Mahābhārata · Adhyāya 3.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.207.1
धुन्धुर्नाम महाराज तयोः पुत्रो महाद्युतिः ।
स तपोऽतप्यत महन्महावीर्यपराक्रमः ॥ ३.२०७.१ ॥
Oh gran rey, el hijo de aquellos dos se llamaba Dhundhu, de gran brillo. Él, de gran valor y proeza, realizó una gran austeridad.
3.207.2
अतिष्ठदेकपादेन कृशो धमनिसंततः ।
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो वरं वव्रे स च प्रभुम् ॥ ३.२०७.२ ॥
Permaneció de pie sobre un pie, demacrado, con las venas marcadas por todo el cuerpo. Complacido, Brahmā le concedió un don, y él eligió un don del Señor.
3.207.3
देवदानवयक्षाणां सर्पगन्धर्वरक्षसाम् ।
अवध्योऽहं भवेयं वै वर एष वृतो मया ॥ ३.२०७.३ ॥
"Que sea invulnerable a dioses, dānavas, yakṣas, serpientes, gandharvas y rākṣasas: este es el don que he elegido."
3.207.4
एवं भवतु गच्छेति तमुवाच पितामहः ।
स एवमुक्तस्तत्पादौ मूर्ध्ना स्पृष्ट्वा जगाम ह ॥ ३.२०७.४ ॥
"Que así sea, vete", le dijo el abuelo. Así le habló, y él tocó sus pies con la cabeza y se marchó.
3.207.5
सतु धुन्धुर्वरं लब्ध्वा महवीर्यपराक्रमः ।
अनुस्मरन्पितृवधं द्रुतं विष्णुमुपागमत् ॥ ३.२०७.५ ॥
Habiendo obtenido ese don, Dhundhu, de gran valor y proeza, recordando la muerte de su padre, se acercó rápidamente a Viṣṇu.
3.207.6
सतु देवान्सगन्धर्वाञ्जित्वा धुन्धुरमर्षणः ।
बबाध सर्वानसकृद्विष्णुं देवांश्च वै भृशम् ॥ ३.२०७.६ ॥
Pero Dhundhu, intolerante e iracundo, habiendo vencido a los dioses junto con los gandharvas, oprimió una y otra vez a todos, a Viṣṇu y a los dioses.
3.207.7
समुद्रवालुकापूर्णे उज्जानक इति स्मृते ।
आगम्य च स दुष्टात्मा तं देशं भरतर्षभ।
बाधतेस्म परं शक्त्या तमुदङ्काश्रमं विभो ॥ ३.२०७.७ ॥
Llegando a aquella región llena de arena marina, conocida como Ujjānaka, aquel de alma perversa, oh mejor de los Bharatas, oh poderoso, atormentaba en gran medida el ermitaño de Udaṅka con su poder.
3.207.8
अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितस्तथा ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्भीमपराक्रमः ॥ ३.२०७.८ ॥
Que se había internado en la tierra allí, oculto en la arena: Dhundhu, hijo de Madhu y Kaiṭabha, de terrible valor.
3.207.9
शेते लोकविनाशाय तपोबलमुपाश्रितः ।
उदङ्कस्याश्रमाभ्याशे निःश्वसन्पावकार्चिषः ॥ ३.२०७.९ ॥
Para la destrucción de los mundos, apoyado en el poder de la austeridad, yace cerca del ermitaño de Udaṅka, exhalando llamas de fuego.
3.207.10
एतस्मिन्नेव काले तु राजा सबलवाहनः ।
कुवलाश्वो नरपतिरन्वितो बलशालिनाम् ॥ ३.२०७.१० ॥
En ese mismo momento llegó el rey Kuvalāśva, señor de los hombres, acompañado de su ejército y sus monturas, y de guerreros poderosos.
3.207.11
सहस्रैरेकविंशत्या पुत्राणामरिमर्दनः ।
प्रायादुदङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य वधाय वै ॥ ३.२०७.११ ॥
Aquel aplastador de enemigos partió con veintiún mil hijos y con Udaṅka, para dar muerte a Dhundhu.
3.207.12
तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवांस्तेजसा प्रभुः ।
उदङ्कस् नियोगेन लोकानां हितकाम्यया ॥ ३.२०७.१२ ॥
Entonces el bienaventurado Viṣṇu, el señor, entró en él con su resplandor, por orden de Udaṅka, deseando el bien de los mundos.
3.207.13
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् ।
एष श्रीमान्नृपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥ ३.२०७.१३ ॥
Cuando aquel invencible partió, un gran sonido surgió en el cielo: este glorioso hijo del rey será Dhundhumāra.
3.207.14
दिव्यैश्च पुष्पैस्तं देवाः समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
देवदुन्दुभयश्चापि नेदुः स्वयमनीरिताः ॥ ३.२०७.१४ ॥
Los dioses lo cubrieron por todas partes con flores divinas, y los tambores divinos resonaron por sí solos.
3.207.15
शीतश्च वायुः प्रववौ प्रयाणे तस्य धीमतः ।
विपांसुलां महीं कुर्वन्ववर्ष च सुरेश्वरः।
प्रदक्षिणाश्चाप्यभवन्वन्यास्तं समृगद्विजाः ॥ ३.२०७.१५ ॥
Al partir aquel sabio sopló un viento fresco; el señor de los dioses hizo llover, dejando la tierra libre de polvo, y los ciervos y las aves del bosque le dieron vueltas en señal de buen augurio.
3.207.16
अन्तरिक्षे विमानानि देवतानां युधिष्ठिर ।
तत्रैव समदृश्यन्त धुन्धुर्यत्र महासुरः ॥ ३.२०७.१६ ॥
Allí, en el cielo, oh Yudhiṣṭhira, aparecieron los carros celestes de los dioses, precisamente donde estaba el gran demonio Dhundhu.
3.207.17
कुवलाश्वस्य धुन्योश्च युद्धकौतूहलान्विताः ।
देवगन्धर्वसहिताः समवैक्षन्महर्षयः ॥ ३.२०७.१७ ॥
Los grandes sabios, llenos de ansia por la batalla de Kuvalāśva y Dhundhu, junto con dioses y gandharvas, contemplaban.
3.207.18
नारायणेन कौरव्य तेजसाऽऽप्यायितस्तदा ।
स गतो नृपतिः क्षिप्रं पुत्रैस्तैः सर्वतो दिशम् ॥ ३.२०७.१८ ॥
Entonces, oh Kaurava, fortalecido por el poder de Nārāyaṇa, aquel rey partió rápidamente hacia todas las direcciones con aquellos hijos suyos.
3.207.19
अर्णवं स्वानयामास कुवलाश्वो महीपतिः ।
हितार्तं सर्वलोकानामुदङ्कस्य वशे स्थितः ॥ ३.२०७.१९ ॥
El rey Kuvalāśva, afligido por el bien de todos los mundos y bajo el dominio de Udaṅka, hizo traer el océano para sí.
3.207.20
कुवलाश्वस् पुत्रैश्च तस्मिन्वै वालुकार्णवे ।
सप्तभिर्दिवसैः स्वात्वा दृष्टो धुन्धुर्महाबलः ॥ ३.२०७.२० ॥
Kuvalāśva y sus hijos, tras bañarse durante siete días en aquel océano de arena, vieron al poderoso Dhundhu.
3.207.21
आसीद्धोरं वपुस्तस्य वालुकान्तर्हितं महत् ।
दीप्यमानं यथा सूर्यस्तेजसा भरतर्षभ ॥ ३.२०७.२१ ॥
Toro de los Bharatas, su cuerpo terrible y vasto, oculto en la arena, resplandecía con un brillo como el sol.
3.207.22
ततो धुन्धुर्महाराज दिशमावृत्य पश्चिमाम् ।
सुप्तोऽभूद्राजशार्दूल कालानलसमद्युतिः ॥ ३.२०७.२२ ॥
Entonces, gran rey, tigre entre reyes, Dhundhu yacía dormido, cubriendo la región occidental, con un esplendor como el fuego del tiempo.
3.207.23
कुवलाश्वस्य पुत्रैस्तु सर्वतः परिवारितः ।
अभिद्रुतः शरैस्तीक्ष्णैर्गदाभिर्मुसलैरपि ॥ ३.२०७.२३ ॥
Rodeado por todos lados por los hijos de Kuvalāśva, fue atacado con flechas afiladas, mazas y mazos.
3.207.24
प्टसैः परिधैः प्रासैः खङ्गैश् विमलैः शितैः ।
सवध्यमानः संक्रुद्धः समुत्तस्थौ महाबलः ॥ ३.२०७.२४ ॥
Golpeado con mazas de hierro, barras, lanzas y espadas brillantes y afiladas, el poderoso se levantó enfurecido.
3.207.25
क्रुद्धश्चाभक्षयत्तेषां शस्त्राणि विविधानि च ।
आस्याद्वमन्पावकं स संवर्तकसमं तदा ॥ ३.२०७.२५ ॥
Enfurecido, devoró sus diversas armas, y arrojando fuego por la boca se volvió entonces como el fuego de la destrucción del mundo, Saṃvartaka.
3.207.26
तान्सर्वान्नृपतेः पुत्रानदहत्स्वेन तेजसा ।
मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव ॥ ३.२०७.२६ ॥
Enfurecido, con su propio esplendor quemó a todos aquellos hijos del rey; con el fuego nacido de su boca parecía trastornar los mundos.
3.207.27
क्षणेन राजशार्दूल पुरेव कपिलः प्रभुः ।
सगरस्यात्मजान्क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.२०७.२७ ॥
Oh tigre entre reyes, así como antes el señor Kapila, airado, quemó en un instante a los hijos de Sagara, aquel suceso se volvió asombroso.
3.207.28
तेषु क्रोधाग्निदग्धेषु तदा भरतसत्तम ।
तं प्रबुद्धं महात्मानं कुम्भकर्णमिवापरम्।
आससाद महातेजाः कुवलाश्वो महीपतिः ॥ ३.२०७.२८ ॥
Oh mejor de los Bhāratas, entre aquellos quemados por el fuego de la ira, entonces el rey Kuvalāśva, de gran esplendor, se acercó a aquel magnánimo despertado, que parecía otro Kumbhakarṇa.
3.207.29
तस्य वारिमहाराज सुस्राव बहु देहतः ।
तत्तदापीयतेतेजो राज्ञा वारिमयं नृप ॥ ३.२०७.२९ ॥
Oh gran rey, mucha agua brotó de su cuerpo; entonces, oh rey, el rey apuró aquel poder de fuego hecho de agua.
3.207.30
योगी योगेन सृष्टं स समयित्वा च वारिणा ।
ब्रह्मास्त्रेण ततो राजा दैत्यंक्रूरपराक्रमम्।
ददाह भरतश्रेष्ठ सर्वलोकभवाय वै ॥ ३.२०७.३० ॥
El yogui apagó con agua el fuego creado por su yoga; luego el rey quemó con el arma de Brahmā a aquel daitya de cruel valor, oh mejor de los Bhāratas, por el bien de todos los mundos.
3.207.31
सोऽस्त्रेण दग्ध्वा राजर्षिः कुवलाश्वो महासुरम् ।
सुरशत्रुममित्रघ्नस्त्रैलोक्येश इवापरः ॥ ३.२०७.३१ ॥
Con su arma redujo a cenizas a aquel gran demonio, enemigo de los dioses; aquel rey sabio, destructor de enemigos, se volvió como otro señor de los tres mundos.
3.207.32
धुन्धोर्वधात्तदा राजा कुवलाश्वो महामनाः ।
धुन्धुमार इतिख्यातो नाम्ना समभवत्ततः ॥ ३.२०७.३२ ॥
Por la muerte de Dhundhu, el rey Kuvalāśva, de gran ánimo, se hizo entonces famoso con el nombre de Dhundhumāra.
3.207.33
प्रीतैश्च त्रेदशैः सर्वैर्महर्षिमसितैस्तदा ।
परं वृणीष्वत्युक्तः स प्राञ्जलिः प्रणतस्तदा।
अतीव मुदितो राजन्निदंवचनमब्रवीत् ॥ ३.२०७.३३ ॥
Entonces los dioses, todos los grandes sabios y Asita, complacidos, dijeron: 'Elige lo mejor.' Entonces él, con las manos juntas y reverente, muy alegre, oh rey, pronunció estas palabras.
3.207.34
दद्यां वित्तं द्विजाग्र्येभ्यः शत्रूणां चापि दुर्जयः ।
सख्यं च विष्णुना मे स्याद्भूतेष्वद्रोह एव च।
धर्मे रतिश् सततं स्वर्गे वासस्तथाऽक्षयः ॥ ३.२०७.३४ ॥
Que yo dé riquezas a los mejores de los dos veces nacidos, sea invencible para los enemigos, tenga amistad con Viṣṇu, no dañe a los seres, me deleite siempre en el dharma y tenga una morada imperecedera en el cielo.
3.207.35
तथाऽस्त्विति ततो देवैः प्रीतैरुक्तः स पार्थिवः ।
ऋषिभिश्च सगन्धर्वैरुदङ्केन च धीमता ॥ ३.२०७.३५ ॥
'Así sea' — así fue dicho a aquel rey por los dioses complacidos, por los sabios, los Gandharvas y el sabio Uddaṅka.
3.207.36
संभाष्य चैनं विविधैराशीर्वादैस्ततो नृषम् ।
देवा महर्षयश्चापि स्वानि स्तानानि भेजिरे ॥ ३.२०७.३६ ॥
Luego, tras hablar con aquel rey con diversas bendiciones, los dioses y los grandes sabios también se marcharon a sus propias moradas.
3.207.37
तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा युधिष्ठिर तदाऽभवन् ।
दृढाश्वः कपिलाश्वश्च भद्राश्वश्चैव भारत ॥ ३.२०७.३७ ॥
Yudhiṣṭhira, entonces le quedaron tres hijos: Dṛḍhāśva, Kapilāśva y Bhadrāśva, oh Bhārata.
3.207.38
तेभ्यः परम्परा राजन्निक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
वंशस्य सुमहाभाग राज्ञाममिततेजसाम् ॥ ३.२०७.३८ ॥
De ellos, oh rey, surgió la línea de los magnánimos Ikṣvākus, la estirpe de reyes de inmensurable esplendor, oh más afortunado.
3.207.39
एवंसं निहतस्तेन कुवलाश्वेन सत्तम ।
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयोः सुतः ॥ ३.२०७.३९ ॥
Así, oh mejor de los buenos, el gran demonio Dhundhu, hijo de Madhu y Kaiṭabha, fue muerto por él, por Kuvalāśva.
3.207.40
कुवलाश्वश्च नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृतः ।
नाम्ना च गुणयुक्तेन तदाप्रभृति सोऽभवत् ॥ ३.२०७.४० ॥
Y el rey Kuvalāśva, desde entonces, fue recordado con el nombre meritorio de Dhundhumāra.
3.207.41
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
धौन्धुमारमुपाख्यानं प्रथितं यस्य कर्मणा ॥ ३.२०७.४१ ॥
Todo lo que me preguntaste te ha sido contado: este episodio de Dhundhumāra, famoso por su hazaña.
3.207.42
इदं तु पुण्यमाख्यानं विष्णोः समनुकीर्तनम् ।
शृणुयाद्यः स धर्मात्मा पुत्रवांश्च भवेन्नरः ॥ ३.२०७.४२ ॥
Este relato meritorio es una celebración de Viṣṇu; el hombre que lo escucha se vuelve de alma justa y bendecido con hijos.
3.207.43
आयुष्मान्भूतिमांश्चैव श्रुत्वा भवति पर्वसु ।
न च व्याधिभंयकिंचित्प्राप्नोति विगतज्वरः ॥ ३.२०७.४३ ॥
Quien lo escucha en los días de festival se vuelve longevo y próspero; no le sobreviene temor alguno a la enfermedad, y queda libre de fiebre.