มหาภารตะ · อัธยายะ 3.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.217.1
एवं संकथिते कृत्स्ने मोक्षधर्मे युधिष्ठिर ।
दृढप्रीतमना विप्रो धर्मव्याधमुवाच ह ॥ ३.२१७.१ ॥
เมื่อคำสอนเรื่องโมกษะธรรมได้ถูกเล่าจนครบถ้วนแล้ว ดูก่อนยุธิษฐิระ พราหมณ์ผู้มีใจชื่นชมยินดีอย่างมั่นคง จึงกล่าวแก่ธรรมว्यาธว่า
3.217.2
न्याययुक्तमिदं सर्वं भवता परिकीर्तितम् ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिद्धर्मेष्वभिसमीक्ष्यते ॥ ३.२१७.२ ॥
สิ่งทั้งหมดที่ท่านได้กล่าวไว้นี้ สอดคล้องกับหลักแห่งความถูกต้อง ไม่มีสิ่งใดในธรรมทั้งหลายที่ท่านไม่รู้เลย
3.217.3
प्रत्यक्षं मम यो धर्मस्तं च पश्य द्विजोत्तम ।
येन सिद्धिरियं प्राप्ता मया ब्राह्मणपुङ्गव ॥ ३.२१७.३ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชา จงพิจารณาธรรมที่ปรากฏชัดในตัวข้า ซึ่งเป็นเหตุให้ข้าบรรลุความสำเร็จนี้ ดูก่อนพราหมณ์ผู้เลิศ
3.217.4
उत्तिष्ठ भगवन्क्षिप्रं प्रविश्याभ्यन्तरं गृहम् ।
द्रष्टुमर्हसि धर्मज्ञ मातरं पितरं च मे ॥ ३.२१७.४ ॥
ดูก่อนท่านผู้เจริญ โปรดลุกขึ้นโดยเร็ว แล้วเข้าไปในเรือนชั้นใน ดูก่อนผู้รู้ธรรม ขอท่านได้โปรดพบมารดาและบิดาของข้าด้วยเถิด
3.217.5
इत्युक्तः स प्रविश्याथ ददर्श परमार्चितम् ।
सौधं हृद्यं चतुःशालमतीव च मनोरमम् ॥ ३.२१७.५ ॥
เมื่อได้รับคำเชิญเช่นนั้น พราหมณ์จึงเข้าไปและเห็นปราสาทอันได้รับการเคารพสูงสุด น่ารื่นรมย์ มีศาลาสี่ด้าน และงดงามยิ่งนัก
3.217.6
देवतागृहसंकाश दैवतैश्च सुपूजितम् ।
शयनासनसंबाधं गन्धैश्च परमैर्युतम् ॥ ३.२१७.६ ॥
ปราสาทนั้นเหมือนเทวาลัย ได้รับการบูชาอย่างดีจากเทพทั้งหลาย เต็มไปด้วยเตียงและอาสนะ และประดับด้วยเครื่องหอมชั้นเลิศ
3.217.7
तत्रशुक्लाम्बरधरौ पितरावस्य पूजितौ ।
कृताहारौ तु संतुष्टावुपविष्टौ वरासने ॥ ३.२१७.७ ॥
ที่นั่น บิดามารดาของเขาซึ่งได้รับการเคารพ สวมผ้าขาว รับประทานอาหารเสร็จแล้ว นั่งอย่างเป็นสุขบนอาสนะอันประเสริฐ
3.217.8
तस्य व्याधस्य पितरौ ब्राह्मणः संददर्श ह ।
धर्मव्याधस्तु तौ दृष्ट्वा पादेषु शिरसाऽपतत् ॥ ३.२१७.८ ॥
พราหมณ์ได้เห็นบิดามารดาของนายพรานนั้น ฝ่ายธรรมว्यาธเมื่อเห็นทั้งสองก็ก้มศีรษะลงแทบเท้า
3.217.9
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ धर्मज्ञ धर्मस्त्वामभिरक्षतु ।
प्रीतौ स्वस्तव शौचेन दीर्घमायुरवाप्नुहि।
गतिमिष्टां तपो ज्ञानं मेधां च परमां गतः ॥ ३.२१७.९ ॥
ดูก่อนผู้รู้ธรรม จงลุกขึ้นเถิด จงลุกขึ้นเถิด ขอให้ธรรมคุ้มครองท่าน เรารู้สึกพอใจในความบริสุทธิ์ของท่าน ขอให้ท่านได้อายุยืนยาว ได้คติที่ปรารถนา ได้ความเพียร ความรู้ และปัญญาอันสูงสุด
3.217.10
सत्पुत्रेण त्वया पुत्र नित्यं काले सुपूजितौ ।
सुखमेव वसावोऽत्र देवलोकगताविव ॥ ३.२१७.१० ॥
ดูก่อนลูก ด้วยการที่เจ้าเป็นบุตรที่ดี พวกเราได้รับการบูชาอย่างเหมาะสมทุกเวลา พวกเราอาศัยอยู่ที่นี่อย่างสุขสบาย เหมือนได้ไปสู่โลกของเทพเจ้า
3.217.11
न तेऽन्यद्दैवतं किंचिद्दैवतेष्वपि वर्तते ।
प्रयतसत्वाद्द्विजातीनांदमेनासि समनवितः ॥ ३.२१७.११ ॥
สำหรับเจ้า ไม่มีเทพองค์อื่นใด แม้ในหมู่เทพทั้งหลายก็ไม่มี เจ้าประกอบด้วยการข่มใจ เพราะสภาวะที่บริสุทธิ์ เหมือนดังทวิชาทั้งหลาย
3.217.12
पितुः पितामहा ये च तथैव प्रपितामहाः ।
प्रीतास्ते सततं पुत्र दमेनावां च पूजया ॥ ३.२१७.१२ ॥
บรรพบุรุษฝ่ายบิดาของเจ้า และปู่ทวดทั้งหลายก็เช่นกัน ดูก่อนลูก ย่อมชื่นชมเจ้าอยู่เสมอ ด้วยการข่มใจของเจ้า และด้วยการบูชาของพวกเรา
3.217.13
मनसा कर्मणा वाचा शुश्रूषा नैव हीयते ।
न चान्या हि तथा बुद्धिर्दृश्यते सांप्रतं तव ॥ ३.२१७.१३ ॥
การรับใช้ด้วยใจ ด้วยการกระทำ และด้วยวาจา ย่อมไม่เสื่อมลง และในบัดนี้ก็ไม่เห็นความตั้งใจอื่นใดในตัวเจ้า
3.217.14
जामदग्न्येन रामेण यथा वृद्धौ सुपूजितौ ।
तथा त्वया कृतंसर्वंतद्विशिष्टं च पुत्रक ॥ ३.२१७.१४ ॥
เหมือนดังที่พระรามบุตรของชมทัคนีได้บูชาผู้เฒ่าทั้งสองอย่างดี ดูก่อนลูก เจ้าก็ได้ทำทุกสิ่งเช่นนั้น และยิ่งกว่านั้นอีก
3.217.15
ततस्तं ब्राह्मणं ताभ्यां धर्मव्याधो न्यवेदयत् ।
तौ स्वागतेन तं विप्रमर्चयामासतुस्तदा ॥ ३.२१७.१५ ॥
ต่อจากนั้น ธรรมว्यาธได้แจ้งให้บิดามารดาทั้งสองทราบถึงพราหมณ์ผู้นั้น ทั้งสองจึงต้อนรับพราหมณ์ด้วยคำทักทายอันดี และบูชาท่าน
3.217.16
प्रतिगृह्यच तां पूजां द्विजः पप्रच्छ तावुभौ ।
सपुत्राभ्यां सभृत्याभ्यां कच्चिद्वां कुशलं गृहे।
अनामय च वां कच्चित्सुखं वेह शरीरयोः ॥ ३.२१७.१६ ॥
พราหมณ์รับการบูชานั้นแล้วจึงถามทั้งสองว่า "ที่บ้านของท่านทั้งสองพร้อมด้วยบุตรและผู้รับใช้ ทุกอย่างเป็นอย่างไรบ้าง ร่างกายของท่านทั้งสองปราศจากโรคภัย และอยู่อย่างเป็นสุขหรือไม่"
3.217.17
कुशलं नौ गृहे विप्र भृत्यवर्गे च सर्वशः ।
कच्चित्त्वमप्यविघ्नेन संप्राप्तो भगवन्निति ॥ ३.२१७.१७ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ ที่บ้านของพวกเราและในหมู่ผู้รับใช้ ทุกอย่างเรียบร้อยดีทุกประการ ดูก่อนท่านผู้เจริญ ท่านมาถึงที่นี่โดยไม่มีอุปสรรคใช่หรือไม่
3.217.18
हाढमित्येव तौ विप्रः प्रत्युवाच मुदान्वितः ।
धर्मव्याधस्तु तं विप्रमर्थवद्वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२१७.१८ ॥
"ได้รับความสุขดีแล้วจริง ๆ" พราหมณ์ผู้เปี่ยมด้วยความปีติตอบทั้งสองเช่นนั้น แล้วธรรมว्यาธจึงกล่าวถ้อยคำอันมีความหมายแก่พราหมณ์ผู้นั้น
3.217.19
पिता माता च भगवन्नेतौ मे दैवतं परम् ।
यद्दैवतेभ्यः कर्तव्यं तदेताभ्यां करोम्यहम् ॥ ३.२१७.१९ ॥
ดูก่อนท่านผู้เจริญ บิดาและมารดาสองท่านนี้คือเทพสูงสุดของข้า สิ่งใดที่ควรทำแด่เทพทั้งหลาย ข้าก็ทำสิ่งนั้นแด่สองท่านนี้
3.217.20
त्रयस्त्रिंशद्यथा देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः ।
संपूज्याः सर्वलोकस्य तथा वृद्धाविमौ मम ॥ ३.२१७.२० ॥
เหมือนดังเทพสามสิบสามองค์ซึ่งมีพระอินทร์เป็นผู้นำ ที่ควรได้รับการบูชาจากโลกทั้งปวง ผู้เฒ่าทั้งสองของข้าก็เช่นนั้นเช่นกัน
3.217.21
उपाहारानाहरन्तो देवतानां यथा द्विजः ।
कुर्वन्ति तद्वदेताभ्यां करोम्यहमतन्द्रितः ॥ ३.२१७.२१ ॥
เหมือนพราหมณ์ที่นำเครื่องบูชามาถวายแด่เทวดา ฉันก็ปฏิบัติต่อทั้งสองท่านนี้เช่นนั้น โดยไม่เกียจคร้าน
3.217.22
एतौ मे परमं ब्रह्मन्पिता माता च दैवतम् ।
एतौ पुष्पैः फलैरन्नैस्तोषयामि सदा द्विज ॥ ३.२१७.२२ ॥
ท่านทั้งสองนี้ คือบิดาและมารดาของฉัน เป็นเทวดาสูงสุดของฉัน ข้าแต่พราหมณ์ ฉันถวายดอกไม้ ผลไม้ และอาหาร เพื่อทำให้ท่านทั้งสองพอใจอยู่เสมอ ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง
3.217.23
एतावेवाग्नयो मह्यं यान्वदन्ति मनीषिणः ।
यज्ञा वेदाश्च चत्वारः सर्वमेतौ मम द्विज ॥ ३.२१७.२३ ॥
ผู้มีปัญญาเรียกว่าอัคนีศักดิ์สิทธิ์ของฉันนั้น ก็คือท่านทั้งสองนี้ ยัญและพระเวททั้งสี่ก็เช่นกัน ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง สำหรับฉัน ท่านทั้งสองนี้คือทุกสิ่ง
3.217.24
एतदर्थं मम प्राणा भार्या पुत्रः सुहृज्जनः ।
सपुत्रदारः शुश्रूषां नित्यमेव करोम्यहम् ॥ ३.२१७.२४ ॥
เพื่อจุดหมายนี้ ชีวิตของฉัน ภรรยา บุตร และมิตรสหายจึงดำรงอยู่ ฉันปรนนิบัติท่านทั้งสองอยู่เป็นนิตย์ ทั้งกับบุตรและภรรยา
3.217.25
स्वयं च स्नापयाम्येतौ तथा पादौ प्रधावये ।
आहारं च प्रयच्छामि स्वयंच द्विजसत्तम ॥ ३.२१७.२५ ॥
ฉันเองอาบน้ำให้ท่านทั้งสอง และล้างเท้าของท่านเช่นกัน ฉันเองก็นำอาหารมาถวายท่าน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
3.217.26
अनुकूलाः कथा वच्मि विप्रियं परिवर्जये ।
अधर्मेणापि संयुक्तं प्रियमाभ्यां करोम्यहम् ॥ ३.२१७.२६ ॥
ฉันกล่าวถ้อยคำที่ทำให้ท่านพอใจ และหลีกเลี่ยงสิ่งที่ไม่น่าพอใจ เพื่อให้ท่านทั้งสองยินดี แม้แต่สิ่งที่ปนอยู่กับความอธรรม ฉันก็ยังทำ
3.217.27
धर्ममेव गुरुं मत्वा साक्षादेतौ द्विजोत्तम ।
अतन्द्रितः सदा विप्र शुश्रूषां वै करोम्यहम् ॥ ३.२१७.२७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ฉันถือท่านทั้งสองเป็นธรรมนั่นเอง และเป็นครูของฉันโดยตรง ฉันปรนนิบัติท่านอยู่เสมอโดยไม่เกียจคร้าน ข้าแต่พราหมณ์ ฉันปฏิบัติการปรนนิบัตินี้จริงๆ
3.217.28
पञ्चैव गुरवो ब्रह्मनपुरुषस्य बुभूषतः ।
पिता माताऽग्निरात्मा च गुरुश्च द्विजसत्तम ॥ ३.२१७.२८ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ สำหรับบุรุษผู้ปรารถนาความเจริญรุ่งเรือง ครูมีอยู่ห้าท่านเท่านั้น คือบิดา มารดา ไฟ ตนเอง และคุรุ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
3.217.29
एतेषु यस्तु वर्तेत सम्यगेव द्विजोत्तम ।
भवेयुरप्रयस्तेन परिचीर्णास्तु नित्यशः।
गार्हस्थ्ये वर्तमानस्य एष धर्मः सनातनः ॥ ३.२१७.२९ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ผู้ใดประพฤติต่อท่านเหล่านี้อย่างถูกต้อง และปรนนิบัติท่านอยู่เป็นนิตย์ ผู้นั้นจะได้ท่านเหล่านี้ไว้โดยไม่เสื่อมถอย สำหรับผู้ดำเนินชีวิตในขั้นคฤหัสถ์ นี่คือธรรมอันเป็นนิรันดร์