มหาภารตะ · อัธยายะ 3.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.19.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्ततो मृधे ।
प्रद्युम्नमब्रवीच्छ्लक्ष्णं मधुरं वाक्यमञ्जसा ॥ ३.१९.१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นแล้ว บุตรของกุนตี ผู้เป็นบุตรของสูต ก็กล่าวกับประทุมนะในสนามรบอย่างอ่อนโยน หวาน และตรงไปตรงมาทันที
3.19.2
न मे भयं रौक्मिणेय संग्रामे यच्छतो हयान् ।
युद्धज्ञोस्मि च वृष्णीनां नात्र किंचिदतोऽन्यथा ॥ ३.१९.२ ॥
บุตรของรุกมิณี ข้าพเจ้าไม่รู้สึกกลัวในการรบ ขณะบังคับม้า ข้าพเจ้าชำนาญการรบในหมู่วฤษณี ในเรื่องนี้ไม่มีสิ่งใดเป็นอย่างอื่นนอกจากนี้
3.19.3
आयुष्मन्नुपदेशस्तु सारथ्ये वर्ततां स्मृतः ।
सर्वार्थेषु रथी रक्ष्यस्त्वं चापि भृशपीडितः ॥ ३.१९.३ ॥
ผู้มีอายุยืน ขอให้จดจำคำแนะนำนี้ไว้ในหน้าที่ของสารถี รถศึกต้องได้รับการคุ้มครองในทุกเรื่อง และท่านเองก็ได้รับความเจ็บปวดอย่างหนัก
3.19.4
त्वं हि साल्वप्रयुक्तेन शरेणाभिहतो भृशम् ।
कश्मलाभिहतो वीर ततोऽहमपयातवान् ॥ ३.१९.४ ॥
ท่านถูกลูกศรที่ศาลวะยิงมาถูกอย่างหนัก วีรบุรุษเอ๋ย ข้าพเจ้าจึงถอยออกไป เพราะท่านถูกความหมดสติโจมตี
3.19.5
सत्वं सात्वतमुख्याद्य लब्धसंज्ञो यदृच्छया ।
पश्य मे हयसंयाने शिक्षां केशवनन्दन ॥ ३.१९.५ ॥
บัดนี้ ผู้เลิศของสาตวตะ เมื่อท่านได้สติคืนมาโดยบังเอิญ ขอท่านจงดูความชำนาญของข้าพเจ้าในการบังคับม้า บุตรของเกศวะเอ๋ย
3.19.6
दारुकेणाहमुत्पन्नो यथावच्चैव शिक्षितः ।
वीतभीः प्रविशाम्येतां साल्वस्य महतीं चमूम् ॥ ३.१९.६ ॥
ข้าพเจ้าเกิดจากทารุกะและได้รับการฝึกฝนจากท่านอย่างถูกต้อง ข้าพเจ้าจึงเข้าสู่กองทัพอันใหญ่ของศาลวะนี้โดยไม่หวั่นกลัว
3.19.7
एवमुक्त्वा ततो वीरो हयान्संचोद्य संगरे ।
रश्मिभिस्तु समुद्यम्य जवेनाभ्यपतत्तदा ॥ ३.१९.७ ॥
เมื่อกล่าวเช่นนั้นแล้ว วีรบุรุษจึงเร่งม้าในการรบ แล้วรวบบังเหียนขึ้น พุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วในทันที
3.19.8
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ।
सव्यानि च विचित्राणि दक्षिणानि च सर्वशः ॥ ३.१९.८ ॥
วงโคจรอันวิจิตร การหันคู่ และอื่น ๆ การหันซ้ายอันวิจิตร และการหันขวา ทุกทิศทาง
3.19.9
प्रतोदेनाहता राजन्रश्मिभिश्च समुद्यताः ।
उत्पतन्त इवाकाशं विबभुस्ते हयोत्तमाः ॥ ३.१९.९ ॥
ข้าแต่พระราชา ม้าอันเลิศเหล่านั้นถูกแส้ตีและถูกบังเหียนดึงขึ้น ต่างส่องแสงราวกับกระโดดขึ้นสู่ท้องฟ้า
3.19.10
ते हस्तलाघवोपेतं विज्ञाय नृप दारुकिम् ।
उह्यमाना इव तदा नास्पृशंश्चरणैर्महीम् ॥ ३.१९.१० ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อม้าเหล่านั้นรู้ว่าทารุกะมีความชำนาญในมือ ก็ราวกับถูกอุ้มไป จึงไม่แตะพื้นดินด้วยเท้าเลย
3.19.11
सोपसव्यां चमूं तस्य साल्वस्य भरतर्षभ ।
चकार नातियत्नेन तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१९.११ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษแห่งภรตะ ท่านหันกองทัพของศาลวะไปทางซ้ายโดยไม่ต้องพยายามมากนัก จนดูน่าอัศจรรย์
3.19.12
अमृष्यमाणोपसव्यं साल्वः समितिदारुणः ।
यन्तारमस्य सहसा त्रिभिर्बाणैः समार्दयत् ॥ ३.१९.१२ ॥
ศาลวะผู้ดุร้ายในการรบ ไม่อาจทนการหันซ้ายนั้นได้ จึงยิงลูกศรสามดอกใส่สารถีของเขาอย่างรุนแรงทันที
3.19.13
दारुकस्य सुतस्तं तु बाणवेगमचिन्तयन् ।
भूय एव महाबाहो प्रययावपसव्यतः ॥ ३.१९.१३ ॥
บุตรของทารุกะไม่ใส่ใจต่อแรงของลูกศรนั้น จึงรุกไปทางซ้ายอีกครั้ง ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง
3.19.14
ततो बाणान्बहुविधान्पुनरेव स सौभराट् ।
मुमोच तनये वीर मम रुक्मिणिनन्दने ॥ ३.१९.१४ ॥
จากนั้น เจ้าแห่งโสภะจึงยิงลูกศรหลายชนิดใส่บุตรของข้าพเจ้าอีกครั้ง ข้าแต่วีรบุรุษ ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของรุกมิณี
3.19.15
तानप्राप्ताञ्शितैर्ब्राणैश्चिच्छेद परवीरहा ।
रौक्मिणेयः स्मितं कृत्वा दर्शयन्हस्तलाघवं ॥ ३.१९.१५ ॥
ประทุมนะ ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ตัดลูกศรเหล่านั้นด้วยลูกศรคมก่อนที่จะถึงตัว พลางยิ้มและแสดงความชำนาญในมือของตน
3.19.16
छिन्नान्दृष्ट्वा तु तान्बाणान्प्रद्युम्नेन च सौभराट् ।
आसुरीं दारुणीं मायामास्थाय व्यसृजच्छरान् ॥ ३.१९.१६ ॥
เมื่อเห็นลูกศรเหล่านั้นถูกประทุมนะตัดขาด เจ้าแห่งโสภะจึงใช้มายาอสูรอันน่ากลัว แล้วยิงลูกศรออกไป
3.19.17
प्रयुज्यमानमाज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलम् ।
ब्रह्मास्त्रेणान्तरा च्छित्त्वामुमोचान्यन्पतस्त्रिणः ॥ ३.१९.१७ ॥
เมื่อรู้ว่าอาวุธอสูรอันทรงพลังกำลังถูกใช้ ประทุมนะจึงตัดกลางทางด้วยพรหมาสตร์ แล้วยิงลูกศรมีขนนกดอกอื่นออกไป
3.19.18
ते तदस्त्रं विधूयाशु विव्यधू रुधिराशनाः ।
शिरस्युरसि वक्रे च स मुमोह पपात च ॥ ३.१९.१८ ॥
ลูกศรที่ดื่มเลือดเหล่านั้นสลัดอาวุธนั้นออกอย่างรวดเร็ว แล้วแทงศีรษะ อก และใบหน้าของเขา เขาจึงสลบและล้มลง
3.19.19
तस्मिन्निपतिते क्षुद्रे साल्वे बाणप्रपीडिते ।
रौक्मिणेयोऽपरं बाणं संदधे शत्रतापनः ॥ ३.१९.१९ ॥
เมื่อศาลวะผู้ต่ำช้าล้มลง ถูกลูกศรทรมาน บุตรของรุกมิณี ผู้แผดเผาศัตรู จึงง้างลูกศรอีกดอกหนึ่งขึ้น
3.19.20
तमर्चितं सर्वदाशार्हपूगै-
राशीर्भिरर्कज्वलनप्रकाशम्।
दृष्ट्वा शरं ज्यामभिनीयमानं ।
बभूव हाहाकृतमन्तरिक्षम् ॥ ३.१९.२० ॥
ลูกศรนั้นได้รับการสรรเสริญด้วยพรจากหมู่ทศารหะทั้งหมด ส่องแสงดั่งดวงอาทิตย์และไฟ เมื่อถูกดึงขึ้นบนสายธนู ท้องฟ้าก็เต็มไปด้วยเสียงร้องด้วยความตกใจ
3.19.21
ततो देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सहधनेश्वराः ।
नारदं प्रेषयामासु- श्वसनं च मनोजवम् ॥ ३.१९.२१ ॥
ครั้งนั้น เทพทั้งปวงพร้อมด้วยพระอินทร์และท้าวกุเวร ส่งพระนารทและพระวายุผู้เร็วดุจความคิดไป
3.19.22
तौ रौक्मिणेयमागम्य वचोऽब्रूतां दिवौकसाम् ।
नैव वध्यस्त्वया वीर साल्वराजः कथंचन ॥ ३.१९.२२ ॥
ทั้งสองไปหาโอรสของพระรุกมิณี และกล่าวถ้อยคำของชาวสวรรค์ว่า "วีรบุรุษเอ๋ย ท้าวสาลวราชไม่อาจถูกท่านสังหารด้วยประการใดเลย"
3.19.23
संहरस्व पुनर्बाणमवध्योऽयं त्वया रणे ।
एतस्य च शरस्याजौ नावध्योस्ति पुमान्क्वचित् ॥ ३.१९.२३ ॥
จงถอนลูกศรนั้นเสียเถิด ชายผู้นี้ท่านไม่อาจสังหารในสงครามได้ และในการรบด้วยลูกศรนี้ จะไม่มีชายใดถูกสังหารเลยไม่ว่าที่ใด
3.19.24
मृत्युरस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनः ।
कृष्णः संकल्पितो धात्रा तन्मिथ्या न भवेदिति ॥ ३.१९.२४ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ความตายของเขาในสงครามคือโอรสของพระเทวกี คือพระกฤษณะ ซึ่งพระผู้สร้างได้กำหนดไว้แล้ว ขอให้คำนั้นอย่าได้เป็นเท็จเลย
3.19.25
ततः परमसंहृष्टः प्रद्युम्नः शरमुत्तमम् ।
संजहार धनुःश्रेष्ठात्तूणे चैव न्यवेशयत् ॥ ३.१९.२५ ॥
ครั้งนั้น ประทุมนผู้ปลาบปลื้มยิ่งนัก ดึงลูกศรอันเลิศกลับคืนจากคันธนูอันประเสริฐ แล้วใส่ลงในแล่งธนู
3.19.26
तत उत्थाय राजेन्द्र साल्वः परमदुर्मनाः ।
व्यपायात्सबलस्तूर्णं प्रद्युम्नशरपीडितः ॥ ३.१९.२६ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ ท้าวศาลวะผู้มีใจท้อแท้ยิ่งนัก ถูกลูกศรของประทุมนทำร้าย จึงลุกขึ้นและรีบถอยทัพไปพร้อมกับกองทหารของตน
3.19.27
स द्वारकां परित्यज्य साल्वो वृष्णिभिरार्दितः ।
सौभमास्थाय राजेन्द्र दिवमाचक्रमे तदा ॥ ३.१९.२७ ॥
ท้าวศาลวะถูกวฤษณิทั้งหลายเบียดเบียน จึงละทิ้งทวารกา ขึ้นยานเสาภะ แล้วข้าแต่จอมกษัตริย์ ก็เหาะขึ้นสู่ท้องฟ้าในคราวนั้น