మహాభారతం · అధ్యాయం 3.205
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.205.1
इक्ष्वाकौ संस्तिते राजञ्शशादः पृथिवीमिमाम् ।
प्राप्तः परमधर्मात्मा सोऽयोध्यायां नृपोऽभवत् ॥ ३.२०५.१ ॥
రాజా, ఇక్ష్వాకుడు గతించిన తరువాత, పరమ ధర్మాత్ముడైన శశాదుడు ఈ భూమిని పొందాడు; అతడు అయోధ్యలో రాజయ్యాడు.
3.205.2
शशादस्य तु दायाद ककुत्स्थो नाम वीर्यवान् ।
अनेनाश्चापि काकुत्स्थः पृथुश्चानेनसः सुतः ॥ ३.२०५.२ ॥
శశాదుని వారసుడు ఘనుడైన కకుత్స్థుడు; కకుత్స్థుని కుమారుడు అనేనుడు; అనేనుని కుమారుడు పృథుడు.
3.205.3
विष्वगश्वः पृथोः पुत्रस्तस्मादार्द्रश्च जज्ञिवान् ।
आर्द्रस्य युवनाश्वस्तु श्रावस्तस्तस्य चात्मजः ॥ ३.२०५.३ ॥
పృథుని కుమారుడు విష్వగశ్వుడు; అతని నుండి ఆర్ద్రుడు జన్మించాడు. ఆర్ద్రుని కుమారుడు యువనాశ్వుడు; అతని కుమారుడు శ్రావస్తుడు.
3.205.4
जज्ञे श्रावस्तको राजा श्रावस्ती येन निर्मिता ।
श्रावस्तस्य तु दायादो बृहदश्वो महाबलः ॥ ३.२०५.४ ॥
శ్రావస్తకుడనే రాజు జన్మించాడు; అతడు శ్రావస్తీ నగరాన్ని నిర్మించాడు. శ్రావస్తుని వారసుడు మహాబలుడైన బృహదశ్వుడు.
3.205.5
बृहदश्वस् दायादः कुवलाश्व इति स्मृतः ।
कुवलाश्वस्य पुत्राणां सहस्राण्येकविंसतिः ॥ ३.२०५.५ ॥
బృహదశ్వుని వారసుడు కువలాశ్వుడని స్మరింపబడ్డాడు; కువలాశ్వునికి ఇరవై ఒక్క వేల కుమారులు ఉన్నారు.
3.205.6
सर्वे विद्यासु निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः ।
कुवलाश्वश्च पितृतोगुणैरभ्यधिकोऽभवत् ॥ ३.२०५.६ ॥
వారందరూ విద్యలలో నిపుణులు, బలవంతులు, ఎదుర్కొనలేనివారు; కువలాశ్వుడు తన తండ్రి కంటే గుణాలలో అధికుడయ్యాడు.
3.205.7
समये तं तदा राज्ये बृहदश्वोऽभ्यषेचयत् ।
कुवलाश्वं महाराज शूरमुत्तमधार्मिकम् ॥ ३.२०५.७ ॥
తగిన సమయంలో బృహదశ్వుడు అతన్ని రాజ్యంపై అభిషేకించాడు — కువలాశ్వుడిని, ఓ మహారాజా, అతడు శూరుడు, అత్యున్నత ధార్మికుడు.
3.205.8
पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु बृहदश्वो महीपतिः ।
जगाम तपसे धीमांस्तपोवनममित्रहा ॥ ३.२०५.८ ॥
కుమారునికి రాజ్యలక్ష్మిని అప్పగించిన బృహదశ్వుడు, ఆ భూపతి, బుద్ధిమంతుడు, శత్రువులను సంహరించువాడు, తపస్సు కోసం తపోవనానికి వెళ్ళాడు.
3.205.9
अथ शश्वाव राजर्षिं तमुदङ्को नराधिप ।
वनं संप्रस्थितं राजन्बृहदश्वं द्विजोत्तमः ॥ ३.२०५.९ ॥
అప్పుడు ఓ నరాధిపా, అడవికి బయలుదేరిన ఆ రాజర్షి బృహదశ్వుని ద్విజోత్తముడైన ఉదంకుడు అనుసరించాడు.
3.205.10
तमुदङ्को महातेजाः सर्वास्त्रविदुषांवरम् ।
न्यवारयदमेयात्मा समासाद्य पुरोत्तमे ॥ ३.२०५.१० ॥
మహాతేజస్వి, సర్వాస్త్రవిద్యావేత్తలలో శ్రేష్ఠుడు, అమేయాత్ముడైన ఉదంకుడు ఉత్తమ పురంలో అతన్ని సమీపించి నివారించాడు.
3.205.11
भवता रक्षणं कार्यं तत्तावत्कर्तुमर्हसि ।
निरुद्विग्रा वयं राजंस्त्वत्प्रदाद्वसेमहि ॥ ३.२०५.११ ॥
మీరు రక్షణ కల్పించాలి; ఆ విధంగానే ఇప్పుడు మీరు చేయడం తగినది. ఓ రాజా, మీ దయతో మేము నిర్భయంగా నివసిస్తాము.
3.205.12
त्वया हि पृथिवी राजन्रक्ष्यमाणा महात्मना ।
भविष्यति निरुद्विग्ना नारण्यं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१२ ॥
ఓ రాజా, మహాత్ముడైన మీరు రక్షిస్తుండగా ఈ భూమి నిశ్చయంగా నిర్భయంగా ఉంటుంది. మీరు అడవికి వెళ్ళకూడదు.
3.205.13
पालन हि महान्धर्मः प्रजानामिह दृश्यते ।
न तथा दृश्यतेऽरण्ये माभूत्ते बुद्धिरीदृशी ॥ ३.२०५.१३ ॥
ఇక్కడ ప్రజల పాలనే గొప్ప ధర్మంగా కనిపిస్తుంది. అడవిలో అలా కనిపించదు; నీ బుద్ధి అలా ఉండకూడదు.
3.205.14
ईदृशो न हि राजेन्द्र धर्मः क्वचन दृश्यते ।
प्रजानां पालने यत्नः पुरा राजर्षिभिः कृतः ॥ ३.२०५.१४ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఇలాంటి ధర్మం ఎక్కడా కనిపించదు. ప్రజల పాలనలో పూర్వం రాజర్షులు చేసిన ప్రయత్నం ఇది.
3.205.15
रक्षितव्याः प्रजा राज्ञा तास्त्वं रक्षितुमर्हसि ।
निरुद्विग्नस्तपस्तप्तुं न हि शक्नोमि पार्थिव ॥ ३.२०५.१५ ॥
రాజు ప్రజలను రక్షించాలి; నువ్వు వారిని రక్షించదగినవాడివి. ఓ రాజా, నిశ్చింతగా తపస్సు చేయలేను.
3.205.16
ममाश्रमसमीपे वै समेषु मरुधन्वसु ।
समुद्रवालुकापूर्ण उज्जालक इति स्मृतः।
बहुयोजनविस्तीर्णो बहुयोजनमायतः ॥ ३.२०५.१६ ॥
నా ఆశ్రమ సమీపంలో, సమతలమైన ఎడారిలో, సముద్రపు ఇసుకతో నిండిన 'ఉజ్జాలకం' అని పిలువబడే ప్రదేశం ఉంది; అది అనేక యోజనాల వెడల్పు, అనేక యోజనాల పొడవు కలది.
3.205.17
तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्नाम सुदारुणः।
अन्तर्भूमिगतो राजन्वसत्यमितविक्रमः ॥ ३.२०५.१७ ॥
అక్కడ మధు, కైటభుల కుమారుడైన ధుంధు అనే భయంకరమైన దానవేంద్రుడు ఉన్నాడు; అతడు గొప్ప బలపరాక్రమాలు కలవాడు. ఓ రాజా, అతడు మిక్కిలి భయంకరుడు; భూమి లోపల దాగి నివసిస్తాడు, అతని పరాక్రమం అపారం.
3.205.18
तं निहत्य महाराज वनं त्वं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१८ ॥
ఓ మహారాజా, అతడిని చంపిన తరువాతే నువ్వు అడవికి వెళ్లడం సరైనది.
3.205.19
शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम् ।
त्रिदशानां विनाशाय लोकानां चापि पार्थिव ॥ ३.२०५.१९ ॥
లోకాల వినాశనం కోసం కఠినమైన తపస్సును ఆశ్రయించి అతడు పడి ఉన్నాడు. ఓ రాజా, దేవతల వినాశనం కోసం, లోకాల వినాశనం కోసం కూడా.
3.205.20
अवध्यो दैवतानां हि दैत्यानामथ रक्षसाम् ।
नागानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सर्वशः।
अवाप्यस वरं राजन्सर्वलोकपितामहात् ॥ ३.२०५.२० ॥
దేవతలు, దైత్యులు, రాక్షసులు, నాగులు, యక్షులు, గంధర్వులు — వీరందరిచేత అతడు వధింపబడనివాడు. ఓ రాజా, సర్వలోక పితామహుడి నుండి నీవు ఈ వరాన్ని పొందావు.
3.205.21
तं विनाशय भद्रं ते मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा ।
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं शाश्वतीमव्ययां ध्रुवाम् ॥ ३.२०५.२१ ॥
అతడిని నాశనం చేయి, నీకు శుభం కలుగుగాక. నీ బుద్ధి దీనికి భిన్నంగా ఉండకూడదు. నీవు మహత్తరమైన, శాశ్వతమైన, అక్షయమైన, స్థిరమైన కీర్తిని పొందుతావు.
3.205.22
क्रूरस्य तस्य स्वपतो वालुकान्तर्हितस्य च ।
संवत्सरस्य पर्यन्ते निःश्वासः संप्रवर्तते ॥ ३.२०५.२२ ॥
ఆ క్రూరుడు నిద్రిస్తూ, ఇసుకలో దాగి ఉన్నప్పుడు, ఒక సంవత్సరం చివరలో అతని నిట్టూర్పు ప్రారంభమవుతుంది.
3.205.23
यदा तदा भूश्चलति सशैलवनकानना ।
तस्य निःश्वासवातेन रज उद्धूयते महत् ॥ ३.२०५.२३ ॥
అప్పుడు పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో కూడిన భూమి కంపిస్తుంది. అతని నిట్టూర్పు గాలికి మహా ధూళి ఎగిరిపోతుంది.
3.205.24
आदित्यरथमाश्रित्य सप्ताहं भूमिकम्पनम् ।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं धूममिश्रं सुदारुणम् ॥ ३.२०५.२४ ॥
సూర్యుని రథాన్ని ఆశ్రయించి ఏడు రోజుల పాటు భూకంపం కలుగుతుంది. నిప్పురవ్వలు, జ్వాలలు, పొగలతో కలిసి అది అత్యంత భయంకరమైనది.
3.205.25
तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्तातुं स्वआंश्रमे ॥ ३.२०५.२५ ॥
ఓ రాజా, దాని వల్ల నేను నా ఆశ్రమంలో ఉండలేకపోతున్నాను.
3.205.26
तं विनाशय राजेन्द्र लोकानां हितकाम्यया ।
लकाः स्वस्था भविष्यन्ति तस्मिन्विनिहतेऽसुरे ॥ ३.२०५.२६ ॥
రాజేంద్రా, లోకాల క్షేమాన్ని కోరి అతన్ని నాశనం చేయి; ఆ అసురుడు హతమైతే లోకాలు సుఖంగా ఉంటాయి.
3.205.27
धुन्धुनामानमत्युग्रं दानवं धोरविग्रहम् ।
समरे धोरतुमुले विनाशय महेषुणा ॥ ३.२०५.२७ ॥
ధుంధు అనే అత్యంత ఉగ్రుడు, భయంకర రూపుడు అయిన దానవుడిని భయంకరమైన ఆ యుద్ధంలో గొప్ప బాణంతో నాశనం చేయి.
3.205.28
त्वं हि तस्य विनाशाय पर्याप्त इति मे मतिः ।
तेजसा तव तेजश्च विष्णुराप्यायविष्यति ॥ ३.२०५.२८ ॥
అతడిని నాశనం చేయడానికి నువ్వే సమర్థుడవు అని నా అభిప్రాయం; నీ తేజస్సుతో విష్ణువు నీ తేజస్సును వృద్ధి చేస్తాడు.
3.205.29
विष्णुना च वरो दत्तः पूर्वं मम महीपते ॥ ३.२०५.२९ ॥
మరియు ఓ మహీపతీ, పూర్వం విష్ణువు నాకు ఒక వరం ఇచ్చాడు.
3.205.30
यस्तं महासुरं रौद्रं वधिष्यति महीपतिः ।
तेजस्तद्वैष्णवमिति प्रवेक्ष्यति दुरासदम् ॥ ३.२०५.३० ॥
ఆ మహా భయంకర అసురుడిని ఏ రాజు వధిస్తాడో, అతనిలో విష్ణువు సంబంధమైన ఆ దుర్జయ తేజస్సు ప్రవేశిస్తుంది.
3.205.31
तत्तेजस्त्वंसमाधाय राजेन्द्र भुवि दुःसहम् ।
तं निषूदय संदिष्टो दैत्यं रौद्रपराक्रमम् ॥ ३.२०५.३१ ॥
ఓ రాజేంద్రా! భూమిపై భరింపరాని ఆ తేజస్సును ధరించి, ఆజ్ఞాపించబడినవాడవై, భయంకర పరాక్రమం గల ఆ దైత్యుడిని సంహరించు.
3.205.32
न हि धुन्धुर्महातेजास्तेजसाऽल्पेन शक्यते ।
निर्दग्धुं पृथिवीपाल स हि वर्षशतैरपि ॥ ३.२०५.३२ ॥
ఓ భూపాలా! మహాతేజస్సు గల ధుంధుడిని అల్ప తేజస్సుతో దహించడం సాధ్యం కాదు; అతడు నూరు సంవత్సరాలైనా సాధ్యం కాడు.