మహాభారతం · అధ్యాయం 3.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.219.1
एवं शप्तोऽहमृषिणा तदा द्विजबरोत्तम ।
अहं प्रासादयमृषिं गिरा वाक्यविशारदम् ॥ ३.२१९.१ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా, అప్పుడు ఋషి ఇలా శపించగా, మాటలలో నిపుణుడైన ఆ ఋషిని నేను మాటలతో ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాను.
3.219.2
अजानता मयाऽकार्यमिदमद्य कृतं मुने ।
क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.२१९.२ ॥
ఓ ముని, తెలియక ఈ రోజు నేను ఈ తప్పు చేశాను. అవన్నీ క్షమించాలి; భగవంతుడా, దయ చూపండి.
3.219.3
नान्यथा भविता शाप एवमेतदसंशयम् ।
आनृशंस्यात्त्वंहकिंचित्कर्ताऽनुग्रहमद्य ते ॥ ३.२१९.३ ॥
ఈ శాపం వేరుగా కాదు; ఇది నిస్సందేహంగా ఇలాగే జరుగుతుంది. అయినా కరుణతో నేను ఈ రోజు నీకు కొంత అనుగ్రహం చేస్తాను.
3.219.4
शूद्रयोन्यां वर्तमानो धर्मज्ञो हि भविष्यसि ।
मातापित्रोश् शुश्रूषां करिष्यसि न संशयः ॥ ३.२१९.४ ॥
శూద్ర యోనిలో జన్మించినా నీవు ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు అవుతావు; తల్లిదండ్రులకు సేవ చేస్తావు, ఇందులో సందేహం లేదు.
3.219.5
तयोः शुश्रूषया सिद्धिं महतीं समवाप्स्यसि ।
जातिस्मरश् भविता स्वर्गं चैव गमिष्यसि ॥ ३.२१९.५ ॥
వారికి సేవ చేయడం వల్ల నీవు గొప్ప సిద్ధిని పొందుతావు. పూర్వ జన్మలను స్మరించేవాడవు అవుతావు; నిశ్చయంగా స్వర్గానికి వెళ్తావు.
3.219.6
भूत्वाच धार्मिको व्याधः पित्रोः शुश्रूषणे रतः ।
शापक्षये तु निर्वृत्ते भविताऽसि पुनर्द्विजः ॥ ३.२१९.६ ॥
ధార్మిక వేటగాడవై, తల్లిదండ్రుల సేవలో నిమగ్నమై ఉండి, శాపం ముగిసినప్పుడు నీవు మళ్ళీ ద్విజుడవు అవుతావు.
3.219.7
एवं शप्तः पुरा तेन ऋषिणाऽस्म्युग्रतेजसा ।
प्रसादश्च कृतस्तेन ममैव द्विपदांवर ॥ ३.२१९.७ ॥
పూర్వం ఆ ఉగ్రతేజస్వి అయిన ఋషి నన్ను శపించాడు; ఆయనే నాకు అనుగ్రహం కూడా చూపాడు, ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడా.
3.219.8
शरं चोद्धृतवानस्मि तस्य वै द्विजसत्तम ।
आश्रमं च मया नीतो न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ ३.२१९.८ ॥
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఆయన బాణాన్ని నేను పీకివేశాను; ఆయనను ఆశ్రమానికి తీసుకువెళ్లాను, ఆయన ప్రాణాలు పోలేదు.
3.219.9
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा मम पुराऽभवत् ।
अभितश्चापि गन्तव्यो मया स्वर्गो द्विजोत्तम ॥ ३.२१९.९ ॥
పూర్వం నాకు జరిగినట్లు ఇవన్నీ నీకు చెప్పాను; ఓ ద్విజోత్తమా, చుట్టూ స్వర్గాన్ని నేను చేరాలి.
3.219.10
एवमेतानि पुरुषा दुःखानि च सुखानि च ।
आप्नुवन्ति महाबुद्धे नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ॥ ३.२१९.१० ॥
ఇలాగే మనుషులు దుఃఖాలను, సుఖాలను పొందుతారు; ఓ మహాబుద్ధీ, నీవు విచారం పొందకూడదు.
3.219.11
दुष्करं हि कृतंकर्म जानता जातिमात्मनः ।
लोकवृत्तान्ततत्त्वज्ञ नित्यं धर्मपरायण ॥ ३.२१९.११ ॥
లోకవృత్తాంత తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడా, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిలిచినవాడా, నీ జాతిని తెలిసి నీవు కఠినమైన కర్మను చేశావు.
3.219.12
कर्मदोषाच्च वै विद्वन्नात्मजातिकृतेन वै ।
कंचित्कालं मृष्यतां वै ततोसि भविता द्विजः ॥ ३.२१९.१२ ॥
ఓ విద్వాంసుడా, కర్మదోషం వల్ల, నీ జాతి వల్ల కలిగిన దానిని కొంతకాలం సహించు; అప్పుడు నీవు ద్విజుడవు అవుతావు.
3.219.13
सांप्रतं च मतो मेऽसि ब्राह्मणो नात्र संशयः ॥ ३.२१९.१३ ॥
ఇప్పుడు నా దృష్టిలో నీవు బ్రాహ్మణుడవే; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.219.14
ब्राह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु ।
दाम्भिक्वो दुष्कृतप्रायः शूद्रेण सदृशो भवेत् ॥ ३.२१९.१४ ॥
పతనానికి దారితీసే నిషిద్ధ కర్మలలో మునిగి, దంభంతో, ఎక్కువగా దుష్కర్మలు చేసే బ్రాహ్మణుడు శూద్రునితో సమానమవుతాడు.
3.219.15
यस्तु शूद्रो दमे सत्ये धर्मे च सततोत्थितः ।
तं ब्राह्मणमहं मन्ये वृत्तेन हि भवेद्द्विजः ॥ ३.२१९.१५ ॥
కానీ దమంలో, సత్యంలో, ధర్మంలో నిరంతరం నిలిచిన శూద్రుడిని నేను బ్రాహ్మణునిగా భావిస్తాను; నడవడిక వల్లనే ద్విజుడవుతాడు.
3.219.16
कर्मदोषेण विषमां गतिमाप्तोसि दारुणाम् ।
क्षीणदोषमहं मन्ये चाभितस्त्वां नरोत्तम ॥ ३.२१९.१६ ॥
కర్మ దోషం వల్ల నీవు భయంకరమైన, అసమానమైన గతిని పొందావు; ఓ నరోత్తమా, నీ దోషాలు క్షీణించినవాడిగా నేను నిన్ను భావిస్తున్నాను.
3.219.17
कर्तुमर्हसि नोत्कण्ठां त्वद्विधा ह्यविषादिनः ।
लोकवृत्तान्ततत्वज्ञा नित्यं धर्मपरायणाः ॥ ३.२१९.१७ ॥
నీవు ఆందోళన చెందకూడదు; నీలాంటి విషాదరహితులు, లోకవృత్తాంత తత్త్వం తెలిసినవారు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మపరాయణులు అలా చేయరు.
3.219.18
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालै समतामियात् ॥ ३.२१९.१८ ॥
ప్రజ్ఞతో మానసిక దుఃఖాన్ని, ఔషధాలతో శారీరక దుఃఖాన్ని నశింపజేయాలి; ఇది విజ్ఞాన సామర్థ్యం; బాలురతో సమానం కాజాలదు.
3.219.19
अनिष्टसंप्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रयिस्य च ।
मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते चाल्पबुद्धयः ॥ ३.२१९.१९ ॥
అనిష్టముతో కలయిక వలన, ప్రియమైనదాని వియోగము వలన, రాబోవు నష్టమును గూర్చిన భయము వలన, అల్పబుద్ధులైన మానవులు మానసిక దుఃఖములతో బాధింపబడుతారు.
3.219.20
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च ।
सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते ॥ ३.२१९.२० ॥
గుణముల వలన ప్రాణులు కలుస్తారు, అలాగే విడిపోతారు. ఇవన్నీ ఒక్కరికే శోకస్థానమై ఉండవు.
3.219.21
अनिष्टनान्वितं पश्यंस्तथा क्षिप्रं विरज्यते ।
ततश्च प्रतिकुर्वन्ति यदि पश्यन्त्युपक्रमम् ॥ ३.२१९.२१ ॥
అనిష్టముతో కూడినదానిని చూసి అతడు త్వరగా విరక్తుడగుతాడు. ఆ తర్వాత ఉపాయం కనిపిస్తే వారు దానికి ప్రతికారం చేస్తారు.
3.219.22
शोचतो न भवेत्किंचित्केवलं परितप्यते ।
परित्यजन्ति ये दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नराः ॥ ३.२१९.२२ ॥
శోకించుటచే ఏమీ కలుగదు; కేవలం సంతాపమే కలుగుతుంది. దుఃఖమును, సుఖమును, లేదా రెండింటినీ విడిచిపెట్టు మనుషులు—
3.219.23
त एव सुखमेधन्ते ज्ञानतृप्ता मनीषिणः ।
असंतोषपरा मूढाः संतोषं यानति पण्डिताः ॥ ३.२१९.२३ ॥
వారే సుఖములో వృద్ధి చెందుతారు—జ్ఞానముచే తృప్తి పొందిన మనీషులు. అసంతృప్తిలో నిమగ్నులైన మూఢులు, సంతృప్తిని పొందే పండితులు—
3.219.24
असंतोषस्य नास्त्यन्तस्तुष्टिस्तु परमं सुखम् ।
न शोचन्ति गताध्वानः पश्यन्तः परमां गतिं ॥ ३.२१९.२४ ॥
అసంతృప్తికి అంతం లేదు; కాని తృప్తియే పరమ సుఖము. మార్గమును పూర్తి చేసినవారు, పరమ గతిని చూస్తూ, శోకించరు.
3.219.25
न विषादे मनः कार्यं विषादो विषमुत्तमम् ।
मारयत्यकृतप्रज्ञं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ३.२१९.२५ ॥
మనసును విషాదంలో ఉంచకూడదు, ఎందుకంటే విషాదం అత్యంత ఘోరమైన విషం. అది అపక్వ బుద్ధిగల బాలుడిని కోపించిన సర్పంలా చంపుతుంది.
3.219.26
यंविषादोऽभिभवति विषमे समुपस्थिते ।
तेजसा तस् हीनस्य पुरुषार्थो न विद्यते ॥ ३.२१९.२६ ॥
విపత్కాలం వచ్చినప్పుడు విషాదం ఎవరిని జయిస్తుందో, తన తేజస్సును కోల్పోయిన వానికి పురుషార్థం ఉండదు.
3.219.27
अवश्यं क्रियमाणस् कर्मणो दृश्यते फलम् ।
न हि निर्वेदमागम्य किंचित्प्राप्नोति शोभनम् ॥ ३.२१९.२७ ॥
చేయబడిన కర్మ ఫలం తప్పక కనిపిస్తుంది. నిర్వేదాన్ని పొందినవాడు ఏ శుభాన్నీ పొందడు.
3.219.28
अथाप्युपायं पश्येत दुःखस् परिमोक्षणे ।
अशोचन्नारभेतैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् ॥ ३.२१९.२८ ॥
దుఃఖం నుండి విడుదల కోసం ఉపాయాన్ని చూడాలి. శోకించకుండా ప్రారంభించాలి, యుక్తుడై ఆపదలేనివాడు కావాలి.
3.219.29
भूतेष्वभावं संचिन्त्य ये तु बुद्धेः परं गताः ।
न शोचन्ति कृतप्रज्ञाः पश्यन्तः परमां गतिम् ॥ ३.२१९.२९ ॥
ప్రాణులలో అనిత్యత్వాన్ని ఆలోచించి, బుద్ధి పరమ స్థితికి చేరినవారు, పరమ గతిని చూస్తూ శోకించరు.
3.219.30
न शोचामि रमे विद्वन्कालाकाङ्क्षी स्थितोस्म्यहम् ।
एतैर्निदर्शनैर्ब्रह्मन्नावसीदामि सत्तम ॥ ३.२१९.३० ॥
విద్వాంసుడా, నేను శోకించను; కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ ఉన్నాను. ఈ ఉదాహరణలతో, బ్రాహ్మణుడా, సత్తమా, నేను కృంగిపోను.
3.219.31
कृतप्रज्ञोसि मेधावी बुद्धिश्च विपुला तव ।
पापान्निवृत्तोसि सदा ज्ञानवृद्धोसि धर्मवित् ॥ ३.२१९.३१ ॥
నీవు కృతప్రజ్ఞుడవు, మేధావివి; నీ బుద్ధి విశాలమైనది. ఎల్లప్పుడూ పాపం నుండి దూరంగా ఉన్నావు, జ్ఞానంలో వృద్ధుడవు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు.
3.219.32
आपृच्छे त्वां स्वस्ति तेऽस्तु धर्मस्त्वां परिरक्षतु ।
अप्रमादस्तु कर्तव्यो धर्मे धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३२ ॥
నిన్ను వీడ్కోలు అడుగుతున్నాను. నీకు శుభం కలుగుగాక; ధర్మం నిన్ను రక్షించుగాక. ధర్మంలో అప్రమత్తత పాటించాలి, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా.
3.219.33
बाढमित्येव तं व्याधः कृताञ्जलिरुवाच ह ।
प्रदक्षिणमथो कृत्वा प्रस्थितो द्विजसत्तमः ॥ ३.२१९.३३ ॥
'సరే' అని అతనితో వ్యాధుడు చేతులు జోడించి పలికాడు. తరువాత ప్రదక్షిణం చేసి, ద్విజోత్తముడు బయలుదేరాడు.
3.219.34
स तु गत्वाद्विजः सर्वां शुश्रूषां कृतवांस्तदा ।
मातापितृभ्यामन्धाभ्यां यथान्यायं सुसंशितः ॥ ३.२१९.३४ ॥
ఆ ద్విజుడు వెళ్లి, గ్రుడ్డివారైన తల్లిదండ్రులకు అన్ని విధాలుగా, న్యాయంగా, దృఢనిశ్చయంతో సేవ చేశాడు.
3.219.35
एतत्ते सर्वमाख्यातं निखिलेन युधिष्ठिर ।
पृष्टवानसि यं तात धर्मं धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३५ ॥
యుధిష్ఠిరా, నీవు అడిగిన ధర్మమంతా ఇది సమగ్రంగా చెప్పబడింది. ప్రియుడా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా.
3.219.36
पतिव्रताया माहात्म्यं ब्राह्मणस्य च सत्तम ।
मातापित्रोश्च शुश्रूषा धर्मव्याधेन कीर्तिता ॥ ३.२१९.३६ ॥
సత్తమా, పతివ్రత యొక్క మహిమ, బ్రాహ్మణుని మహిమ, తల్లిదండ్రుల సేవ, ఇవన్నీ ధర్మవ్యాధుడు వర్ణించాడు.
3.219.37
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन्धर्माख्यानमनुत्तमम् ।
सर्वधर्मविदांश्रेष्ठ कथितं मुनिसत्तम ॥ ३.२१९.३७ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ధర్మ విషయకమైన ఈ అత్యద్భుతమైన, అనుత్తమమైన ఆఖ్యానం చెప్పబడింది. సర్వధర్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడా, మునిశ్రేష్ఠుడా.
3.219.38
सुखश्राव्यतया विद्वन्मुहूर्त इव मे गतः ।
न हि तृप्तोस्मि भगवञ्शृण्वानो धर्ममुत्तमम् ॥ ३.२१९.३८ ॥
విద్వాంసుడా, వినడానికి సుఖంగా ఉండటం వల్ల ఈ సమయం నాకు ఒక క్షణంలా గడిచిపోయింది. భగవంతుడా, ఉత్తమ ధర్మాన్ని వింటూ నేను ఇంకా తృప్తి చెందలేదు.