മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.19.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्ततो मृधे ।
प्रद्युम्नमब्रवीच्छ्लक्ष्णं मधुरं वाक्यमञ्जसा ॥ ३.१९.१ ॥
കൗന്തേയൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സൂതപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ പ്രദ്യുമ്നനോട് മൃദുവും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ നേരിട്ട് പറഞ്ഞു.
3.19.2
न मे भयं रौक्मिणेय संग्रामे यच्छतो हयान् ।
युद्धज्ञोस्मि च वृष्णीनां नात्र किंचिदतोऽन्यथा ॥ ३.१९.२ ॥
രുക്മിണീപുത്രാ, യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകളെ തെളിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഭയമില്ല. വൃഷ്ണികളിൽ ഞാൻ യുദ്ധകല അറിയുന്നവനാണ്; ഇതിൽ ഇതിനപ്പുറം ഒന്നുമില്ല.
3.19.3
आयुष्मन्नुपदेशस्तु सारथ्ये वर्ततां स्मृतः ।
सर्वार्थेषु रथी रक्ष्यस्त्वं चापि भृशपीडितः ॥ ३.१९.३ ॥
ദീർഘായുസ്സുള്ളവനേ, സാരഥ്യ കർമ്മത്തിൽ ഈ ഉപദേശം ഓർമ്മിക്കപ്പെടട്ടെ: രഥയോദ്ധാവിനെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സംരക്ഷിക്കണം; നീയും അതിവേദന അനുഭവിക്കുന്നു.
3.19.4
त्वं हि साल्वप्रयुक्तेन शरेणाभिहतो भृशम् ।
कश्मलाभिहतो वीर ततोऽहमपयातवान् ॥ ३.१९.४ ॥
നീ സാല്വൻ പ്രയോഗിച്ച അമ്പിനാൽ അതിശക്തമായി മുറിവേറ്റു. വീരാ, മോഹാവസ്ഥയിൽ ആഘാതമേറ്റതിനാൽ അപ്പോൾ ഞാൻ പിൻവാങ്ങി.
3.19.5
सत्वं सात्वतमुख्याद्य लब्धसंज्ञो यदृच्छया ।
पश्य मे हयसंयाने शिक्षां केशवनन्दन ॥ ३.१९.५ ॥
ഇപ്പോൾ നീ, സാത്വതരിൽ പ്രമുഖനേ, യാദൃച്ഛികമായി ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് എന്റെ കുതിരസാരഥ്യ വൈദഗ്ധ്യം കാണുക. കേശവപുത്രാ!
3.19.6
दारुकेणाहमुत्पन्नो यथावच्चैव शिक्षितः ।
वीतभीः प्रविशाम्येतां साल्वस्य महतीं चमूम् ॥ ३.१९.६ ॥
ദാരുകനാൽ ഞാൻ ജനിച്ചു, യഥാവിധി പരിശീലനം നേടി. ഭയരഹിതനായി ഞാൻ സാല്വന്റെ ഈ മഹാ സൈന്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
3.19.7
एवमुक्त्वा ततो वीरो हयान्संचोद्य संगरे ।
रश्मिभिस्तु समुद्यम्य जवेनाभ्यपतत्तदा ॥ ३.१९.७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; കടിഞ്ഞാൺ ഉയർത്തി ഉടനെ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടു കുതിച്ചു.
3.19.8
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ।
सव्यानि च विचित्राणि दक्षिणानि च सर्वशः ॥ ३.१९.८ ॥
വിചിത്രമായ വൃത്തങ്ങൾ, ഇരട്ടത്തിരിവുകൾ, മറ്റുള്ളവയും; ഇടത്തും വലത്തും വിചിത്രമായ തിരിവുകൾ — എല്ലാ വിധത്തിലും.
3.19.9
प्रतोदेनाहता राजन्रश्मिभिश्च समुद्यताः ।
उत्पतन्त इवाकाशं विबभुस्ते हयोत्तमाः ॥ ३.१९.९ ॥
രാജാവേ, ചാട്ടവാറടിയേറ്റും കടിഞ്ഞാണാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ടും ആ ഉത്തമാശ്വങ്ങൾ ആകാശത്തേക്ക് കുതിക്കുന്നതുപോലെ തിളങ്ങി.
3.19.10
ते हस्तलाघवोपेतं विज्ञाय नृप दारुकिम् ।
उह्यमाना इव तदा नास्पृशंश्चरणैर्महीम् ॥ ३.१९.१० ॥
രാജാവേ, ദാരുകന്റെ കൈവഴക്കം അറിഞ്ഞ് അവ അപ്പോൾ ചുമക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ തങ്ങളുടെ കാലുകൾ കൊണ്ട് ഭൂമിയെ തൊട്ടതേയില്ല.
3.19.11
सोपसव्यां चमूं तस्य साल्वस्य भरतर्षभ ।
चकार नातियत्नेन तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१९.११ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ സാൽവന്റെ സേനയെ ഇടത്തേ തിരിവോടെ തിരിച്ചു; വലിയ പരിശ്രമമില്ലാതെ ചെയ്തതിനാൽ അത് അത്ഭുതം പോലെയായി.
3.19.12
अमृष्यमाणोपसव्यं साल्वः समितिदारुणः ।
यन्तारमस्य सहसा त्रिभिर्बाणैः समार्दयत् ॥ ३.१९.१२ ॥
ഇടത്തേ തിരിവ് സഹിക്കാനാകാതെ, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ സാൽവൻ ഉടനെ മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയെ കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു.
3.19.13
दारुकस्य सुतस्तं तु बाणवेगमचिन्तयन् ।
भूय एव महाबाहो प्रययावपसव्यतः ॥ ३.१९.१३ ॥
ദാരുകന്റെ പുത്രൻ ആ ബാണവേഗത്തെ ഗണിക്കാതെ, ഓ മഹാബാഹോ, വീണ്ടും ഇടത്തുനിന്ന് മുന്നോട്ടു പോയി.
3.19.14
ततो बाणान्बहुविधान्पुनरेव स सौभराट् ।
मुमोच तनये वीर मम रुक्मिणिनन्दने ॥ ३.१९.१४ ॥
അപ്പോൾ സൗഭരാജൻ വീണ്ടും പലവിധ ബാണങ്ങൾ എയ്തു, ഓ വീരാ, രുക്മിണീനന്ദനനായ എന്റെ പുത്രന്റെ മേൽ.
3.19.15
तानप्राप्ताञ्शितैर्ब्राणैश्चिच्छेद परवीरहा ।
रौक्मिणेयः स्मितं कृत्वा दर्शयन्हस्तलाघवं ॥ ३.१९.१५ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന രുക്മിണീപുത്രൻ അവ എത്തുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവയെ മുറിച്ചു, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ കൈത്തഴക്കം കാണിച്ചു.
3.19.16
छिन्नान्दृष्ट्वा तु तान्बाणान्प्रद्युम्नेन च सौभराट् ।
आसुरीं दारुणीं मायामास्थाय व्यसृजच्छरान् ॥ ३.१९.१६ ॥
പ്രദ്യുമ്നൻ ആ ബാണങ്ങളെ മുറിക്കുന്നത് കണ്ട സൗഭരാജൻ, അസുരീയും ഭയങ്കരവുമായ മായ ആശ്രയിച്ച് ബാണങ്ങൾ എയ്തു.
3.19.17
प्रयुज्यमानमाज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलम् ।
ब्रह्मास्त्रेणान्तरा च्छित्त्वामुमोचान्यन्पतस्त्रिणः ॥ ३.१९.१७ ॥
ദൈത്യരുടെ മഹാബലമുള്ള അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നത് മനസ്സിലാക്കി, ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ട് നടുവിൽവെച്ചുതന്നെ അതിനെ മുറിച്ച്, മറ്റ് തൂവൽ ബാണങ്ങൾ എയ്തു.
3.19.18
ते तदस्त्रं विधूयाशु विव्यधू रुधिराशनाः ।
शिरस्युरसि वक्रे च स मुमोह पपात च ॥ ३.१९.१८ ॥
ആ രക്തഭോജികളായ ബാണങ്ങൾ ആ അസ്ത്രത്തെ വേഗം തട്ടിമാറ്റി തലയിലും മാറിലും മുഖത്തും അടിച്ചു; അവൻ മോഹിച്ചു വീണു.
3.19.19
तस्मिन्निपतिते क्षुद्रे साल्वे बाणप्रपीडिते ।
रौक्मिणेयोऽपरं बाणं संदधे शत्रतापनः ॥ ३.१९.१९ ॥
ആ നീചനായ സാല്വൻ അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായി വീണപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന രുക്മിണീപുത്രൻ മറ്റൊരു അമ്പ് തൊടുത്തു.
3.19.20
तमर्चितं सर्वदाशार्हपूगै-
राशीर्भिरर्कज्वलनप्रकाशम्।
दृष्ट्वा शरं ज्यामभिनीयमानं ।
बभूव हाहाकृतमन्तरिक्षम् ॥ ३.१९.२० ॥
ദാശാർഹസംഘങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹാശംസകളോടെ പൂജിതമായ, സൂര്യാഗ്നിപ്രഭയുള്ള ആ അമ്പ് വില്ലിന്റെ ഞാണിൽ വലിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട് ആകാശം ഹാഹാരവം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു.
3.19.21
ततो देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सहधनेश्वराः ।
नारदं प्रेषयामासु- श्वसनं च मनोजवम् ॥ ३.१९.२१ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും കുബേരനോടൊപ്പം നാരദനെയും മനസ്സിന്റെ വേഗമുള്ള വായുദേവനെയും അയച്ചു.
3.19.22
तौ रौक्मिणेयमागम्य वचोऽब्रूतां दिवौकसाम् ।
नैव वध्यस्त्वया वीर साल्वराजः कथंचन ॥ ३.१९.२२ ॥
ആ ഇരുവരും രുക്മിണീപുത്രന്റെ അടുത്തെത്തി ദേവലോകവാസികളുടെ വാക്ക് പറഞ്ഞു: 'വീരാ, സാല്വരാജാവ് നിന്നാൽ ഒരു വിധത്തിലും വധിക്കപ്പെടരുത്.'
3.19.23
संहरस्व पुनर्बाणमवध्योऽयं त्वया रणे ।
एतस्य च शरस्याजौ नावध्योस्ति पुमान्क्वचित् ॥ ३.१९.२३ ॥
അമ്പ് വീണ്ടും പിൻവലിക്കുക; ഇവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനല്ല. ഈ അമ്പിന്റെ യുദ്ധത്തിൽ എവിടെയും ഒരു പുരുഷനും വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനല്ല.
3.19.24
मृत्युरस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनः ।
कृष्णः संकल्पितो धात्रा तन्मिथ्या न भवेदिति ॥ ३.१९.२४ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, ഇവന്റെ മരണം യുദ്ധത്തിൽ ദേവകീപുത്രനായ കൃഷ്ണനാണ്; ബ്രഹ്മാവിനാൽ അത് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അത് വ്യർത്ഥമാകരുത്.
3.19.25
ततः परमसंहृष्टः प्रद्युम्नः शरमुत्तमम् ।
संजहार धनुःश्रेष्ठात्तूणे चैव न्यवेशयत् ॥ ३.१९.२५ ॥
അപ്പോൾ അതിയായി സന്തുഷ്ടനായ പ്രദ്യുമ്നൻ ഉത്തമമായ ശരത്തെ ശ്രേഷ്ഠധനുസ്സിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച് ആവനാഴിയിൽ വെച്ചു.
3.19.26
तत उत्थाय राजेन्द्र साल्वः परमदुर्मनाः ।
व्यपायात्सबलस्तूर्णं प्रद्युम्नशरपीडितः ॥ ३.१९.२६ ॥
അപ്പോൾ ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ ശാല്വൻ എഴുന്നേറ്റ്, പ്രദ്യുമ്നന്റെ ശരത്താൽ പീഡിതനായി, സൈന്യസഹിതം വേഗം പിന്മാറി.
3.19.27
स द्वारकां परित्यज्य साल्वो वृष्णिभिरार्दितः ।
सौभमास्थाय राजेन्द्र दिवमाचक्रमे तदा ॥ ३.१९.२७ ॥
വൃഷ്ണികളാൽ പീഡിതനായ ശാല്വൻ ദ്വാരകയെ ഉപേക്ഷിച്ച്, സൗഭവിമാനത്തിൽ കയറി, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അപ്പോൾ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.