Mahābhārata · Adhyāya 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रगृह्यरुचिरं धनुः ।
शरैरपातयं सौभाच्छिरांसि विबुधद्विषाम् ॥ ३.२२.१ ॥
Entonces, oh mejor de los Bhāratas, tomando mi hermoso arco, derribé con flechas desde el Saubha las cabezas de los enemigos de los dioses.
3.22.2
शरांश्चाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजसः ।
प्रैषयं साल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान्सुवाससः ॥ ३.२२.२ ॥
Y flechas semejantes a serpientes, que se elevaban, de brillo agudo, lanzadas del arco Śārṅga, bien emplumadas, las envié hacia el rey de Sālva.
3.22.3
ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह ।
अन्तर्हितं माययाऽभूत्ततोऽहं विस्मितोऽभवम् ॥ ३.२२.३ ॥
Entonces, oh portador de la estirpe de los Kuru, el Saubha no fue visto en aquel momento; se ocultó por ilusión, y entonces me quedé asombrado.
3.22.4
अथ दानवसङ्घास्ते विकृताननमूर्धजाः ।
उदक्रोशन्महाराज धिष्ठिते मयि भारत ॥ ३.२२.४ ॥
Entonces, gran rey, oh Bhārata, mientras yo permanecía firme, aquellas huestes de Dānavas, con rostros y cabellos deformados, gritaron en voz alta.
3.22.5
ततोऽस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे ।
अयोजयं तद्वधाय ततः शब्द उपारमत् ॥ ३.२२.५ ॥
Entonces, apresurándome en la gran batalla, empleé el arma que busca el sonido para destruirlos; entonces el sonido cesó.
3.22.6
हतास्ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः ।
शरैरादित्यसंकशैर्ज्वलितैः शब्दसाधनैः ॥ ३.२२.६ ॥
Todos aquellos Dānavas que levantaron ese sonido fueron muertos por flechas ardientes como el sol, armas que buscan el sonido.
3.22.7
तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतोऽभवत् ।
शब्दोऽपरो महाराज तत्रापि प्राहरं शरैः ॥ ३.२२.७ ॥
Cuando aquel sonido cesó, de nuevo surgió otro sonido desde otra parte. Oh gran rey, allí también lo golpeé con flechas.
3.22.8
एवं दश दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया ॥ ३.२२.८ ॥
Así, oh Bhārata, en las diez direcciones, en diagonal y hacia arriba, los asuras hicieron resonar el sonido; y ellos también fueron muertos por mí.
3.22.9
ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत ।
सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी ॥ ३.२२.९ ॥
Entonces, habiendo ido a Prāgjyotiṣa, volvió a aparecer; oh héroe, Saubha, que se mueve a voluntad, apareció confundiendo mis ojos.
3.22.10
ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृतिः ।
शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत् ॥ ३.२२.१० ॥
Entonces el dānava, destructor de los mundos, de forma terrible, de repente me cubrió con una gran lluvia de rocas.
3.22.11
सोहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ।
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितोऽभवम् ॥ ३.२२.११ ॥
Yo, golpeado por todos lados por la lluvia de montañas, oh señor de reyes, me volví como un hormiguero cubierto de montañas.
3.22.12
ततोऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ।
अप्रख्यातिमियां राजन्सध्वजः पर्वतैश्चितः ॥ ३.२२.१२ ॥
Entonces yo, cubierto de montañas, junto con mis caballos y mi auriga, oh rey, junto con mi estandarte, lleno de montañas, quedé oculto a la vista.
3.22.13
ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन्सैनिकास्तदा ।
ते भयर्ता दिशः सर्वे सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.१३ ॥
Entonces mis soldados, héroes de los Vṛṣṇis, atormentados por el miedo, huyeron de repente en todas direcciones.
3.22.14
ततो हाहाकृतमभूत्सर्वं किल विशांपते ।
द्यौश्च भूमिश्च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ ३.२२.१४ ॥
Entonces, señor de los hombres, un clamor de lamento se alzó por todas partes; y al desaparecer yo, el cielo, la tierra y el espacio…
3.22.15
ततो विषण्णमनसो मम राजन्सुहृज्जनाः ।
रुरुदुश्चुक्रुशुश्चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥ ३.२२.१५ ॥
Entonces, oh rey, mis allegados y bienquerientes, con el ánimo abatido, lloraron y clamaron, llenos de dolor y pena.
3.22.16
द्विषतां च प्रहर्षोऽभूदार्तिश्च सुहृदामपि ।
एवं विजितवान्वीर पश्चादश्रौषमच्युत ॥ ३.२२.१६ ॥
La alegría surgió entre los enemigos, y la angustia también entre los amigos. Así, oh héroe, oh inmutable, escuché después que habían vencido.
3.22.17
ततोऽहमिन्द्रदयितं सर्वपाषाणभेदनम् ।
वज्रमुद्यम्य तान्सर्वान्पर्वतान्समशातयम् ॥ ३.२२.१७ ॥
Entonces alcé el rayo, amado de Indra, quebrador de todas las rocas, y destrocé por completo todas aquellas montañas.
3.22.18
ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ।
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥ ३.२२.१८ ॥
Entonces, oh gran rey, mis caballos, atormentados por el peso de las montañas, con el aliento débil y los movimientos vacilantes, se volvieron como si temblaran.
3.22.19
मेघजाल इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ।
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षमाहारयन्पुनः ॥ ३.२२.१९ ॥
Como el sol que surge tras rasgar una red de nubes en el cielo, así mis parientes, al verme, volvieron a llenarse de alegría.
3.22.20
ततः पर्वतभारार्तान्मन्दप्राणविचेष्टितान् ।
हयान्संदृश्य मां सूतः प्राह तात्कालिकं वचः ॥ ३.२२.२० ॥
Entonces, viendo los caballos afligidos por el peso de la montaña, con la respiración débil y sus movimientos vacilantes, el auriga me habló palabras propias de aquel momento.
3.22.21
साधु संपश्य वार्ष्णेय साल्वं सौभपतिं स्थितम् ।
अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर ॥ ३.२२.२१ ॥
Mira bien, descendiente de Vṛṣṇi, a Sālva, señor de Saubha, que está ante ti. Kṛṣṇa, no lo desprecies más; haz un esfuerzo adecuado.
3.22.22
मार्दवं सखितां चैव साल्वादद्य व्यपाहर ।
जहि साल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव ॥ ३.२२.२२ ॥
Hoy aparta tu mansedumbre y tu amistad hacia Sālva. Mata a Sālva, de brazos poderosos; no lo dejes vivir, Keśava.
3.22.23
सर्वैः पराक्रमैर्वीर वध्यः शत्रुरमित्रहन् ।
न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा।
योपिस्यात्पीठगः कश्चित्किं पुनः समरे स्थितः ॥ ३.२२.२३ ॥
Héroe, aniquilador de enemigos, al enemigo hay que abatirlo con todo valor. Ni siquiera un enemigo débil debe ser despreciado por el fuerte; si alguien sentado en un taburete puede serlo, cuánto más uno que está en la batalla.
3.22.24
स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो ।
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालोऽत्यगात्पुनः ॥ ३.२२.२४ ॥
Tú, tigre entre los hombres, señor, abátelo con todo esfuerzo. Mejor del linaje de Vṛṣṇi, que el tiempo no vuelva a pasarte de largo.
3.22.25
जितवाञ्जामदग्न्यं यः कोटिवर्षगणान्बहून् ।
स एष नान्यैर्वध्यो हि त्वामृते नास्ति कश्चन ॥ ३.२२.२५ ॥
Aquel que venció a Jāmadagnya Paraśurāma a lo largo de muchos ciclos de decenas de millones de años: este no puede ser muerto por otros; nadie salvo tú puede matarlo.
3.22.26
नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव ।
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता ॥ ३.२२.२६ ॥
No se considera que sea alguien que se venza con mansedumbre, ni siquiera es tu amigo; oh héroe, por causa de él fuiste obligado a combatir y Dvārakā fue arrasada.
3.22.27
एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाऽहं सारथेर्वचः ।
तत्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् ॥ ३.२२.२७ ॥
Oh hijo de Kuntī, habiendo escuchado tales palabras y las del cochero, sabiendo que así era, fijé mi resolución en la batalla.
3.22.28
वधाय साल्वराजस्य सौभस्य च निपातने ।
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं स्थीयतामिति ॥ ३.२२.२८ ॥
Para dar muerte al rey Sālva y derribar a Saubha, dije a Dāruka: 'Oh héroe, que el carro se detenga un momento.'
3.22.29
ततोऽप्रतिहतं दिव्यमभोद्यमतिवीर्यवत् ।
आग्नेयमस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम्।
योजयं तत्रधनुषा दानवान्तकरं रणे ॥ ३.२२.२९ ॥
Entonces coloqué en mi arco esa arma ígnea divina, irresistible y de gran poder — querida, que todo lo soporta, de gran resplandor, destructora de los dānavas en la batalla.
3.22.30
यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे ।
राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत् ॥ ३.२२.३० ॥
Contra los yakṣas, los rākṣasas y los dānavas, y también en la batalla contra los reyes hostiles, era un gran arma que reducía todo a cenizas.
3.22.31
क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् ।
अनुमन्त्र्याहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम् ॥ ३.२२.३१ ॥
Aquel disco de filo como navaja, puro, semejante al Tiempo, al Destructor y a Yama: tras recitar el mantra sobre él, yo, el incomparable, lo empleé para aniquilar a mis enemigos.
3.22.32
जहि सौभं स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम ।
इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा ॥ ३.२२.३२ ॥
"Destruye el Saubha con tu propio poder, y a cuantos aquí son mis enemigos." Así dije, y con la fuerza de mis brazos, airado, lo arrojé contra él.
3.22.33
रूपं सुदर्शनस्यासीदाकाशे पततस्तदा ।
द्वितीयस्येव सूर्यस् युगान्ते प्रतपिष्यतः ॥ ३.२२.३३ ॥
La forma del Sudarśana, que entonces caía por el cielo, era como un segundo sol a punto de arder al final de la edad.
3.22.34
तत्समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् ।
मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छ्रितम् ॥ ३.२२.३४ ॥
Llegando a aquella ciudad, el Saubha, despojado de su brillo, lo partió por el medio, como una sierra corta un madero alto.
3.22.35
द्विधा कृतं ततः सौभं सुदर्शनबलाद्धतम् ।
महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा ॥ ३.२२.३५ ॥
Entonces el Saubha, partido en dos por el poder del Sudarśana y abatido, cayó como el Tripura sacudido por la flecha de Maheśvara.
3.22.36
तस्मिन्निपतिते सौभे चक्रमागात्करं मम ।
पुनश्चादाय वेगेन साल्वायेत्यहमब्रुवम् ॥ ३.२२.३६ ॥
Cuando aquel Saubha hubo caído, el disco regresó velozmente a mi mano; tomándolo de nuevo, hablé así a Sālva.
3.22.37
ततः साल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्ते महाहवे ।
द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥ ३.२२.३७ ॥
Entonces, en la gran batalla, blandiendo la pesada maza, partió de repente a Sālva en dos, y ella resplandeció con esplendor.
3.22.38
तस्मिन्विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतसः ।
हाहाभूता दिशो जग्मुरर्दिता मम सायकैः ॥ ३.२२.३८ ॥
Cuando aquel héroe fue abatido, los Dānavas, con la mente aterrorizada, gritando de consternación, atormentados por mis flechas, huyeron en todas direcciones.
3.22.39
ततोऽहंसमवस्थाप्यरथं सौभसमीपतः ।
शङ्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृदः पर्यहर्षयम् ॥ ३.२२.३९ ॥
Entonces, deteniendo mi carro cerca de Saubha y haciendo sonar la caracola con alegría, alegré a mis amigos a mi alrededor.
3.22.40
तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् ।
दह्यमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.४० ॥
Al ver aquella ciudad, con forma de cima del Meru, con sus torres y puertas destrozadas, ardiendo, aquellas mujeres huyeron.
3.22.41
एवं निहत्य समरे सौभं साल्वं निपात्य च ।
आनर्तात्पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम् ॥ ३.२२.४१ ॥
Así, tras haber abatido a Saubha y derribado a Sālva en la batalla, regresé de nuevo desde Ānarta y traje alegría a mis amigos.
3.22.42
तदेतत्कारणं राजन्नागमं नागसाह्वयम् ।
यद्यागां परवीरघ्न न हि जीवेत्सुयोधनः ॥ ३.२२.४२ ॥
Oh rey, esta es la razón por la que vine a Nāgasāhvaya. Oh destructor de héroes enemigos, si no hubiera venido, Suyodhana ciertamente no habría vivido.
3.22.43
मय्यागतेऽथवा वीर द्यूतं न भविता तथा ।
अद्याहं किं करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम् ॥ ३.२२.४३ ॥
¡Oh héroe! Si yo hubiera llegado, no habría habido juego de dados. ¿Qué voy a hacer ahora, como agua de una presa rota?
3.22.44
एवमुक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषोत्तमः ।
आमन्त्र्य प्रययौ श्रीमान्पाण्डवान्मधुसूदनः ॥ ३.२२.४४ ॥
Tras hablar así al Kaurava, el de poderosos brazos, el mejor de los hombres, el glorioso Madhusūdana, se despidió de los Pāṇḍavas y partió.
3.22.45
अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातो भीमेन च महाभुजः ॥ ३.२२.४५ ॥
El de grandes brazos saludó a Yudhiṣṭhira, el rey de la justicia; el rey le besó la cabeza, y también el gran Bhīma.
3.22.46
परिष्वक्तश्चार्जुनेन यमाभ्यां चाभिवादितः ।
संमानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितोश्रुभिः ॥ ३.२२.४६ ॥
Fue abrazado por Arjuna, saludado por los dos Yamas, honrado por Dhaumya y adorado con lágrimas por Draupadī.
3.22.47
सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काञ्चनम् ।
आरुरोह रथं कृष्णः पाण्डवैरभिपूजितः ॥ ३.२२.४७ ॥
Tras colocar a Subhadrā y Abhimanyu en el carro dorado, Kṛṣṇa, honrado por los Pāṇḍavas, subió al carro.
3.22.48
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ३.२२.४८ ॥
Con el carro resplandeciente como el sol, uncido con Śaibya y Sugrīva, Kṛṣṇa, tras consolar a Yudhiṣṭhira, partió hacia Dvārakā.
3.22.49
ततः प्रयते दाशार्हे धृष्टद्युम्नोपि पार्षतः ।
द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा ॥ ३.२२.४९ ॥
Entonces, cuando el Dāśārha (Kṛṣṇa) hubo partido, Dhṛṣṭadyumna, hijo de Pṛṣata, también tomó a los hijos de Draupadī y partió hacia su propia ciudad.
3.22.50
धृष्टकेतुः स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् ।
जगाम पाण्डवान्दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम् ॥ ३.२२.५० ॥
Entonces Dhṛṣṭaketu, rey de los Cedis, tomó a su hermana, y tras ver a los Pāṇḍavas partió hacia la encantadora ciudad de Śuktimatī.
3.22.51
केकयाश्चाप्यनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्प्रययुस्तेऽपि भारत ॥ ३.२२.५१ ॥
Oh Bhārata, también los príncipes Kekaya, con la licencia del hijo de Kuntī de poder sin límites, se despidieron de todos los Pāṇḍavas y partieron.
3.22.52
ब्राह्मणाश्च विशश्चैव तथाविषयवासिनः ।
विसृज्यमानाः सुभृशं न त्यजन्ति स्म पाण्डवान् ॥ ३.२२.५२ ॥
Los brahmanes, los comerciantes y también los habitantes de aquel reino, aunque fueron despedidos, no querían abandonar a los Pāṇḍavas, tan profundamente afligidos estaban.
3.22.53
समवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शनः ।
आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ ३.२२.५३ ॥
Oh señor de reyes, oh toro de los Bharata, aquella asamblea de los de alma grande en el bosque de Kāmyaka era de aspecto maravilloso.
3.22.54
युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामनाः ।
शशास पुरुषान्काले रथान्योजयतेति वै ॥ ३.२२.५४ ॥
Pero Yudhiṣṭhira, de gran ánimo, tras obtener el consentimiento de aquellos brahmanes, ordenó a sus sirvientes que enganchasen los carros a su debido tiempo.