Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.178

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.178.1

तस्मिन्कृतास्त्रे रथिनां प्रवीरे ।
प्रत्यागते भवनाद्वृत्रहन्तुः।
अतः परं किमकुर्वन्त पार्थाः ।
समेत्य शूरेण धनंजयेन ॥ ३.१७८.१ ॥

ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ସେ ବୀର ବୃତ୍ରହନ୍ତାଙ୍କ ଲୋକରୁ ଫେରିବା ପରେ, ଶୂର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଭେଟି ପାର୍ଥମାନେ କ'ଣ କଲେ?

3.178.2

वनेषु तेष्वेव तु ते नरेन्द्राः ।
सहार्जुनेनेन्द्रसमेन वीराः।
तस्मिंश्च शैलप्रवरे सुरम्ये ।
धनेश्वराक्रीडगता विजह्रुः ॥ ३.१७८.२ ॥

ସେହି ବନମାନଙ୍କରେ ସେହି ବୀର ନରେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରସମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ, ସେହି ରମଣୀୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ କୁବେରଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ବିହାର କଲେ।

3.178.3

वेश्मानि तान्यप्रतिमानि पश्यन् ।
क्रीडाश्च नानाद्रुमसन्निबद्धाः।
चचार धन्वी बहुधा नरेन्द्रः ।
सोऽस्त्रेषु यत्तः सततं किरीटी ॥ ३.१७८.३ ॥

ସେହି ଅତୁଳନୀୟ ଭବନ ଓ ନାନା ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳୀ ଦେଖି, ଧନୁର୍ଧର ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ର କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସର୍ବଦା ଯତ୍ନଶୀଳ ହୋଇ ନାନା ପ୍ରକାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।

3.178.4

अवाप्य वासं नरदेवपुत्राः ।
प्रसादजं वैश्रवणस्य राज्ञः।
न प्राणिनां ते स्पृहयन्ति राज-
ञ्शिवश् कालः स बभूव तेषाम् ॥ ३.१७८.४ ॥

ନରଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜା କୁବେରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସେହି ବାସସ୍ଥାନ ପାଇ, ହେ ରାଜନ୍, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ସ୍ପୃହା କରିନଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ସମୟ ଶୁଭ ହୋଇଗଲା।

3.178.5

समेत्य पार्थेन यथैकरात्र-
मूषुः समास्तत्रतथा चतस्रः।
पूर्वाश्च षट् ता दश पाण्डवानां ।
शिवा बभूवुर्वसतां वनेषु ॥ ३.१७८.५ ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ରାତ୍ରି ପରି ରହିଲେ; ସେହିପରି ଚାରି ଓ ପୂର୍ବର ଛଅ, ମୋଟ ଦଶ ବର୍ଷ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବନବାସରେ ଶୁଭ ହୋଇଗଲା।

3.178.6

ततोऽब्रवीद्वायुसुतस्तरस्वी ।
जिष्णुश्च राजानमुपोपविश्य।
यमौ च वीरौ सुरराजकल्पा-
वेकान्तमास्थाय हितं प्रियं च ॥ ३.१७८.६ ॥

ଏଥର ବାୟୁପୁତ୍ର ବେଗବାନ ଭୀମ କହିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ଯମଜ ବୀରମାନେ ନିର୍ଜନରେ ଯାଇ ହିତକର ଓ ପ୍ରିୟ କଥା କହିଲେ।

3.178.7

तव प्रतिज्ञां कुरुराज सत्यां ।
चिकीर्षमाणास्त्वदनुप्रियं च।
ततो न गच्छाम वनान्यपास्य ।
सुयोधनं सानुचरं निहन्तुम् ॥ ३.१७८.७ ॥

ହେ କୁରୁରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ସୁଯୋଧନକୁ ବଧ ନ କରି ଆମେ ବନ ଛାଡ଼ି ଯିବୁ ନାହିଁ।

3.178.8

एकादशं वर्षमिदं वसामः ।
सुयोधनेनात्तसुखाः सुखार्हाः।
तं वञ्चयित्वाऽधमबुद्धिशील-
मज्ञातवासं सुखमाप्नुयाम ॥ ३.१७८.८ ॥

ଏହା ଏକାଦଶ ବର୍ଷ; ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଧନ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ହରାଇ ଆମେ ରହୁଛୁ। ସେହି ଅଧମ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସ୍ୱଭାବ ବିଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ଠକି ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ସୁଖ ପାଇବା।

3.178.9

तवाज्ञया पार्थिव निर्विशङ्का ।
विहाय मानं विचरामो वनानि।
समीपवासेन विलोभितास्ते ।
ज्ञास्यन्ति नास्मानपकृष्टदेशान् ॥ ३.१७८.९ ॥

ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିର୍ଭୟରେ, ଅଭିମାନ ତ୍ୟାଗ କରି ଆମେ ବନରେ ବିଚରଣ କରିବୁ। ନିକଟରେ ବାସ ହେତୁ ମୋହିତ ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୂର ଦେଶର ବୋଲି ଜାଣିବେ ନାହିଁ।

3.178.10

संवत्सरं तत्र विहृत्य गूढं ।
नराधमं तं सुखमुद्धरेम।
निर्यात्य वैरं सफलं सपुष्पं ।
तस्मै नरेन्द्राधमपूरुषाय ॥ ३.१७८.१० ॥

ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଗୁପ୍ତରେ ରହି, ସେହି ନରାଧମକୁ ସହଜରେ ମୂଳସୁଦ୍ଧା ଉପାଡ଼ିବା। ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ସେହି ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ଫଳପୁଷ୍ପ ସହିତ ବୈର ପରିଶୋଧ କରିବା।

3.178.11

सुयोधनायानुचरैर्वृताय ।
ततो महीं प्राप्नुहि धर्मराज।
स्वर्गोपमं देशमिमं चरद्भिः ।
शक्यो विहन्तुं नरदेव शोकः ॥ ३.१७८.११ ॥

ସୁଯୋଧନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଧର୍ମରାଜ, ସ୍ୱର୍ଗସଦୃଶ ଏ ଦେଶରେ ବିଚରଣ କରି ପୃଥିବୀ ପ୍ରାପ୍ତ କର; ହେ ନରଦେବ, ଶୋକ ବିନାଶ କରିହେବ।

3.178.12

कीर्तिस्तु ते भारत पुण्यगन्धा ।
नश्येद्धि लोकेषु चराचरेषु।
तत्प्राप्य राज्यंकुरुपुङ्गवानां ।
शक्यं महत्प्राप्तुमथ क्रियाश्च ॥ ३.१७८.१२ ॥

ହେ ଭାରତ, ତୁମର ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ କୀର୍ତ୍ତି ଚର-ଅଚର ଲୋକରେ କେବେ ବି ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ; କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କର ସେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ମହତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରିହେବ।

3.178.13

इदं तु शक्यं सततं नरेन्द्र ।
प्राप्तुं त्वया यल्लभसे कुबेरात्।
कुरुष्व बुद्धिं द्विषतां वधाय ।
कृतागसां भारत निग्रहे च ॥ ३.१७८.१३ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, କୁବେରଙ୍କ ଠାରୁ ତୁମେ ଯାହା ପାଇଛ ତାହା ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର ପାଇହେବ। ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁ ବଧ ଓ ଅପରାଧୀଙ୍କ ଦମନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କର।

3.178.14

तेजस्तवोग्रं न सहेत राजन् ।
समेत्य साक्षादपि वज्रपाणिः।
न हि व्यथां जातु करिष्यतस्तौ ।
समेत्य देवैरपि धर्मराज ॥ ३.१७८.१४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ଉଗ୍ର ତେଜକୁ ବଜ୍ରପାଣି (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାକ୍ଷାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ହେ ଧର୍ମରାଜ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କେବେ ବି ବ୍ୟଥା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।

3.178.15

तवार्थसिद्ध्यर्थमपि प्रवृत्तौ ।
सुपर्णकेतुश्च शिनेश्च नप्ता।
यथैव कृष्णोऽप्रतिमो बलेन ।
तथैव राजन्स शिनिप्रवीरः ॥ ३.१७८.१५ ॥

ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଓ ଶିନିଙ୍କ ନାତି; କୃଷ୍ଣ ବଳରେ ଯେମିତି ଅତୁଳନୀୟ, ସେମିତି ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଶିନିବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.178.16

तवार्थसिद्ध्यर्थमभिप्रपन्नो ।
यथैव कृष्णः सह यादवैस्तैः।
तथैव चेमौ नरदेववर्य ।
यमौ च वीरौ कृतिनौ प्रयोगे ॥ ३.१७८.१६ ॥

ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେପରି କୃଷ୍ଣ ଯାଦବମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଥିଲେ, ସେହିପରି ହେ ନରଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଦୁଇ ବୀର ଯମଜ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିପୁଣ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି।

3.178.17

त्वदर्थयोगप्रभवप्रधानाः ।
शमं करिष्याम परान्समेत्य ॥ ३.१७८.१७ ॥

ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ-ଯୋଗରୁ ଜାତ ପ୍ରଧାନ ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭେଟି ଶାନ୍ତି କରିବୁ।

3.178.18

ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा ।
तेषां च धर्मस्य सुतो वरिष्ठः।
प्रदक्षिणं स्थानमुपेत्य राजा ।
पर्याक्रमद्वैश्रवणस्य राज्ञः ॥ ३.१७८.१८ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କ ମତ ଜାଣି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ରାଜା ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜା (କୁବେର)ଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଘୂରିଲେ।

3.178.19

संप्रार्थयामास नगेन्द्रवर्यम् ॥ ३.१७८.१९ ॥

ସେ ପର୍ବତରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

3.178.20

समाप्तकर्मा सहितः सुहृद्भि-
र्जित्वा सपत्नान्प्रतिलभ्य राज्यम्।
शैलेन्द्र भूयस्तपसे जितात्मा ।
द्रष्टा तवास्मीति मतिं चकार ॥ ३.१७८.२० ॥

କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି, ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି, ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇ, ଆତ୍ମଜୟୀ ସେ ପୁନଃ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବି' ବୋଲି ସଂକଳ୍ପ କଲେ।

3.178.21

वृतश्च सर्वैरनुजैर्द्विजैश्च ।
तेनैव मार्गेण पुनर्निवृत्तः।
उवाह चैनान्गणशस्तथैव ।
घटोत्कचः पर्वतनिर्झरेषु ॥ ३.१७८.२१ ॥

ସମସ୍ତ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ସେ ସେହି ପଥରେ ପୁଣି ଫେରିଲେ; ଘଟୋତ୍କଚ ପର୍ବତ ଝରଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳ ଦଳ କରି ବହନ କଲେ।

3.178.22

तान्प्रस्थितान्प्रीतमना महर्षिः ।
पितेव पुत्राननुशिष्य सर्वान्।
स लोमशो दिवमेवोर्जितश्री-
र्जगाम तेषां विजयं तदोक्त्वा ॥ ३.१७८.२२ ॥

ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନମନରେ, ପିତା ଯେପରି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ସେପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କ ବିଜୟ କହି, ତେଜସ୍ୱୀ ଲୋମଶ ମହର୍ଷି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ହିଁ ଚାଲିଗଲେ।

3.178.23

तेनार्ष्टिषेणेन तथानुशिष्टा-
स्तीर्तानि रम्याणि तपोवनानि।
महान्ति चान्यानि सरांसि पार्थाः ।
कसंपश्यमानाः प्रययुर्नराग्र्याः ॥ ३.१७८.२३ ॥

ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଉପଦିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେହି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ରମଣୀୟ ତୀର୍ଥ, ତପୋବନ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଶାଳ ସରୋବର ଦେଖି ଦେଖି ଆଗକୁ ଗଲେ।