మహాభారతం · అధ్యాయం 3.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.19.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्ततो मृधे ।
प्रद्युम्नमब्रवीच्छ्लक्ष्णं मधुरं वाक्यमञ्जसा ॥ ३.१९.१ ॥
కౌంతేయుడు ఇలా చెప్పగా, సూతపుత్రుడు అప్పుడు యుద్ధంలో ప్రద్యుమ్నుడితో మృదువుగా, మధురంగా, నేరుగా మాటలు చెప్పాడు.
3.19.2
न मे भयं रौक्मिणेय संग्रामे यच्छतो हयान् ।
युद्धज्ञोस्मि च वृष्णीनां नात्र किंचिदतोऽन्यथा ॥ ३.१९.२ ॥
రుక్మిణీ పుత్రుడా, యుద్ధంలో గుర్రాలను నడుపుతున్నప్పుడు నాకు భయం లేదు. వృష్ణులలో నేను యుద్ధకళ తెలిసినవాడిని; ఇందులో ఇంతకంటే భిన్నమైనది ఏమీ లేదు.
3.19.3
आयुष्मन्नुपदेशस्तु सारथ्ये वर्ततां स्मृतः ।
सर्वार्थेषु रथी रक्ष्यस्त्वं चापि भृशपीडितः ॥ ३.१९.३ ॥
దీర్ఘాయుష్మంతుడా, సారథ్య కర్మలో ఈ ఉపదేశం స్మరణలో ఉంచాలి: రథికుడిని అన్ని పనులలో కాపాడాలి; నువ్వు కూడా తీవ్రంగా బాధపడుతున్నావు.
3.19.4
त्वं हि साल्वप्रयुक्तेन शरेणाभिहतो भृशम् ।
कश्मलाभिहतो वीर ततोऽहमपयातवान् ॥ ३.१९.४ ॥
నువ్వు సాల్వుడు ప్రయోగించిన బాణంతో తీవ్రంగా గాయపడ్డావు. వీరా, మూర్ఛతో కొట్టబడినందున నేను అప్పుడు వెనక్కి తగ్గాను.
3.19.5
सत्वं सात्वतमुख्याद्य लब्धसंज्ञो यदृच्छया ।
पश्य मे हयसंयाने शिक्षां केशवनन्दन ॥ ३.१९.५ ॥
ఇప్పుడు నువ్వు, సాత్వతులలో ప్రధానుడా, యాదృచ్ఛికంగా స్పృహ పొంది నా అశ్వ-సంచాలన నైపుణ్యాన్ని చూడు. కేశవుని పుత్రుడా!
3.19.6
दारुकेणाहमुत्पन्नो यथावच्चैव शिक्षितः ।
वीतभीः प्रविशाम्येतां साल्वस्य महतीं चमूम् ॥ ३.१९.६ ॥
దారుకుడి వద్ద నేను యథావిధిగా నేర్చుకున్నాను. భయం లేకుండా సాల్వుని ఈ మహా సైన్యంలోకి ప్రవేశిస్తున్నాను.
3.19.7
एवमुक्त्वा ततो वीरो हयान्संचोद्य संगरे ।
रश्मिभिस्तु समुद्यम्य जवेनाभ्यपतत्तदा ॥ ३.१९.७ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ వీరుడు యుద్ధంలో గుర్రాలను ప్రేరేపించాడు; పగ్గాలను ఎత్తి అప్పుడే వేగంగా ముందుకు దూకాడు.
3.19.8
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ।
सव्यानि च विचित्राणि दक्षिणानि च सर्वशः ॥ ३.१९.८ ॥
విచిత్రమైన వృత్తాలు, జంట మలుపులు, ఇతరాలు; ఎడమ, కుడి వైపుల విచిత్ర మలుపులు — అన్ని విధాలుగా.
3.19.9
प्रतोदेनाहता राजन्रश्मिभिश्च समुद्यताः ।
उत्पतन्त इवाकाशं विबभुस्ते हयोत्तमाः ॥ ३.१९.९ ॥
ఓ రాజా, కొరడాతో కొట్టబడి పగ్గాలతో ఎత్తబడిన ఆ ఉత్తమ గుర్రాలు ఆకాశంలోకి ఎగురుతున్నట్లు ప్రకాశించాయి.
3.19.10
ते हस्तलाघवोपेतं विज्ञाय नृप दारुकिम् ।
उह्यमाना इव तदा नास्पृशंश्चरणैर्महीम् ॥ ३.१९.१० ॥
ఓ రాజా, దారుకుని చేతి నైపుణ్యాన్ని గ్రహించి, అవి అప్పుడు మోయబడుతున్నట్లుగా తమ కాళ్లతో భూమిని తాకనే లేదు.
3.19.11
सोपसव्यां चमूं तस्य साल्वस्य भरतर्षभ ।
चकार नातियत्नेन तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१९.११ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అతను సాల్వుని సైన్యాన్ని ఎడమ మలుపుతో తిప్పాడు; అది అధిక ప్రయత్నం లేకుండా జరిగి అద్భుతంగా అనిపించింది.
3.19.12
अमृष्यमाणोपसव्यं साल्वः समितिदारुणः ।
यन्तारमस्य सहसा त्रिभिर्बाणैः समार्दयत् ॥ ३.१९.१२ ॥
ఎడమ మలుపును సహించలేక, యుద్ధంలో భయంకరుడైన సాల్వుడు వెంటనే మూడు బాణాలతో అతని సారథిని తీవ్రంగా కొట్టాడు.
3.19.13
दारुकस्य सुतस्तं तु बाणवेगमचिन्तयन् ।
भूय एव महाबाहो प्रययावपसव्यतः ॥ ३.१९.१३ ॥
దారుకుని కుమారుడు ఆ బాణవేగాన్ని లెక్కచేయక, ఓ మహాబాహూ, మళ్లీ ఎడమవైపు నుండి ముందుకు సాగాడు.
3.19.14
ततो बाणान्बहुविधान्पुनरेव स सौभराट् ।
मुमोच तनये वीर मम रुक्मिणिनन्दने ॥ ३.१९.१४ ॥
అప్పుడు సౌభరాజు మళ్లీ అనేక విధాల బాణాలను ప్రయోగించాడు, ఓ వీరా, రుక్మిణీ నందనుడైన నా కుమారుడిపై.
3.19.15
तानप्राप्ताञ्शितैर्ब्राणैश्चिच्छेद परवीरहा ।
रौक्मिणेयः स्मितं कृत्वा दर्शयन्हस्तलाघवं ॥ ३.१९.१५ ॥
శత్రువీరులను సంహరించే రుక్మిణీ పుత్రుడు, అవి చేరకముందే పదునైన బాణాలతో వాటిని ఛేదించాడు, చిరునవ్వు నవ్వి తన చేతి నేర్పును చూపుతూ.
3.19.16
छिन्नान्दृष्ट्वा तु तान्बाणान्प्रद्युम्नेन च सौभराट् ।
आसुरीं दारुणीं मायामास्थाय व्यसृजच्छरान् ॥ ३.१९.१६ ॥
ప్రద్యుమ్నుడు ఆ బాణాలను ఛేదించడం చూసిన సౌభరాజు, ఆసురీ భయంకర మాయను ఆశ్రయించి బాణాలు ప్రయోగించాడు.
3.19.17
प्रयुज्यमानमाज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलम् ।
ब्रह्मास्त्रेणान्तरा च्छित्त्वामुमोचान्यन्पतस्त्रिणः ॥ ३.१९.१७ ॥
దైత్యుల మహాబలమైన అస్త్రం ప్రయోగించబడుతున్నట్లు తెలుసుకొని, బ్రహ్మాస్త్రంతో మధ్యలోనే దానిని ఛేదించి ఇతర రెక్కల బాణాలను ప్రయోగించాడు.
3.19.18
ते तदस्त्रं विधूयाशु विव्यधू रुधिराशनाः ।
शिरस्युरसि वक्रे च स मुमोह पपात च ॥ ३.१९.१८ ॥
ఆ రక్తభక్షక బాణాలు ఆ అస్త్రాన్ని వెంటనే తొలగించి తల, ఛాతీ, ముఖంపై కొట్టాయి; అతడు మూర్ఛపోయి పడిపోయాడు.
3.19.19
तस्मिन्निपतिते क्षुद्रे साल्वे बाणप्रपीडिते ।
रौक्मिणेयोऽपरं बाणं संदधे शत्रतापनः ॥ ३.१९.१९ ॥
ఆ నీచుడు సాల్వుడు బాణ పీడితుడై పడిపోగా, శత్రువులను తపింపజేసే రుక్మిణీ కుమారుడు మరొక బాణాన్ని సంధించాడు.
3.19.20
तमर्चितं सर्वदाशार्हपूगै-
राशीर्भिरर्कज्वलनप्रकाशम्।
दृष्ट्वा शरं ज्यामभिनीयमानं ।
बभूव हाहाकृतमन्तरिक्षम् ॥ ३.१९.२० ॥
దాశార్హుల సమూహాలన్నిటిచే ఆశీర్వచనాలతో పూజితమైనదీ, సూర్యాగ్నుల వలె ప్రకాశించేదీ అయిన ఆ బాణం వింటినారిపై లాగబడుతుండగా చూసి ఆకాశం హాహాకారాలతో నిండిపోయింది.
3.19.21
ततो देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सहधनेश्वराः ।
नारदं प्रेषयामासु- श्वसनं च मनोजवम् ॥ ३.१९.२१ ॥
అప్పుడు ఇంద్రునితో సహా దేవతలందరూ, కుబేరునితో కలిసి, నారదుణ్ణి, మనస్సంత వేగవంతుడైన వాయువును పంపారు.
3.19.22
तौ रौक्मिणेयमागम्य वचोऽब्रूतां दिवौकसाम् ।
नैव वध्यस्त्वया वीर साल्वराजः कथंचन ॥ ३.१९.२२ ॥
వారిద్దరూ రుక్మిణీ కుమారుని వద్దకు వచ్చి దివ్యలోకవాసుల మాటను పలికారు: 'వీరుడా, సాల్వరాజు నీ చేత ఏ విధంగానూ వధింపబడకూడదు.'
3.19.23
संहरस्व पुनर्बाणमवध्योऽयं त्वया रणे ।
एतस्य च शरस्याजौ नावध्योस्ति पुमान्क्वचित् ॥ ३.१९.२३ ॥
బాణాన్ని మళ్ళీ ఉపసంహరించు; ఇతడు యుద్ధంలో నీ చేత వధింపబడదగినవాడు కాడు. ఈ బాణం యుద్ధంలో ఎక్కడైనా ఏ పురుషుడూ వధింపబడదగినవాడు కాడు.
3.19.24
मृत्युरस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनः ।
कृष्णः संकल्पितो धात्रा तन्मिथ्या न भवेदिति ॥ ३.१९.२४ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఇతని మరణం యుద్ధంలో దేవకీ కుమారుడైన కృష్ణుడే; బ్రహ్మచే అది సంకల్పించబడింది; అది అసత్యం కాకూడదు.
3.19.25
ततः परमसंहृष्टः प्रद्युम्नः शरमुत्तमम् ।
संजहार धनुःश्रेष्ठात्तूणे चैव न्यवेशयत् ॥ ३.१९.२५ ॥
అప్పుడు అత్యంత సంతోషించిన ప్రద్యుమ్నుడు ఉత్తమమైన బాణాన్ని శ్రేష్ఠ ధనుస్సు నుండి తీసి అంబులపొదిలో ఉంచాడు.
3.19.26
तत उत्थाय राजेन्द्र साल्वः परमदुर्मनाः ।
व्यपायात्सबलस्तूर्णं प्रद्युम्नशरपीडितः ॥ ३.१९.२६ ॥
అప్పుడు ఓ రాజేంద్రా, అత్యంత దుఃఖితుడైన సాల్వుడు లేచి, ప్రద్యుమ్నుని బాణంతో పీడితుడై, తన సేనతో వేగంగా తొలగిపోయాడు.
3.19.27
स द्वारकां परित्यज्य साल्वो वृष्णिभिरार्दितः ।
सौभमास्थाय राजेन्द्र दिवमाचक्रमे तदा ॥ ३.१९.२७ ॥
వృష్ణులచే బాధింపబడిన సాల్వుడు ద్వారకను విడిచి, సౌభ విమానమెక్కి, ఓ రాజేంద్రా, అప్పుడు ఆకాశానికి ఎగిరిపోయాడు.