ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.219.1
एवं शप्तोऽहमृषिणा तदा द्विजबरोत्तम ।
अहं प्रासादयमृषिं गिरा वाक्यविशारदम् ॥ ३.२१९.१ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
3.219.2
अजानता मयाऽकार्यमिदमद्य कृतं मुने ।
क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.२१९.२ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।
3.219.3
नान्यथा भविता शाप एवमेतदसंशयम् ।
आनृशंस्यात्त्वंहकिंचित्कर्ताऽनुग्रहमद्य ते ॥ ३.२१९.३ ॥
ਇਹ ਸਰਾਪ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਮਿਹਰ ਕਰਾਂਗਾ।
3.219.4
शूद्रयोन्यां वर्तमानो धर्मज्ञो हि भविष्यसि ।
मातापित्रोश् शुश्रूषां करिष्यसि न संशयः ॥ ३.२१९.४ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
3.219.5
तयोः शुश्रूषया सिद्धिं महतीं समवाप्स्यसि ।
जातिस्मरश् भविता स्वर्गं चैव गमिष्यसि ॥ ३.२१९.५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਜਾਤਿਸਮਰ ਹੋਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.219.6
भूत्वाच धार्मिको व्याधः पित्रोः शुश्रूषणे रतः ।
शापक्षये तु निर्वृत्ते भविताऽसि पुनर्द्विजः ॥ ३.२१९.६ ॥
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਧ ਬਣ ਕੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਰਾਪ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਦਵਿਜ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.219.7
एवं शप्तः पुरा तेन ऋषिणाऽस्म्युग्रतेजसा ।
प्रसादश्च कृतस्तेन ममैव द्विपदांवर ॥ ३.२१९.७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਉਗ੍ਰਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.219.8
शरं चोद्धृतवानस्मि तस्य वै द्विजसत्तम ।
आश्रमं च मया नीतो न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ ३.२१९.८ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਣ ਮੈਂ ਕੱਢ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਲੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲੇ ਨਹੀਂ।
3.219.9
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा मम पुराऽभवत् ।
अभितश्चापि गन्तव्यो मया स्वर्गो द्विजोत्तम ॥ ३.२१९.९ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਮੈਂ ਚੁਫੇਰੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣਾ ਹੈ।
3.219.10
एवमेतानि पुरुषा दुःखानि च सुखानि च ।
आप्नुवन्ति महाबुद्धे नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ॥ ३.२१९.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀ, ਤੈਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
3.219.11
दुष्करं हि कृतंकर्म जानता जातिमात्मनः ।
लोकवृत्तान्ततत्त्वज्ञ नित्यं धर्मपरायण ॥ ३.२१९.११ ॥
ਹੇ ਲੋਕ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ, ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.219.12
कर्मदोषाच्च वै विद्वन्नात्मजातिकृतेन वै ।
कंचित्कालं मृष्यतां वै ततोसि भविता द्विजः ॥ ३.२१९.१२ ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸਹਿ ਲੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਦ੍ਵਿਜ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.219.13
सांप्रतं च मतो मेऽसि ब्राह्मणो नात्र संशयः ॥ ३.२१९.१३ ॥
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
3.219.14
ब्राह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु ।
दाम्भिक्वो दुष्कृतप्रायः शूद्रेण सदृशो भवेत् ॥ ३.२१९.१४ ॥
ਪਤਨ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਜਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਦੰਭੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.219.15
यस्तु शूद्रो दमे सत्ये धर्मे च सततोत्थितः ।
तं ब्राह्मणमहं मन्ये वृत्तेन हि भवेद्द्विजः ॥ ३.२१९.१५ ॥
ਪਰ ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਦਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦ੍ਵਿਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.219.16
कर्मदोषेण विषमां गतिमाप्तोसि दारुणाम् ।
क्षीणदोषमहं मन्ये चाभितस्त्वां नरोत्तम ॥ ३.२१९.१६ ॥
ਕਰਮ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਖਮ ਗਤੀ ਪਾਈ ਹੈ; ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
3.219.17
कर्तुमर्हसि नोत्कण्ठां त्वद्विधा ह्यविषादिनः ।
लोकवृत्तान्ततत्वज्ञा नित्यं धर्मपरायणाः ॥ ३.२१९.१७ ॥
ਤੈਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਦਰਹਿਤ, ਲੋਕ-ਵ੍ਰਿੱਤਾਂਤ ਦਾ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
3.219.18
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालै समतामियात् ॥ ३.२१९.१८ ॥
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਾਮਰਥ੍ਯ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
3.219.19
अनिष्टसंप्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रयिस्य च ।
मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते चाल्पबुद्धयः ॥ ३.२१९.१९ ॥
ਅਣਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮੇਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਥੋੜੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.219.20
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च ।
सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते ॥ ३.२१९.२० ॥
ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛੜਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਸੋਗ ਦਾ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.219.21
अनिष्टनान्वितं पश्यंस्तथा क्षिप्रं विरज्यते ।
ततश्च प्रतिकुर्वन्ति यदि पश्यन्त्युपक्रमम् ॥ ३.२१९.२१ ॥
ਅਣਚਾਹੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੇ ਉਪਾਅ ਦਿਸੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.219.22
शोचतो न भवेत्किंचित्केवलं परितप्यते ।
परित्यजन्ति ये दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नराः ॥ ३.२१९.२२ ॥
ਸੋਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਤਾਪ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ, ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
3.219.23
त एव सुखमेधन्ते ज्ञानतृप्ता मनीषिणः ।
असंतोषपरा मूढाः संतोषं यानति पण्डिताः ॥ ३.२१९.२३ ॥
ਉਹੀ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ—ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਵਿਦਵਾਨ। ਅਸੰਤੋਖ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤ—
3.219.24
असंतोषस्य नास्त्यन्तस्तुष्टिस्तु परमं सुखम् ।
न शोचन्ति गताध्वानः पश्यन्तः परमां गतिं ॥ ३.२१९.२४ ॥
ਅਸੰਤੋਖ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਸੰਤੋਖ ਹੀ ਪਰਮ ਸੁੱਖ ਹੈ। ਰਾਹ ਮੁਕਾ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ, ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
3.219.25
न विषादे मनः कार्यं विषादो विषमुत्तमम् ।
मारयत्यकृतप्रज्ञं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ३.२१९.२५ ॥
ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਾਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਧੂਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3.219.26
यंविषादोऽभिभवति विषमे समुपस्थिते ।
तेजसा तस् हीनस्य पुरुषार्थो न विद्यते ॥ ३.२१९.२६ ॥
ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
3.219.27
अवश्यं क्रियमाणस् कर्मणो दृश्यते फलम् ।
न हि निर्वेदमागम्य किंचित्प्राप्नोति शोभनम् ॥ ३.२१९.२७ ॥
ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਵੇਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.219.28
अथाप्युपायं पश्येत दुःखस् परिमोक्षणे ।
अशोचन्नारभेतैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् ॥ ३.२१९.२८ ॥
ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਲਈ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਗ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.219.29
भूतेष्वभावं संचिन्त्य ये तु बुद्धेः परं गताः ।
न शोचन्ति कृतप्रज्ञाः पश्यन्तः परमां गतिम् ॥ ३.२१९.२९ ॥
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਨਿੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪਰਮ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਪੱਕੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
3.219.30
न शोचामि रमे विद्वन्कालाकाङ्क्षी स्थितोस्म्यहम् ।
एतैर्निदर्शनैर्ब्रह्मन्नावसीदामि सत्तम ॥ ३.२१९.३० ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮੈਂ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਸੱਤਮ, ਮੈਂ ਢਿੱਲਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
3.219.31
कृतप्रज्ञोसि मेधावी बुद्धिश्च विपुला तव ।
पापान्निवृत्तोसि सदा ज्ञानवृद्धोसि धर्मवित् ॥ ३.२१९.३१ ॥
ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ ਅਤੇ ਮੇਧਾਵੀ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
3.219.32
आपृच्छे त्वां स्वस्ति तेऽस्तु धर्मस्त्वां परिरक्षतु ।
अप्रमादस्तु कर्तव्यो धर्मे धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३२ ॥
ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਮਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.219.33
बाढमित्येव तं व्याधः कृताञ्जलिरुवाच ह ।
प्रदक्षिणमथो कृत्वा प्रस्थितो द्विजसत्तमः ॥ ३.२१९.३३ ॥
'ਠੀਕ ਹੈ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਆਧ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਚੱਲ ਪਿਆ।
3.219.34
स तु गत्वाद्विजः सर्वां शुश्रूषां कृतवांस्तदा ।
मातापितृभ्यामन्धाभ्यां यथान्यायं सुसंशितः ॥ ३.२१९.३४ ॥
ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਜਾ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਯਥਾਨਿਆਇ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
3.219.35
एतत्ते सर्वमाख्यातं निखिलेन युधिष्ठिर ।
पृष्टवानसि यं तात धर्मं धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਤੂੰ ਜੋ ਧਰਮ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.219.36
पतिव्रताया माहात्म्यं ब्राह्मणस्य च सत्तम ।
मातापित्रोश्च शुश्रूषा धर्मव्याधेन कीर्तिता ॥ ३.२१९.३६ ॥
ਹੇ ਸੱਤਮ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਇਹ ਧਰਮਵਿਆਧ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ।
3.219.37
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन्धर्माख्यानमनुत्तमम् ।
सर्वधर्मविदांश्रेष्ठ कथितं मुनिसत्तम ॥ ३.२१९.३७ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਹੇ ਸਰਬਧਰਮਵੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ।
3.219.38
सुखश्राव्यतया विद्वन्मुहूर्त इव मे गतः ।
न हि तृप्तोस्मि भगवञ्शृण्वानो धर्ममुत्तमम् ॥ ३.२१९.३८ ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਸੁਣਦਿਆਂ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।