ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.218
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.218.1
गुरू निवेद्य विप्राय तौ मातापितरावुभौ ।
पुनरेव स धर्मात्मा व्याधो ब्राह्मणमब्रवीत् ॥ ३.२१८.१ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଗୁରୁଜନ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ବ୍ୟାଧ ପୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.218.2
प्रवृत्तचक्षुर्जातोस्मि संपश्य तपसो बलम् ।
यदर्थमुक्तोसि तया गच्छ त्वं मिथिलामिति ॥ ३.२१८.२ ॥
ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ଖୋଲିଯାଇଛି, ମୁଁ ଯେପରି ନୂଆ ଜନ୍ମ ପାଇଛି; ତପସ୍ୟାର ବଳ ଦେଖ। ଯେଉଁ କାରଣରୁ ସେ ତୁମକୁ କହିଥିଲା, ତୁମେ ମିଥିଳା ଯାଅ।
3.218.3
पतिशुश्रूषपरया दान्तया सत्यशीलया ।
मिथिलायां वसन्व्याधः स ते धर्मान्प्रवक्ष्यति ॥ ३.२१८.३ ॥
ସ୍ୱାମୀ ସେବାରେ ରତ, ସଂଯମୀ ଓ ସତ୍ୟଶୀଳା ସେ ନାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମିଥିଳାରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେ ବ୍ୟାଧ ତୁମକୁ ଧର୍ମ କହିବ।
3.218.4
पतिव्रतायाः सत्यायाः शीलाढ्याया यतव्रत ।
संस्मृत्य वाक्यं धर्मज्ञ गुणवानसि मे मतः ॥ ३.२१८.४ ॥
ହେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ! ପତିବ୍ରତା, ସତ୍ୟବତୀ, ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନା ସେ ନାରୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଗୁଣବାନ ମନେ ହେଉଛ।
3.218.5
यत्तया त्वं द्विजश्रेष्ठ नियुक्तो मां प्रति प्रभो ।
दृष्टमेव तया सम्यगेकपत्न्या न संशयः ॥ ३.२१८.५ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୁ! ସେ ତୁମକୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଲା, ସେହି ଏକପତ୍ନୀ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲା; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
3.218.6
त्वदनुग्रहबुद्ध्या तु विप्रैतद्दर्शितं मया ।
वाक्यं च शृणु मे तात यत्ते वक्ष्ये हितं द्विज ॥ ३.२१८.६ ॥
ହେ ବିପ୍ର! ତୁମ ଉପରେ କୃପା ଭାବରେ ମୁଁ ଏହା ଦେଖାଇଲି। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ବତ୍ସ, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ତୁମର ହିତ ଯାହା ତାହା ମୁଁ କହିବି।
3.218.7
त्वया न पूजिता माता पिता च द्विजसत्तम ।
अनिसृष्टोसि निष्क्रान्तो गृहात्ताभ्यामनिनदित ॥ ३.२१८.७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମେ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିନାହଁ। ସେମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା, ସେମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିନା ତୁମେ ଘରୁ ବାହାରି ଯାଇଛ।
3.218.8
वेदोच्चारणकार्यार्थमयुक्तं तत्त्वया कृतम् ।
तव शोकेन वृद्धौ तावन्धीभूतौ तपस्विनौ ॥ ३.२१८.८ ॥
ବେଦପାଠ ପାଇଁ ତୁମେ ଯାହା କରିଛ ତାହା ଅନୁଚିତ। ତୁମ ଶୋକରେ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତପସ୍ୱୀ ଦମ୍ପତି ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
3.218.9
तौ प्रसादयितुं गच्छ मा त्वां धर्मोऽत्यगादयम् ।
तपस्वी त्वं महात्मा च धर्मे च निरतः सदा ॥ ३.२१८.९ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଯାଅ; ଏହି ଧର୍ମ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ ନ କରୁ। ତୁମେ ତପସ୍ୱୀ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ନିରତ।
3.218.10
सर्वमेतदपार्थं ते क्षिप्रं तौ संप्रसादय ।
तौ प्रसाद्य द्विजश्रेष्ठ यच्छ्रेयस्तदवाप्स्यसि ॥ ३.२१८.१० ॥
ତୁମ ଏହି ସବୁ ନିରର୍ଥକ। ଶୀଘ୍ର ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ କର। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ ପାଇବ।
3.218.11
श्रद्दधस्व मम ब्रह्मन्नान्यथा कर्तुमर्हसि ।
यम्यतामद्यविप्रर्षे श्रेयस्ते कथयाम्यहम् ॥ ३.२१८.११ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କର, ଅନ୍ୟଥା କର ନାହିଁ। ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି! ଆଜି ନିଜକୁ ସଂଯତ କର, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ କଥା ମୁଁ କହୁଛି।
3.218.12
यदेतदुक्तं भवता सर्वं सत्यमसंशयम् ।
प्रीतोस्मि तव भद्रं ते धर्माचारगुणान्वित ॥ ३.२१८.१२ ॥
ତୁମେ ଯାହା କହିଲ ସବୁ ନିଃସନ୍ଦେହ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ହେ ଧର୍ମାଚାର ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ!
3.218.13
दैवतप्रतिमो हि त्वं यस्त्वं धर्ममनुव्रतः ।
पुराणं शाश्वतं दिव्यं दुष्प्रापमकृतात्मभिः ॥ ३.२१८.१३ ॥
ତୁମେ ଦେବତୁଲ୍ୟ, ଧର୍ମର ଅନୁସରଣକାରୀ। ଏହି ପୁରାତନ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଦିବ୍ୟ (ଧର୍ମ) ଅସଂଯତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା କଷ୍ଟକର।
3.218.14
मातापित्रोः सकाशं हि गत्वात्वं द्विजसत्तम ।
अतन्द्रितः कुरु क्षिप्रंमातापित्रोर्हि पूजनम्।
अतः परमहं धर्मं नान्यं पश्यामि कंचन ॥ ३.२१८.१४ ॥
ମାତାପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆଳସ୍ୟହୀନ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ଏହା ପରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମ ଦେଖେ ନାହିଁ।
3.218.15
इहाहमागतो दिष्ट्या दिष्ट्या मे संगतं त्वया ।
ईदृशा दुर्लभा लोके नरा धर्मप्रदर्शकाः ॥ ३.२१८.१५ ॥
ମୁଁ ଏଠାକୁ ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆସିଛି; ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମ ସହ ମୋର ସାକ୍ଷାତ ହେଲା। ଜଗତରେ ଏପରି ଧର୍ମ ଦେଖାଉଥିବା ମଣିଷ ଦୁର୍ଲଭ।
3.218.16
एकोनरसहस्रेषु धर्मवानविद्यते न वा ।
प्रीतोस्मि तवसत्येन भद्रं ते पुरुषर्षभ ॥ ३.२१८.१६ ॥
ହଜାର ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଧର୍ମବାନ ମିଳେ କି ନାହିଁ? ହେ ପୁରୁଷଋଷଭ, ତୁମ ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।
3.218.17
पतमानोऽद्यनरके भवताऽस्मि समुद्धृतः ।
भवितव्यमथैवं च यद्दृष्टोसि मयाऽनघ ॥ ३.२१८.१७ ॥
ଆଜି ନରକରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମୋତେ ତୁମେ ଉଦ୍ଧାର କଲ। ଏପରି ହେବାର ଥିଲା; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିଲି, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
3.218.18
राजा ययातिर्दौहित्रैः पतितस्तारितो यथा ।
सद्भिः पुरुषशार्दूल तथाऽहं भवता त्विह ॥ ३.२१८.१८ ॥
ରାଜା ଯଯାତି ପଡ଼ିଲା ବେଳେ ଦୌହିତ୍ରମାନଙ୍କ ଓ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ପାଇଥିଲେ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସେହିପରି ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲି।
3.218.19
मातापितृभ्यां शुश्रूषां करिष्ये वचनात्तव ।
नाकृतात्मा वेदयति धर्माधर्मविनिश्चयम् ॥ ३.२१८.१९ ॥
ଆପଣଙ୍କ କଥାରେ ମୁଁ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ସେବା କରିବି। ଅସଂସ୍କୃତ ଆତ୍ମା ଧର୍ମାଧର୍ମର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।
3.218.20
दुर्ज्ञेयः शाश्वतो धर्मः शूद्रयोनौ हि वर्तता ।
न त्वां शूद्रमहं मन्ये भवितव्यं हि कारणम् ॥ ३.२१८.२० ॥
ଶୂଦ୍ର ଯୋନିରେ ଥିଲେ ହେଁ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ଜାଣିବା କଷ୍ଟକର। ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୂଦ୍ର ମନେ କରେ ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚୟ କିଛି କାରଣ ଅଛି।
3.218.21
येन कर्मविशेषेण प्राप्तेयं शूद्रता त्वया ।
एतामिच्छामि विज्ञातुं तत्त्वेन तव शूद्रताम्।
कामयानस् मे शंस सर्वं त्वं प्रयतात्मवान् ॥ ३.२१८.२१ ॥
କେଉଁ ବିଶେଷ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ତୁମେ ଏହି ଶୂଦ୍ରତ୍ୱ ପାଇଛ, ତାହା ମୁଁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ମୋର ଇଚ୍ଛା, ସବୁ କୁହ।
3.218.22
अनतिक्रमणीया वै ब्राह्मणा मे द्विजोत्तम ।
शृणु सर्वमिदं वृत्तं पूर्वदेहे ममानघ ॥ ३.२१८.२२ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥା ମୁଁ ଲଂଘି ପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୋ ପୂର୍ବ ଦେହର ଏହି ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣନ୍ତୁ।
3.218.23
अहं हि ब्राह्मणः पूर्वमासं द्विजवरात्मजः ।
वेदाध्यायी सुकुशलो वेदाङ्गानां च पारगः।
आत्मदोषकृतैर्ब्रह्मन्नवस्थामाप्तवानिमाम् ॥ ३.२१८.२३ ॥
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପୁତ୍ର। ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲି, ଅତି ନିପୁଣ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ଦୋଷରୁ ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ପାଇଛି।
3.218.24
कश्चिद्राजा मम सखा धनुर्वेदपरायणः ।
संसर्गाद्धनुषि श्रेष्ठस्ततोऽहमभवं द्विज ॥ ३.२१८.२४ ॥
ଜଣେ ରାଜା ମୋର ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ସେ ଧନୁର୍ବେଦରେ ନିରତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସଂସର୍ଗରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ଧନୁବିଦ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲି।
3.218.25
एतस्मिन्नेव काले तु मृगयां निर्गतो नृपः ।
सहितो योधमुख्यैश् मन्त्रिभिश्च सुसंवृतः।
ततोऽभ्यहन्मृगांस्तत्र सुबहूनाश्रमं प्रति ॥ ३.२१८.२५ ॥
ସେହି ସମୟରେ ରାଜା ଶିକାର ପାଇଁ ବାହାରିଲେ, ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ସେ ବହୁ ହରିଣ ବଧ କଲେ।
3.218.26
अथ क्षिप्तः शरो घोरो मयापि द्विजसत्तम ।
ताडितश्च ऋषिस्तन शरेणानतपर्वणा ॥ ३.२१८.२६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲି; ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଥିବା ସେହି ବାଣରେ ଋଷି ଆହତ ହେଲେ।
3.218.27
भूमौ निपतितो ब्रह्मन्नुवाच प्रतिनादयन् ।
नापराध्याम्यहं किंचित्केन पापमिदं कृतम् ॥ ३.२१८.२७ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ସେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଉଠାଇ କହିଲେ: 'ମୁଁ କିଛି ଅପରାଧ କରିନି; ଏ ପାପ କିଏ କଲା?'
3.218.28
मन्वानस्तं मृगं चाहं संप्राप्तः सहसा मुनिम् ।
अपश्यं तमृषिं विद्धं शरेणानतपर्वणा।
तमुग्रतपसं विप्रं निष्टनन्तं महीतले ॥ ३.२१८.२८ ॥
ସେହି ହରିଣ ଭାବି ମୁଁ ହଠାତ୍ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲି। ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି — ଉଗ୍ର ତପସ୍ବୀ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୂମିରେ କଷ୍ଟରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିଲେ।
3.218.29
अकार्यकरणाच्चापि भृशं मे व्यथितं मनः ।
अजानता कृतमिदं मयेत्यहमथाब्रुवम् ॥ ३.२१८.२९ ॥
ଅକରଣୀୟ କର୍ମ କରିବାରୁ ମୋ ମନ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା। 'ଏହା ଅଜାଣତରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି' — ଏହା କହି ମୁଁ ପୁଣି କହିଲି।
3.218.30
क्षन्तुमर्हसि मे सर्वमिति चोक्तो मया मुनिः ॥ ३.२१८.३० ॥
'ଆପଣ ମୋତେ ଏହି ସବୁ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ' — ଏହା କହି ମୁଁ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲି।
3.218.31
ततः प्रत्यब्रवीद्वाक्यमृषिर्मां क्रोधमूर्च्छितः ।
व्याधस्त्वं भविता क्रूर शूद्रयोनाविति द्विज ॥ ३.२१८.३१ ॥
ଏତେବେଳେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଋଷି ମୋତେ ଏହିପରି କହିଲେ: ହେ କ୍ରୂର, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ଶୂଦ୍ରଯୋନିରେ ବ୍ୟାଧ ହେବ।