ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.205
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.205.1
इक्ष्वाकौ संस्तिते राजञ्शशादः पृथिवीमिमाम् ।
प्राप्तः परमधर्मात्मा सोऽयोध्यायां नृपोऽभवत् ॥ ३.२०५.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਮਗਰੋਂ ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਸ਼ਾਦ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣੇ।
3.205.2
शशादस्य तु दायाद ककुत्स्थो नाम वीर्यवान् ।
अनेनाश्चापि काकुत्स्थः पृथुश्चानेनसः सुतः ॥ ३.२०५.२ ॥
ਸ਼ਸ਼ਾਦ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਲਵਾਨ ਕਕੁਤਸਥ ਸੀ; ਕਕੁਤਸਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨੇਨਸ, ਅਤੇ ਅਨੇਨਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥੂ।
3.205.3
विष्वगश्वः पृथोः पुत्रस्तस्मादार्द्रश्च जज्ञिवान् ।
आर्द्रस्य युवनाश्वस्तु श्रावस्तस्तस्य चात्मजः ॥ ३.२०५.३ ॥
ਪ੍ਰਿਥੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਗਸ਼ਵ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਆਰਦ੍ਰ ਜਨਮੇ। ਆਰਦ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਰਾਵਸਤ।
3.205.4
जज्ञे श्रावस्तको राजा श्रावस्ती येन निर्मिता ।
श्रावस्तस्य तु दायादो बृहदश्वो महाबलः ॥ ३.२०५.४ ॥
ਸ਼ਰਾਵਸਤਕ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਰਾਵਸਤੀ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ। ਸ਼ਰਾਵਸਤ ਦਾ ਵਾਰਸ ਮਹਾਬਲੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਸੀ।
3.205.5
बृहदश्वस् दायादः कुवलाश्व इति स्मृतः ।
कुवलाश्वस्य पुत्राणां सहस्राण्येकविंसतिः ॥ ३.२०५.५ ॥
ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਦਾ ਵਾਰਸ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਇਕੀਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
3.205.6
सर्वे विद्यासु निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः ।
कुवलाश्वश्च पितृतोगुणैरभ्यधिकोऽभवत् ॥ ३.२०५.६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਜੇਯ ਸਨ; ਅਤੇ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਗਿਆ।
3.205.7
समये तं तदा राज्ये बृहदश्वोऽभ्यषेचयत् ।
कुवलाश्वं महाराज शूरमुत्तमधार्मिकम् ॥ ३.२०५.७ ॥
ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼੍ਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ — ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਸੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ।
3.205.8
पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु बृहदश्वो महीपतिः ।
जगाम तपसे धीमांस्तपोवनममित्रहा ॥ ३.२०५.८ ॥
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਸੌਂਪ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼੍ਵ, ਉਹ ਮਹੀਪਤੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਲਈ ਤਪੋਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.205.9
अथ शश्वाव राजर्षिं तमुदङ्को नराधिप ।
वनं संप्रस्थितं राजन्बृहदश्वं द्विजोत्तमः ॥ ३.२०५.९ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਵਨ ਵੱਲ ਤੁਰੇ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼੍ਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਉਦੰਕ ਚੱਲ ਪਿਆ।
3.205.10
तमुदङ्को महातेजाः सर्वास्त्रविदुषांवरम् ।
न्यवारयदमेयात्मा समासाद्य पुरोत्तमे ॥ ३.२०५.१० ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਦੰਕ ਨੇ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
3.205.11
भवता रक्षणं कार्यं तत्तावत्कर्तुमर्हसि ।
निरुद्विग्रा वयं राजंस्त्वत्प्रदाद्वसेमहि ॥ ३.२०५.११ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਸੀਏ।
3.205.12
त्वया हि पृथिवी राजन्रक्ष्यमाणा महात्मना ।
भविष्यति निरुद्विग्ना नारण्यं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਨਿਡਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
3.205.13
पालन हि महान्धर्मः प्रजानामिह दृश्यते ।
न तथा दृश्यतेऽरण्ये माभूत्ते बुद्धिरीदृशी ॥ ३.२०५.१३ ॥
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਹੀ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ; ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਐਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.205.14
ईदृशो न हि राजेन्द्र धर्मः क्वचन दृश्यते ।
प्रजानां पालने यत्नः पुरा राजर्षिभिः कृतः ॥ ३.२०५.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ। ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ।
3.205.15
रक्षितव्याः प्रजा राज्ञा तास्त्वं रक्षितुमर्हसि ।
निरुद्विग्नस्तपस्तप्तुं न हि शक्नोमि पार्थिव ॥ ३.२०५.१५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
3.205.16
ममाश्रमसमीपे वै समेषु मरुधन्वसु ।
समुद्रवालुकापूर्ण उज्जालक इति स्मृतः।
बहुयोजनविस्तीर्णो बहुयोजनमायतः ॥ ३.२०५.१६ ॥
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਮਤਲ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ 'ਉੱਜਾਲਕ' ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ।
3.205.17
तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्नाम सुदारुणः।
अन्तर्भूमिगतो राजन्वसत्यमितविक्रमः ॥ ३.२०५.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਮਧੂ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਧੁ ਨਾਮ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵੇਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਪਾਰ ਹੈ।
3.205.18
तं निहत्य महाराज वनं त्वं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
3.205.19
शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम् ।
त्रिदशानां विनाशाय लोकानां चापि पार्थिव ॥ ३.२०५.१९ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਵੀ।
3.205.20
अवध्यो दैवतानां हि दैत्यानामथ रक्षसाम् ।
नागानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सर्वशः।
अवाप्यस वरं राजन्सर्वलोकपितामहात् ॥ ३.२०५.२० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਂਤਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਵਧ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਰਬ-ਲੋਕ ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.205.21
तं विनाशय भद्रं ते मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा ।
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं शाश्वतीमव्ययां ध्रुवाम् ॥ ३.२०५.२१ ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ, ਸਦੀਵੀ, ਅਕਸ਼ੈ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
3.205.22
क्रूरस्य तस्य स्वपतो वालुकान्तर्हितस्य च ।
संवत्सरस्य पर्यन्ते निःश्वासः संप्रवर्तते ॥ ३.२०५.२२ ॥
ਉਸ ਕ੍ਰੂਰ ਦੇ ਸੌਂਦਿਆਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
3.205.23
यदा तदा भूश्चलति सशैलवनकानना ।
तस्य निःश्वासवातेन रज उद्धूयते महत् ॥ ३.२०५.२३ ॥
ਉਦੋਂ ਪਰਬਤਾਂ, ਬਣਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਧੂੜ ਉੱਡਦੀ ਹੈ।
3.205.24
आदित्यरथमाश्रित्य सप्ताहं भूमिकम्पनम् ।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं धूममिश्रं सुदारुणम् ॥ ३.२०५.२४ ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੱਥ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਭੂਚਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਿਆੜਿਆਂ, ਲਾਟਾਂ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.205.25
तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्तातुं स्वआंश्रमे ॥ ३.२०५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
3.205.26
तं विनाशय राजेन्द्र लोकानां हितकाम्यया ।
लकाः स्वस्था भविष्यन्ति तस्मिन्विनिहतेऽसुरे ॥ ३.२०५.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ; ਉਸ ਅਸੁਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।
3.205.27
धुन्धुनामानमत्युग्रं दानवं धोरविग्रहम् ।
समरे धोरतुमुले विनाशय महेषुणा ॥ ३.२०५.२७ ॥
ਧੁੰਧੂ ਨਾਮ ਦੇ ਅਤਿ ਉਗਰ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਉਸ ਘੋਰ ਰਣ-ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਾਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।
3.205.28
त्वं हि तस्य विनाशाय पर्याप्त इति मे मतिः ।
तेजसा तव तेजश्च विष्णुराप्यायविष्यति ॥ ३.२०५.२८ ॥
ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਵਧਾਉਣਗੇ।
3.205.29
विष्णुना च वरो दत्तः पूर्वं मम महीपते ॥ ३.२०५.२९ ॥
ਅਤੇ ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
3.205.30
यस्तं महासुरं रौद्रं वधिष्यति महीपतिः ।
तेजस्तद्वैष्णवमिति प्रवेक्ष्यति दुरासदम् ॥ ३.२०५.३० ॥
ਜੋ ਰਾਜਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਉਹ ਅਜੇਯ ਤੇਜ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ।
3.205.31
तत्तेजस्त्वंसमाधाय राजेन्द्र भुवि दुःसहम् ।
तं निषूदय संदिष्टो दैत्यं रौद्रपराक्रमम् ॥ ३.२०५.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸਹਿ ਉਸ ਤੇਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੈਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ।
3.205.32
न हि धुन्धुर्महातेजास्तेजसाऽल्पेन शक्यते ।
निर्दग्धुं पृथिवीपाल स हि वर्षशतैरपि ॥ ३.२०५.३२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਾਲ! ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧੁੰਧੁ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।