มหาภารตะ · อัธยายะ 3.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.180.1
कथं नागायुतप्राणो भीमो भीमपराक्रमः ।
भयमाहारयत्तीव्रं तस्मादजगरान्मुने ॥ ३.१८०.१ ॥
มุนีเอ๋ย ภีมะผู้มีพลังเท่าช้างหมื่นเชือกและมีวีรภาพอันน่าสะพรึง เหตุใดจึงได้รับความหวาดกลัวอย่างรุนแรงเช่นนั้นจากงูเหลือมตัวนั้น
3.180.2
पौलस्त्यं धनदं युद्दे य आह्वयति दर्पितः ।
नलिन्यां कदनं कृत्वा निहन्ता यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१८०.२ ॥
ผู้ที่ด้วยความทะนงท้าทายเปาลัสตยะ ธนทะ (กุเวร) ในการรบ และผู้ซึ่งได้ทำการสังหารหมู่ที่นลินี เป็นผู้สังหารยักษ์และรากษสทั้งหลาย
3.180.3
तं संससि भयाविष्टमापन्नमरिसूदनम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ ३.१८०.३ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องของภีมะผู้ปราบศัตรูนั้น ผู้ตกอยู่ในความหวาดกลัวเช่นนั้น เพราะความอยากรู้ของข้าพเจ้านั้นยิ่งใหญ่นัก
3.180.4
बह्वाश्चर्ये वने तेषां वसतामुग्रधन्विनाम् ।
प्राप्तानामाश्रमं राजन्राजर्षेर्वृषपर्वणः ॥ ३.१८०.४ ॥
ข้าแต่พระราชา ขณะที่ผู้ยิงธนูอันดุร้ายเหล่านั้นอาศัยอยู่ในป่าอันเต็มไปด้วยสิ่งอัศจรรย์นั้น พวกเขาได้มาถึงอาศรมของราชฤๅษีวฤษปรรวันผู้นั้น
3.180.5
यदृच्छया धनुष्पाणिर्बद्धखङ्गो वृकोदरः ।
ददर्श तद्वनं रम्यं देवगन्धर्वसेवितम् ॥ ३.१८०.५ ॥
โดยบังเอิญ วฤโกทรภีมะ มีธนูในมือและดาบคาดเอว ได้เห็นป่าอันงดงามนั้นซึ่งเทวดาและคนธรรพ์มาเยือนอยู่เสมอ
3.180.6
स ददर्श शुभान्देशान्गिरेर्हिमवतस्तदा ।
देवर्षिसिद्धचरितानप्सरोगणसेवितान् ॥ ३.१८०.६ ॥
ครั้งนั้น เขาได้เห็นภูมิภาคอันเป็นมงคลของเขาหิมาลัย ซึ่งเป็นที่ท่องเที่ยวของเทวฤๅษีและสิทธะ และมีฝูงอัปสรมาเยือนอยู่เนืองนิจ
3.180.7
चकोरैरुपचक्रैशच् पक्षिभिर्जीवजीवकैः ।
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च तत्र तत्र निनादितान् ॥ ३.१८०.७ ॥
ที่นั่นมีเสียงร้องของนกชกอร นกอุปจักระ นกชีวชีวกะ นกกาเหว่า และนกภฤงคราช ดังก้องอยู่ทั่วทุกแห่ง
3.180.8
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्हिमसंस्पर्शकोमलैः ।
उपेतान्बहुलच्छायैर्मनोनयननन्दनैः ॥ ३.१८०.८ ॥
ป่าเต็มไปด้วยต้นไม้ที่ออกดอกและผลตลอดเวลา อ่อนนุ่มต่อการสัมผัสของน้ำค้างแข็ง มีร่มเงาหนาแน่น และน่ารื่นรมย์แก่ใจและดวงตา
3.180.9
स संपश्यन्गिरिनदीर्वैडूर्यमणिसंनिभैः ।
सलिलैर्हिमसंकाशैर्हंसकारण्डवायुतैः ॥ ३.१८०.९ ॥
ขณะที่เขาชมแม่น้ำบนภูเขาซึ่งระยิบระยับดังอัญมณีไพฑูรย์ น้ำของแม่น้ำใสขาวดังหิมะ เต็มไปด้วยหงส์และเป็ดการัณฑวะ
3.180.10
वनानि देवदारूणां मेघानामिव वागुराः ।
हरिचन्दनमिश्राणि तुङ्गकालीयकान्यपि ॥ ३.१८०.१० ॥
ป่าต้นเทวทารุดูราวกับตาข่ายของเมฆ ปนอยู่กับไม้หริจันทนะและต้นกาลียกะอันสูงใหญ่
3.180.11
मृगयां परिधावन्स समेषु मरुधन्वसु ।
विध्यन्मृगाञ्शरैः शुद्धैश्चचार स महाबलः ॥ ३.१८०.११ ॥
เขาวิ่งไล่ล่าสัตว์ป่าไปบนที่ราบและทะเลทรายอันโล่งกว้าง ยิงกวางด้วยลูกศรที่บริสุทธิ์ ผู้มีกำลังมหาศาลนั้นได้ท่องเที่ยวไป
3.180.12
भीमसेनस्तु विख्यातो महान्तं दंष्ट्रिणं बलात् ।
निघ्नन्नागशतप्राणो वने तस्मिन्महाबलः ॥ ३.१८०.१२ ॥
ส่วนภีมเสนะผู้มีชื่อเสียง ผู้มีกำลังเท่าช้างหนึ่งร้อยเชือก ได้ใช้กำลังสังหารสัตว์มีเขี้ยวตัวใหญ่ในป่านั้น ผู้มีกำลังมหาศาล
3.180.13
मृगाणां सवराहाणां महिषाणां महाभुजः ।
विनिघ्नंस्तत्रतत्रैव भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.१८०.१३ ॥
ภีมะผู้มีแขนใหญ่และมีวีรภาพอันน่าสะพรึง สังหารกวาง หมูป่า และควายป่าไปทั่วทุกแห่ง
3.180.14
स मातङ्गशतप्राणो मनुष्यशतवारणः ।
सिंहशार्दूलविक्रान्तो वने तस्मिन्महाबलः ॥ ३.१८०.१४ ॥
เขามีพละกำลังเท่าช้างหนึ่งร้อยเชือก สามารถต้านทานคนได้หนึ่งร้อยคน มีความกล้าหาญดุจราชสีห์และเสือโคร่ง ผู้มีกำลังมหาศาลในป่านั้น
3.180.15
वृक्षानुत्पाटयामास तरसा वै बभञ्ज च ।
पृथिव्याश्च प्रदेशान्वै नादयंस्तु वनानि च ॥ ३.१८०.१५ ॥
เขาถอนต้นไม้ขึ้นด้วยแรงและหักมันเสีย ทำให้แผ่นดินและป่าไม้ก้องกังวานไปทั่ว
3.180.16
पर्वताग्राणि वै मृद्गन्नादयानश्च विज्वरः ।
प्रक्षिपन्पादपांश्चापि नादेनापूरयन्महीम् ॥ ३.१८०.१६ ॥
เขาบดยอดเขาและคำรามลั่น ไร้ความหวาดหวั่น เหวี่ยงต้นไม้ไปมา เติมโลกให้เต็มด้วยเสียงกึกก้องของเขา
3.180.17
वेगेन न्यपतद्भीमो निर्भयश्च पुनः पुनः ।
आस्फोटयन्क्ष्वेडयंश्च तलतालांश्च वादयन्।
चिरसंबद्धदर्पस्तु भीमसेनो वने तदा ॥ ३.१८०.१७ ॥
ภีมะโถมตัวลงด้วยความเร็ว ไร้ความกลัว ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ตบฝ่ามือ คำราม และปรบมือ ภีมเสนะผู้มีความทะนงที่สะสมมานาน ณ ป่านั้นในครานั้น
3.180.18
गजेनद्राश्च महासत्वा मृगेन्द्राश्च महाबलाः ।
भीमसेनस्य नादेन व्यमुञ्चन्त गुहा भयात् ॥ ३.१८०.१८ ॥
เหล่าช้างใหญ่ผู้มีจิตใจกล้าหาญและราชสีห์ผู้มีกำลังมหาศาล ด้วยเสียงคำรามของภีมเสนะ ต่างละทิ้งถ้ำของตนด้วยความกลัว
3.180.19
क्वचित्प्रधावंस्तिष्ठंश्च क्वचिच्चोपविशंस्तथा ।
मृगप्रेप्सुर्महारौद्रे वने चरति निर्भयः ॥ ३.१८०.१९ ॥
บางครั้งเขาวิ่ง บางครั้งยืน และบางครั้งนั่งลง ปรารถนาจะตามล่าสัตว์ เขาท่องเที่ยวอย่างไร้ความหวาดกลัวในป่าใหญ่อันน่าสะพรึงนั้น
3.180.20
स तत्रमनुजव्याघ्रो वने वनचरोपमः ।
पद्भ्यामभिसमापेदे भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१८०.२० ॥
วีรบุรุษในหมู่มนุษย์ผู้นั้น ภีมเสนะผู้มีกำลังมหาศาล ดุจผู้อาศัยในป่า ได้เดินเท้ามาถึงที่นั่น
3.180.21
स प्रविष्टो महारण्ये नादान्नदति चाद्भुतान् ।
त्रासयन्सर्वभूतानि महासत्वपराक्रमः ॥ ३.१८०.२१ ॥
เขาเข้าไปในป่าใหญ่แล้วคำรามเสียงอันน่าอัศจรรย์ ทำให้สรรพสัตว์ทั้งปวงหวาดกลัว ผู้มีความกล้าหาญและเรี่ยวแรงอันยิ่งใหญ่
3.180.22
ततो भीमस्य शब्देन भीताः सर्पा गुहाशयाः ।
अतिक्रान्तास्तु वेगेन जगामानुसृतः शनैः।
ततोऽमरवरप्रख्यो भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१८०.२२ ॥
ฝ่ายงูทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในถ้ำ ตกใจด้วยเสียงของภีมะ จึงหนีไปอย่างรวดเร็ว แล้วภีมเสนผู้มีกำลังมหาศาล ดุจเทพชั้นเลิศผู้ไม่รู้ตาย ก็ค่อย ๆ ตามไป
3.180.23
स ददर्श महाकायं भुजङ्गं रोमहर्षणम् ।
गिरिदुर्गे समापन्नं कायेनावृत्य कन्दरम् ॥ ३.१८०.२३ ॥
เขาเห็นงูตัวใหญ่ ทำให้ขนลุกชัน กำลังขดอยู่ในป่าเขาที่ทุรกันดาร ใช้ลำตัวปิดปากถ้ำไว้
3.180.24
पर्वताभोगवर्ष्माणं भोगैश्चन्द्रार्कमण्डलैः ।
चित्राङ्गमङ्गजैश्चित्रैर्हरिद्रासदृशच्छविम् ॥ ३.१८०.२४ ॥
ลำตัวของมันใหญ่โตดุจแผ่นภูเขา มีขดเป็นวงดุจแผ่นดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ มีลวดลายหลากสีตามร่างกาย และผิวเป็นสีขมิ้น
3.180.25
गुहाकारेण वक्रेण चतुर्दंष्ट्रेण राजता ।
दीप्ताक्षेणातिताम्रेण लिहानं सृक्विणी मुहुः ॥ ३.१८०.२५ ॥
ปากของมันคล้ายปากถ้ำ คดโค้ง มีเขี้ยวสี่เขี้ยวอันเปล่งประกาย ดวงตาลุกโชนและแดงจัด มันเลียมุมปากซ้ำแล้วซ้ำเล่า
3.180.26
त्रासनं सर्वभूतानां कालान्तकयमोपमम् ।
निःश्वासक्ष्वेडनादेन भर्त्सयन्तमिव स्थितम् ॥ ३.१८०.२६ ॥
มันเป็นความหวาดกลัวของสรรพสัตว์ ดุจกาลเวลา ดุจยมเจ้าแห่งความตาย มันยืนอยู่ราวกับจะข่มขู่ด้วยลมหายใจและเสียงขู่ฟ่อ
3.180.27
स भीमं सहसाऽभ्येत्य पृदाकुः क्षुधितो भृशम् ।
जग्राहाजगरो ग्राहो भुजयोरुभयोर्बलात् ॥ ३.१८०.२७ ॥
งูเหลือมตัวนั้นหิวโหยยิ่งนัก จู่ ๆ ก็เข้ามาใกล้ภีมะ แล้วพันแขนทั้งสองของเขาไว้ด้วยกำลังแรง
3.180.28
तेन संस्पृष्टगात्रस्य भीमसेनस्य वै तदा ।
संज्ञा मुमोह सहसा वरदानेन तस्य हि ॥ ३.१८०.२८ ॥
เมื่อร่างกายของภีมเสนถูกมันพันรัด สติของเขาก็หลุดลอยไปในทันที เพราะงูตัวนั้นมีพรที่ได้รับมา
3.180.29
दशनागसहस्राणि धारयन्ति हि यद्बलम् ।
इद्रलं भीमसेनस्य भुजयोरसमं परैः ॥ ३.१८०.२९ ॥
กำลังที่สามารถแบกช้างหมื่นเชือกได้ คือกำลังของพระอินทร์ ได้อยู่ในแขนของภีมเสน ซึ่งไม่มีใครเทียบได้
3.180.30
स तेजस्वी तथा तेन भुजगेन वशीकृतः ।
विम्फुरञ्शनकैर्भीमो न शशाक विचेष्टितुम् ॥ ३.१८०.३० ॥
ภีมะผู้รุ่งโรจน์ถูกงูตัวนั้นข่มไว้ได้ ดิ้นรนอย่างช้า ๆ แต่ไม่อาจขยับเขยื้อนได้เลย
3.180.31
नागायुतसमप्राणः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
गृहीतो व्यजहात्सत्वं वरदानविमोहितः ॥ ३.१८०.३१ ॥
ภีมะ ผู้มีพลังชีวิตเท่าช้างหมื่นเชือก มีบ่าดุจราชสีห์และแขนใหญ่ ถูกรัดไว้ และถูกหลงด้วยพรที่ตนได้รับ จึงทิ้งความกล้าหาญเสีย
3.180.32
स हि प्रयत्नमकरोत्तीव्रमात्मविमोक्षणे ।
न चैनमशकद्वीरः कथंचित्प्रतिबाधितुम् ॥ ३.१८०.३२ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นพยายามอย่างแรงกล้าเพื่อปลดตนเองให้พ้น แต่ไม่อาจต้านงูตัวนั้นได้เลยไม่ว่าด้วยวิธีใด