മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.219
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.219.1
एवं शप्तोऽहमृषिणा तदा द्विजबरोत्तम ।
अहं प्रासादयमृषिं गिरा वाक्यविशारदम् ॥ ३.२१९.१ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ ഋഷിയാൽ ഇങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ, വാക്കുകളിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള ആ ഋഷിയെ വാക്കുകളാൽ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
3.219.2
अजानता मयाऽकार्यमिदमद्य कृतं मुने ।
क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.२१९.२ ॥
മുനേ, അറിയാതെ ഇന്ന് ഞാൻ ഈ തെറ്റു ചെയ്തുപോയി. അതെല്ലാം അങ്ങ് ക്ഷമിക്കണം; ഭഗവാനേ, പ്രസാദിക്കണമേ.
3.219.3
नान्यथा भविता शाप एवमेतदसंशयम् ।
आनृशंस्यात्त्वंहकिंचित्कर्ताऽनुग्रहमद्य ते ॥ ३.२१९.३ ॥
ഈ ശാപം മറ്റൊന്നായി ഭവിക്കില്ല; ഇത് സംശയമില്ലാതെ ഇങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും. എങ്കിലും കാരുണ്യത്താൽ ഇന്ന് ഞാൻ നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും അനുഗ്രഹം ചെയ്യാം.
3.219.4
शूद्रयोन्यां वर्तमानो धर्मज्ञो हि भविष्यसि ।
मातापित्रोश् शुश्रूषां करिष्यसि न संशयः ॥ ३.२१९.४ ॥
ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിച്ചാലും നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാകും; മാതാപിതാക്കളെ ശുശ്രൂഷിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.219.5
तयोः शुश्रूषया सिद्धिं महतीं समवाप्स्यसि ।
जातिस्मरश् भविता स्वर्गं चैव गमिष्यसि ॥ ३.२१९.५ ॥
അവരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിലൂടെ നീ മഹത്തായ സിദ്ധി നേടും. പൂർവജന്മങ്ങൾ ഓർക്കുന്നവനാകും; സ്വർഗ്ഗത്തിലും പോകും.
3.219.6
भूत्वाच धार्मिको व्याधः पित्रोः शुश्रूषणे रतः ।
शापक्षये तु निर्वृत्ते भविताऽसि पुनर्द्विजः ॥ ३.२१९.६ ॥
ധാർമ്മികനായ വേടനായി, മാതാപിതാക്കളുടെ ശുശ്രൂഷയിൽ മുഴുകി, ശാപം അവസാനിക്കുമ്പോൾ നീ വീണ്ടും ദ്വിജനാകും.
3.219.7
एवं शप्तः पुरा तेन ऋषिणाऽस्म्युग्रतेजसा ।
प्रसादश्च कृतस्तेन ममैव द्विपदांवर ॥ ३.२१९.७ ॥
മുമ്പ് ആ ഉഗ്രതേജസ്വിയായ ഋഷി എന്നെ ശപിച്ചു; അദ്ദേഹം തന്നെ എനിക്ക് അനുഗ്രഹവും നൽകി, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
3.219.8
शरं चोद्धृतवानस्मि तस्य वै द्विजसत्तम ।
आश्रमं च मया नीतो न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ ३.२१९.८ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്പ് ഞാൻ വലിച്ചൂരി; അദ്ദേഹത്തെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാണൻ പോയില്ല.
3.219.9
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा मम पुराऽभवत् ।
अभितश्चापि गन्तव्यो मया स्वर्गो द्विजोत्तम ॥ ३.२१९.९ ॥
മുമ്പ് എനിക്ക് സംഭവിച്ചതുപോലെ ഇതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ദ്വിജോത്തമാ, ചുറ്റുപാടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഞാൻ പോകേണ്ടതുണ്ട്.
3.219.10
एवमेतानि पुरुषा दुःखानि च सुखानि च ।
आप्नुवन्ति महाबुद्धे नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ॥ ३.२१९.१० ॥
ഇങ്ങനെ മനുഷ്യർ ദുഃഖങ്ങളും സുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു; മഹാബുദ്ധേ, നീ വിഷാദം കൊള്ളരുത്.
3.219.11
दुष्करं हि कृतंकर्म जानता जातिमात्मनः ।
लोकवृत्तान्ततत्त्वज्ञ नित्यं धर्मपरायण ॥ ३.२१९.११ ॥
ലോകവൃത്താന്തത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനേ, എപ്പോഴും ധർമ്മനിഷ്ഠനേ, നിന്റെ ജാതി അറിഞ്ഞുകൊണ്ടും നീ കഠിനകർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
3.219.12
कर्मदोषाच्च वै विद्वन्नात्मजातिकृतेन वै ।
कंचित्कालं मृष्यतां वै ततोसि भविता द्विजः ॥ ३.२१९.१२ ॥
ഓ വിദ്വാനേ, കർമ്മദോഷം കൊണ്ടും നിന്റെ സ്വജാതി കൊണ്ടും ഉണ്ടായതിനെ കുറച്ചുകാലം സഹിക്കുക; അപ്പോൾ നീ ദ്വിജനാകും.
3.219.13
सांप्रतं च मतो मेऽसि ब्राह्मणो नात्र संशयः ॥ ३.२१९.१३ ॥
ഇപ്പോൾ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നീ ബ്രാഹ്മണനാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.219.14
ब्राह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु ।
दाम्भिक्वो दुष्कृतप्रायः शूद्रेण सदृशो भवेत् ॥ ३.२१९.१४ ॥
പതനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന വിലക്കപ്പെട്ട കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന, കപടനായ, മിക്കവാറും ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രനു തുല്യനാകുന്നു.
3.219.15
यस्तु शूद्रो दमे सत्ये धर्मे च सततोत्थितः ।
तं ब्राह्मणमहं मन्ये वृत्तेन हि भवेद्द्विजः ॥ ३.२१९.१५ ॥
എന്നാൽ ദമത്തിലും സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും എപ്പോഴും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ശൂദ്രനെ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണനായി കരുതുന്നു; നടപ്പുകൊണ്ടാണ് ദ്വിജനാകുന്നത്.
3.219.16
कर्मदोषेण विषमां गतिमाप्तोसि दारुणाम् ।
क्षीणदोषमहं मन्ये चाभितस्त्वां नरोत्तम ॥ ३.२१९.१६ ॥
കർമ്മദോഷം കൊണ്ട് നീ ഭയങ്കരവും വിഷമവുമായ ഗതി പ്രാപിച്ചു; നരോത്തമാ, നിന്റെ ദോഷങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചവനായി ഞാൻ നിന്നെ കരുതുന്നു.
3.219.17
कर्तुमर्हसि नोत्कण्ठां त्वद्विधा ह्यविषादिनः ।
लोकवृत्तान्ततत्वज्ञा नित्यं धर्मपरायणाः ॥ ३.२१९.१७ ॥
നീ ആകുലത കാണിക്കരുത്; നിന്നെപ്പോലെ വിഷാദമില്ലാത്തവരും ലോകവൃത്താന്തതത്ത്വം അറിയുന്നവരും എപ്പോഴും ധർമ്മപരായണരുമായവർ അങ്ങനെ ചെയ്യാറില്ല.
3.219.18
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालै समतामियात् ॥ ३.२१९.१८ ॥
പ്രജ്ഞയാൽ മാനസദുഃഖവും ഔഷധങ്ങളാൽ ശാരീരദുഃഖവും നശിപ്പിക്കണം; ഇതാണ് വിജ്ഞാനസാമർത്ഥ്യം; ബാലന്മാർക്ക് ഇതിനു തുല്യരാകാനാവില്ല.
3.219.19
अनिष्टसंप्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रयिस्य च ।
मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते चाल्पबुद्धयः ॥ ३.२१९.१९ ॥
അനിഷ്ടവുമായുള്ള സംയോഗത്താലും പ്രിയത്തിന്റെ വിയോഗത്താലും, വരാനിരിക്കുന്ന നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയത്താലും, അല്പബുദ്ധികളായ മനുഷ്യർ മാനസിക ദുഃഖങ്ങളാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.
3.219.20
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च ।
सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते ॥ ३.२१९.२० ॥
ഗുണങ്ങളാൽ ജീവികൾ ചേരുന്നു, അതുപോലെ വേർപിരിയുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഒരാൾക്കു മാത്രം ദുഃഖത്തിന്റെ സ്ഥാനമല്ല.
3.219.21
अनिष्टनान्वितं पश्यंस्तथा क्षिप्रं विरज्यते ।
ततश्च प्रतिकुर्वन्ति यदि पश्यन्त्युपक्रमम् ॥ ३.२१९.२१ ॥
അനിഷ്ടത്തോടുകൂടിയതു കണ്ട് മനുഷ്യൻ വേഗം വിരക്തനാകുന്നു. പിന്നീട് മാർഗം കണ്ടാൽ അവർ അതിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു.
3.219.22
शोचतो न भवेत्किंचित्केवलं परितप्यते ।
परित्यजन्ति ये दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नराः ॥ ३.२१९.२२ ॥
ദുഃഖിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല; കേവലം സന്താപം മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നു. ദുഃഖത്തെയോ സുഖത്തെയോ രണ്ടിനെയുമോ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യർ—
3.219.23
त एव सुखमेधन्ते ज्ञानतृप्ता मनीषिणः ।
असंतोषपरा मूढाः संतोषं यानति पण्डिताः ॥ ३.२१९.२३ ॥
അവർതന്നെ സുഖത്തിൽ വളരുന്നു—ജ്ഞാനത്താൽ തൃപ്തരായ മനീഷികൾ. അതൃപ്തിയിൽ മുഴുകിയ മൂഢന്മാർ, സന്തോഷം പ്രാപിക്കുന്ന പണ്ഡിതന്മാർ—
3.219.24
असंतोषस्य नास्त्यन्तस्तुष्टिस्तु परमं सुखम् ।
न शोचन्ति गताध्वानः पश्यन्तः परमां गतिं ॥ ३.२१९.२४ ॥
അസംതൃപ്തിക്ക് അവസാനമില്ല; എന്നാൽ സംതൃപ്തിയാണ് പരമമായ സുഖം. വഴി പൂർത്തിയാക്കിയവർ പരമഗതി കണ്ടുകൊണ്ട് ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
3.219.25
न विषादे मनः कार्यं विषादो विषमुत्तमम् ।
मारयत्यकृतप्रज्ञं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ३.२१९.२५ ॥
മനസ്സിനെ വിഷാദത്തിൽ ഏൽപ്പിക്കരുത്; വിഷാദം ഏറ്റവും വലിയ വിഷമാണ്. പക്വമല്ലാത്ത ബുദ്ധിയുള്ള മൂഢനെ അത് കോപിച്ച സർപ്പത്തെപ്പോലെ കൊല്ലുന്നു.
3.219.26
यंविषादोऽभिभवति विषमे समुपस्थिते ।
तेजसा तस् हीनस्य पुरुषार्थो न विद्यते ॥ ३.२१९.२६ ॥
വിഷമ സമയം വന്നപ്പോൾ വിഷാദം ആരെ കീഴടക്കുന്നുവോ, തേജസ്സ് നഷ്ടപ്പെട്ടവന് പുരുഷാർത്ഥം ഇല്ല.
3.219.27
अवश्यं क्रियमाणस् कर्मणो दृश्यते फलम् ।
न हि निर्वेदमागम्य किंचित्प्राप्नोति शोभनम् ॥ ३.२१९.२७ ॥
ചെയ്യപ്പെടുന്ന കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം തീർച്ചയായും കാണപ്പെടുന്നു. നിർവേദത്തിൽ എത്തുന്നവന് ഒരു ശുഭവും ലഭിക്കുന്നില്ല.
3.219.28
अथाप्युपायं पश्येत दुःखस् परिमोक्षणे ।
अशोचन्नारभेतैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् ॥ ३.२१९.२८ ॥
ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചനത്തിനുള്ള ഉപായം കാണണം. ശോകിക്കാതെ ആരംഭിക്കണം, യുക്തനായി ആപത്തില്ലാത്തവനാകണം.
3.219.29
भूतेष्वभावं संचिन्त्य ये तु बुद्धेः परं गताः ।
न शोचन्ति कृतप्रज्ञाः पश्यन्तः परमां गतिम् ॥ ३.२१९.२९ ॥
ജീവികളുടെ അനിത്യതയെ ചിന്തിച്ച് ബുദ്ധിയുടെ പരമാവധി എത്തിയവർ പക്വപ്രജ്ഞരായി പരമഗതി കണ്ടു ശോകിക്കുന്നില്ല.
3.219.30
न शोचामि रमे विद्वन्कालाकाङ्क्षी स्थितोस्म्यहम् ।
एतैर्निदर्शनैर्ब्रह्मन्नावसीदामि सत्तम ॥ ३.२१९.३० ॥
വിദ്വാനേ, ഞാൻ ശോകിക്കുന്നില്ല; കാലത്തെ കാത്തുനിൽക്കുകയാണ്. ഈ ഉദാഹരണങ്ങളാൽ, ബ്രാഹ്മണാ, സത്തമാ, ഞാൻ തളരുന്നില്ല.
3.219.31
कृतप्रज्ञोसि मेधावी बुद्धिश्च विपुला तव ।
पापान्निवृत्तोसि सदा ज्ञानवृद्धोसि धर्मवित् ॥ ३.२१९.३१ ॥
നീ കൃതപ്രജ്ഞനും മേധാവിയുമാണ്; നിന്റെ ബുദ്ധി വിപുലമാണ്. എപ്പോഴും പാപത്തിൽ നിന്ന് അകന്നിരിക്കുന്നവനാണ്, ജ്ഞാനത്തിൽ വൃദ്ധനാണ്, ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്.
3.219.32
आपृच्छे त्वां स्वस्ति तेऽस्तु धर्मस्त्वां परिरक्षतु ।
अप्रमादस्तु कर्तव्यो धर्मे धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३२ ॥
ഞാൻ നിന്നോട് യാത്ര ചോദിക്കുന്നു. നിനക്ക് ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ; ധർമ്മം നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ധർമ്മത്തിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണം, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
3.219.33
बाढमित्येव तं व्याधः कृताञ्जलिरुवाच ह ।
प्रदक्षिणमथो कृत्वा प्रस्थितो द्विजसत्तमः ॥ ३.२१९.३३ ॥
'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് വ്യാധൻ കൈകൂപ്പി അവനോട് പറഞ്ഞു. പിന്നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ദ്വിജോത്തമൻ പുറപ്പെട്ടു.
3.219.34
स तु गत्वाद्विजः सर्वां शुश्रूषां कृतवांस्तदा ।
मातापितृभ्यामन्धाभ्यां यथान्यायं सुसंशितः ॥ ३.२१९.३४ ॥
ആ ദ്വിജൻ ചെന്ന്, അന്ധരായ മാതാപിതാക്കൾക്ക് എല്ലാവിധത്തിലും, യഥാവിധി, ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ ശുശ്രൂഷ ചെയ്തു.
3.219.35
एतत्ते सर्वमाख्यातं निखिलेन युधिष्ठिर ।
पृष्टवानसि यं तात धर्मं धर्मभृतांवर ॥ ३.२१९.३५ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, നീ ചോദിച്ച ധർമ്മം ഇതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി പറയപ്പെട്ടു. പ്രിയനേ, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
3.219.36
पतिव्रताया माहात्म्यं ब्राह्मणस्य च सत्तम ।
मातापित्रोश्च शुश्रूषा धर्मव्याधेन कीर्तिता ॥ ३.२१९.३६ ॥
സത്തമാ, പതിവ്രതയുടെ മഹിമയും ബ്രാഹ്മണന്റെ മഹിമയും മാതാപിതാക്കളുടെ ശുശ്രൂഷയും ധർമ്മവ്യാധൻ വർണ്ണിച്ചു.
3.219.37
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन्धर्माख्यानमनुत्तमम् ।
सर्वधर्मविदांश्रेष्ठ कथितं मुनिसत्तम ॥ ३.२१९.३७ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, ധർമ്മത്തിന്റെ ഈ അത്യത്ഭുതവും അനുത്തമവുമായ ആഖ്യാനം പറയപ്പെട്ടു. സർവധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, മുനിശ്രേഷ്ഠനേ.
3.219.38
सुखश्राव्यतया विद्वन्मुहूर्त इव मे गतः ।
न हि तृप्तोस्मि भगवञ्शृण्वानो धर्ममुत्तमम् ॥ ३.२१९.३८ ॥
വിദ്വാനേ, കേൾക്കുവാൻ സുഖകരമായതിനാൽ ഇത് എനിക്ക് ഒരു നിമിഷംപോലെ കഴിഞ്ഞുപോയി. ഭഗവാനേ, ഉത്തമമായ ധർമ്മം കേട്ടിട്ടും ഞാൻ ഇനിയും തൃപ്തനായിട്ടില്ല.