Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.202

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.202.1

मार्कण्डेयमृषयः पाण्डवाश्च पर्यपृच्छन् ।
अस्ति कश्चिद्भवतश्चिरजाततर इति ॥ ३.२०२.१ ॥

ଋଷିମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ କେହି ଅଛନ୍ତି କି?"

3.202.2

स तानुवाच ।
अस्ति खलु राजर्षिरिन्द्रद्युम्नो नाम क्षीणपुण्यस्त्रिदिवात्प्रच्युतः
कीर्तिस्ते व्युच्छिन्नेति ।
स मामुपातिष्ठत्
अथ प्रत्यभिजानाति मां भवानिति ॥ ३.२०२.२ ॥

ସେ କହିଲେ, "ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଜଣେ ରାଜର୍ଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲା ଓ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଯଶ ଲୁପ୍ତ ହେଲା।" ସେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତା'ପରେ ପଚାରିଲେ, "ଆପଣ ମୋତେ ଚିହ୍ନନ୍ତି କି?"

3.202.3

तमहमब्रुवम् ।
न वयं रासायनिकाः शरीरोपतापेनात्मनः समारभामहेऽर्थानामनुष्ठानम् ॥ ३.२०२.३ ॥

ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, "ଆମେ ରସାୟନ ବିଦ୍ୟାର ଅଭ୍ୟାସୀ ନୁହଁ। ଶରୀରକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ଆମେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରୁ ନାହୁଁ।"

3.202.4

अस्ति खलु हिमवति प्राकारकर्णो नामोलूकः ।
स भवन्तं यदि जानीयात्
प्रकृष्टे चाध्वनि हिमवान् ।
तत्रासौ प्रतिवसतीति ॥ ३.२०२.४ ॥

ହିମାଳୟରେ ପ୍ରାକାରକର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଏକ ପେଚା ଅଛି। ସେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତା… ଦୂରର ପଥରେ ହିମାଳୟ। ସେ ସେଠାରେ ରହେ।

3.202.5

स मामश्वो भूत्वा तत्रावहद्यत्र बभूवोलूकः ॥ ३.२०२.५ ॥

ସେ ଘୋଡ଼ା ହୋଇ ମୋତେ ସେଠାକୁ ନେଇ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପେଚା ଥିଲା।

3.202.6

अथैनं स राजर्षिः पर्यपृच्छत् ।
प्रत्यभिजानाति मां भवानिति ॥ ३.२०२.६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ରାଜର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଆପଣ ମୋତେ ଚିହ୍ନନ୍ତି କି?"

3.202.7

स मुहूर्तं ध्यात्वाब्रवीदेनम् ।
नाभिजाने भवन्तमिति ॥ ३.२०२.७ ॥

ସେ କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ।

3.202.8

स एवमुक्तो राजर्षिरिन्द्रद्युम्नः पुनस्तमुलूकमब्रवीत् ।
अस्ति कश्चिद्भवतश्चिरजाततर इति ॥ ३.२०२.८ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ରାଜର୍ଷି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଣି ସେହି ପେଚାକୁ କହିଲେ—ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବହୁତ ପୁରାତନ କେହି ଅଛନ୍ତି କି?

3.202.9

स एवमुक्तोऽब्रवीदेनम् ।
अस्ति खल्विन्द्रद्युम्नसरो नाम
तस्मिन्नाडीजङ्घो नाम बकः प्रतिवसति ।
सोऽस्मत्तश्चिरजाततरः
तं पृच्छेति ॥ ३.२०२.९ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଏକ ସରୋବର ଅଛି; ସେଥିରେ ନାଡୀଜଂଘ ନାମକ ଏକ ବଗ ରହେ। ସେ ଆମଠାରୁ ବହୁତ ପୁରାତନ; ତାକୁ ପଚାର।

3.202.10

तत इन्द्रद्युम्नो मां चोलूकं चादाय तत्सरोऽगच्छद्यत्रासौ नाडीजङ्घो नाम बको बभूव ॥ ३.२०२.१० ॥

ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୋତେ ଓ ପେଚାକୁ ନେଇ ସେହି ସରୋବରକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନାଡୀଜଂଘ ନାମକ ସେ ବଗ ଥିଲା।

3.202.11

सोऽस्माभिः पृष्टः ।
भवानिन्द्रद्युम्नं राजानं प्रत्यभिजानातीति ॥ ३.२०२.११ ॥

ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପଚାରିଲୁ—ଆପଣ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି କି?

3.202.12

स एवमुक्तोऽब्रवीन्मुहूर्तं ध्यात्वा ।
नाभिजानाम्यहमिन्द्रद्युम्नं राजानमिति ॥ ३.२०२.१२ ॥

ଏହିପରି ପଚରାଯିବା ପରେ ସେ କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ—ମୁଁ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ।

3.202.13

ततः सोऽस्माभिः पृष्टः ।
अस्ति कश्चिदन्यो भवतश्चिरजाततर इति ॥ ३.२०२.१३ ॥

ତେବେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲୁ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ଆଉ କେହି ଅଛନ୍ତି କି?

3.202.14

स नोऽब्रवीदस्ति खल्विहैव सरस्यकूपारो नाम कच्छपः प्रतिवसति ।
स मत्तश्चिरजाततर इति
स यदि कथञ्चिदभिजानीयादिमं राजानं तमकूपारं पृच्छाम इति ॥ ३.२०२.१४ ॥

ସେ ଆମକୁ କହିଲା, ଏହି ସରୋବରରେ ଅକୂପାର ନାମକ କଇଁଛ ବାସ କରେ। ସେ ମୋଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ। ଯଦି ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଜାଣେ, ତେବେ ଆମେ ସେହି ଅକୂପାରଙ୍କୁ ପଚାରିବା।

3.202.15

ततः स बकस्तमकूपारं कच्छपं विज्ञापयामास ।
अस्त्यस्माकमभिप्रेतं भवन्तं कञ्चिदर्थमभिप्रष्टुम्
साध्वागम्यतां तावदिति ॥ ३.२०२.१५ ॥

ତେବେ ସେହି ବଗ ଅକୂପାର ନାମକ କଇଁଛକୁ ନିବେଦନ କଲା, ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ବିଷୟ ପଚାରିବାକୁ ଆମର ଇଚ୍ଛା ଅଛି। ଦୟାକରି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।

3.202.16

एतच्छ्रुत्वा स कच्छपस्तस्मात्सरस उत्थायाभ्यगच्छद्यत्र तिष्ठामो वयं तस्य सरसस्तीरे ॥ ३.२०२.१६ ॥

ଏହା ଶୁଣି ସେହି କଇଁଛ ସେହି ସରୋବରରୁ ଉଠି, ଆମେ ସେହି ସରୋବରର କୂଳରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲା।

3.202.17

आगतं चैनं वयमपृच्छाम ।
भवानिन्द्रद्युम्नं राजानमभिजानातीति ॥ ३.२०२.१७ ॥

ଆସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପଚାରିଲୁ, ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି କି?

3.202.18

स मुहूर्तं ध्यात्वा बाष्पपूर्णनयन उद्विग्नहृदयो वेपमानो विसञ्ज्ञकल्पः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
किमहमेनं न प्रत्यभिजानामि
अहं ह्यनेन सहस्रकृत्वः पूर्वमग्निचितिषूपहितपूर्वः ।
सरश्चेदमस्य दक्षिणादत्ताभिर्गोभिरतिक्रममाणाभिः कृतम्
अत्र चाहं प्रतिवसामीति ॥ ३.२०२.१८ ॥

ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ, ବିଚଳିତ ହୃଦୟରେ, କମ୍ପମାନ ହୋଇ, ଯେମିତି ଚେତନାହୀନ ହୋଇ, କରଯୋଡ଼ି କହିଲା: ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଚିହ୍ନିବି ନାହିଁ? ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ହଜାରେ ଥର ଅଗ୍ନିଚିତି-ନିର୍ମାଣରେ ସହଚର ଥିଲି। ଏହି ସରୋବର ଏମାନେ ଦକ୍ଷିଣାରେ ଦେଇଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଛୁଳି ଉଛୁଳି ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା; ଏବଂ ମୁଁ ଏଠାରେ ହିଁ ବାସ କରେ।

3.202.19

अथैतत्कच्छपेनोदाहृतं श्रुत्वा समनन्तरं देवलोकाद्देवरथः प्रादुरासीत् ॥ ३.२०२.१९ ॥

ତା'ପରେ କଇଁଛ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ଦେବଲୋକରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

3.202.20

वाचश्चाश्रूयन्तेन्द्रद्युम्नं प्रति ।
प्रस्तुतस्ते स्वर्गः
यथोचितं स्थानमभिपद्यस्व ।
कीर्तिमानसि
अव्यग्रो याहीति ॥ ३.२०२.२० ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବିଷୟରେ ବାଣୀମାନ ଶୁଣାଗଲା: ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ତୁମ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ। ତୁମେ କୀର୍ତ୍ତିମାନ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ଯାଅ।

3.202.21

दिवं स्पृशति भूमिं च शब्दः पुण्यस्य कर्मणः ।
यावत्स शब्दो भवति तावत्पुरुष उच्यते ॥ ३.२०२.२१ ॥

ପୁଣ୍ୟ କର୍ମର ଶବ୍ଦ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଉଭୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ଶବ୍ଦ ରହେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିଷକୁ 'ପୁରୁଷ' କୁହାଯାଏ।

3.202.23

तस्मात्कल्याणवृत्तः स्यादत्यन्ताय नरो भुवि ।
विहाय वृत्तं पापिष्ठं धर्ममेवाभिसंश्रयेत् ॥ ३.२०२.२३ ॥

ତେଣୁ ମଣିଷ ପୃଥିବୀରେ ସଦା ଶୁଭ ଆଚରଣବାନ ହୁଅନ୍ତୁ; ସବୁଠାରୁ ପାପମୟ ଆଚରଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଧର୍ମକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତୁ।

3.202.24

इत्येतच्छ्रुत्वा स राजाब्रवीत् ।
तिष्ठ तावद्यावदिदानीमिमौ वृद्धौ यथास्थानं प्रतिपादयामीति ॥ ३.२०२.२४ ॥

ଏହା ଶୁଣି ସେ ରାଜା କହିଲେ, "ଅପେକ୍ଷା କର, ଏବେ ଏହି ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଉଛି।"

3.202.25

स मां प्राकारकर्णं चोलूकं यथोचिते स्थाने प्रतिपाद्य तेनैव यानेन संसिद्धो यथोचितं स्थानं प्रतिपन्नः ॥ ३.२०२.२५ ॥

ସେ ମୋତେ, ପ୍ରାକାରକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚୂଲୂକଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚାଇ, ସେହି ଯାନରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

3.202.26

एतन्मयानुभूतं चिरजीविना दृष्टमिति पाण्डवानुवाच मार्कण्डेयः ॥ ३.२०२.२६ ॥

"ଏହା ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଦେଖିଛି" ଏହା କହି ଚିରଜୀବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.202.27

पाण्डवाश्चोचुः प्रीताः ।
साधु
शोभनं कृतं भवता राजानमिन्द्रद्युम्नं स्वर्गलोकाच्च्युतं स्वे स्थाने स्वर्गे पुनः प्रतिपादयतेति ॥ ३.२०२.२७ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ସାଧୁ! ଆପଣ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରୁ ଖସିଥିବା ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥାନରେ ପୁଣି ପହଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି।"