మహాభారతం · అధ్యాయం 3.204
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.204.1
श्रुत्वा तु राजा राजर्षेरिन्द्रद्युम्नस्य तत्तथा ।
मार्कण्डेयान्महाभागात्स्वर्गस्य प्रतिपादनम् ॥ ३.२०४.१ ॥
రాజర్షి ఇంద్రద్యుమ్నుని ఆ కథను, మహాభాగుడైన మార్కండేయుని నుండి స్వర్గ వివరణను విని రాజు అలాగే చేశాడు.
3.204.2
युधिष्ठिरो महाराज पप्रच्छ भरतर्षभ ।
मार्कण्डेयं तपोवृद्धं दीर्घायुषमकल्मषम् ॥ ३.२०४.२ ॥
మహారాజు యుధిష్ఠిరుడు, భరతకులోత్తముడు, తపస్సులో వృద్ధుడూ దీర్ఘాయువు కలవాడూ నిష్కళంకుడూ అయిన మార్కండేయుని అడిగాడు.
3.204.3
विदितास्तव धर्मज्ञ देवदानवरक्षसाम् ।
राजवंशाश्च विविधा ऋषिवंशाश्च शाश्वताः ॥ ३.२०४.३ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, దేవ, దానవ, రాక్షసుల వివిధ రాజవంశాలూ శాశ్వతమైన ఋషివంశాలూ నీకు తెలిసినవే.
3.204.4
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदस्मिँल्लोके द्विजोत्तम ।
अथ वेत्सि मुने वंशान्मनुष्योरगरक्षसाम् ॥ ३.२०४.४ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, ఈ లోకంలో నీకు తెలియనిది ఏదీ లేదు. ఓ ముని, మనుష్యులు, ఉరగులు, రాక్షసుల వంశాలను కూడా నీవు తెలుసుకున్నావు.
3.204.5
देवगन्धर्वयक्षाणां किन्नराप्सरसां तथा ।
इदमिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वे द्विजसत्तम ॥ ३.२०४.५ ॥
దేవ, గంధర్వ, యక్ష, కిన్నర, అప్సరసల గురించి కూడా, ద్విజసత్తమా, ఇది యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
3.204.6
कुवलाश्व इति ख्यात इक्ष्वाकुकुलसंभवः ।
कथं नाम विपर्यासाद्धुन्धुमारत्वमागतः ॥ ३.२०४.६ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశంలో జన్మించి కువలాశ్వుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైనవాడు ఏ విపర్యయం వల్ల ధుంధుమారత్వాన్ని పొందాడు?
3.204.7
एतदिच्छामि तत्त्वेन ज्ञातुं भार्गवसत्तम ।
विपर्यस्तं यथा नाम कुवलाश्वस् धीमतः ॥ ३.२०४.७ ॥
భార్గవశ్రేష్ఠా, బుద్ధిమంతుడైన కువలాశ్వునికి ఎలా విపర్యయం కలిగిందో యథార్థంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
3.204.8
युधिष्ठिरेणैवमुक्तो मार्कण्डेयो महामुनिः ।
धौन्धुमारमुपाख्यानं कथयामास भारत ॥ ३.२०४.८ ॥
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడగగా, మహాముని మార్కండేయుడు ధౌన్ధుమారోపాఖ్యానాన్ని చెప్పాడు, ఓ భారతా.
3.204.9
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु राजन्युधिष्ठिर ।
धर्मिष्ठमिदमाख्यानं धुन्धुमारस्य तच्छृणु ॥ ३.२०४.९ ॥
సరే, నీకు చెబుతాను. ఓ రాజా యుధిష్ఠిరా, విను. ధుంధుమారుని ఈ అత్యంత ధర్మయుక్తమైన ఉపాఖ్యానాన్ని విను.
3.204.10
यथा स राजा ऐक्ष्वाकः कुवलाश्वो महीपतिः ।
धुन्धुमारत्वमगमत्तच्छृणुष्व महीपते ॥ ३.२०४.१० ॥
ఇక్ష్వాకు వంశపు ఆ రాజు కువలాశ్వుడు, భూపతి, ధుంధుమారత్వాన్ని ఎలా పొందాడో ఓ మహీపతీ, విను.
3.204.11
महर्षिर्विश्रुतस्तात उदङ्क इति भारत ।
मरुधन्वसु रम्येषु आश्रमस्तस्य कौरव ॥ ३.२०४.११ ॥
ఓ భారతా, ఉత్తంకుడనే ప్రసిద్ధ మహర్షి ఉండేవాడు. ఓ కౌరవా, మరుభూమిలోని రమణీయ ప్రదేశాలలో అతని ఆశ్రమం ఉండేది.
3.204.12
उदङ्कस्तु महाराज तपोतप्यत्सुदुश्चरम् ।
आरिराधयिषुर्विष्णुं बहून्वर्षगणान्विभुः ॥ ३.२०४.१२ ॥
మహారాజా, ఉత్తంకుడు విష్ణువును ప్రసన్నం చేసుకోవాలనే కోరికతో, అత్యంత కష్టమైన తపస్సును అనేక సంవత్సరాలపాటు చేశాడు.
3.204.13
तस्य प्रीतः स भगवान्साक्षाद्दर्शनमेयिवान् ।
दृष्ट्वा महर्षिस्तद्ब्रह्म तुष्टाव विविधैः स्तवैः ॥ ३.२०४.१३ ॥
ఆయనపై ప్రసన్నుడైన ఆ భగవానుడు స్వయంగా దర్శనమివ్వడానికి వచ్చాడు. ఆ బ్రహ్మను చూసిన మహర్షి వివిధ స్తోత్రాలతో ఆయనను స్తుతించాడు.
3.204.14
त्वया देव प्रजाः सर्वाः ससुरासुरमानवाः ।
स्थावराणि च भूतानि जङ्गमानि तथैव च ॥ ३.२०४.१४ ॥
దేవా, నీ చేతనే దేవతలు, అసురులు, మానవులతో సహా సమస్త ప్రజలు, స్థావర జంగమ ప్రాణులు సృష్టించబడ్డాయి.
3.204.15
ब्रह्म वेदाश्च वेद्यं च त्वया सृष्टं महाद्युते ।
शिरस्ते गगनं देव नेत्रे शशिदिवाकरौ ॥ ३.२०४.१५ ॥
మహాతేజస్వీ, బ్రహ్మము, వేదాలు, తెలుసుకోదగినవి కూడా నీ చేతనే సృష్టించబడ్డాయి. దేవా, నీ శిరస్సు ఆకాశం; నేత్రాలు చంద్రుడు, సూర్యుడు.
3.204.16
निःश्वासः पवनश्चापि तेजोऽग्निश्च तवाच्युत ।
बाहवस्ते दिशः सर्वाः कुक्षिश्चापि महार्णवः ॥ ३.२०४.१६ ॥
అచ్యుతా, వాయువు నీ ఊపిరి, అగ్ని, తేజస్సు కూడా నీవే. అన్ని దిశలు నీ బాహువులు; మహాసముద్రం నీ కుక్షి.
3.204.17
ऊरू ते पर्वता देव स्वं नाभिर्मधुसूदन ।
पादौ ते पृथिवी चैव रोमाण्योषधयस्तथा ॥ ३.२०४.१७ ॥
దేవా, పర్వతాలు నీ తొడలు. మధుసూదనా, నీ నాభి నీదే. భూమి నీ పాదాలు; ఓషధులు నీ రోమాలు.
3.204.18
इन्द्रसोमाग्निवरुणा देवासुरमहोरगाः ।
प्रह्वास्त्वामुपतिष्ठन्ति स्तुवन्तो विविधैः स्तवैः ॥ ३.२०४.१८ ॥
ఇంద్రుడు, సోముడు, అగ్ని, వరుణుడు, దేవతలు, అసురులు, మహాసర్పాలు వినయంతో నీకు నమస్కరిస్తూ, వివిధ స్తోత్రాలతో నిన్ను స్తుతిస్తూ నీ ముందు నిలుస్తున్నారు.
3.204.19
त्वया व्याप्तानि सर्वाणि भूतानि भुवनेश्वर ।
योगिनः सुमहावीर्याः स्तुवन्ति त्वां महर्षयः ॥ ३.२०४.१९ ॥
లోకేశ్వరా! సమస్త ప్రాణులు నీచే వ్యాపించబడి ఉన్నాయి. మహా బలవంతులైన యోగులు, మహర్షులు నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు.
3.204.20
त्वयि तुष्टे जगच्छान्तं त्वयि क्रुद्धे महद्भयम् ।
भयानामपनेतासि त्वमेकः पुरुषोत्तम ॥ ३.२०४.२० ॥
నీవు సంతోషిస్తే జగత్తు శాంతిస్తుంది; నీవు కోపిస్తే మహాభయం కలుగుతుంది. పురుషోత్తమా! అన్ని భయాలను తొలగించేవాడివి నీవు ఒక్కడివే.
3.204.21
देवानां मानुषाणां च सर्वभूतसुखावहः ।
त्रिभिर्विक्रमणैर्देव त्रयो लोकास्त्वया वृताः ॥ ३.२०४.२१ ॥
దేవా! దేవతలకు, మానవులకు, సర్వప్రాణులకు సుఖమిచ్చువాడివి నీవు. నీ మూడు అడుగులతో మూడు లోకాలను ఆవరించావు.
3.204.22
असुराणां समृद्धानां विनाशश्च त्वया कृतः ।
तव विक्रमणैर्देवा निर्वाणमगमन्परम् ॥ ३.२०४.२२ ॥
సంపన్నులైన అసురులను నీవు నాశనం చేశావు. నీ పరాక్రమంతో దేవతలు పరమ నిర్వాణాన్ని పొందారు.
3.204.23
पराभवं च दैत्येन्द्रास्त्वयि क्रुद्धे महाद्युते ।
त्वं हि कर्ता विकर्ता च भूतानामिह सर्वशः।
आराधयित्वा त्वां देवाः सुखमेधन्ति नित्यशः ॥ ३.२०४.२३ ॥
మహాతేజస్వీ! నీవు కోపిస్తే దైత్యరాజులకు పరాజయం కలుగుతుంది. ఇక్కడ నీవే సర్వ ప్రాణులకు సృష్టికర్తవు, సంహర్తవు. నిన్ను ఆరాధించి దేవతలు నిత్యం సుఖంగా వృద్ధి చెందుతారు.
3.204.24
एवं स्तुतो हृषीकेश उदङ्केन महात्मना ।
उदङ्कमब्रवीद्विष्णुः प्रीतस्तेऽहं वरं वृणु ॥ ३.२०४.२४ ॥
మహాత్ముడైన ఉదంకునిచే ఈ విధంగా స్తుతించబడిన హృషీకేశుడు విష్ణువు ఉదంకునితో ఇలా అన్నాడు: నీపై ప్రీతి చెందాను, వరం కోరుకో.
3.204.25
पर्याप्तो मे वरो ह्येष यदहं दृष्टवान्हरिम् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यं स्रष्टारं जगतः प्रभुम् ॥ ३.२०४.२५ ॥
హరిని, శాశ్వతుడైన, దివ్యుడైన పురుషుడిని, జగత్తును సృష్టించిన ప్రభువును నేను చూసినదే నాకు చాలిన వరం.
3.204.26
विष्णुरुवाच ।
प्रीतस्तेऽहमलौल्येन भक्त्या तव च सत्तम।
अवश्यं हि त्वया ब्रह्मन्मत्तो ग्राह्यो वरो द्विज ॥ ३.२०४.२६ ॥
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: సత్తమా, నీ నిష్కామ భక్తికి నేను ప్రీతి చెందాను. బ్రాహ్మణా, ద్విజా, నీవు నా నుండి తప్పక ఒక వరం స్వీకరించాలి.
3.204.27
एवं स च्छन्द्यमानस्तु वरेण हरिणा तदा ।
उदङ्कः प्राञ्जलिर्वव्रे वरं भरतसत्तम ॥ ३.२०४.२७ ॥
ఇలా హరి వరం స్వీకరించమని కోరినప్పుడు, భరతసత్తమా, ఉదంకుడు చేతులు జోడించి ఒక వరాన్ని కోరాడు.
3.204.28
यदि मे भगवन्प्रीतः पुण्डरीकनिभेक्षण ।
धर्मे सत्ये दमे चैव बुद्धिर्भवतु मे सदा।
अभ्यासश्च भवेद्भक्त्या त्वयि नित्यं ममेश्वर ॥ ३.२०४.२८ ॥
భగవంతుడా, పుండరీకాక్షా, నీవు నా పట్ల ప్రీతి చెందితే, నా బుద్ధి ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో, సత్యంలో, దమంలో నిలవాలి; ఈశ్వరా, నీ పట్ల భక్తితో కూడిన అభ్యాసం నాకు నిత్యం ఉండాలి.
3.204.29
भगवानुवाच ।
सर्वमेतद्धि भविता मत्प्रसादात्तव द्विज ॥ ३.२०४.२९ ॥
భగవానుడు ఇలా అన్నాడు: ద్విజా, నా అనుగ్రహం వల్ల నీకు ఇదంతా తప్పక కలుగుతుంది.
3.204.30
प्रतिभास्यति योगश्च येन युक्तो दिवौकसाम् ।
त्रयाणामपि लोकानां महत्कार्यं करिष्यसि ॥ ३.२०४.३० ॥
దేవతలతో నిన్ను కలిపే యోగం నీలో ప్రకాశిస్తుంది; మూడు లోకాలకు మహత్కార్యాన్ని నీవు చేస్తావు.
3.204.31
उत्सादनार्थं लोकानां धुन्धुर्नाम महासुरः ।
तपस्यति तपो घोरं शृणु यस्तं हनिष्यति ॥ ३.२०४.३१ ॥
లోకాలను నాశనం చేయడానికి ధుంధు అనే మహాసురుడు ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతన్ని ఎవరు వధిస్తారో వినుము.
3.204.32
राजा हि वीर्यवांस्तात इक्ष्वाकुरपराजितः ।
बृहदश्व इति ख्यातो भविष्यति महीपतिः ॥ ३.२०४.३२ ॥
ప్రియ కుమారా! ఇక్ష్వాకు వంశంలో వీర్యవంతుడు, అపరాజితుడు అయిన రాజు బృహదశ్వుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన మహీపతి అవుతాడు.
3.204.33
तस्य पुत्रः शुचिर्दान्तः कुवलाश्व इति श्रुतः ।
स योगबलामास्थाय मामकं पार्थिवोत्तमः।
शासनात्तव विप्रर्षे धुन्धुमारो भविष्यति ॥ ३.२०४.३३ ॥
అతని కుమారుడు శుచి, దాంతుడు అయిన కువలాశ్వుడు అని పిలువబడతాడు. ఆ శ్రేష్ఠ రాజు నా యోగబలాన్ని ఆశ్రయించి, ఓ విప్రర్షీ, నీ ఆజ్ఞతో ధుంధుమారుడు అవుతాడు.
3.204.34
उदङ्कमेवमुक्त्वा तु विष्णुरन्तरधीयत ॥ ३.२०४.३४ ॥
ఉదంకునితో ఇలా చెప్పి విష్ణువు అంతర్ధానమయ్యాడు.