൊപ്പം ആ പുരത്തെ പിടിച്ചുനിർത്തി, പുരുഷർഷഭാ.
3.175.31
विक्षत चायसैर्बाणैर्मत्प्रयुक्तैरजिह्मगैः ।
महीमभ्यपतद्राजन्प्रभग्नं पुरमासुरम् ॥ ३.१७५.३१ ॥
ഞാൻ തൊടുത്ത നേരെ പായുന്ന ഇരുമ്പ് ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ്, രാജാവേ, തകർന്ന അസുരനഗരം ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.175.32
ते वध्यमाना मद्बाणैर्वज्रवेगैरयस्मयैः ।
पर्यभ्रमन्त वै राजन्नसुराः कालचोदिताः ॥ ३.१७५.३२ ॥
വജ്രവേഗമുള്ള എന്റെ ഇരുമ്പ് ബാണങ്ങളാൽ അടിക്കപ്പെട്ട ആ അസുരന്മാർ, രാജാവേ, കാലപ്രേരിതരായി ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു.
3.175.33
ततो मातलिरारुह्यपुरस्तान्निपतन्निव ।
महीमवातरत्क्षिप्रं रथेनादित्यवर्चसा ॥ ३.१७५.३३ ॥
അപ്പോൾ മാതലി, മുന്നിലേക്ക് വീഴുന്നതുപോലെ, സൂര്യതേജസ്സുള്ള രഥത്തിൽ കയറി വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി.
3.175.34
ततो रथसहस्राणि षष्टिस्तेषाममर्षिणाम् ।
युयुत्सूनां मया सार्धं पर्यवर्तन्त भारत।
तान्यहं निशितैर्बाणैर्व्यधमं गार्ध्रराजितैः ॥ ३.१७५.३४ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ചും യുദ്ധമോഹത്തോടെയുമുള്ള അവരുടെ അറുപതിനായിരം രഥങ്ങൾ, ഭാരതാ, എന്നോടു പോരാടാൻ തിരിഞ്ഞു. അവയെ ഞാൻ കഴുകിന്റെ തൂവലുകളാൽ അലങ്കരിച്ച മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ തകർത്തു.
3.175.35
ते युद्धे संन्यवर्तन्त समुद्रस्य यथोर्मयः ।
नेमे शक्या मानुषेण युद्धेनेति प्रचिन्त्य तत् ॥ ३.१७५.३५ ॥
അവർ യുദ്ധത്തിൽ സമുദ്രത്തിലെ തിരമാലകൾപോലെ പിന്തിരിഞ്ഞു. 'ഇവരെ മനുഷ്യയുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവില്ല' എന്ന് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.
3.175.36
ततोऽहमानुपूर्व्येण दिव्यान्यस्त्राण्ययोजयम् ॥ ३.१७५.३६ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ ക്രമമനുസരിച്ച് ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു.
3.175.37
ततस्तानि सहस्राणइ रथिनां चित्रयोधिनाम् ।
अस्त्राणि मम दिव्यानि प्रत्यघ्नञ्छनकैरिव ॥ ३.१७५.३७ ॥
അപ്പോൾ ആ ആയിരക്കണക്കിന് വിചിത്രയോദ്ധാക്കളായ രഥികരുടെ അസ്ത്രങ്ങളെ എന്റെ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ മെല്ലെ പ്രതിരോധിച്ചു.
3.175.38
रथमार्गान्विचित्रांस्ते विचरन्तो महाबलाः ।
प्रत्यदृश्यन्त संग्रामे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.१७५.३८ ॥
രഥമാർഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ആ മഹാബലവാന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും കാണപ്പെട്ടു.
3.175.39
विचित्रमुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः ।
विचित्राभरणाश्चैव मम प्रीतिकराऽभवन् ॥ ३.१७५.३९ ॥
വിചിത്ര കിരീടങ്ങളും തലപ്പാവുകളും, വിചിത്ര കവചങ്ങളും കൊടികളും, വിചിത്ര ആഭരണങ്ങളും ഉള്ളവർ എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകി.
3.175.40
अहं तुशरवर्षैस्तानस्त्रप्रचुदितै रणे ।
नाशक्रुवं पीडयितुं ते तु मां प्रत्यपीडयन् ॥ ३.१७५.४० ॥
യുദ്ധത്തിൽ അസ്ത്രപ്രേരിതമായ അമ്പുമഴകൊണ്ട് ഞാൻ അവരെ പീഡിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവരാകട്ടെ എന്നെ തിരിച്ചു പീഡിപ്പിച്ചു.
3.175.41
तैः पीड्यमानो बहुभिः कृतास्त्रैः कुशलैर्युधि ।
व्यथितोस्मि महायुद्धे भयं चागान्महन्मम ॥ ३.१७५.४१ ॥
അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണരായ ആ അനേകം കുശലന്മാരാൽ പീഡിതനായി ഞാൻ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ വ്യഥിതനായി; എനിക്ക് വലിയ ഭയവും ഉണ്ടായി.
3.175.42
ततोहं परमायत्तो मातलिं परिपृष्टवान् ॥ ३.१७५.४२ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ അത്യന്തം വിഷമിച്ച് മാതലിയോട് ചോദിച്ചു.
3.175.43
किमेते मम बाणौघैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
न वध्यन्ते महाघोरैस्तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ३.१७५.४३ ॥
എന്റെ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ മന്ത്രിതമായ ശരപ്രവാഹങ്ങളാൽ ഇവർ എന്തുകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെടുന്നില്ല? ചോദിക്കുന്ന എന്നോട് ആ തത്ത്വം പറയൂ.
3.175.44
स मामुवाच पर्याप्तस्त्वमेषां भरतर्षभ ।
तानुद्दिश्याथ मर्माणि प्रतिघातं तदाचर ॥ ३.१७५.४४ ॥
അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരെ നേരിടാൻ നീ തന്നെ മതി. ഇവരെ ലക്ഷ്യമാക്കി മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രതിഘാതം ചെയ്യുക.'
3.175.45
एतच्छ्रुत्वा तु राजेनद्रसंप्रहृष्टस्तमूचिवान् ।
निवर्तय रथं शीघ्रं पश्य चैतान्निपातितान् ॥ ३.१७५.४५ ॥
ഇതു കേട്ട് രാജാധിരാജനായ ഞാൻ അതീവ സന്തുഷ്ടനായി അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: 'രഥം വേഗം തിരിക്കൂ, വീണുകിടക്കുന്ന ഇവരെ കാണൂ.'
3.175.46
एवमुक्तो रथं तत्र मातलिः पर्यवर्तयत् ॥ ३.१७५.४६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മാതലി അവിടെ രഥം തിരിച്ചു.
3.175.47
ततो मत्वा रणे भग्नं दानवाः प्रतिहर्षिताः ।
विचुक्रुशुर्महाराज स्वरेण महता मुहुः ॥ ३.१७५.४७ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ (അർജുനൻ) തോറ്റുവെന്ന് കരുതി ദാനവന്മാർ അതീവ ഹർഷിതരായി, മഹാരാജാവേ, പലവട്ടം വലിയ സ്വരത്തിൽ അലറി.
3.175.48
अभग्नः कैश्चिदप्येष पाण्डवो रणमूर्धनि ।
अस्माभिः समरे भग्न इत्येवं संघशस्तदा ॥ ३.१७५.४८ ॥
'ഈ പാണ്ഡവൻ യുദ്ധമുഖത്ത് ആരാലും തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, എന്നിട്ടും ഞങ്ങൾ ഇവനെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു' എന്ന് അപ്പോൾ അവർ കൂട്ടം കൂട്ടമായി പറഞ്ഞു.
3.175.49
ततोहं देवदेवाय रुद्रायाव्यक्तमूर्तये ।
प्रयतः प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य महात्मने।
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ॥ ३.१७५.४९ ॥
അനന്തരം ഞാൻ ദേവദേവനും അവ്യക്തരൂപനുമായ രുദ്രന് സംയമത്തോടെ കുമ്പിട്ട് നമസ്കരിച്ചു; ആ മഹാത്മാവിന് വന്ദിച്ചശേഷം, 'രൗദ്രം' എന്ന് പ്രസിദ്ധമായതും സർവശത്രുനാശകവുമായതിനെ (ധ്യാനിച്ചു).
3.175.50
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ।
महत्पाशुपतं दिव्यं सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.१७५.५० ॥
'രൗദ്രം' എന്ന് പ്രസിദ്ധവും സർവശത്രുനാശകവുമായത്, സർവലോകങ്ങളും നമസ്കരിക്കുന്ന മഹത്തായ ദിവ്യ പാശുപതാസ്ത്രമാണ്.
3.175.51
ततोऽपश्यं त्रिशिरसं पुरुषं नवलोचनम् ।
त्रिमुखं षङ्भुजं दीप्तमर्कज्वलनमूर्धजम्।
लेलिहानैर्महानागैः कृतचिह्नममित्रहन् ॥ ३.१७५.५१ ॥
അനന്തരം ഞാൻ മൂന്ന് തലകളും ഒമ്പത് കണ്ണുകളും മൂന്ന് മുഖങ്ങളും ആറു കൈകളുമുള്ള, സൂര്യാഗ്നിപോലെ മുടിയുള്ള, ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു; നാവുനീട്ടുന്ന മഹാസർപ്പങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടവൻ — ശത്രുഘ്നാ!
3.175.52
विभीस्ततस्तदस्त्रं तु घोरं रौद्रं सनातनम् ।
दृष्ट्वा गाण्डीवसंयोगमानीय भरतर्षभ ॥ ३.१७५.५२ ॥
അപ്പോൾ ആ ഘോരവും രൗദ്രവും സനാതനവുമായ അസ്ത്രം കണ്ട് ഞാൻ ഭയപ്പെട്ടു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഗാണ്ഡീവധനുസ്സിൽ ചേർത്ത് ഞാൻ അതിനെ എടുത്തു.
3.175.53
नमस्कृत्वा त्रिनेत्राय शर्वायामिततेजसे ।
मुक्तवान्दानवेन्द्राणां पराभावाय भारत ॥ ३.१७५.५३ ॥
ത്രിനേത്രനും ശർവനും അമിതതേജസ്വിയുമായവന് നമസ്കരിച്ച് ദാനവേന്ദ്രന്മാരുടെ പരാജയത്തിനായി ഞാൻ അതിനെ വിട്ടു — ഭാരതാ!
3.175.54
मुक्तमात्रे ततस्तस्मिन्रूपाण्यासन्सहस्रशः ।
मृगाणामथ सिंहानां व्याग्राणां च विशांपते ॥ ३.१७५.५४ ॥
അത് വിട്ടയച്ചയുടനെ ആയിരക്കണക്കിന് രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടായി — മാൻ, സിംഹം, കടുവ എന്നിവയുടെ രൂപങ്ങൾ, പ്രജാപതേ!
3.175.55
ऋक्षाणां महिषाणां च पन्नगानां तथा गवाम् ।
शरभाणां गजानां च वानराणां च सङ्घशः।
ऋषभाणां वराहाणां मार्जाराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५५ ॥
കരടികൾ, എരുമകൾ, പാമ്പുകൾ, പശുക്കൾ, ശരഭങ്ങൾ, ആനകൾ, കുരങ്ങുകൾ, കാളകൾ, പന്നികൾ, പൂച്ചകൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളും (പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു).
3.175.56
सालावृकाणां प्रेतानां भुरुण्डानां च सर्वशः ।
गृध्राणां गरुडानां च चमराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५६ ॥
കുറുക്കന്മാർ, പ്രേതങ്ങൾ, ഭുരുണ്ഡങ്ങൾ, കഴുകന്മാർ, ഗരുഡന്മാർ, ചമരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളെല്ലാം (പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു).
3.175.57
देवानां च ऋषीणां रच गन्धर्वाणां च सर्वशः ।
पिशाचानां सयक्षाणां तथैव च सुरद्विषाम् ॥ ३.१७५.५७ ॥
ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ എന്നിവരുടെ കൂട്ടങ്ങളും പൂർണമായി, പിശാചുക്കളും യക്ഷന്മാരും ചേർന്ന്, ദേവദ്രോഹികളായ അസുരന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും (പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു).
3.175.58
गुह्यकानां च संग्रामे नैर्ऋतानां तथैव च ।
झषाणां गजवक्राणामुलूकानां तथैव च ॥ ३.१७५.५८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഗുഹ്യകന്മാരുടെയും നൈർറൃതന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങളും, അതുപോലെ മീനുകൾ, ഗജമുഖന്മാർ, മൂങ്ങകൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളും (പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു).
3.175.59
मीनवाजिसरूपाणां नानाशस्त्रासिपाणिनाम् ।
तथैव यातुधानानां गदामुद्गरधारिणाम् ॥ ३.१७५.५९ ॥
മീനിന്റെയും കുതിരയുടെയും രൂപമുള്ളവർ, കൈകളിൽ പല ആയുധങ്ങളും വാളുകളും ഏന്തിയവർ, അതുപോലെ ഗദയും മുദ്ഗരവും ധരിച്ച യാതുധാനന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും (പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു).
3.175.60
एतैस्चान्यैश्च बहुभिर्नानारूपधरैस्तदा ।
सर्वमासीज्जगद्व्याप्तं तस्मिन्नस्त्रे विसर्जिते ॥ ३.१७५.६० ॥
ആ അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇവയാലും മറ്റു പല വിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചവയാലും അന്ന് ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
3.175.61
त्रिशिरोभिश्चतुर्दंष्ट्रैश्चतुरास्यैश्चतुर्भुजैः ।
अनेकरूपसंयुक्तैर्मांसमेदोवसास्तिभिः ॥ ३.१७५.६१ ॥
മൂന്നു തലകളും നാലു കോരപ്പല്ലുകളും നാലു മുഖങ്ങളും നാലു കൈകളും ഉള്ളവരായി, അനേക രൂപങ്ങളോടു കൂടിയവരായി, മാംസം, മേദസ്സ്, വസ, അസ്ഥികളോടെ (ദാനവർ).
3.175.62
अभीक्ष्णं वध्यमानास्ते दानवा ये समागताः ।
अर्कज्वलनतेजोभिर्वज्राशनिसमप्रभैः ॥ ३.१७५.६२ ॥
അവിടെ സമ്മേളിച്ച ആ ദാനവർ, സൂര്യാഗ്നികളുടെ തേജസ്സും വജ്രത്തിന്റെയും മിന്നലിന്റെയും പ്രഭയുമുള്ള (അമ്പുകളാൽ) തുടർച്ചയായി വധിക്കപ്പെട്ടു.
3.175.63
अद्रिसारमयैश्चान्यैर्बाणैरपि निबर्हणैः ।
न्यहनं दानवान्सर्वान्मुहूर्तेनैव भारत ॥ ३.१७५.६३ ॥
പർവതസാരം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ മറ്റു സംഹാരബാണങ്ങളാലും, ഭാരതാ, ഞാൻ എല്ലാ ദാനവരെയും ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ വീഴ്ത്തി.
3.175.64
गाण्डीवास्त्रप्रणुन्नांस्तान्गतासून्नभसश्च्युतान् ।
दृष्ट्वाऽहं प्राणमं भूयस्त्रिपुरघ्नाय वेधसे ॥ ३.१७५.६४ ॥
ഗാണ്ഡീവാസ്ത്രത്താൽ പ്രേരിതരായി, ജീവനറ്റവരായി ആകാശത്തുനിന്ന് വീണ അവരെ കണ്ട്, ഞാൻ ത്രിപുരസംഹാരകനും സൃഷ്ടികർത്താവുമായവന് വീണ്ടും പ്രണമിച്ചു.
3.175.65
तथा रौद्रास्त्रनिष्पिष्टान्दिव्याभरणभूषितान् ।
निशाम्य परमं हर्षमगमद्देवसारथिः ॥ ३.१७५.६५ ॥
ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരാസ്ത്രത്താൽ തകർക്കപ്പെട്ട്, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവരെ കണ്ട്, ദേവസാരഥി പരമമായ ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു.
3.175.66
तदसह्यं कृतं कर्म देवैरपि दुरासदम् ।
दृष्ट्वा मां पूजयामास मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१७५.६६ ॥
ദേവന്മാർക്കുപോലും ദുഷ്കരമായ, സഹിക്കാനാവാത്ത ആ കർമ്മം ഞാൻ ചെയ്തു. അതു കണ്ട് ഇന്ദ്രസാരഥി മാതലി എന്നെ ആദരിച്ചു.
3.175.67
उचाच वचनं चेदंप्रीयमाणः कृताञ्जलिः ।
हतांस्तान्दानवान्दृष्ट्वा मया सङ्ख्ये सहस्रशः ॥ ३.१७५.६७ ॥
സന്തോഷത്തോടെ കൈകൂപ്പി അവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു — യുദ്ധത്തിൽ എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് ദാനവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടിട്ട്.
3.175.68
सुरासुरैरसह्यं हि कर्म यत्साधितं त्वया ।
न ह्येतत्संयुगे कर्तुमपि शक्तः सुरेश्वरः।
ध्रुवं धनञ्जय प्रीतस्त्वयि शक्रः पुरार्दन ॥ ३.१७५.६८ ॥
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും സഹിക്കാനാവാത്ത കർമ്മം നീ സാധിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ സുരേശ്വരനും ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ധനഞ്ജയാ, തീർച്ചയായും ശക്രൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്, പുരാർദനാ.
3.175.69
सुरासुरैरवध्यं हि पुरमेतत्खगं महत् ।
त्वया विमथितं वीर स्ववीर्यतपसो बलात् ॥ ३.१७५.६९ ॥
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും വധിക്കാനാവാത്ത ഈ വലിയ ആകാശനഗരത്തെ, വീരാ, നിന്റെ സ്വന്തം വീര്യത്തിന്റെയും തപസ്സിന്റെയും ബലത്താൽ നീ തകർത്തു.
3.175.70
विद्वस्ते खपुरे तस्मिन्दानवेषु हतेषु च ।
विनदन्त्यः स्त्रियः सर्वा निष्पेतुर्नगराद्बहिः ॥ ३.१७५.७० ॥
നിന്റെ ആകാശനഗരത്തിൽ ആ ദാനവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ എല്ലാ സ്ത്രീകളും നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് നഗരത്തിനു പുറത്തേക്ക് ഓടിയിറങ്ങി.
3.175.71
प्रकीर्णकेश्यो व्यथिताः कुरर्य इव दुःखिताः ।
पेतुः पुत्रान्पितृन्भ्रातॄञ्शोचमाना महीतले ॥ ३.१७५.७१ ॥
അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞ മുടിയോടെ, വ്യഥിതരായി, കുരരി പക്ഷികളെപ്പോലെ ദുഃഖിച്ച്, പുത്രന്മാരെയും പിതാക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും ഓർത്ത് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് അവർ ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.175.72
रुदत्यो दीनकण्ठ्यस्तु निनदन्त्यो हतेश्वराः ।
उरांसि पाणिभिर्घ्नन्त्यो विस्रस्तस्रग्विभूषणाः ॥ ३.१७५.७२ ॥
കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, ദീനമായ ശബ്ദത്തോടെ, ഭർത്താക്കന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട്, കൈകൾകൊണ്ട് മാറത്തടിച്ചുകൊണ്ട്, മാലകളും ആഭരണങ്ങളും അയഞ്ഞുവീണവരായി.
3.175.73
तच्छोकयुक्तमश्रीकं दुःखदैन्यसमाहतम् ।
न बभौ दानवपुरं हतत्विट्कं हतेश्वरम् ॥ ३.१७५.७३ ॥
ദുഃഖം നിറഞ്ഞ, ശോഭയറ്റ, ദുഃഖവും ദൈന്യവും ബാധിച്ച ആ ദാനവനഗരം പ്രകാശിച്ചില്ല; അതിന്റെ തേജസ്സ് നശിച്ചിരുന്നു, അതിന്റെ നാഥൻ വധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
3.175.74
गन्धर्वनगराकारं हृतनागमिव ह्रदम् ।
शुष्कवृक्षमिवारण्यमदृश्यमभवत्पुरम् ॥ ३.१७५.७४ ॥
ആ നഗരം ഗന്ധർവനഗരം പോലെയായി; നാഗങ്ങൾ നീങ്ങിയ തടാകം പോലെയും, ഉണങ്ങിയ മരങ്ങളുള്ള വനം പോലെയും അത് അദൃശ്യമായി.
3.175.75
मां तु संहृष्टमनसं क्षिप्रं मातलिरानयत् ।
देवराजस्य भवनं कृतकर्माणमाहवात् ॥ ३.१७५.७५ ॥
എന്നാൽ സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെയിരുന്ന എന്നെ മാതലി വേഗം യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ദേവരാജന്റെ മന്ദിരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; ഞാൻ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു.
3.175.76
हिरण्यपुरमुत्सृज्य निहत्य च महासुरान् ।
निवातकवचांश्चैव ततोऽहंशक्रमागमम् ॥ ३.१७५.७६ ॥
ഹിരണ്യപുരം വിട്ട്, മഹാസുരന്മാരെയും നിവാതകവചന്മാരെയും വധിച്ച ശേഷം ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
3.175.77
मम कर्म च देवेन्द्रं मातलिर्विस्तरेण तत् ।
सर्वं विश्रावयामास यथाभूतं महाद्युते ॥ ३.१७५.७७ ॥
എന്റെ കർമ്മം മാതലി ദേവേന്ദ്രനോട് വിസ്തരിച്ച്, നടന്നതുപോലെതന്നെ മുഴുവൻ അറിയിച്ചു. ഹേ മഹാതേജസ്വിയേ!
3.175.78
हिरण्यपुरघातं च मायानां च निवारणम् ।
निवातकवचानां च वधं सङ्ख्ये महौजसाम्।
कालकेयवधं चैव अद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१७५.७८ ॥
ഹിരണ്യപുരത്തിന്റെ നാശവും മായകളെ തടഞ്ഞതും, യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലരായ നിവാതകവചന്മാരുടെ വധവും, കാലകേയരുടെ വധവും — അവ അത്ഭുതവും രോമാഞ്ചജനകവുമായിരുന്നു.
3.175.79
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सहस्राक्षः पुरंदरः ।
मरुद्भिः सहितः श्रीमान्साधुसाध्वित्यथाब्रवीत्।
परिष्वज्य च मां प्रेम्णा मूर्ध्नि चाघ्राय सस्मितम् ॥ ३.१७५.७९ ॥
അതു കേട്ട് ഭഗവാൻ സഹസ്രാക്ഷൻ പുരന്ദരൻ സന്തുഷ്ടനായി, മരുത്തുക്കളോടൊപ്പമുള്ള ശ്രീമാൻ 'സാധു, സാധു!' എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ സ്നേഹത്തോടെ എന്നെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, തലയിൽ മണത്ത്, പുഞ്ചിരിയോടെ.
3.175.80
ततो मां देवराजो वै समाश्वास्य पुनः पुनः ।
अब्रवीद्विबुधैः सार्धमिदं समधुरं वचः ॥ ३.१७५.८० ॥
പിന്നെ ദേവരാജൻ എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഈ മധുരവാക്യം പറഞ്ഞു.
3.175.81
अतिदेवासुरं कर्म कृतमेव त्वया रणे ।
गुर्वर्थश्च कृतः पार्थ महाशत्रून्घ्नता मम ॥ ३.१७५.८१ ॥
പാർത്ഥാ! യുദ്ധത്തിൽ നീ ദേവാസുരന്മാരെയും കവിഞ്ഞ കർമ്മം ചെയ്തു; എന്റെ മഹാശത്രുക്കളെ വധിച്ച് ഗുരുവിന്റെ കാര്യവും നിറവേറ്റി.
3.175.82
एवमेव सदा भाव्यं स्थिरेणाजौ धनंजय ।
असंमूढेन चास्त्राणां कर्तव्यं प्रतिपादनम् ॥ ३.१७५.८२ ॥
ധനഞ്ജയാ! യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ഇതുപോലെ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കണം; അസ്ത്രങ്ങൾ മോഹമില്ലാതെ പ്രയോഗിക്കണം.
3.175.83
अविषह्यो रणे हि त्वं देवदानवराक्षसैः ।
सयक्षासुरगन्धर्वैः सपक्षिगणपन्नगैः ॥ ३.१७५.८३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നീ ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും അജയ്യനാണ്; യക്ഷന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പക്ഷിസംഘങ്ങൾ, നാഗങ്ങൾ എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്നാലും.
3.175.84
वसुधां चापि कौन्तेय त्वद्बाहुबलनिर्जिताम् ।
पालयिष्यति धर्मात्मा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.१७५.८४ ॥
കൗന്തേയാ! നിന്റെ ബാഹുബലത്താൽ ജയിച്ച ഈ ഭൂമിയെ ധർമ്മാത്മാവായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ പാലിക്കും.