મહાભારત · અધ્યાય 3.199

3.199.1

भूय एव महाभाग्यं कथ्यतामित्यब्रवीत् पाण्डवः ॥ ३.१९९.१ ॥

પાંડવે ફરી કહ્યું, 'મહાન પુણ્યની વાત હજી કહો.'

अथाचष्ट मार्कण्डेयो महाराज वृषदर्भसेदुकनामानौ राजानौ नीतिमार्गरतावस्त्रोपास्त्रकृतिनौ ॥ ३.१९९.२ ॥

ત્યારે માર્કંડેયે કહ્યું, 'હે મહારાજ, નીતિમાર્ગમાં રત અને અસ્ત્રોપાસ્ત્રમાં નિપુણ એવા વૃષ અને દર્ભ તથા સેદુક નામના બે રાજાઓ.'

सेदुको वृषदर्भस्य बालस्यैव उपांशुव्रतमभ्यजा- नात् कुप्यमदेयं ब्राह्मणस्य ॥ ३.१९९.३ ॥

સેદુકે વૃષ-દર્ભના બાળક પાસેથી જ ગુપ્ત વ્રત સ્વીકાર્યું: બ્રાહ્મણને અદેય વસ્તુ ન આપવી.

अथ तं सेदुकं ब्राह्मणः कश्चिद् वेदाध्ययनसम्पन्न आशिषं दत्त्वा गुर्वर्थी भिक्षितवान् ॥ ३.१९९.४ ॥

ત્યારે વેદાધ્યયનસંપન્ન કોઈ બ્રાહ્મણે સેદુકને આશીર્વાદ આપી ગુરુ માટે યાચના કરી.

अश्वसहस्रं मे भवान् ददात्विति तं सेदुको ब्राह्मणमब्रवीत् ॥ ३.१९९.५ ॥

સેદુકે તે બ્રાહ્મણને કહ્યું, 'તમે મને એક હજાર ઘોડા આપો.'

नास्ति सम्भवो गुर्वर्थं दातुमिति ॥ ३.१९९.६ ॥

'ગુરુ માટે આપવું શક્ય નથી' એમ (બ્રાહ્મણે કહ્યું).

स त्वं गच्छ वृषदर्भसकाशम् । राजा परमधर्मज्ञो ब्राह्मण तं भिक्षस्व ।
स ते दास्यति तस्यैतदुपांशुव्रतमिति ॥ ३.१९९.७ ॥

તું વૃષદર્ભ પાસે જા. પરમ ધર્મને જાણનાર તે રાજા પાસે, હે બ્રાહ્મણ, માગ. તે તને આપશે; આ તેનું ગુપ્ત વ્રત છે.

अथ ब्राह्मणो वृषदर्भसकाशं गत्वा अश्वसहस्रमयाचत् ।
स राजा तं कशेनाताडयत् ॥ ३.१९९.८ ॥

પછી તે બ્રાહ્મણ વૃષદર્ભ પાસે જઈને હજાર ઘોડા માગવા લાગ્યો. તે રાજાએ તેને કોરડાથી માર્યો.

तं ब्राह्मणोऽब्रवीत् । किं हिंस्यनागसं मामिति ॥ ३.१९९.९ ॥

બ્રાહ્મણે તેને કહ્યું, "નિરપરાધી એવા મને કેમ મારે છે?"

एवमुक्त्वा तं शपन्तं राजाऽऽह । विप्र किं यो न ददाति तुभ्यमुताहोस्विद् ब्राह्मण्यमेतत् ॥ ३.१९९.१० ॥

આમ કહીને શાપ આપતા તે બ્રાહ્મણને રાજાએ કહ્યું, "હે વિપ્ર, તને ન આપનાર હું છું? કે આ જ બ્રાહ્મણત્વ છે?"