Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.207

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.207.1

धुन्धुर्नाम महाराज तयोः पुत्रो महाद्युतिः ।
स तपोऽतप्यत महन्महावीर्यपराक्रमः ॥ ३.२०७.१ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਧੂ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਤੇਜਸ਼ੀ ਸੀ। ਮਹਾਵੀਰਜ ਅਤੇ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।

3.207.2

अतिष्ठदेकपादेन कृशो धमनिसंततः ।
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो वरं वव्रे स च प्रभुम् ॥ ३.२०७.२ ॥

ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਤ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਨਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਰ ਚੁਣਿਆ।

3.207.3

देवदानवयक्षाणां सर्पगन्धर्वरक्षसाम् ।
अवध्योऽहं भवेयं वै वर एष वृतो मया ॥ ३.२०७.३ ॥

"ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮੈਂ ਅਵਧ ਹੋਵਾਂ—ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।"

3.207.4

एवं भवतु गच्छेति तमुवाच पितामहः ।
स एवमुक्तस्तत्पादौ मूर्ध्ना स्पृष्ट्वा जगाम ह ॥ ३.२०७.४ ॥

"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਜਾ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

3.207.5

सतु धुन्धुर्वरं लब्ध्वा महवीर्यपराक्रमः ।
अनुस्मरन्पितृवधं द्रुतं विष्णुमुपागमत् ॥ ३.२०७.५ ॥

ਉਹ ਧੁੰਧੂ ਉਹ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਮਹਾਵੀਰਜ ਅਤੇ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕੋਲ ਗਿਆ।

3.207.6

सतु देवान्सगन्धर्वाञ्जित्वा धुन्धुरमर्षणः ।
बबाध सर्वानसकृद्विष्णुं देवांश्च वै भृशम् ॥ ३.२०७.६ ॥

ਉਸ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਧੁੰਧੂ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਭ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਾਇਆ।

3.207.7

समुद्रवालुकापूर्णे उज्जानक इति स्मृते ।
आगम्य च स दुष्टात्मा तं देशं भरतर्षभ।
बाधतेस्म परं शक्त्या तमुदङ्काश्रमं विभो ॥ ३.२०७.७ ॥

ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਉੱਜਾਨਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਦੰਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

3.207.8

अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितस्तथा ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्भीमपराक्रमः ॥ ३.२०७.८ ॥

ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਧੂ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਧੂ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ।

3.207.9

शेते लोकविनाशाय तपोबलमुपाश्रितः ।
उदङ्कस्याश्रमाभ्याशे निःश्वसन्पावकार्चिषः ॥ ३.२०७.९ ॥

ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤਪ-ਬਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਦੰਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ।

3.207.10

एतस्मिन्नेव काले तु राजा सबलवाहनः ।
कुवलाश्वो नरपतिरन्वितो बलशालिनाम् ॥ ३.२०७.१० ॥

ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ, ਨਰਪਤੀ, ਬਲਸ਼ਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਇਆ।

3.207.11

सहस्रैरेकविंशत्या पुत्राणामरिमर्दनः ।
प्रायादुदङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य वधाय वै ॥ ३.२०७.११ ॥

ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਇੱਕੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਦੰਕ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਚੱਲ ਪਿਆ।

3.207.12

तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवांस्तेजसा प्रभुः ।
उदङ्कस् नियोगेन लोकानां हितकाम्यया ॥ ३.२०७.१२ ॥

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ (ਉਦੰਕ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਦੰਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ।

3.207.13

तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् ।
एष श्रीमान्नृपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥ ३.२०७.१३ ॥

ਉਸ ਅਜੇਤੂ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ: ਇਹ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

3.207.14

दिव्यैश्च पुष्पैस्तं देवाः समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
देवदुन्दुभयश्चापि नेदुः स्वयमनीरिताः ॥ ३.२०७.१४ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਿਵ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ; ਦੇਵਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਆਪੇ ਹੀ ਵੱਜ ਉੱਠੀਆਂ।

3.207.15

शीतश्च वायुः प्रववौ प्रयाणे तस्य धीमतः ।
विपांसुलां महीं कुर्वन्ववर्ष च सुरेश्वरः।
प्रदक्षिणाश्चाप्यभवन्वन्यास्तं समृगद्विजाः ॥ ३.२०७.१५ ॥

ਉਸ ਧੀਮਾਨ ਦੇ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਗੀ; ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ; ਬਨ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉਸਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

3.207.16

अन्तरिक्षे विमानानि देवतानां युधिष्ठिर ।
तत्रैव समदृश्यन्त धुन्धुर्यत्र महासुरः ॥ ३.२०७.१६ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ! ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਦਿੱਸੇ; ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਸੁਰ ਧੁੰਧੂ ਸੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਿੱਸੇ।

3.207.17

कुवलाश्वस्य धुन्योश्च युद्धकौतूहलान्विताः ।
देवगन्धर्वसहिताः समवैक्षन्महर्षयः ॥ ३.२०७.१७ ॥

ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਧੁੰਧੂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਦੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।

3.207.18

नारायणेन कौरव्य तेजसाऽऽप्यायितस्तदा ।
स गतो नृपतिः क्षिप्रं पुत्रैस्तैः सर्वतो दिशम् ॥ ३.२०७.१८ ॥

ਹੇ ਕੌਰਵ! ਤਦ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

3.207.19

अर्णवं स्वानयामास कुवलाश्वो महीपतिः ।
हितार्तं सर्वलोकानामुदङ्कस्य वशे स्थितः ॥ ३.२०७.१९ ॥

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਉਦੰਕ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਵਾਇਆ।

3.207.20

कुवलाश्वस् पुत्रैश्च तस्मिन्वै वालुकार्णवे ।
सप्तभिर्दिवसैः स्वात्वा दृष्टो धुन्धुर्महाबलः ॥ ३.२०७.२० ॥

ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰੇਤਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਧੁੰਧੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.207.21

आसीद्धोरं वपुस्तस्य वालुकान्तर्हितं महत् ।
दीप्यमानं यथा सूर्यस्तेजसा भरतर्षभ ॥ ३.२०७.२१ ॥

ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

3.207.22

ततो धुन्धुर्महाराज दिशमावृत्य पश्चिमाम् ।
सुप्तोऽभूद्राजशार्दूल कालानलसमद्युतिः ॥ ३.२०७.२२ ॥

ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਧੁੰਧੂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ; ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਰਗੀ ਸੀ।

3.207.23

कुवलाश्वस्य पुत्रैस्तु सर्वतः परिवारितः ।
अभिद्रुतः शरैस्तीक्ष्णैर्गदाभिर्मुसलैरपि ॥ ३.२०७.२३ ॥

ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

3.207.24

प्टसैः परिधैः प्रासैः खङ्गैश् विमलैः शितैः ।
सवध्यमानः संक्रुद्धः समुत्तस्थौ महाबलः ॥ ३.२०७.२४ ॥

ਪੱਟਿਸ਼, ਪਰਿਘ, ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।

3.207.25

क्रुद्धश्चाभक्षयत्तेषां शस्त्राणि विविधानि च ।
आस्याद्वमन्पावकं स संवर्तकसमं तदा ॥ ३.२०७.२५ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਨਿਗਲ ਲਏ; ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੰਵਰਤਕ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।

3.207.26

तान्सर्वान्नृपतेः पुत्रानदहत्स्वेन तेजसा ।
मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव ॥ ३.२०७.२६ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਮੂੰਹੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

3.207.27

क्षणेन राजशार्दूल पुरेव कपिलः प्रभुः ।
सगरस्यात्मजान्क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.२०७.२७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਗਿਆ।

3.207.28

तेषु क्रोधाग्निदग्धेषु तदा भरतसत्तम ।
तं प्रबुद्धं महात्मानं कुम्भकर्णमिवापरम्।
आससाद महातेजाः कुवलाश्वो महीपतिः ॥ ३.२०७.२८ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕ੍ਰੋਧ-ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਦੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ — ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਹੋਵੇ।

3.207.29

तस्य वारिमहाराज सुस्राव बहु देहतः ।
तत्तदापीयतेतेजो राज्ञा वारिमयं नृप ॥ ३.२०७.२९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ; ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਜਲਮਈ ਤੇਜ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ।

3.207.30

योगी योगेन सृष्टं स समयित्वा च वारिणा ।
ब्रह्मास्त्रेण ततो राजा दैत्यंक्रूरपराक्रमम्।
ददाह भरतश्रेष्ठ सर्वलोकभवाय वै ॥ ३.२०७.३० ॥

ਯੋਗੀ ਨੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਿਰਜੀ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰੂਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ — ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ।

3.207.31

सोऽस्त्रेण दग्ध्वा राजर्षिः कुवलाश्वो महासुरम् ।
सुरशत्रुममित्रघ्नस्त्रैलोक्येश इवापरः ॥ ३.२०७.३१ ॥

ਉਸ ਨੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਸੁਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਮੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ।

3.207.32

धुन्धोर्वधात्तदा राजा कुवलाश्वो महामनाः ।
धुन्धुमार इतिख्यातो नाम्ना समभवत्ततः ॥ ३.२०७.३२ ॥

ਧੁੰਧੂ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ ਉਦਾਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

3.207.33

प्रीतैश्च त्रेदशैः सर्वैर्महर्षिमसितैस्तदा ।
परं वृणीष्वत्युक्तः स प्राञ्जलिः प्रणतस्तदा।
अतीव मुदितो राजन्निदंवचनमब्रवीत् ॥ ३.२०७.३३ ॥

ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਿਤ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰ ਮੰਗ'। ਤਦ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

3.207.34

दद्यां वित्तं द्विजाग्र्येभ्यः शत्रूणां चापि दुर्जयः ।
सख्यं च विष्णुना मे स्याद्भूतेष्वद्रोह एव च।
धर्मे रतिश् सततं स्वर्गे वासस्तथाऽक्षयः ॥ ३.२०७.३४ ॥

ਮੈਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿਆਂ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਹੋਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰੁਚੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਵਾਸ ਹੋਵੇ।

3.207.35

तथाऽस्त्विति ततो देवैः प्रीतैरुक्तः स पार्थिवः ।
ऋषिभिश्च सगन्धर्वैरुदङ्केन च धीमता ॥ ३.२०७.३५ ॥

'ਤਥਾਸਤੂ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉੱਦੰਕ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

3.207.36

संभाष्य चैनं विविधैराशीर्वादैस्ततो नृषम् ।
देवा महर्षयश्चापि स्वानि स्तानानि भेजिरे ॥ ३.२०७.३६ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਸਹਿਤ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

3.207.37

तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा युधिष्ठिर तदाऽभवन् ।
दृढाश्वः कपिलाश्वश्च भद्राश्वश्चैव भारत ॥ ३.२०७.३७ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤਦ ਉਸਦੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ — ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦ੍ਰਿੜਾਸ਼ਵ, ਕਪਿਲਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ।

3.207.38

तेभ्यः परम्परा राजन्निक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
वंशस्य सुमहाभाग राज्ञाममिततेजसाम् ॥ ३.२०७.३८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚੱਲੀ — ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵੰਸ਼।

3.207.39

एवंसं निहतस्तेन कुवलाश्वेन सत्तम ।
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयोः सुतः ॥ ३.२०७.३९ ॥

ਹੇ ਸੱਤਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ — ਮਧੂ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਧੂ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਦੈਤ।

3.207.40

कुवलाश्वश्च नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृतः ।
नाम्ना च गुणयुक्तेन तदाप्रभृति सोऽभवत् ॥ ३.२०७.४० ॥

ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਧੁੰਧੂਮਾਰ ਕਹਾਇਆ।

3.207.41

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
धौन्धुमारमुपाख्यानं प्रथितं यस्य कर्मणा ॥ ३.२०७.४१ ॥

ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ — ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੌਂਧੁਮਾਰ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ।

3.207.42

इदं तु पुण्यमाख्यानं विष्णोः समनुकीर्तनम् ।
शृणुयाद्यः स धर्मात्मा पुत्रवांश्च भवेन्नरः ॥ ३.२०७.४२ ॥

ਇਹ ਪੁੰਨ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੈ — ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

3.207.43

आयुष्मान्भूतिमांश्चैव श्रुत्वा भवति पर्वसु ।
न च व्याधिभंयकिंचित्प्राप्नोति विगतज्वरः ॥ ३.२०७.४३ ॥

ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਰੋਗ ਦਾ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।