മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.207.1
धुन्धुर्नाम महाराज तयोः पुत्रो महाद्युतिः ।
स तपोऽतप्यत महन्महावीर्यपराक्रमः ॥ ३.२०७.१ ॥
മഹാരാജാവേ, അവരുടെ പുത്രൻ ധുന്ധു എന്ന മഹാതേജസ്വി ആയിരുന്നു. മഹാവീര്യവും മഹാപരാക്രമവുമുള്ള അവൻ വലിയ തപസ്സു ചെയ്തു.
3.207.2
अतिष्ठदेकपादेन कृशो धमनिसंततः ।
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो वरं वव्रे स च प्रभुम् ॥ ३.२०७.२ ॥
അവൻ ഒറ്റക്കാലിൽ നിന്നു; മെലിഞ്ഞ്, ഞരമ്പുകൾ തെളിഞ്ഞ ശരീരവുമായി. പ്രീതനായ ബ്രഹ്മാവ് അവന് വരം നൽകി; അവൻ ആ പ്രഭുവിനോട് ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുത്തു.
3.207.3
देवदानवयक्षाणां सर्पगन्धर्वरक्षसाम् ।
अवध्योऽहं भवेयं वै वर एष वृतो मया ॥ ३.२०७.३ ॥
"ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, സർപ്പങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരാൽ ഞാൻ വധിക്കപ്പെടാത്തവനാകട്ടെ—ഇതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം."
3.207.4
एवं भवतु गच्छेति तमुवाच पितामहः ।
स एवमुक्तस्तत्पादौ मूर्ध्ना स्पृष्ट्वा जगाम ह ॥ ३.२०७.४ ॥
"അങ്ങനെ ആകട്ടെ, പോകൂ" എന്ന് പിതാമഹൻ അവനോട് പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവൻ തലകൊണ്ട് അവരുടെ പാദങ്ങളിൽ തൊട്ടു പോയി.
3.207.5
सतु धुन्धुर्वरं लब्ध्वा महवीर्यपराक्रमः ।
अनुस्मरन्पितृवधं द्रुतं विष्णुमुपागमत् ॥ ३.२०७.५ ॥
ധുന്ധു ആ വരം ലഭിച്ചു, മഹാവീര്യനും മഹാപരാക്രമിയുമായി, പിതാവിന്റെ വധം ഓർത്തുകൊണ്ട് വേഗം വിഷ്ണുവിന്റെ അടുത്തെത്തി.
3.207.6
सतु देवान्सगन्धर्वाञ्जित्वा धुन्धुरमर्षणः ।
बबाध सर्वानसकृद्विष्णुं देवांश्च वै भृशम् ॥ ३.२०७.६ ॥
എന്നാൽ ആ ക്ഷമയില്ലാത്ത ധുന്ധു ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടിയ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച്, ആവർത്തിച്ച് എല്ലാവരെയും, വിഷ്ണുവിനെയും ദേവന്മാരെയും, ഏറെ പീഡിപ്പിച്ചു.
3.207.7
समुद्रवालुकापूर्णे उज्जानक इति स्मृते ।
आगम्य च स दुष्टात्मा तं देशं भरतर्षभ।
बाधतेस्म परं शक्त्या तमुदङ्काश्रमं विभो ॥ ३.२०७.७ ॥
കടൽമണൽ നിറഞ്ഞ, ഉജ്ജാനകം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആ ദേശത്ത് വന്നെത്തി ആ ദുഷ്ടാത്മാവ്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, വിഭോ, തന്റെ ശക്തിയാൽ ഉദങ്കന്റെ ആശ്രമത്തെ അത്യധികം പീഡിപ്പിച്ചു.
3.207.8
अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितस्तथा ।
मधुकैटभयोः पुत्रो धुन्धुर्भीमपराक्रमः ॥ ३.२०७.८ ॥
അവിടെ ഭൂമിക്കുള്ളിലേക്ക് പോയി മണലിൽ ഒളിച്ചിരുന്നവനും, മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും പുത്രനും, ഭീകര വീര്യമുള്ളവനുമായ ധുന്ധു.
3.207.9
शेते लोकविनाशाय तपोबलमुपाश्रितः ।
उदङ्कस्याश्रमाभ्याशे निःश्वसन्पावकार्चिषः ॥ ३.२०७.९ ॥
ലോകനാശത്തിനായി തപോബലം ആശ്രയിച്ച്, ഉദങ്കന്റെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് അഗ്നിജ്വാലകൾ പോലെ നിശ്വസിച്ചുകൊണ്ട് കിടന്നു.
3.207.10
एतस्मिन्नेव काले तु राजा सबलवाहनः ।
कुवलाश्वो नरपतिरन्वितो बलशालिनाम् ॥ ३.२०७.१० ॥
അതേ കാലത്ത്, സൈന്യവും വാഹനങ്ങളുമായി, മനുഷ്യാധിപനായ കുവലാശ്വൻ രാജാവ്, ബലശാലികളോടൊപ്പം എത്തി.
3.207.11
सहस्रैरेकविंशत्या पुत्राणामरिमर्दनः ।
प्रायादुदङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य वधाय वै ॥ ३.२०७.११ ॥
ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ആ രാജാവ്, ഇരുപത്തൊന്നായിരം പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ഉദങ്കനോടുകൂടി, ധുന്ധുവിനെ വധിക്കുവാൻ പുറപ്പെട്ടു.
3.207.12
तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवांस्तेजसा प्रभुः ।
उदङ्कस् नियोगेन लोकानां हितकाम्यया ॥ ३.२०७.१२ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാനായ വിഷ്ണു, പ്രഭു, തന്റെ തേജസ്സോടെ അവനിൽ (ഉദങ്കനിൽ) പ്രവേശിച്ചു, ലോകഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്, ഉദങ്കന്റെ നിയോഗത്താൽ.
3.207.13
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् ।
एष श्रीमान्नृपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥ ३.२०७.१३ ॥
ആ അജയൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ ആകാശത്ത് ഒരു മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു: ഈ തേജസ്വിയായ രാജകുമാരൻ ധുന്ധുമാരനാകും.
3.207.14
दिव्यैश्च पुष्पैस्तं देवाः समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
देवदुन्दुभयश्चापि नेदुः स्वयमनीरिताः ॥ ३.२०७.१४ ॥
ദേവന്മാർ അവനുമേൽ എല്ലായിടത്തുനിന്നും ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾ വർഷിച്ചു; ദേവദുന്ദുഭികൾ സ്വയം മുഴങ്ങി.
3.207.15
शीतश्च वायुः प्रववौ प्रयाणे तस्य धीमतः ।
विपांसुलां महीं कुर्वन्ववर्ष च सुरेश्वरः।
प्रदक्षिणाश्चाप्यभवन्वन्यास्तं समृगद्विजाः ॥ ३.२०७.१५ ॥
ആ ധീമാന്റെ യാത്രയിൽ തണുത്ത കാറ്റ് വീശി; ദേവേശ്വരൻ ഭൂമിയെ പൊടിയില്ലാതാക്കി മഴ പെയ്യിച്ചു; വനമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
3.207.16
अन्तरिक्षे विमानानि देवतानां युधिष्ठिर ।
तत्रैव समदृश्यन्त धुन्धुर्यत्र महासुरः ॥ ३.२०७.१६ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ! ആകാശത്ത് ദേവന്മാരുടെ വിമാനങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടു; മഹാസുരനായ ധുന്ധു ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തുതന്നെ അവ കാണപ്പെട്ടു.
3.207.17
कुवलाश्वस्य धुन्योश्च युद्धकौतूहलान्विताः ।
देवगन्धर्वसहिताः समवैक्षन्महर्षयः ॥ ३.२०७.१७ ॥
കുവലാശ്വനും ധുന്ധുവും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം കാണാനുള്ള കൗതുകം നിറഞ്ഞ മഹർഷിമാർ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരുമായി ചേർന്ന് നോക്കിനിന്നു.
3.207.18
नारायणेन कौरव्य तेजसाऽऽप्यायितस्तदा ।
स गतो नृपतिः क्षिप्रं पुत्रैस्तैः सर्वतो दिशम् ॥ ३.२०७.१८ ॥
കൗരവാ! അപ്പോൾ നാരായണന്റെ തേജസ്സിനാൽ ശക്തി പ്രാപിച്ച ആ രാജാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം വേഗം എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പോയി.
3.207.19
अर्णवं स्वानयामास कुवलाश्वो महीपतिः ।
हितार्तं सर्वलोकानामुदङ्कस्य वशे स्थितः ॥ ३.२०७.१९ ॥
സർവലോകങ്ങളുടെയും ഹിതത്തിനായി വേദനിച്ചവനും ഉതങ്കന്റെ വശത്തിൽ നിന്നവനുമായ കുവലാശ്വൻ എന്ന രാജാവ് സമുദ്രത്തെ തനിക്കായി വരുത്തി.
3.207.20
कुवलाश्वस् पुत्रैश्च तस्मिन्वै वालुकार्णवे ।
सप्तभिर्दिवसैः स्वात्वा दृष्टो धुन्धुर्महाबलः ॥ ३.२०७.२० ॥
കുവലാശ്വനും പുത്രന്മാരും ആ മണൽസമുദ്രത്തിൽ ഏഴു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം മഹാബലനായ ധുന്ധുവിനെ കണ്ടു.
3.207.21
आसीद्धोरं वपुस्तस्य वालुकान्तर्हितं महत् ।
दीप्यमानं यथा सूर्यस्तेजसा भरतर्षभ ॥ ३.२०७.२१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മണലിൽ മറഞ്ഞുകിടന്ന അവന്റെ ഭയങ്കരവും മഹത്തുമായ ശരീരം സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചു.
3.207.22
ततो धुन्धुर्महाराज दिशमावृत्य पश्चिमाम् ।
सुप्तोऽभूद्राजशार्दूल कालानलसमद्युतिः ॥ ३.२०७.२२ ॥
പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, രാജശാർദൂലാ, ധുന്ധു പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിനെ മൂടി ഉറങ്ങിക്കിടന്നു; അവന്റെ ശോഭ പ്രളയാഗ്നിക്കു തുല്യമായിരുന്നു.
3.207.23
कुवलाश्वस्य पुत्रैस्तु सर्वतः परिवारितः ।
अभिद्रुतः शरैस्तीक्ष्णैर्गदाभिर्मुसलैरपि ॥ ३.२०७.२३ ॥
കുവലാശ്വന്റെ പുത്രന്മാർ അവനെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളും ഗദകളും മുസലങ്ങളും കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
3.207.24
प्टसैः परिधैः प्रासैः खङ्गैश् विमलैः शितैः ।
सवध्यमानः संक्रुद्धः समुत्तस्थौ महाबलः ॥ ३.२०७.२४ ॥
പട്ടിശം, പരിഘം, പ്രാസം, തെളിഞ്ഞ മൂർച്ചയുള്ള വാളുകൾ എന്നിവയാൽ അടിക്കപ്പെട്ട മഹാബലൻ കോപിച്ച് എഴുന്നേറ്റു.
3.207.25
क्रुद्धश्चाभक्षयत्तेषां शस्त्राणि विविधानि च ।
आस्याद्वमन्पावकं स संवर्तकसमं तदा ॥ ३.२०७.२५ ॥
കോപിച്ച് അദ്ദേഹം അവരുടെ പലതരം ആയുധങ്ങൾ വിഴുങ്ങി; വായിൽനിന്ന് അഗ്നി ഛർദ്ദിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം അപ്പോൾ സംവർതകാഗ്നിക്ക് തുല്യനായി.
3.207.26
तान्सर्वान्नृपतेः पुत्रानदहत्स्वेन तेजसा ।
मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव ॥ ३.२०७.२६ ॥
കോപിച്ച് അദ്ദേഹം സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ ആ പുത്രന്മാരെ എല്ലാം ദഹിപ്പിച്ചു; വായിൽനിന്ന് ജനിച്ച അഗ്നിയാൽ ലോകങ്ങളെ മറിച്ചിടുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം ആയി.
3.207.27
क्षणेन राजशार्दूल पुरेव कपिलः प्रभुः ।
सगरस्यात्मजान्क्रुद्धस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.२०७.२७ ॥
രാജശാർദൂലാ, പണ്ട് കപില പ്രഭു സഗരന്റെ പുത്രന്മാരെ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് കോപത്താൽ ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ, അത് അത്ഭുതമായി.
3.207.28
तेषु क्रोधाग्निदग्धेषु तदा भरतसत्तम ।
तं प्रबुद्धं महात्मानं कुम्भकर्णमिवापरम्।
आससाद महातेजाः कुवलाश्वो महीपतिः ॥ ३.२०७.२८ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, കോപാഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ, അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ കുവലാശ്വ രാജാവ് ഉണർന്ന ആ മഹാത്മാവിനെ — മറ്റൊരു കുംഭകർണനെപ്പോലെയുള്ളവനെ — സമീപിച്ചു.
3.207.29
तस्य वारिमहाराज सुस्राव बहु देहतः ।
तत्तदापीयतेतेजो राज्ञा वारिमयं नृप ॥ ३.२०७.२९ ॥
മഹാരാജാ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്ന് ധാരാളം വെള്ളം ഒഴുകി; നൃപാ, അപ്പോൾ രാജാവ് ആ ജലമയമായ തേജസ്സ് കുടിച്ചു.
3.207.30
योगी योगेन सृष्टं स समयित्वा च वारिणा ।
ब्रह्मास्त्रेण ततो राजा दैत्यंक्रूरपराक्रमम्।
ददाह भरतश्रेष्ठ सर्वलोकभवाय वै ॥ ३.२०७.३० ॥
യോഗി യോഗത്താൽ സൃഷ്ടിച്ച ആ അഗ്നിയെ ജലത്താൽ ശമിപ്പിച്ചു; പിന്നെ രാജാവ് ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്താൽ ക്രൂരപരാക്രമിയായ ആ ദൈത്യനെ ദഹിപ്പിച്ചു — ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സർവലോകക്ഷേമത്തിനായി.
3.207.31
सोऽस्त्रेण दग्ध्वा राजर्षिः कुवलाश्वो महासुरम् ।
सुरशत्रुममित्रघ्नस्त्रैलोक्येश इवापरः ॥ ३.२०७.३१ ॥
അവൻ അസ്ത്രംകൊണ്ട് ആ മഹാസുരനെ ദഹിപ്പിച്ചു. ദേവശത്രുവിനെയും ശത്രുസംഹാരകനെയും ആ രാജർഷി, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ മറ്റൊരു നാഥനെന്നപോലെ ആയി.
3.207.32
धुन्धोर्वधात्तदा राजा कुवलाश्वो महामनाः ।
धुन्धुमार इतिख्यातो नाम्ना समभवत्ततः ॥ ३.२०७.३२ ॥
ധുന്ധുവിനെ വധിച്ചതിനാൽ, മഹാമനസ്കനായ രാജാവ് കുവലാശ്വൻ പിന്നീട് ധുന്ധുമാരൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
3.207.33
प्रीतैश्च त्रेदशैः सर्वैर्महर्षिमसितैस्तदा ।
परं वृणीष्वत्युक्तः स प्राञ्जलिः प्रणतस्तदा।
अतीव मुदितो राजन्निदंवचनमब्रवीत् ॥ ३.२०७.३३ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും എല്ലാ മഹർഷിമാരും അസിതനും സന്തുഷ്ടരായി, 'ശ്രേഷ്ഠമായത് വരമായി ചോദിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച അവൻ അതീവ സന്തോഷത്തോടെ, രാജാവേ, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.207.34
दद्यां वित्तं द्विजाग्र्येभ्यः शत्रूणां चापि दुर्जयः ।
सख्यं च विष्णुना मे स्याद्भूतेष्वद्रोह एव च।
धर्मे रतिश् सततं स्वर्गे वासस्तथाऽक्षयः ॥ ३.२०७.३४ ॥
ഞാൻ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് ധനം നൽകട്ടെ; ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവനാകട്ടെ; വിഷ്ണുവുമായി എനിക്ക് സൗഹൃദമുണ്ടാകട്ടെ; ജീവജാലങ്ങളോട് ദ്രോഹമില്ലാതിരിക്കട്ടെ; എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ രതിയുണ്ടാകട്ടെ; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അക്ഷയമായ വാസമുണ്ടാകട്ടെ.
3.207.35
तथाऽस्त्विति ततो देवैः प्रीतैरुक्तः स पार्थिवः ।
ऋषिभिश्च सगन्धर्वैरुदङ्केन च धीमता ॥ ३.२०७.३५ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് അപ്പോൾ പ്രസന്നരായ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും ബുദ്ധിമാനായ ഉദങ്കനും ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
3.207.36
संभाष्य चैनं विविधैराशीर्वादैस्ततो नृषम् ।
देवा महर्षयश्चापि स्वानि स्तानानि भेजिरे ॥ ३.२०७.३६ ॥
പിന്നെ ആ രാജാവിനോട് പലവിധ അനുഗ്രഹങ്ങളോടെ സംസാരിച്ച ശേഷം ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
3.207.37
तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा युधिष्ठिर तदाऽभवन् ।
दृढाश्वः कपिलाश्वश्च भद्राश्वश्चैव भारत ॥ ३.२०७.३७ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അന്ന് അവന് ശേഷിച്ച മൂന്നു പുത്രന്മാരുണ്ടായി — ഹേ ഭാരതാ, ദൃഢാശ്വൻ, കപിലാശ്വൻ, ഭദ്രാശ്വൻ.
3.207.38
तेभ्यः परम्परा राजन्निक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
वंशस्य सुमहाभाग राज्ञाममिततेजसाम् ॥ ३.२०७.३८ ॥
രാജാവേ, അവരിൽനിന്ന് മഹാത്മാക്കളായ ഇക്ഷ്വാകുക്കളുടെ പരമ്പര തുടർന്നു — മഹാഭാഗ്യവാനേ, അമിതതേജസ്വികളായ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശം.
3.207.39
एवंसं निहतस्तेन कुवलाश्वेन सत्तम ।
धुन्धुर्नाम महादैत्यो मधुकैटभयोः सुतः ॥ ३.२०७.३९ ॥
സത്തമാ, ഇങ്ങനെ അവനാൽ കുവലാശ്വൻ വധിക്കപ്പെട്ടു — മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും പുത്രനായ ധുന്ധു എന്ന മഹാദൈത്യൻ.
3.207.40
कुवलाश्वश्च नृपतिर्धुन्धुमार इति स्मृतः ।
नाम्ना च गुणयुक्तेन तदाप्रभृति सोऽभवत् ॥ ३.२०७.४० ॥
രാജാവായ കുവലാശ്വൻ അന്നുമുതൽ ഗുണമുള്ള പേരിൽ ധുന്ധുമാരൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു.
3.207.41
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
धौन्धुमारमुपाख्यानं प्रथितं यस्य कर्मणा ॥ ३.२०७.४१ ॥
നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം നിനക്കു പറഞ്ഞുതന്നു — തന്റെ കർമ്മത്താൽ പ്രസിദ്ധനായ ധൗന്ധുമാരന്റെ ഈ ഉപാഖ്യാനം.
3.207.42
इदं तु पुण्यमाख्यानं विष्णोः समनुकीर्तनम् ।
शृणुयाद्यः स धर्मात्मा पुत्रवांश्च भवेन्नरः ॥ ३.२०७.४२ ॥
ഈ പുണ്യമായ ഉപാഖ്യാനം വിഷ്ണുവിന്റെ കീർത്തനമാകുന്നു — ഇതു കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ധർമ്മാത്മാവും പുത്രവാനും ആകും.
3.207.43
आयुष्मान्भूतिमांश्चैव श्रुत्वा भवति पर्वसु ।
न च व्याधिभंयकिंचित्प्राप्नोति विगतज्वरः ॥ ३.२०७.४३ ॥
പർവദിവസങ്ങളിൽ ഇത് കേൾക്കുന്നവൻ ദീർഘായുസ്സും ഐശ്വര്യവും നേടുന്നു; രോഗഭയം അവനെ ഒട്ടും ബാധിക്കുന്നില്ല, അവൻ പനിയില്ലാത്തവനാകുന്നു.