ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.178.1
तस्मिन्कृतास्त्रे रथिनां प्रवीरे ।
प्रत्यागते भवनाद्वृत्रहन्तुः।
अतः परं किमकुर्वन्त पार्थाः ।
समेत्य शूरेण धनंजयेन ॥ ३.१७८.१ ॥
ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿਤਰਹੰਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
3.178.2
वनेषु तेष्वेव तु ते नरेन्द्राः ।
सहार्जुनेनेन्द्रसमेन वीराः।
तस्मिंश्च शैलप्रवरे सुरम्ये ।
धनेश्वराक्रीडगता विजह्रुः ॥ ३.१७८.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀਰ ਨਰੇਂਦਰ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉੱਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਖੇਡ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.178.3
वेश्मानि तान्यप्रतिमानि पश्यन् ।
क्रीडाश्च नानाद्रुमसन्निबद्धाः।
चचार धन्वी बहुधा नरेन्द्रः ।
सोऽस्त्रेषु यत्तः सततं किरीटी ॥ ३.१७८.३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਖੇਡ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਉਹ ਨਰੇਂਦਰ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ।
3.178.4
अवाप्य वासं नरदेवपुत्राः ।
प्रसादजं वैश्रवणस्य राज्ञः।
न प्राणिनां ते स्पृहयन्ति राज-
ञ्शिवश् कालः स बभूव तेषाम् ॥ ३.१७८.४ ॥
ਨਰਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਰਾਜਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਉਸ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ।
3.178.5
समेत्य पार्थेन यथैकरात्र-
मूषुः समास्तत्रतथा चतस्रः।
पूर्वाश्च षट् ता दश पाण्डवानां ।
शिवा बभूवुर्वसतां वनेषु ॥ ३.१७८.५ ॥
ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਰਹੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਛੇ, ਕੁੱਲ ਦਸ ਸਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਭ ਰਹੇ।
3.178.6
ततोऽब्रवीद्वायुसुतस्तरस्वी ।
जिष्णुश्च राजानमुपोपविश्य।
यमौ च वीरौ सुरराजकल्पा-
वेकान्तमास्थाय हितं प्रियं च ॥ ३.१७८.६ ॥
ਫਿਰ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇਜ਼ ਭੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਯਮਜ ਭਰਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲੇ।
3.178.7
तव प्रतिज्ञां कुरुराज सत्यां ।
चिकीर्षमाणास्त्वदनुप्रियं च।
ततो न गच्छाम वनान्यपास्य ।
सुयोधनं सानुचरं निहन्तुम् ॥ ३.१७८.७ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਵਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ।
3.178.8
एकादशं वर्षमिदं वसामः ।
सुयोधनेनात्तसुखाः सुखार्हाः।
तं वञ्चयित्वाऽधमबुद्धिशील-
मज्ञातवासं सुखमाप्नुयाम ॥ ३.१७८.८ ॥
ਇਹ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਹੈ; ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਸੁਯੋਧਨ ਕਾਰਨ ਸੁਖ ਖੋਹੇ ਜਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਅਧਮ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਈਏ।
3.178.9
तवाज्ञया पार्थिव निर्विशङ्का ।
विहाय मानं विचरामो वनानि।
समीपवासेन विलोभितास्ते ।
ज्ञास्यन्ति नास्मानपकृष्टदेशान् ॥ ३.१७८.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਾਂਗੇ। ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਲੁਭਾਏ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਨਗੇ।
3.178.10
संवत्सरं तत्र विहृत्य गूढं ।
नराधमं तं सुखमुद्धरेम।
निर्यात्य वैरं सफलं सपुष्पं ।
तस्मै नरेन्द्राधमपूरुषाय ॥ ३.१७८.१० ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਗੁਪਤ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨਰਾਧਮ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਦੇਈਏ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਧਮ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਰ ਲਾਹੀਏ।
3.178.11
सुयोधनायानुचरैर्वृताय ।
ततो महीं प्राप्नुहि धर्मराज।
स्वर्गोपमं देशमिमं चरद्भिः ।
शक्यो विहन्तुं नरदेव शोकः ॥ ३.१७८.११ ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਸਵਰਗ ਵਰਗੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ; ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3.178.12
कीर्तिस्तु ते भारत पुण्यगन्धा ।
नश्येद्धि लोकेषु चराचरेषु।
तत्प्राप्य राज्यंकुरुपुङ्गवानां ।
शक्यं महत्प्राप्तुमथ क्रियाश्च ॥ ३.१७८.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੀ ਪੁੰਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ ਕੀਰਤੀ ਚਰ-ਅਚਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਕੁਰੂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3.178.13
इदं तु शक्यं सततं नरेन्द्र ।
प्राप्तुं त्वया यल्लभसे कुबेरात्।
कुरुष्व बुद्धिं द्विषतां वधाय ।
कृतागसां भारत निग्रहे च ॥ ३.१७८.१३ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਕੁਬੇਰ ਤੋਂ ਜੋ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ।
3.178.14
तेजस्तवोग्रं न सहेत राजन् ।
समेत्य साक्षादपि वज्रपाणिः।
न हि व्यथां जातु करिष्यतस्तौ ।
समेत्य देवैरपि धर्मराज ॥ ३.१७८.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਉਗਰ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ (ਇੰਦਰ) ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ; ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ।
3.178.15
तवार्थसिद्ध्यर्थमपि प्रवृत्तौ ।
सुपर्णकेतुश्च शिनेश्च नप्ता।
यथैव कृष्णोऽप्रतिमो बलेन ।
तथैव राजन्स शिनिप्रवीरः ॥ ३.१७८.१५ ॥
ਤੇਰੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਤਤਪਰ, ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਪੋਤਰਾ; ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਨੀ-ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
3.178.16
तवार्थसिद्ध्यर्थमभिप्रपन्नो ।
यथैव कृष्णः सह यादवैस्तैः।
तथैव चेमौ नरदेववर्य ।
यमौ च वीरौ कृतिनौ प्रयोगे ॥ ३.१७८.१६ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਨਰਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਯਮਜ ਵੀ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
3.178.17
त्वदर्थयोगप्रभवप्रधानाः ।
शमं करिष्याम परान्समेत्य ॥ ३.१७८.१७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮਨੋਰਥ ਦੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸੀਂ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਾਂਗੇ।
3.178.18
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा ।
तेषां च धर्मस्य सुतो वरिष्ठः।
प्रदक्षिणं स्थानमुपेत्य राजा ।
पर्याक्रमद्वैश्रवणस्य राज्ञः ॥ ३.१७८.१८ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਰਾਜੇ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ।
3.178.19
संप्रार्थयामास नगेन्द्रवर्यम् ॥ ३.१७८.१९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
3.178.20
समाप्तकर्मा सहितः सुहृद्भि-
र्जित्वा सपत्नान्प्रतिलभ्य राज्यम्।
शैलेन्द्र भूयस्तपसे जितात्मा ।
द्रष्टा तवास्मीति मतिं चकार ॥ ३.१७८.२० ॥
ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਤਮ-ਜਿੱਤੂ ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤਪ ਲਈ 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ' ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
3.178.21
वृतश्च सर्वैरनुजैर्द्विजैश्च ।
तेनैव मार्गेण पुनर्निवृत्तः।
उवाह चैनान्गणशस्तथैव ।
घटोत्कचः पर्वतनिर्झरेषु ॥ ३.१७८.२१ ॥
ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਉਸੇ ਰਾਹ ਮੁੜ ਆਇਆ; ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਪਰਬਤੀ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ।
3.178.22
तान्प्रस्थितान्प्रीतमना महर्षिः ।
पितेव पुत्राननुशिष्य सर्वान्।
स लोमशो दिवमेवोर्जितश्री-
र्जगाम तेषां विजयं तदोक्त्वा ॥ ३.१७८.२२ ॥
ਤੁਰਨ ਲੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੱਸ ਕੇ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਹ ਲੋਮਸ਼ ਮਹਰਸ਼ੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
3.178.23
तेनार्ष्टिषेणेन तथानुशिष्टा-
स्तीर्तानि रम्याणि तपोवनानि।
महान्ति चान्यानि सरांसि पार्थाः ।
कसंपश्यमानाः प्रययुर्नराग्र्याः ॥ ३.१७८.२३ ॥
ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਏ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥਾਂ, ਤਪੋਵਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।