మహాభారతం · అధ్యాయం 3.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.175.1
निवर्तमानेन मया महद्दृष्टं ततोऽपरम् ।
पुरं कामगमं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम् ॥ ३.१७५.१ ॥
తిరిగి వస్తుండగా నేను మరొక మహా నగరాన్ని చూశాను; అది కోరిన చోటికి వెళ్ళగలది, దివ్యమైనది, అగ్ని మరియు సూర్యునితో సమానమైన కాంతి కలిగినది.
3.175.2
रत्नद्रुममयैश्चित्रैर्भास्वरैश्च पतत्रिभिः ।
पौलोमैः कालकेयैश्च रनित्यहृष्टैरधिष्ठिरतम् ॥ ३.१७५.२ ॥
అది రత్న వృక్షాలతో, అద్భుత ప్రకాశవంతమైన పక్షులతో నిండి ఉండేది; పౌలోములు, కాలకేయులు ఆనందంగా నిత్యం కోలాహలం చేస్తూ అక్కడ నివసించేవారు.
3.175.3
गोपुराट्टालकोपेतं चतुर्द्वारं दुरासदम् ।
सर्वरत्नमयं दिव्यमद्भुतोपमदर्शनम् ॥ ३.१७५.३ ॥
అది గోపురాలు, అట్టాలికలతో కూడి, నాలుగు ద్వారాలు కలిగి, చేరడానికి కష్టమైనదిగా, పూర్తిగా రత్నమయమై, దివ్యమై, అద్భుతమైన రూపం కలిగి ఉండేది.
3.175.4
द्रुमैः पुष्पलोपेतैः सर्वरत्नमयैर्वृतम् ।
तथा पतत्रिभिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोहरैः ॥ ३.१७५.४ ॥
అది పుష్పాలతో అలంకరించబడిన, పూర్తిగా రత్న వృక్షాలతో చుట్టుముట్టబడి, అలాగే దివ్యమైన, అత్యంత మనోహరమైన పక్షులతో కూడి ఉండేది.
3.175.5
असुरैर्नित्यमुदितैः शूलर्ष्टिमुसलायुधैः ।
चापमुद्गरहस्तैश्च स्रग्विभिः सर्वतो वृतम् ॥ ३.१७५.५ ॥
అది ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉండే అసురులతో చుట్టుముట్టబడి ఉండేది; వారు శూలాలు, ఋష్టులు, ముసలాలు ధరించి, చేతుల్లో విల్లు, గదలు పట్టి, మాలలు ధరించి ఉన్నారు.
3.175.6
तदहं प्रेक्ष्यदैत्यानां पुरमद्भुतदर्शनम् ।
अपृच्छं मातलिं राजन्किमिदं दृश्यतेति वै ॥ ३.१७५.६ ॥
రాజా! దైత్యుల ఆ అద్భుత నగరాన్ని చూసి నేను మాతలిని అడిగాను: "ఇది ఏమిటి కనిపిస్తోంది?"
3.175.7
पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी ।
दिव्यंवर्षसहस्रं ते चेरतुः परमं तपः ॥ ३.१७५.७ ॥
పులోమా అనే దైత్య కన్యయు, మహాసురి అయిన కాలకయు వేయి దివ్య సంవత్సరాలు పరమ తపస్సు చేశారు.
3.175.8
तपसोन्ते ततस्ताभ्यां स्वयंभूरददाद्वरम् ।
अगृह्णीतां वरं ते तु सुतानामल्पदुःखताम् ॥ ३.१७५.८ ॥
తపస్సు ముగిసిన తర్వాత స్వయంభువు వారికి వరం ఇచ్చాడు; వారు తమ పుత్రులకు స్వల్ప దుఃఖం అనే వరాన్ని పొందారు.
3.175.9
अवध्यतां च राजेन्द्र सुरराक्षसपन्नगैः ।
पुरं सुरमणीयं च स्वचरं सुकृतप्रभम् ॥ ३.१७५.९ ॥
ఓ రాజేంద్రా, దేవతలు, రాక్షసులు, నాగుల చేత అవధ్యత్వం, దేవతలకూ ప్రియమైన, స్వేచ్ఛగా సంచరించే, సత్కర్మ కాంతి గల నగరం (వరంగా కోరారు).
3.175.10
सर्वरत्नैः समुदितं दुर्धर्षममरैरपि ।
महर्षियक्षगन्धर्वपन्नगासुरराक्षसैः ॥ ३.१७५.१० ॥
సర్వరత్నాలతో నిండిన, దేవతలకూ దుర్జయమైన, మహర్షులు, యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, అసురులు, రాక్షసులకూ దుర్ధర్షమైన (నగరం).
3.175.11
सर्वकामगुणोपेतं वीतशोकमनामयम् ।
ब्र्हमणो भवनाच्छ्रेष्ठं कालकेयकृतं विभो ॥ ३.१७५.११ ॥
సర్వ కామ్యగుణాలతో కూడిన, శోకరహితమైన, రోగరహితమైన; ఓ విభూ, బ్రహ్మ భవనం కంటే శ్రేష్ఠమైన, కాలకేయులు నిర్మించిన (నగరం).
3.175.12
तदेतत्खपुरं दिव्यं चरत्यमरवर्जितम् ।
पौलोमाध्युषितं वीर कालकेयैश्च दानवैः ॥ ३.१७५.१२ ॥
ఓ వీరా, అదే ఆ దివ్య ఖపురం; దేవతలు విడిచిపెట్టినది, పౌలోములు, కాలకేయులు, దానవులు నివసించేది.
3.175.13
हिरण्यपुरमित्येवं ख्यायते नगरं महत् ।
रक्षितंकालकेयैश्च पौलोमैश्च महासुरैः ॥ ३.१७५.१३ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహా నగరాన్ని హిరణ్యపురం అని పిలుస్తారు; కాలకేయులు, పౌలోములు, మహాసురులు దీనిని రక్షిస్తారు.
3.175.14
त एतेमुदिता राजन्नवध्याः सर्वदैवतैः ।
निवसन्त्यत्रराजेन्द्र गतोद्वेगा निरुत्सुकाः ॥ ३.१७५.१४ ॥
ఓ రాజా, వీరు సంతోషంగా ఉన్నారు; సర్వ దేవతలచే వధించబడని వారు. ఓ రాజేంద్రా, వీరు ఇక్కడ ఆందోళన, ఆత్రుత లేకుండా నివసిస్తారు.
3.175.15
सुरासुरैरवध्यानां दानवानां धनञ्जय ।
मानुषान्मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा ॥ ३.१७५.१५ ॥
ధనంజయా, దేవాసురులచే వధించబడని ఈ దానవులకు మరణం మనిషి వల్లనే వస్తుంది; పూర్వం బ్రహ్మ దీనిని నిర్ణయించాడు.
3.175.16
एतानपि रणे पार्त कालकेयान्दुरासदान् ।
वज्रास्त्रेण नयस्वाशु विनाशं सुमहाबलान् ॥ ३.१७५.१६ ॥
పార్థా, యుద్ధంలో ఈ దుర్జేయులైన కాలకేయులను వజ్రాస్త్రంతో వెంటనే నాశనం చేయి; వారు అత్యంత బలవంతులు.
3.175.17
सुरासुरैरवध्यं तदहं ज्ञात्वा विशांपते ।
अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा ॥ ३.१७५.१७ ॥
ప్రజాపతీ, దేవాసురులచే వధించబడని ఆ నగరాన్ని తెలుసుకుని, సంతోషంతో నేను మాతలితో అన్నాను: 'ఈ నగరం వైపు నేరుగా వెళ్లు.'
3.175.18
त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम् ।
न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः ॥ ३.१७५.१८ ॥
ఇంద్రుని శత్రువులను నేను అస్త్రాలతో వినాశనం చేసే వరకు, ఈ పాపులైన దేవద్రోహులు ఏ విధంగానూ నా చేత వధించబడకుండా ఉండరు.
3.175.19
उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात् ।
रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः ॥ ३.१७५.१९ ॥
అప్పుడు మాతలి నన్ను త్వరగా హిరణ్యపురం సమీపం నుండి, హరి అశ్వాలు కట్టిన ఆ దివ్య రథంపై తీసుకువెళ్ళాడు.
3.175.20
ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः ।
समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः ॥ ३.१७५.२० ॥
వారు నన్ను చూసి, విచిత్ర ఆభరణాలు వస్త్రాలు ధరించిన దైత్యులు, కవచం తొడిగి మహా వేగంతో రథాలపై ఎక్కి లేచారు.
3.175.21
ततो नालीकनाराचैर्भल्लैः शक्त्यृष्टितोमरैः ।
प्रत्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः ॥ ३.१७५.२१ ॥
అప్పుడు కోపంతో, తీవ్ర పరాక్రమంతో ఉన్న దానవేంద్రులు నాలీక, నారాచ బాణాలు, భల్లాలు, శక్తులు, ఋష్టులు, తోమరాలతో నన్ను ప్రతిఘటించారు.
3.175.22
तदहं शस्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम् ।
शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः ॥ ३.१७५.२२ ॥
అప్పుడు నేను విద్యాబలాన్ని ఆశ్రయించి, ఓ రాజా, ఆ మహా శస్త్రవర్షాన్ని మరొక మహా శస్త్రవర్షంతో అడ్డుకొన్నాను.
3.175.23
व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे ।
तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः ॥ ३.१७५.२३ ॥
యుద్ధంలో రథమార్గాల్లో సంచరిస్తూ నేను వారందరినీ మోహింపజేశాను; అప్పుడు ఆ దానవులు పరస్పరం మోహంలో పడి ఒకరినొకరు కూల్చుకున్నారు.
3.175.24
तेषामेवं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम् ।
शिरांसि विशिखैर्दीप्तैरच्छिन्दं शतसङ्घशः ॥ ३.१७५.२४ ॥
ఇలా మోహితులై ఒకరిపై ఒకరు దూకుతున్న వారి తలలను ప్రకాశించే బాణాలతో వందలు వందలుగా, గుంపులు గుంపులుగా నేను ఖండించాను.
3.175.25
ते वध्यमाना दैतेयाः पुरमास्थाय तत्पुनः ।
खमुत्पेतुः सनगरा मायामास्थाय दानवीम् ॥ ३.१७५.२५ ॥
వధించబడుతున్న ఆ దైత్యులు మళ్లీ ఆ పురాన్ని ఆశ్రయించి, దానవ మాయను ఆశ్రయించి, నగరంతో సహా ఆకాశానికి ఎగిరిపోయారు.
3.175.26
ततोऽहं शरवर्षेण महता कुरुनन्दन ।
मार्गमावृत्य दैत्यानां गतिं चैषामवारयम् ॥ ३.१७५.२६ ॥
అప్పుడు నేను, కురునందనా, మహా బాణవర్షంతో మార్గాన్ని అడ్డగించి ఆ దైత్యుల గమనాన్ని నిరోధించాను.
3.175.27
तत्पुरं खचरं दिव्यं कामगं दिव्यवर्चसम् ।
दैतेयैर्वरदानेन धार्यते स्म यथासुखम् ॥ ३.१७५.२७ ॥
ఆ దివ్య తేజస్సు గల, ఆకాశంలో సంచరించే, ఇష్టానుసారం కదిలే దివ్య పురాన్ని దైత్యులు వరదానబలంతో సుఖంగా ధరించారు.
3.175.28
अन्तर्भूमौ निपतति पुनरूर्ध्वं प्रतिष्ठते ।
पुनस्तिर्यक् प्रयात्याशु पुनरप्सु निमज्जति ॥ ३.१७५.२८ ॥
అది భూమిలోపలికి పడిపోతుంది, మళ్లీ పైకి లేచి నిలబడుతుంది; మళ్లీ వేగంగా పక్కకు సాగుతుంది, మళ్లీ నీటిలో మునుగుతుంది.
3.175.29
अमरावतिसंकाशं तत्पुरं कामगं महत् ।
अहमस्त्रैर्बहुविधैः प्रत्यगृह्णां परंतप ॥ ३.१७५.२९ ॥
అమరావతిని పోలిన ఆ మహా, ఇష్టానుసారం కదిలే పురాన్ని, పరంతపా, నేను అనేక విధాల అస్త్రాలతో పట్టి నిలిపాను.
3.175.30
ततोऽहं शरजालेन दिव्यास्त्रनुदितेन च ।
व्यगृह्णां सह दैतेयैस्तत्पुरं पुरुषर्षभ ॥ ३.१७५.३० ॥
అప్పుడు నేను దివ్య అస్త్రాలతో ప్రయోగించిన బాణజాలంతో ఆ దైత్యులతో సహా ఆ పురాన్ని పట్టుకున్నాను, పురుషర్షభా.
3.175.31
विक्षत चायसैर्बाणैर्मत्प्रयुक्तैरजिह्मगैः ।
महीमभ्यपतद्राजन्प्रभग्नं पुरमासुरम् ॥ ३.१७५.३१ ॥
నా చేత ప్రయోగించబడిన సరళ గమనంగల ఇనుప బాణాలతో గాయపడి, ఓ రాజా, విరిగిపోయిన అసురుల నగరం భూమిపై కూలిపోయింది.
3.175.32
ते वध्यमाना मद्बाणैर्वज्रवेगैरयस्मयैः ।
पर्यभ्रमन्त वै राजन्नसुराः कालचोदिताः ॥ ३.१७५.३२ ॥
వజ్రవేగంగల నా ఇనుప బాణాలతో కొట్టబడిన ఆ అసురులు, ఓ రాజా, కాలప్రేరితులై అటు ఇటు తిరిగారు.
3.175.33
ततो मातलिरारुह्यपुरस्तान्निपतन्निव ।
महीमवातरत्क्षिप्रं रथेनादित्यवर्चसा ॥ ३.१७५.३३ ॥
అప్పుడు మాతలి, ముందుకు పడుతున్నట్లుగా, సూర్యుని వంటి కాంతిగల రథాన్ని ఎక్కి వేగంగా భూమిపైకి దిగాడు.
3.175.34
ततो रथसहस्राणि षष्टिस्तेषाममर्षिणाम् ।
युयुत्सूनां मया सार्धं पर्यवर्तन्त भारत।
तान्यहं निशितैर्बाणैर्व्यधमं गार्ध्रराजितैः ॥ ३.१७५.३४ ॥
అప్పుడు కోపంగా, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వారి అరవై వేల రథాలు, ఓ భరతా, నాతో పోరాడేందుకు తిరిగాయి. వాటిని నేను రాబందు రెక్కలతో అలంకరించిన వాడి బాణాలతో కూల్చాను.
3.175.35
ते युद्धे संन्यवर्तन्त समुद्रस्य यथोर्मयः ।
नेमे शक्या मानुषेण युद्धेनेति प्रचिन्त्य तत् ॥ ३.१७५.३५ ॥
వారు యుద్ధంలో సముద్రపు అలల వలె వెనుదిరిగారు. 'వీరిని మానవుడు యుద్ధంలో జయించడం సాధ్యం కాదు' అని భావించి.
3.175.36
ततोऽहमानुपूर्व्येण दिव्यान्यस्त्राण्ययोजयम् ॥ ३.१७५.३६ ॥
అప్పుడు నేను క్రమంగా దివ్య అస్త్రాలను ప్రయోగించాను.
3.175.37
ततस्तानि सहस्राणइ रथिनां चित्रयोधिनाम् ।
अस्त्राणि मम दिव्यानि प्रत्यघ्नञ्छनकैरिव ॥ ३.१७५.३७ ॥
అప్పుడు ఆ వేలాది విచిత్ర యోధ రథికుల అస్త్రాలను నా దివ్యాస్త్రాలు మెల్లమెల్లగా ఎదిరించి నిలిపాయి.
3.175.38
रथमार्गान्विचित्रांस्ते विचरन्तो महाबलाः ।
प्रत्यदृश्यन्त संग्रामे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.१७५.३८ ॥
రథమార్గాలలో తిరుగుతున్న ఆ మహాబలులు యుద్ధంలో వందలు, వేలుగా కనిపించారు.
3.175.39
विचित्रमुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः ।
विचित्राभरणाश्चैव मम प्रीतिकराऽभवन् ॥ ३.१७५.३९ ॥
విచిత్ర కిరీటాలు, తలపాగాలు, విచిత్ర కవచాలు, ధ్వజాలు, విచిత్ర ఆభరణాలు ధరించిన వారు నాకు ఆనందం కలిగించారు.
3.175.40
अहं तुशरवर्षैस्तानस्त्रप्रचुदितै रणे ।
नाशक्रुवं पीडयितुं ते तु मां प्रत्यपीडयन् ॥ ३.१७५.४० ॥
యుద్ధంలో అస్త్రప్రేరిత బాణవర్షాలతో నేను వారిని పీడించలేకపోయాను; వారు నన్నే తిరిగి పీడించారు.
3.175.41
तैः पीड्यमानो बहुभिः कृतास्त्रैः कुशलैर्युधि ।
व्यथितोस्मि महायुद्धे भयं चागान्महन्मम ॥ ३.१७५.४१ ॥
అస్త్రవిద్యలో నిపుణులైన ఆ అనేక మంది చతురుల చేత పీడితుడనై, ఆ మహాయుద్ధంలో నేను వ్యథ చెందాను; నాకు గొప్ప భయం కలిగింది.
3.175.42
ततोहं परमायत्तो मातलिं परिपृष्टवान् ॥ ३.१७५.४२ ॥
అప్పుడు నేను మిక్కిలి కలతచెంది మాతలిని అడిగాను.
3.175.43
किमेते मम बाणौघैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
न वध्यन्ते महाघोरैस्तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ३.१७५.४३ ॥
నా దివ్యాస్త్రాలతో మంత్రించిన బాణాల వరదలతో వీరు ఎందుకు చంపబడటం లేదు? అడిగే నాకు ఆ తత్త్వాన్ని చెప్పు.
3.175.44
स मामुवाच पर्याप्तस्त्वमेषां भरतर्षभ ।
तानुद्दिश्याथ मर्माणि प्रतिघातं तदाचर ॥ ३.१७५.४४ ॥
ఆయన నాతో అన్నాడు: 'భరతశ్రేష్ఠా, వీరిని ఎదుర్కోవడానికి నీవే సమర్థుడవు. వీరిని లక్ష్యంగా చేసుకొని వారి మర్మస్థానాలపై ప్రతిఘాతం చేయి.'
3.175.45
एतच्छ्रुत्वा तु राजेनद्रसंप्रहृष्टस्तमूचिवान् ।
निवर्तय रथं शीघ्रं पश्य चैतान्निपातितान् ॥ ३.१७५.४५ ॥
ఇది విని రాజాధిరాజు అయిన నేను ఎంతో సంతోషించి ఆయనతో అన్నాను: 'రథాన్ని త్వరగా తిప్పు, నేలకూలిన వీరిని చూడు.'
3.175.46
एवमुक्तो रथं तत्र मातलिः पर्यवर्तयत् ॥ ३.१७५.४६ ॥
ఇలా చెప్పగా మాతలి అక్కడ రథాన్ని తిప్పాడు.
3.175.47
ततो मत्वा रणे भग्नं दानवाः प्रतिहर्षिताः ।
विचुक्रुशुर्महाराज स्वरेण महता मुहुः ॥ ३.१७५.४७ ॥
అప్పుడు రణంలో (అర్జునుడు) ఓడిపోయాడని భావించి దానవులు ఎంతో ఆనందించి, మహారాజా, పలుమార్లు గొప్ప స్వరంతో గర్జించారు.
3.175.48
अभग्नः कैश्चिदप्येष पाण्डवो रणमूर्धनि ।
अस्माभिः समरे भग्न इत्येवं संघशस्तदा ॥ ३.१७५.४८ ॥
'ఈ పాండవుడు యుద్ధ ముఖంలో ఎవరివల్లా భగ్నం కాలేదు, అయినా మనం ఇతడిని యుద్ధంలో భగ్నం చేశాము' అని అప్పుడు వారు గుంపులుగా అన్నారు.
3.175.49
ततोहं देवदेवाय रुद्रायाव्यक्तमूर्तये ।
प्रयतः प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य महात्मने।
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ॥ ३.१७५.४९ ॥
అప్పుడు నేను దేవదేవుడు, అవ్యక్త రూపుడు అయిన రుద్రునికి, నిగ్రహంతో వంగి నమస్కరించాను; ఆ మహాత్ముడికి నమస్కరించి, 'రౌద్రం' అని పేరుపొందినదీ, సమస్త శత్రువులను నాశనం చేసేదీ అయినదాన్ని (స్మరించాను).
3.175.50
यत्तद्रौद्रमिति ख्यातं सर्वामित्रविनाशनम् ।
महत्पाशुपतं दिव्यं सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ३.१७५.५० ॥
'రౌద్రం' అని పేరుపొందినది, సమస్త శత్రువులను నాశనం చేసేది, సర్వలోకాలు నమస్కరించే మహా దివ్య పాశుపతాస్త్రం అదే.
3.175.51
ततोऽपश्यं त्रिशिरसं पुरुषं नवलोचनम् ।
त्रिमुखं षङ्भुजं दीप्तमर्कज्वलनमूर्धजम्।
लेलिहानैर्महानागैः कृतचिह्नममित्रहन् ॥ ३.१७५.५१ ॥
అప్పుడు నేను మూడు తలలు, తొమ్మిది కన్నులు, మూడు ముఖాలు, ఆరు చేతులు కలిగిన, సూర్యాగ్ని వంటి జుట్టుతో ప్రకాశిస్తున్న ఒక పురుషుడిని చూశాను; నాలుకలు చాపే మహానాగులతో గుర్తించబడినవాడు — శత్రునాశకా!
3.175.52
विभीस्ततस्तदस्त्रं तु घोरं रौद्रं सनातनम् ।
दृष्ट्वा गाण्डीवसंयोगमानीय भरतर्षभ ॥ ३.१७५.५२ ॥
అప్పుడు ఆ భయంకరమైన, రౌద్రమైన, శాశ్వతమైన అస్త్రాన్ని చూసి నేను భయపడ్డాను; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, గాండీవ ధనుస్సుతో కలిపి దానిని తీసుకువచ్చాను.
3.175.53
नमस्कृत्वा त्रिनेत्राय शर्वायामिततेजसे ।
मुक्तवान्दानवेन्द्राणां पराभावाय भारत ॥ ३.१७५.५३ ॥
త్రినేత్రుడు, శర్వుడు, అమిత తేజస్సు కలవాడు అయిన వానికి నమస్కరించి, దానవేంద్రుల పరాజయం కోసం (దానిని) విడిచాను — ఓ భారతా!
3.175.54
मुक्तमात्रे ततस्तस्मिन्रूपाण्यासन्सहस्रशः ।
मृगाणामथ सिंहानां व्याग्राणां च विशांपते ॥ ३.१७५.५४ ॥
అది విడువగానే వేల రూపాలు ఉద్భవించాయి — జింకలవి, సింహాలవి, పులులవి, ఓ ప్రజాపతీ!
3.175.55
ऋक्षाणां महिषाणां च पन्नगानां तथा गवाम् ।
शरभाणां गजानां च वानराणां च सङ्घशः।
ऋषभाणां वराहाणां मार्जाराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५५ ॥
ఎలుగుబంట్లు, గేదెలు, పాములు, ఆవులు, శరభాలు, ఏనుగులు, కోతులు, ఎద్దులు, పందులు, పిల్లులు - వాటి గుంపులు కూడా (కనిపించాయి).
3.175.56
सालावृकाणां प्रेतानां भुरुण्डानां च सर्वशः ।
गृध्राणां गरुडानां च चमराणां तथैव च ॥ ३.१७५.५६ ॥
నక్కలు, ప్రేతలు, భురుండాలు, రాబందులు, గరుడలు, చమరాలు - వాటి గుంపులు అన్నీ (కనిపించాయి).
3.175.57
देवानां च ऋषीणां रच गन्धर्वाणां च सर्वशः ।
पिशाचानां सयक्षाणां तथैव च सुरद्विषाम् ॥ ३.१७५.५७ ॥
దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వుల గుంపులు కూడా పూర్తిగా, పిశాచులు, యక్షులతో కలిసి, దేవద్వేషులైన అసురుల గుంపులు కూడా (కనిపించాయి).
3.175.58
गुह्यकानां च संग्रामे नैर्ऋतानां तथैव च ।
झषाणां गजवक्राणामुलूकानां तथैव च ॥ ३.१७५.५८ ॥
యుద్ధంలో గుహ్యకుల, నైరృతుల గుంపులు కూడా, అలాగే చేపలు, గజముఖులు, గుడ్లగూబల గుంపులు కూడా (కనిపించాయి).
3.175.59
मीनवाजिसरूपाणां नानाशस्त्रासिपाणिनाम् ।
तथैव यातुधानानां गदामुद्गरधारिणाम् ॥ ३.१७५.५९ ॥
మీన, అశ్వ రూపాలు కలవారు, చేతుల్లో నానా ఆయుధాలు, ఖడ్గాలు ధరించినవారు, అలాగే గదలు, ముద్గరాలు ధరించిన యాతుధానుల గుంపులు (కనిపించాయి).
3.175.60
एतैस्चान्यैश्च बहुभिर्नानारूपधरैस्तदा ।
सर्वमासीज्जगद्व्याप्तं तस्मिन्नस्त्रे विसर्जिते ॥ ३.१७५.६० ॥
ఆ అస్త్రాన్ని ప్రయోగించినప్పుడు, వీరితోనూ, ఇతర అనేక నానా రూపధారులతోనూ అప్పుడు సమస్త లోకం వ్యాపించింది.
3.175.61
त्रिशिरोभिश्चतुर्दंष्ट्रैश्चतुरास्यैश्चतुर्भुजैः ।
अनेकरूपसंयुक्तैर्मांसमेदोवसास्तिभिः ॥ ३.१७५.६१ ॥
మూడు తలలు, నాలుగు కోరలు, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు కలిగి, అనేక రూపాలతో కూడినవారై, మాంసం, మేదస్సు, వసా, అస్థులతో (దానవులు).
3.175.62
अभीक्ष्णं वध्यमानास्ते दानवा ये समागताः ।
अर्कज्वलनतेजोभिर्वज्राशनिसमप्रभैः ॥ ३.१७५.६२ ॥
అక్కడ సమావేశమైన ఆ దానవులు, సూర్యాగ్ని తేజస్సు కలిగి, వజ్రం మరియు మెరుపు వంటి కాంతి గల (బాణాలచే) నిరంతరం హతమవుతూ ఉండిరి.
3.175.63
अद्रिसारमयैश्चान्यैर्बाणैरपि निबर्हणैः ।
न्यहनं दानवान्सर्वान्मुहूर्तेनैव भारत ॥ ३.१७५.६३ ॥
పర్వతాల సారంతో చేసిన ఇతర వినాశక బాణాలతో కూడా, భారతా, నేను దానవులందరినీ క్షణంలోనే కూల్చివేసాను.
3.175.64
गाण्डीवास्त्रप्रणुन्नांस्तान्गतासून्नभसश्च्युतान् ।
दृष्ट्वाऽहं प्राणमं भूयस्त्रिपुरघ्नाय वेधसे ॥ ३.१७५.६४ ॥
గాండీవ అస్త్రంచే ప్రేరితులై, ప్రాణం లేనివారై ఆకాశం నుండి పడిన వారిని చూసి, నేను త్రిపురాసురుని సంహరించిన వానికి, సృష్టికర్తకు మళ్లీ నమస్కరించాను.
3.175.65
तथा रौद्रास्त्रनिष्पिष्टान्दिव्याभरणभूषितान् ।
निशाम्य परमं हर्षमगमद्देवसारथिः ॥ ३.१७५.६५ ॥
ఈ విధంగా భయంకర అస్త్రంచే నలిగిపోయి, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వారిని చూసి, దేవతల సారథి పరమానందం పొందాడు.
3.175.66
तदसह्यं कृतं कर्म देवैरपि दुरासदम् ।
दृष्ट्वा मां पूजयामास मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१७५.६६ ॥
దేవతలకు కూడా సాధించడానికి కష్టమైన, సహించరాని ఆ కర్మను నేను చేశాను. అది చూసి ఇంద్రుని సారథి మాతలి నన్ను గౌరవించాడు.
3.175.67
उचाच वचनं चेदंप्रीयमाणः कृताञ्जलिः ।
हतांस्तान्दानवान्दृष्ट्वा मया सङ्ख्ये सहस्रशः ॥ ३.१७५.६७ ॥
సంతోషించి చేతులు జోడించి అతడు ఈ మాట పలికాడు — నా చేత యుద్ధంలో వేలాది దానవులు చంపబడడం చూసి.
3.175.68
सुरासुरैरसह्यं हि कर्म यत्साधितं त्वया ।
न ह्येतत्संयुगे कर्तुमपि शक्तः सुरेश्वरः।
ध्रुवं धनञ्जय प्रीतस्त्वयि शक्रः पुरार्दन ॥ ३.१७५.६८ ॥
దేవతలకు, అసురులకు కూడా భరించరాని కార్యాన్ని నీవు సాధించావు; యుద్ధంలో సురేశ్వరుడు కూడా దీనిని చేయలేడు. ధనంజయా, నిశ్చయంగా ఇంద్రుడు నీపై ప్రసన్నుడు, పురార్దనా.
3.175.69
सुरासुरैरवध्यं हि पुरमेतत्खगं महत् ।
त्वया विमथितं वीर स्ववीर्यतपसो बलात् ॥ ३.१७५.६९ ॥
దేవతలకు, అసురులకు కూడా వధింపరాని ఈ మహా ఆకాశనగరాన్ని, వీరా, నీ స్వంత పరాక్రమ తపస్సుల బలంతో నీవు నాశనం చేశావు.
3.175.70
विद्वस्ते खपुरे तस्मिन्दानवेषु हतेषु च ।
विनदन्त्यः स्त्रियः सर्वा निष्पेतुर्नगराद्बहिः ॥ ३.१७५.७० ॥
నీ ఆకాశనగరంలో ఆ దానవులు చంపబడగా, ఏడ్చుతూ స్త్రీలంతా నగరం వెలుపలికి పరుగెత్తారు.
3.175.71
प्रकीर्णकेश्यो व्यथिताः कुरर्य इव दुःखिताः ।
पेतुः पुत्रान्पितृन्भ्रातॄञ्शोचमाना महीतले ॥ ३.१७५.७१ ॥
చెదిరిన జుట్టుతో, బాధపడుతూ, కురరి పక్షుల వలె దుఃఖిస్తూ, కొడుకులను, తండ్రులను, సోదరులను తలచి శోకిస్తూ వారు నేలపై పడిపోయారు.
3.175.72
रुदत्यो दीनकण्ठ्यस्तु निनदन्त्यो हतेश्वराः ।
उरांसि पाणिभिर्घ्नन्त्यो विस्रस्तस्रग्विभूषणाः ॥ ३.१७५.७२ ॥
ఏడుస్తూ, దీనమైన కంఠంతో, భర్తలు చంపబడ్డారని అరుస్తూ, చేతులతో వక్షస్థలాన్ని కొట్టుకుంటూ, దండలు ఆభరణాలు జారిపోయినవారై.
3.175.73
तच्छोकयुक्तमश्रीकं दुःखदैन्यसमाहतम् ।
न बभौ दानवपुरं हतत्विट्कं हतेश्वरम् ॥ ३.१७५.७३ ॥
శోకంతో నిండి, శోభ లేక, దుఃఖం మరియు దీనత్వంతో దెబ్బతిన్న ఆ దానవ నగరం ప్రకాశించలేదు; దాని కాంతి నశించింది, దాని ప్రభువు హతుడయ్యాడు.
3.175.74
गन्धर्वनगराकारं हृतनागमिव ह्रदम् ।
शुष्कवृक्षमिवारण्यमदृश्यमभवत्पुरम् ॥ ३.१७५.७४ ॥
ఆ నగరం గంధర్వ నగరంలా మారింది; నాగులు లేని సరస్సులా, ఎండిన చెట్లున్న అడవిలా అది అదృశ్యమైంది.
3.175.75
मां तु संहृष्टमनसं क्षिप्रं मातलिरानयत् ।
देवराजस्य भवनं कृतकर्माणमाहवात् ॥ ३.१७५.७५ ॥
అయితే ఆనందిత మనస్కుడనైన నన్ను మాతలి వెంటనే యుద్ధం నుండి దేవరాజు భవనానికి తీసుకువెళ్ళాడు; నేను నా కార్యాన్ని పూర్తి చేసి ఉన్నాను.
3.175.76
हिरण्यपुरमुत्सृज्य निहत्य च महासुरान् ।
निवातकवचांश्चैव ततोऽहंशक्रमागमम् ॥ ३.१७५.७६ ॥
హిరణ్యపురాన్ని విడిచి, మహాసురులను, నివాతకవచులను సంహరించి, అనంతరం నేను ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్ళాను.
3.175.77
मम कर्म च देवेन्द्रं मातलिर्विस्तरेण तत् ।
सर्वं विश्रावयामास यथाभूतं महाद्युते ॥ ३.१७५.७७ ॥
నా కార్యాన్ని మాతలి దేవేంద్రునికి విస్తారంగా, జరిగినట్లుగానే అంతా వినిపించాడు. ఓ మహాతేజస్వీ!
3.175.78
हिरण्यपुरघातं च मायानां च निवारणम् ।
निवातकवचानां च वधं सङ्ख्ये महौजसाम्।
कालकेयवधं चैव अद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१७५.७८ ॥
హిరణ్యపుర ధ్వంసం, మాయలను నివారించడం, యుద్ధంలో మహాబలులైన నివాతకవచుల వధ, కాలకేయుల వధ కూడా — అద్భుతమైనవి, రోమాంచకరమైనవి.
3.175.79
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सहस्राक्षः पुरंदरः ।
मरुद्भिः सहितः श्रीमान्साधुसाध्वित्यथाब्रवीत्।
परिष्वज्य च मां प्रेम्णा मूर्ध्नि चाघ्राय सस्मितम् ॥ ३.१७५.७९ ॥
అది విని భగవానుడు సహస్రాక్షుడు పురందరుడు సంతోషించి, మరుద్గణాలతో కూడిన శ్రీమంతుడు 'సాధు, సాధు!' అన్నాడు. తరువాత ప్రేమతో నన్ను కౌగిలించుకుని, తల వాసన చూసి, చిరునవ్వుతో.
3.175.80
ततो मां देवराजो वै समाश्वास्य पुनः पुनः ।
अब्रवीद्विबुधैः सार्धमिदं समधुरं वचः ॥ ३.१७५.८० ॥
అప్పుడు దేవరాజు నన్ను మళ్ళీ మళ్ళీ ఓదార్చి, దేవతలతో కలిసి ఈ మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.
3.175.81
अतिदेवासुरं कर्म कृतमेव त्वया रणे ।
गुर्वर्थश्च कृतः पार्थ महाशत्रून्घ्नता मम ॥ ३.१७५.८१ ॥
పార్థా! యుద్ధంలో నీవు దేవాసురులకూ మించిన కర్మ చేశావు; నా మహాశత్రువులను సంహరించి గురువు కార్యాన్ని కూడా నెరవేర్చావు.
3.175.82
एवमेव सदा भाव्यं स्थिरेणाजौ धनंजय ।
असंमूढेन चास्त्राणां कर्तव्यं प्रतिपादनम् ॥ ३.१७५.८२ ॥
ధనంజయా! యుద్ధంలో ఎల్లప్పుడూ ఇలాగే స్థిరంగా ఉండాలి; అస్త్రాలను మోహం లేకుండా ప్రయోగించాలి.
3.175.83
अविषह्यो रणे हि त्वं देवदानवराक्षसैः ।
सयक्षासुरगन्धर्वैः सपक्षिगणपन्नगैः ॥ ३.१७५.८३ ॥
యుద్ధంలో నీవు దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులకు కూడా జయింపరానివాడవు; యక్షులు, అసురులు, గంధర్వులు, పక్షిగణాలు, నాగులతో కలిసినా కూడా.
3.175.84
वसुधां चापि कौन्तेय त्वद्बाहुबलनिर्जिताम् ।
पालयिष्यति धर्मात्मा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.१७५.८४ ॥
కౌంతేయా! నీ బాహుబలంతో జయించిన ఈ భూమిని ధర్మాత్ముడైన కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు పాలిస్తాడు.