มหาภารตะ · อัธยายะ 3.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.207.1
धुन्धुर्नाम महाराज तयोः पुत्रो महाद्युतिः ।
स तपोऽतप्यत महन्महावीर्यपराक्रमः ॥ ३.२०७.१ ॥
ข้าแต่มหาราช ผู้เป็นบุตรของทั้งสองนั้นมีนามว่าธุนธุ ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่ง เขาบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ มีพลังและความกล้าหาญอันมหาศาล
3.207.2
अतिष्ठदेकपादेन कृशो धमनिसंततः ।
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो वरं वव्रे स च प्रभुम् ॥ ३.२०७.२ ॥
เขายืนด้วยขาข้างเดียว ร่างผอมโซ เส้นเลือดปูดโปนไปทั่วร่าง พระพรหมทรงพอพระทัยจึงประทานพร และเขาได้เลือกพรจากพระผู้เป็นเจ้า
3.207.3
देवदानवयक्षाणां सर्पगन्धर्वरक्षसाम् ।
अवध्योऽहं भवेयं वै वर एष वृतो मया ॥ ३.२०७.३ ॥
ขอให้ข้าพระองค์ไม่อาจถูกฆ่าได้โดยเทวดา ทานพ ยักษ์ นาค คนธรรพ์ และรากษส นี่คือพรที่ข้าพระองค์เลือก
3.207.4
एवं भवतु गच्छेति तमुवाच पितामहः ।
स एवमुक्तस्तत्पादौ मूर्ध्ना स्पृष्ट्वा जगाम ह ॥ ३.२०७.४ ॥
พระปิตามหะตรัสแก่เขาว่า ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด จงไปเถิด เมื่อได้รับคำตรัสเช่นนั้น เขาก็แตะเท้าของพระองค์ด้วยศีรษะแล้วจากไป
3.207.5
सतु धुन्धुर्वरं लब्ध्वा महवीर्यपराक्रमः ।
अनुस्मरन्पितृवधं द्रुतं विष्णुमुपागमत् ॥ ३.२०७.५ ॥
ธุนธุผู้มีพลังและความกล้าหาญอันยิ่งใหญ่ เมื่อได้รับพรนั้นแล้ว ระลึกถึงการสังหารบิดาของตน จึงรีบเข้าเฝ้าพระวิษณุ
3.207.6
सतु देवान्सगन्धर्वाञ्जित्वा धुन्धुरमर्षणः ।
बबाध सर्वानसकृद्विष्णुं देवांश्च वै भृशम् ॥ ३.२०७.६ ॥
ธุนธุผู้ไม่อาจอดทนต่อสิ่งใดได้และเต็มไปด้วยความกริ้ว ได้เอาชนะเทวดาพร้อมคนธรรพ์ แล้วก็ข่มเหงทั้งหมดซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทั้งพระวิษณุและเทวดาทั้งปวงอย่างรุนแรง
3.207.7
समुद्रवालुकापूर्णे उज्जानक इति स्मृते ।
आगम्य च स दुष्टात्मा तं देशं भरतर्षभ।
बाधतेस्म परं शक्त्या तमुदङ्काश्रमं विभो ॥ ३.२०७.७ ॥
ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ประเสริฐแห่งภารตะ ผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นได้เดินทางมายังดินแดนที่เต็มไปด้วยทรายแห่งมหาสมุทร ซึ่งเรียกกันว่าอุชชานกะ และได้ใช้กำลังของตนรบกวนอาศรมของอุทังกะอย่างหนัก
3.207.8
अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितस्तथा ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्भीमपराक्रमः ॥ ३.२०७.८ ॥
ธุนธุ บุตรของมธุและไกฏภะ ผู้มีพลังอันน่าสะพรึงกลัว ได้เข้าไปอยู่ใต้พื้นดินที่นั่น และซ่อนตัวอยู่ในทราย
3.207.9
शेते लोकविनाशाय तपोबलमुपाश्रितः ।
उदङ्कस्याश्रमाभ्याशे निःश्वसन्पावकार्चिषः ॥ ३.२०७.९ ॥
เพื่อทำลายโลกทั้งหลาย เขาอาศัยพลังแห่งตบะนอนอยู่ใกล้อาศรมของอุทังกะ พ่นลมหายใจออกมาเป็นเปลวไฟ
3.207.10
एतस्मिन्नेव काले तु राजा सबलवाहनः ।
कुवलाश्वो नरपतिरन्वितो बलशालिनाम् ॥ ३.२०७.१० ॥
ในเวลาเดียวกันนั้นเอง พระเจ้ากุวลาศวะ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ เสด็จมาพร้อมกองทัพ ยานพาหนะ และนักรบผู้เข้มแข็ง
3.207.11
सहस्रैरेकविंशत्या पुत्राणामरिमर्दनः ।
प्रायादुदङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य वधाय वै ॥ ३.२०७.११ ॥
ผู้ปราบศัตรู พร้อมด้วยบุตรชายสองหมื่นหนึ่งพันคน และพร้อมด้วยอุทังกะ ได้ออกเดินทางเพื่อสังหารธุนธุ
3.207.12
तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवांस्तेजसा प्रभुः ।
उदङ्कस् नियोगेन लोकानां हितकाम्यया ॥ ३.२०७.१२ ॥
แล้วพระวิษณุ พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอำนาจ ได้เข้าสิงเขาด้วยรัศมีของพระองค์ ตามคำบัญชาของอุทังกะ และด้วยความปรารถนาให้โลกทั้งหลายได้รับประโยชน์
3.207.13
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् ।
एष श्रीमान्नृपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥ ३.२०७.१३ ॥
เมื่อผู้ที่ไม่อาจต่อต้านได้นั้นจากไปแล้ว ก็มีเสียงดังกึกก้องขึ้นบนฟ้าว่า โอรสของกษัตริย์ผู้รุ่งโรจน์นี้จะได้นามว่าธุนธุมาร
3.207.14
दिव्यैश्च पुष्पैस्तं देवाः समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
देवदुन्दुभयश्चापि नेदुः स्वयमनीरिताः ॥ ३.२०७.१४ ॥
เทวดาทั้งหลายโปรยดอกไม้ทิพย์ลงมารอบด้านเพื่อเขา และกลองทิพย์ก็ดังขึ้นเองโดยไม่มีใครตี
3.207.15
शीतश्च वायुः प्रववौ प्रयाणे तस्य धीमतः ।
विपांसुलां महीं कुर्वन्ववर्ष च सुरेश्वरः।
प्रदक्षिणाश्चाप्यभवन्वन्यास्तं समृगद्विजाः ॥ ३.२०७.१५ ॥
ในขณะที่ผู้มีปัญญานั้นจากไป ลมเย็นก็พัดมา เทพเจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดาทรงโปรยฝนลงมาทำให้พื้นดินปราศจากฝุ่น และสัตว์ป่า นกทั้งหลาย ก็โคจรวนรอบเขาอย่างเป็นมงคล
3.207.16
अन्तरिक्षे विमानानि देवतानां युधिष्ठिर ।
तत्रैव समदृश्यन्त धुन्धुर्यत्र महासुरः ॥ ३.२०७.१६ ॥
โอ ยุธิษฐิระ บนท้องฟ้ามีวิมานของเทวดาปรากฏให้เห็น ณ ที่นั้นเอง ตรงที่อสูรผู้ยิ่งใหญ่ธุนธุอยู่
3.207.17
कुवलाश्वस्य धुन्योश्च युद्धकौतूहलान्विताः ।
देवगन्धर्वसहिताः समवैक्षन्महर्षयः ॥ ३.२०७.१७ ॥
เหล่ามหาฤๅษี เต็มไปด้วยความอยากเห็นการต่อสู้ระหว่างกุวลาศวะกับธุนธุ พร้อมด้วยเทวดาและคนธรรพ์ ได้มองดูอยู่
3.207.18
नारायणेन कौरव्य तेजसाऽऽप्यायितस्तदा ।
स गतो नृपतिः क्षिप्रं पुत्रैस्तैः सर्वतो दिशम् ॥ ३.२०७.१८ ॥
โอ กาวรยะ ในตอนนั้น พระเจ้าแผ่นดินซึ่งได้รับกำลังจากพระนารายณ์ ได้เสด็จไปอย่างรวดเร็วทุกทิศทาง พร้อมกับบุตรชายเหล่านั้น
3.207.19
अर्णवं स्वानयामास कुवलाश्वो महीपतिः ।
हितार्तं सर्वलोकानामुदङ्कस्य वशे स्थितः ॥ ३.२०७.१९ ॥
พระเจ้ากุวลาศวะ จอมกษัตริย์ ทรงทำให้มหาสมุทรมาอยู่ในพระองค์ เพื่อประโยชน์ของโลกทั้งปวง ทรงอยู่ภายใต้การควบคุมของอุทังกะ และทรงทุกข์ระทมเพื่อโลกทั้งหลาย
3.207.20
कुवलाश्वस् पुत्रैश्च तस्मिन्वै वालुकार्णवे ।
सप्तभिर्दिवसैः स्वात्वा दृष्टो धुन्धुर्महाबलः ॥ ३.२०७.२० ॥
กุวลาศวะกับบุตรชายของพระองค์ อาบน้ำอยู่ในมหาสมุทรทรายนั้นเป็นเวลาเจ็ดวัน แล้วได้เห็นธุนธุผู้มีกำลังมหาศาล
3.207.21
आसीद्धोरं वपुस्तस्य वालुकान्तर्हितं महत् ।
दीप्यमानं यथा सूर्यस्तेजसा भरतर्षभ ॥ ३.२०७.२१ ॥
ร่างอันน่าสะพรึงกลัวและมหึมาของเขาซึ่งถูกทรายกลบซ่อนไว้ ส่องแสงรุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ โอ วัวแห่งพงศ์ภรต
3.207.22
ततो धुन्धुर्महाराज दिशमावृत्य पश्चिमाम् ।
सुप्तोऽभूद्राजशार्दूल कालानलसमद्युतिः ॥ ३.२०७.२२ ॥
ครั้งนั้น โอ มหาราช ท้าวธุนธุ เสด็จบรรทมอยู่ บดบังทิศตะวันตก มีรัศมีดุจไฟแห่งกาลเวลา โอ ราชสีห์แห่งกษัตริย์
3.207.23
कुवलाश्वस्य पुत्रैस्तु सर्वतः परिवारितः ।
अभिद्रुतः शरैस्तीक्ष्णैर्गदाभिर्मुसलैरपि ॥ ३.२०७.२३ ॥
ถูกเหล่าบุตรของท้าวกุวลาศวะล้อมไว้รอบด้าน ถูกโจมตีด้วยลูกศรคมกล้า ด้วยตะบอง และด้วยกระบองเหล็ก
3.207.24
प्टसैः परिधैः प्रासैः खङ्गैश् विमलैः शितैः ।
सवध्यमानः संक्रुद्धः समुत्तस्थौ महाबलः ॥ ३.२०७.२४ ॥
ถูกตีด้วยไม้ค้อนเหล็ก ท่อนไม้ หอก และดาบคมกล้าที่สุกใส ผู้มีพลังมหาศาลพิโรธยิ่งนัก จึงลุกขึ้นยืน
3.207.25
क्रुद्धश्चाभक्षयत्तेषां शस्त्राणि विविधानि च ।
आस्याद्वमन्पावकं स संवर्तकसमं तदा ॥ ३.२०७.२५ ॥
ด้วยความพิโรธ เขากลืนกินอาวุธต่าง ๆ ของพวกเขาเข้าไป และพ่นไฟจากปากของตน ในขณะนั้นเขาเหมือนไฟแห่งการทำลายล้างโลก
3.207.26
तान्सर्वान्नृपतेः पुत्रानदहत्स्वेन तेजसा ।
मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव ॥ ३.२०७.२६ ॥
ด้วยรัศมีของตนเอง เขาเผาพระราชโอรสเหล่านั้นทั้งหมดด้วยความพิโรธ ด้วยไฟที่พ่นออกจากปาก ดูประหนึ่งว่าเขากำลังพลิกคว่ำโลกทั้งหลาย
3.207.27
क्षणेन राजशार्दूल पुरेव कपिलः प्रभुः ।
सगरस्यात्मजान्क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.२०७.२७ ॥
โอ ราชสีห์แห่งกษัตริย์ ในอดีต พระกปิละผู้เป็นเจ้า ด้วยความพิโรธ ได้เผาบุตรของท้าวสาคระในชั่วขณะเดียว การกระทำนั้นจึงน่าอัศจรรย์
3.207.28
तेषु क्रोधाग्निदग्धेषु तदा भरतसत्तम ।
तं प्रबुद्धं महात्मानं कुम्भकर्णमिवापरम्।
आससाद महातेजाः कुवलाश्वो महीपतिः ॥ ३.२०७.२८ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งพงศ์ภรต เมื่อบรรดาผู้ถูกไฟแห่งความพิโรธเผาไหม้แล้ว พระกุวลาศวะผู้เรืองรัศมียิ่งใหญ่ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ ก็เข้าไปหาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้ตื่นขึ้นแล้วนั้น ซึ่งดุจกุมภกรรณอีกองค์หนึ่ง
3.207.29
तस्य वारिमहाराज सुस्राव बहु देहतः ।
तत्तदापीयतेतेजो राज्ञा वारिमयं नृप ॥ ३.२०७.२९ ॥
โอ มหาราช น้ำจำนวนมากไหลออกจากร่างของเขา ครั้งนั้น โอ พระราชา พระราชาทรงดื่มกลืนพลังไฟนั้นซึ่งทำด้วยน้ำ
3.207.30
योगी योगेन सृष्टं स समयित्वा च वारिणा ।
ब्रह्मास्त्रेण ततो राजा दैत्यंक्रूरपराक्रमम्।
ददाह भरतश्रेष्ठ सर्वलोकभवाय वै ॥ ३.२०७.३० ॥
ผู้มีโยคะได้ดับไฟที่โยคะของตนสร้างขึ้นด้วยน้ำ ครั้งนั้น พระราชาทรงเผาอสูรผู้มีความกล้าหาญอันโหดร้ายด้วยพรหมาสตร์ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งพงศ์ภรต เพื่อความอยู่ดีของโลกทั้งปวง
3.207.31
सोऽस्त्रेण दग्ध्वा राजर्षिः कुवलाश्वो महासुरम् ।
सुरशत्रुममित्रघ्नस्त्रैलोक्येश इवापरः ॥ ३.२०७.३१ ॥
ด้วยอาวุธของตน ราชฤๅษีผู้นั้นเผาอสูรใหญ่ผู้เป็นศัตรูของเทวดา ผู้สังหารศัตรู กุวลาศวะจึงกลายเป็นดุจเจ้าแห่งโลกทั้งสามอีกองค์หนึ่ง
3.207.32
धुन्धोर्वधात्तदा राजा कुवलाश्वो महामनाः ।
धुन्धुमार इतिख्यातो नाम्ना समभवत्ततः ॥ ३.२०७.३२ ॥
เพราะการสังหารท้าวธุนธุ พระราชาผู้มีใจกว้างขวาง พระกุวลาศวะ จึงเป็นที่รู้จักในนามธุนธุมาร ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
3.207.33
प्रीतैश्च त्रेदशैः सर्वैर्महर्षिमसितैस्तदा ।
परं वृणीष्वत्युक्तः स प्राञ्जलिः प्रणतस्तदा।
अतीव मुदितो राजन्निदंवचनमब्रवीत् ॥ ३.२०७.३३ ॥
ครั้งนั้น เทวดาทั้งปวง มหาฤๅษี และอสิตะ ผู้ทรงพอพระทัย ตรัสว่า จงเลือกพรอันประเสริฐที่สุดเถิด ครั้งนั้น พระองค์ประนมมือและน้อมกราบ ทรงปีติยินดียิ่งนัก โอ พระราชา จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
3.207.34
दद्यां वित्तं द्विजाग्र्येभ्यः शत्रूणां चापि दुर्जयः ।
सख्यं च विष्णुना मे स्याद्भूतेष्वद्रोह एव च।
धर्मे रतिश् सततं स्वर्गे वासस्तथाऽक्षयः ॥ ३.२०७.३४ ॥
ขอให้ข้าพเจ้าได้ถวายทรัพย์แก่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชา ขอให้ข้าพเจ้าเป็นผู้ที่ศัตรูไม่อาจชนะได้ ขอให้ข้าพเจ้ามีมิตรภาพกับพระวิษณุ และไม่เบียดเบียนสรรพสัตว์เลย ขอให้ข้าพเจ้ายินดีในธรรมอยู่เสมอ และมีที่อยู่ในสวรรค์ที่ไม่เสื่อมสลาย
3.207.35
तथाऽस्त्विति ततो देवैः प्रीतैरुक्तः स पार्थिवः ।
ऋषिभिश्च सगन्धर्वैरुदङ्केन च धीमता ॥ ३.२०७.३५ ॥
เทวดาผู้ทรงพอพระทัยจึงตรัสกับพระราชาว่า ขอให้เป็นดังนั้นเถิด พร้อมทั้งฤๅษี คนธรรพ์ และอุทังกะผู้มีปัญญา ก็ตรัสเช่นเดียวกัน
3.207.36
संभाष्य चैनं विविधैराशीर्वादैस्ततो नृषम् ।
देवा महर्षयश्चापि स्वानि स्तानानि भेजिरे ॥ ३.२०७.३६ ॥
ครั้นแล้ว เทวดาและมหาฤๅษีทั้งหลาย หลังจากกล่าวถ้อยคำอวยพรต่าง ๆ แก่พระราชาพระองค์นั้นแล้ว ก็เสด็จกลับไปยังที่อยู่ของตน
3.207.37
तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा युधिष्ठिर तदाऽभवन् ।
दृढाश्वः कपिलाश्वश्च भद्राश्वश्चैव भारत ॥ ३.२०७.३७ ॥
โอ ยุธิษฐิระ ครั้งนั้น บุตรของพระองค์ที่เหลืออยู่มีสามพระองค์ คือ ทฤฒาศวะ กปิลาศวะ และภัทราศวะ โอ พระภารตะ
3.207.38
तेभ्यः परम्परा राजन्निक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
वंशस्य सुमहाभाग राज्ञाममिततेजसाम् ॥ ३.२०७.३८ ॥
โอ พระราชา จากบุตรเหล่านั้นได้เกิดสืบวงศ์ของพระอิกษวากุผู้ยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นวงศ์ของกษัตริย์ผู้มีพระรัศมีประมาณมิได้ โอ ผู้โชคดียิ่งนัก
3.207.39
एवंसं निहतस्तेन कुवलाश्वेन सत्तम ।
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयोः सुतः ॥ ३.२०७.३९ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งผู้ดี อสูรผู้ยิ่งใหญ่นามว่าธุนธุ บุตรของมธุและไกฏภะ ถูกพระกุวลาศวะสังหารดังนี้
3.207.40
कुवलाश्वश्च नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृतः ।
नाम्ना च गुणयुक्तेन तदाप्रभृति सोऽभवत् ॥ ३.२०७.४० ॥
และพระราชากุวลาศวะ เป็นที่รู้จักในนามธุนธุมารด้วยนามอันทรงคุณนั้น ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
3.207.41
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
धौन्धुमारमुपाख्यानं प्रथितं यस्य कर्मणा ॥ ३.२०७.४१ ॥
เรื่องทั้งหมดที่ท่านถามข้าพเจ้านั้นได้กล่าวแก่ท่านแล้ว คืออุปาขยานเรื่องธุนธุมารที่เลื่องชื่อด้วยกรรมของเขา
3.207.42
इदं तु पुण्यमाख्यानं विष्णोः समनुकीर्तनम् ।
शृणुयाद्यः स धर्मात्मा पुत्रवांश्च भवेन्नरः ॥ ३.२०७.४२ ॥
อุปาขยานอันเป็นมงคลนี้เป็นการสรรเสริญพระวิษณุ ผู้ใดได้ฟังเรื่องนี้ ผู้นั้นจะเป็นผู้มีจิตใจชอบธรรมและได้บุตรชาย
3.207.43
आयुष्मान्भूतिमांश्चैव श्रुत्वा भवति पर्वसु ।
न च व्याधिभंयकिंचित्प्राप्नोति विगतज्वरः ॥ ३.२०७.४३ ॥
ผู้ที่ได้ฟังเรื่องนี้ในวันเทศกาลจะมีอายุยืนและมีความเจริญรุ่งเรือง ไม่มีความกลัวต่อโรคภัยใดๆ เลย และจะพ้นจากไข้