มหาภารตะ · อัธยายะ 3.205
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.205.1
इक्ष्वाकौ संस्तिते राजञ्शशादः पृथिवीमिमाम् ।
प्राप्तः परमधर्मात्मा सोऽयोध्यायां नृपोऽभवत् ॥ ३.२०५.१ ॥
ราชัน เมื่ออิกษวากุสิ้นพระชนม์ไปแล้ว ศศาทะผู้มีจิตใจยึดมั่นในธรรมอย่างยิ่งได้ครองแผ่นดินนี้ และได้เป็นพระราชาในอโยธยา
3.205.2
शशादस्य तु दायाद ककुत्स्थो नाम वीर्यवान् ।
अनेनाश्चापि काकुत्स्थः पृथुश्चानेनसः सुतः ॥ ३.२०५.२ ॥
ทายาทของศศาทะคือกกุตสถผู้กล้าหาญ กกุตสถมีโอรสชื่ออเนนัส และโอรสของอเนนัสคือปฤถุ
3.205.3
विष्वगश्वः पृथोः पुत्रस्तस्मादार्द्रश्च जज्ञिवान् ।
आर्द्रस्य युवनाश्वस्तु श्रावस्तस्तस्य चात्मजः ॥ ३.२०५.३ ॥
วิษวัคศวะเป็นโอรสของปฤถุ จากเขาจึงกำเนิดอารทระ โอรสของอารทระคือยุวนาศวะ และโอรสของยุวนาศวะคือศราวัสตะ
3.205.4
जज्ञे श्रावस्तको राजा श्रावस्ती येन निर्मिता ।
श्रावस्तस्य तु दायादो बृहदश्वो महाबलः ॥ ३.२०५.४ ॥
พระราชาศราวัสตกะได้ประสูติ ผู้ซึ่งทรงสร้างเมืองศราวัสตี ทายาทของศราวัสตะคือพฤหทัศวะผู้มีกำลังมหาศาล
3.205.5
बृहदश्वस् दायादः कुवलाश्व इति स्मृतः ।
कुवलाश्वस्य पुत्राणां सहस्राण्येकविंसतिः ॥ ३.२०५.५ ॥
ทายาทของพฤหทัศวะเป็นที่รู้จักในนามกุวลาศวะ กุวลาศวะมีโอรสยี่สิบเอ็ดพันคน
3.205.6
सर्वे विद्यासु निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः ।
कुवलाश्वश्च पितृतोगुणैरभ्यधिकोऽभवत् ॥ ३.२०५.६ ॥
โอรสทั้งหมดนั้นชำนาญในศาสตร์วิชา มีกำลังและเป็นที่ยากจะต่อกร และกุวลาศวะก็ประเสริฐกว่าบิดาในคุณธรรม
3.205.7
समये तं तदा राज्ये बृहदश्वोऽभ्यषेचयत् ।
कुवलाश्वं महाराज शूरमुत्तमधार्मिकम् ॥ ३.२०५.७ ॥
ครั้นถึงเวลาอันควร พฤหทัศวะจึงได้อภิเษกกุวลาศวะให้ครองราชย์ ข้าแต่มหาราช กุวลาศวะผู้กล้าหาญและมีธรรมอันสูงส่งยิ่ง
3.205.8
पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु बृहदश्वो महीपतिः ।
जगाम तपसे धीमांस्तपोवनममित्रहा ॥ ३.२०५.८ ॥
พระพฤหทัศวะผู้เป็นเจ้าแผ่นดิน ผู้มีปัญญาและเป็นผู้สังหารศัตรู เมื่อได้มอบราชสมบัติแก่โอรสแล้ว ก็เสด็จเข้าไปยังป่าตบะเพื่อบำเพ็ญตบะ
3.205.9
अथ शश्वाव राजर्षिं तमुदङ्को नराधिप ।
वनं संप्रस्थितं राजन्बृहदश्वं द्विजोत्तमः ॥ ३.२०५.९ ॥
ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ ครั้นนั้นอุทังกะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติได้ติดตามพระราชฤๅษีพฤหทัศวะ ผู้กำลังออกเดินทางไปยังป่า
3.205.10
तमुदङ्को महातेजाः सर्वास्त्रविदुषांवरम् ।
न्यवारयदमेयात्मा समासाद्य पुरोत्तमे ॥ ३.२०५.१० ॥
อุทังกะผู้มีเดชรุ่งโรจน์ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้รู้อาวุธทั้งปวง มีอาตมาหาที่วัดมิได้ ได้มาถึงพระราชาในนครอันประเสริฐ และทัดทานพระองค์ไว้
3.205.11
भवता रक्षणं कार्यं तत्तावत्कर्तुमर्हसि ।
निरुद्विग्रा वयं राजंस्त्वत्प्रदाद्वसेमहि ॥ ३.२०५.११ ॥
พระองค์ต้องคุ้มครองพวกเรา นั่นคือสิ่งที่พระองค์ควรกระทำในบัดนี้ ข้าแต่พระราชา ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ขอให้พวกเราได้อยู่อย่างปราศจากความวิตกกังวล
3.205.12
त्वया हि पृथिवी राजन्रक्ष्यमाणा महात्मना ।
भविष्यति निरुद्विग्ना नारण्यं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ขณะที่แผ่นดินนี้ได้รับการคุ้มครองโดยพระองค์ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แผ่นดินจะปราศจากความทุกข์ร้อนอย่างแน่นอน พระองค์ไม่ควรเสด็จไปยังป่า
3.205.13
पालन हि महान्धर्मः प्रजानामिह दृश्यते ।
न तथा दृश्यतेऽरण्ये माभूत्ते बुद्धिरीदृशी ॥ ३.२०५.१३ ॥
ในที่นี้การคุ้มครองประชาราษฎร์นับเป็นธรรมอันยิ่งใหญ่ แต่ในป่าไม่ปรากฏเช่นนั้น ขอให้จิตของพระองค์อย่าได้เป็นเช่นนั้นเลย
3.205.14
ईदृशो न हि राजेन्द्र धर्मः क्वचन दृश्यते ।
प्रजानां पालने यत्नः पुरा राजर्षिभिः कृतः ॥ ३.२०५.१४ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ธรรมเช่นนี้ไม่เคยปรากฏที่ใดเลย ความพยายามในการคุ้มครองประชาราษฎร์นี้เป็นสิ่งที่พระราชฤๅษีทั้งหลายในกาลก่อนได้ทรงกระทำ
3.205.15
रक्षितव्याः प्रजा राज्ञा तास्त्वं रक्षितुमर्हसि ।
निरुद्विग्नस्तपस्तप्तुं न हि शक्नोमि पार्थिव ॥ ३.२०५.१५ ॥
ประชาราษฎร์ต้องได้รับการคุ้มครองจากพระราชา และพระองค์ก็สมควรที่จะคุ้มครองพวกเขา ข้าแต่พระราชา หม่อมฉันไม่อาจบำเพ็ญตบะได้ในขณะที่ยังมีความกังวล
3.205.16
ममाश्रमसमीपे वै समेषु मरुधन्वसु ।
समुद्रवालुकापूर्ण उज्जालक इति स्मृतः।
बहुयोजनविस्तीर्णो बहुयोजनमायतः ॥ ३.२०५.१६ ॥
ใกล้อาศรมของข้าพเจ้า ในที่ราบเรียบของทะเลทรายมรุธันวา มีแห่งหนึ่งเต็มไปด้วยทรายจากทะเล เป็นที่รู้จักในนามอุชชาลกะ กว้างหลายโยชน์และยาวหลายโยชน์
3.205.17
तत्र रौद्रो दानवेन्द्रो महावीर्यपराक्रमः ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्नाम सुदारुणः।
अन्तर्भूमिगतो राजन्वसत्यमितविक्रमः ॥ ३.२०५.१७ ॥
ที่นั่นมีจอมทานพผู้โหดร้าย นามว่าธุนธุ เป็นโอรสของมธุและไกฏภะ มีกำลังและความกล้าหาญยิ่งใหญ่ ข้าแต่พระราชา เขาดุร้ายยิ่งนัก อาศัยซ่อนอยู่ในใต้พื้นดิน มีอานุภาพหาประมาณมิได้
3.205.18
तं निहत्य महाराज वनं त्वं गन्तुमर्हसि ॥ ३.२०५.१८ ॥
ข้าแต่มหาราช พระองค์ควรสังหารเขาเสียก่อน แล้วจึงควรเสด็จเข้าป่า
3.205.19
शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम् ।
त्रिदशानां विनाशाय लोकानां चापि पार्थिव ॥ ३.२०५.१९ ॥
เขานอนอยู่ที่นั่น โดยบำเพ็ญตบะอันโหดร้ายเพื่อทำลายโลก ข้าแต่พระราชา เพื่อทำลายเหล่าเทพและทั้งโลกทั้งหลาย
3.205.20
अवध्यो दैवतानां हि दैत्यानामथ रक्षसाम् ।
नागानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सर्वशः।
अवाप्यस वरं राजन्सर्वलोकपितामहात् ॥ ३.२०५.२० ॥
เขาไม่อาจถูกสังหารโดยเทวดา อสูร รากษส นาค ยักษ์ หรือคนธรรพ์ได้ทุกทาง ข้าแต่พระราชา พระองค์ได้รับพรนี้มาจากปู่ทวดแห่งโลกทั้งปวง
3.205.21
तं विनाशय भद्रं ते मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा ।
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं शाश्वतीमव्ययां ध्रुवाम् ॥ ३.२०५.२१ ॥
จงสังหารเขาเถิด ขอความเจริญจงมีแก่เจ้า อย่าให้ใจของเจ้าคิดเป็นอย่างอื่นนอกจากนี้ เจ้าจะได้เกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ยั่งยืน ไม่เสื่อมสูญ และมั่นคง
3.205.22
क्रूरस्य तस्य स्वपतो वालुकान्तर्हितस्य च ।
संवत्सरस्य पर्यन्ते निःश्वासः संप्रवर्तते ॥ ३.२०५.२२ ॥
เมื่อครบหนึ่งปี ขณะที่ยักษ์ใจร้ายนั้นนอนหลับซ่อนอยู่ในทราย ลมหายใจของเขาก็เริ่มพัดออกมา
3.205.23
यदा तदा भूश्चलति सशैलवनकानना ।
तस्य निःश्वासवातेन रज उद्धूयते महत् ॥ ३.२०५.२३ ॥
เมื่อนั้น แผ่นดินพร้อมด้วยภูเขา ป่าไม้ และสวนป่า ก็สั่นสะเทือน และด้วยลมจากลมหายใจของเขา ฝุ่นละอองจำนวนมหาศาลก็ฟุ้งขึ้น
3.205.24
आदित्यरथमाश्रित्य सप्ताहं भूमिकम्पनम् ।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं धूममिश्रं सुदारुणम् ॥ ३.२०५.२४ ॥
ความสั่นสะเทือนของแผ่นดินจะดำเนินต่อไปเจ็ดวัน โดยอาศัยรถของพระอาทิตย์ เป็นความน่ากลัวยิ่งนัก มีประกายไฟ มีเปลวไฟ และปนด้วยควัน
3.205.25
तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्तातुं स्वआंश्रमे ॥ ३.२०५.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา เพราะเหตุเขา ข้าพเจ้าไม่อาจพำนักอยู่ในอาศรมของตนได้
3.205.26
तं विनाशय राजेन्द्र लोकानां हितकाम्यया ।
लकाः स्वस्था भविष्यन्ति तस्मिन्विनिहतेऽसुरे ॥ ३.२०५.२६ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เพื่อประโยชน์สุขของโลกทั้งหลาย จงสังหารเขาเถิด เมื่ออสูรนั้นถูกปราบแล้ว โลกทั้งหลายจะกลับมีความสงบสุข
3.205.27
धुन्धुनामानमत्युग्रं दानवं धोरविग्रहम् ।
समरे धोरतुमुले विनाशय महेषुणा ॥ ३.२०५.२७ ॥
จงสังหารทานพนามธุนธุ ผู้ดุร้ายยิ่งนัก มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัว ในการรบอันน่าสะพรึงและอึกทึกนั้น ด้วยลูกศรอันยิ่งใหญ่
3.205.28
त्वं हि तस्य विनाशाय पर्याप्त इति मे मतिः ।
तेजसा तव तेजश्च विष्णुराप्यायविष्यति ॥ ३.२०५.२८ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่า เพียงท่านผู้เดียวก็เพียงพอที่จะทำลายเขาได้ และด้วยเดชของท่าน พระวิษณุจะทรงเพิ่มพูนเดชของท่านให้ยิ่งขึ้น
3.205.29
विष्णुना च वरो दत्तः पूर्वं मम महीपते ॥ ३.२०५.२९ ॥
ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน พระวิษณุเคยประทานพรแก่ข้าพเจ้าไว้ในกาลก่อน
3.205.30
यस्तं महासुरं रौद्रं वधिष्यति महीपतिः ।
तेजस्तद्वैष्णवमिति प्रवेक्ष्यति दुरासदम् ॥ ३.२०५.३० ॥
กษัตริย์ผู้ใดจะสังหารอสูรใหญ่ผู้ดุร้ายนั้นได้ เดชของพระวิษณุซึ่งยากที่จะเข้าใกล้ จะเข้าไปสถิตในผู้นั้น
3.205.31
तत्तेजस्त्वंसमाधाय राजेन्द्र भुवि दुःसहम् ।
तं निषूदय संदिष्टो दैत्यं रौद्रपराक्रमम् ॥ ३.२०५.३१ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ จงรับเดชนั้นไว้ ซึ่งยากที่ผู้ใดในโลกจะทนได้ แล้วจงปราบไดตยะผู้มีอำนาจอันดุร้ายนั้น ตามที่ได้รับคำบัญชามา
3.205.32
न हि धुन्धुर्महातेजास्तेजसाऽल्पेन शक्यते ।
निर्दग्धुं पृथिवीपाल स हि वर्षशतैरपि ॥ ३.२०५.३२ ॥
ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ธุนธุผู้มีเดชยิ่งใหญ่ ไม่อาจถูกเผาผลาญด้วยเดชที่น้อยนิดได้ แม้ผ่านไปหลายร้อยปี ก็ยังไม่อาจเผาผลาญเขาได้เช่นนั้น