มหาภารตะ · อัธยายะ 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रगृह्यरुचिरं धनुः ।
शरैरपातयं सौभाच्छिरांसि विबुधद्विषाम् ॥ ३.२२.१ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ข้าพเจ้าจึงถือธนูอันงดงาม แล้วใช้ลูกศรตัดศีรษะของศัตรูแห่งเทวดาทั้งหลายด้วยลูกศรจากเมืองเสาภะ
3.22.2
शरांश्चाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजसः ।
प्रैषयं साल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान्सुवाससः ॥ ३.२२.२ ॥
และข้าพเจ้าส่งลูกศรดุจงูพิษ พุ่งขึ้นไปในอากาศ มีรัศมีคมกล้า ปล่อยจากคันธนูศารังคะ มีขนปีกงาม ไปยังท้าวสาลวราช
3.22.3
ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह ।
अन्तर्हितं माययाऽभूत्ततोऽहं विस्मितोऽभवम् ॥ ३.२२.३ ॥
ดูก่อนผู้สืบเชื้อสายกุรุ ในขณะนั้นเมืองเสาภะมองไม่เห็นอีก เพราะถูกมายาซ่อนเร้นไป ข้าพเจ้าจึงพิศวงยิ่งนัก
3.22.4
अथ दानवसङ्घास्ते विकृताननमूर्धजाः ।
उदक्रोशन्महाराज धिष्ठिते मयि भारत ॥ ३.२२.४ ॥
ดูก่อนมหาราช ดูก่อนภารตะ ขณะที่ข้าพเจ้ายืนมั่นอยู่ กองทัพทานพเหล่านั้น หน้าตาและผมเผ้าบิดเบี้ยว ก็ร้องโหวกเหวกขึ้นดังลั่น
3.22.5
ततोऽस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे ।
अयोजयं तद्वधाय ततः शब्द उपारमत् ॥ ३.२२.५ ॥
ข้าพเจ้าจึงรีบใช้อาวุธที่ตามเสียงไปยังเสียงนั้น เพื่อสังหารพวกมันในสงครามใหญ่ เสียงนั้นจึงสงบลง
3.22.6
हतास्ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः ।
शरैरादित्यसंकशैर्ज्वलितैः शब्दसाधनैः ॥ ३.२२.६ ॥
ทานพทั้งหมดซึ่งเป็นผู้ทำให้เกิดเสียงนั้นถูกสังหารสิ้น ด้วยลูกศรที่ส่องแสงดุจดวงอาทิตย์ อันเป็นอาวุธที่ตามเสียง
3.22.7
तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतोऽभवत् ।
शब्दोऽपरो महाराज तत्रापि प्राहरं शरैः ॥ ३.२२.७ ॥
เมื่อเสียงนั้นสงบแล้ว ดูก่อนมหาราช เสียงอื่นก็ดังขึ้นอีกจากอีกทิศหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงใช้ลูกศรยิงไปยังที่นั้นด้วย
3.22.8
एवं दश दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया ॥ ३.२२.८ ॥
ดูก่อนภารตะ อสูรทั้งหลายทำให้เสียงก้องไปทั่วทุกทิศทั้งสิบ ทั้งขวางและเบื้องบน และพวกมันก็ถูกข้าพเจ้าสังหารเช่นกัน
3.22.9
ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत ।
सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी ॥ ३.२२.९ ॥
ต่อมา เมื่อเสาภะไปถึงเมืองประาคโชติษะ มันก็ปรากฏขึ้นอีก ดูก่อนวีรบุรุษ เสาภะซึ่งไปได้ตามใจปรารถนา ทำให้สายตาของข้าพเจ้าสับสน
3.22.10
ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृतिः ।
शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत् ॥ ३.२२.१० ॥
ต่อมา ทานพผู้ทำให้โลกทั้งหลายสิ้นสุด มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัว ก็กะทันหันปกคลุมข้าพเจ้าด้วยฝนหินก้อนใหญ่
3.22.11
सोहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ।
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितोऽभवम् ॥ ३.२२.११ ॥
ข้าพเจ้าถูกฝนภูเขาโปรยลงมารอบด้าน ดูก่อนราชาแห่งกษัตริย์ ข้าพเจ้าจึงกลายเป็นดุจจอมปลวกที่ถูกภูเขาทับถม
3.22.12
ततोऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ।
अप्रख्यातिमियां राजन्सध्वजः पर्वतैश्चितः ॥ ३.२२.१२ ॥
ต่อมา ข้าพเจ้าถูกภูเขาทับถม พร้อมด้วยม้า พร้อมด้วยสารถี ดูก่อนพระราชา พร้อมทั้งธงของข้าพเจ้า ซึ่งถูกภูเขาเต็มไปหมด ก็กลายเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น
3.22.13
ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन्सैनिकास्तदा ।
ते भयर्ता दिशः सर्वे सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.१३ ॥
ต่อมา ทหารวีรบุรุษแห่งวฤษณิซึ่งเป็นของข้าพเจ้า ในขณะนั้น ถูกความหวาดกลัวเบียดเบียน ก็รีบวิ่งหนีไปทุกทิศทาง
3.22.14
ततो हाहाकृतमभूत्सर्वं किल विशांपते ।
द्यौश्च भूमिश्च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ ३.२२.१४ ॥
ต่อมา ดูก่อนผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ เสียงคร่ำครวญก็ดังขึ้นทั่วทุกแห่ง เมื่อข้าพเจ้าถูกมองไม่เห็น ทั้งท้องฟ้า แผ่นดิน และอากาศ ก็...
3.22.15
ततो विषण्णमनसो मम राजन्सुहृज्जनाः ।
रुरुदुश्चुक्रुशुश्चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥ ३.२२.१५ ॥
ต่อมา ดูก่อนพระราชา มิตรสหายของข้าพเจ้าจิตใจหดหู่ ร้องไห้และคร่ำครวญ เต็มไปด้วยความทุกข์และความโศก
3.22.16
द्विषतां च प्रहर्षोऽभूदार्तिश्च सुहृदामपि ।
एवं विजितवान्वीर पश्चादश्रौषमच्युत ॥ ३.२२.१६ ॥
ฝ่ายศัตรูก็เกิดความยินดี ฝ่ายมิตรก็เกิดความทุกข์ ดูก่อนวีรบุรุษ ดูก่อนอัจยุตะ ต่อมาข้าพเจ้าได้ยินว่าพวกเขาเป็นฝ่ายชนะ
3.22.17
ततोऽहमिन्द्रदयितं सर्वपाषाणभेदनम् ।
वज्रमुद्यम्य तान्सर्वान्पर्वतान्समशातयम् ॥ ३.२२.१७ ॥
ต่อมา ข้าพเจ้าจึงยกสายฟ้าอันเป็นที่รักของพระอินทร์ ซึ่งทำลายหินทั้งปวง ขึ้นเหนือศีรษะ แล้วฟาดภูเขาเหล่านั้นทั้งหมดให้แหลกลาญ
3.22.18
ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ।
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥ ३.२२.१८ ॥
ต่อมา ดูก่อนมหาราช ม้าของข้าพเจ้าถูกความหนักของภูเขาทรมาน ลมหายใจอ่อนแรง การเคลื่อนไหวติดขัด ก็ดูเหมือนสั่นเทา
3.22.19
मेघजाल इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ।
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षमाहारयन्पुनः ॥ ३.२२.१९ ॥
เปรียบเหมือนดวงอาทิตย์ที่ขึ้นมาหลังจากฉีกตาข่ายเมฆบนท้องฟ้า เมื่อญาติทั้งหมดเห็นข้าพเจ้า ก็กลับเปี่ยมด้วยความยินดีอีกครั้ง
3.22.20
ततः पर्वतभारार्तान्मन्दप्राणविचेष्टितान् ।
हयान्संदृश्य मां सूतः प्राह तात्कालिकं वचः ॥ ३.२२.२० ॥
ต่อมา เมื่อสารถีเห็นม้าที่ถูกความหนักของภูเขาทรมาน ลมหายใจอ่อนแรง การเคลื่อนไหวติดขัด ก็กล่าวกับข้าพเจ้าด้วยถ้อยคำที่เหมาะแก่สถานการณ์ขณะนั้น
3.22.21
साधु संपश्य वार्ष्णेय साल्वं सौभपतिं स्थितम् ।
अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर ॥ ३.२२.२१ ॥
จงมองให้ดี ผู้สืบเชื้อวฤษณิ ดูสาลวะผู้เป็นเจ้าแห่งเมืองเสาภะที่ยืนอยู่ตรงหน้าท่าน กฤษณะ อย่าดูหมิ่นเขาอีกเลย จงพยายามให้เต็มที่
3.22.22
मार्दवं सखितां चैव साल्वादद्य व्यपाहर ।
जहि साल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव ॥ ३.२२.२२ ॥
วันนี้จงละความอ่อนโยนและมิตรภาพที่มีต่อสาลวะเสีย จงสังหารสาลวะ ผู้มีแขนทรงพลัง อย่าปล่อยให้เขามีชีวิตอยู่เลย เกศวะ
3.22.23
सर्वैः पराक्रमैर्वीर वध्यः शत्रुरमित्रहन् ।
न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा।
योपिस्यात्पीठगः कश्चित्किं पुनः समरे स्थितः ॥ ३.२२.२३ ॥
วีรบุรุษผู้ทำลายศัตรู ศัตรูต้องถูกปราบด้วยความพยายามอันกล้าหาญทุกประการ แม้ศัตรูที่อ่อนแอ ผู้มีกำลังมากก็ไม่ควรดูหมิ่น หากแม้ผู้ที่นั่งอยู่บนม้านั่งอาจถูกดูแคลนได้ ผู้ที่ยืนอยู่ในสนามรบจะยิ่งต้องไม่ถูกดูแคลนเพียงไร
3.22.24
स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो ।
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालोऽत्यगात्पुनः ॥ ३.२२.२४ ॥
ท่านผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้เป็นเจ้า จงปราบเขาด้วยความพยายามทั้งหมดของท่าน ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์วฤษณิ อย่าให้กาลเวลาผ่านท่านไปอีกครั้งเลย
3.22.25
जितवाञ्जामदग्न्यं यः कोटिवर्षगणान्बहून् ।
स एष नान्यैर्वध्यो हि त्वामृते नास्ति कश्चन ॥ ३.२२.२५ ॥
ผู้ที่เอาชนะชามทัคนยะ ปรศุราม ได้ตลอดกาลนับหลายโกฏิปี คนนี้ย่อมไม่อาจถูกผู้อื่นสังหาร ไม่มีผู้ใดนอกจากท่านที่จะฆ่าเขาได้
3.22.26
नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव ।
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता ॥ ३.२२.२६ ॥
เขาไม่ใช่ผู้ที่จะพิชิตได้ด้วยความอ่อนโยน และเขาก็ไม่ใช่มิตรของท่านด้วย วีรบุรุษเอ๋ย เพราะเขาท่านจึงต้องต่อสู้ และทวารกาก็ถูกทำลายย่อยยับ
3.22.27
एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाऽहं सारथेर्वचः ।
तत्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् ॥ ३.२२.२७ ॥
โอ้ บุตรของกุนตี เมื่อข้าพเจ้าได้ฟังถ้อยคำเช่นนี้ และคำพูดของสารถี รู้ว่าเป็นความจริงเช่นนั้น ข้าพเจ้าจึงตั้งใจมั่นที่จะทำสงคราม
3.22.28
वधाय साल्वराजस्य सौभस्य च निपातने ।
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं स्थीयतामिति ॥ ३.२२.२८ ॥
เพื่อสังหารพระราชาสาลวะและทำลายเมืองเสาภะ ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ทารุกะว่า วีรบุรุษเอ๋ย ขอให้รถศึกหยุดนิ่งสักครู่เถิด
3.22.29
ततोऽप्रतिहतं दिव्यमभोद्यमतिवीर्यवत् ।
आग्नेयमस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम्।
योजयं तत्रधनुषा दानवान्तकरं रणे ॥ ३.२२.२९ ॥
จากนั้นข้าพเจ้าได้ขึ้นลูกศรทิพย์ที่ไม่มีสิ่งใดขวางกั้นได้ ทรงพลังอันยิ่งใหญ่ เป็นอาคเนยาสตระอันเป็นที่รัก ทนทานทุกสิ่ง มีรัศมีเจิดจ้า เป็นผู้ทำลายพวกทานพในการรบ ข้าพเจ้าขึ้นสายธนูด้วยลูกศรนั้น
3.22.30
यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे ।
राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत् ॥ ३.२२.३० ॥
ต่อยักษ์ รากษส และทานพในการรบ และต่อบรรดากษัตริย์ผู้เป็นศัตรูด้วย อาวุธนั้นเป็นอาวุธอันยิ่งใหญ่ที่เผาทุกสิ่งให้เป็นเถ้าธุลี
3.22.31
क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् ।
अनुमन्त्र्याहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम् ॥ ३.२२.३१ ॥
จักรอันคมดุจมีดโกนไร้มลทินนั้น เปรียบดังกาลเวลา ดังความตาย และดังยมราช ข้าพเจ้าผู้หาที่เปรียบมิได้ ได้ร่ายมนตร์เหนือจักรนั้นแล้ว เพื่อทำลายศัตรูของข้าพเจ้า
3.22.32
जहि सौभं स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम ।
इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा ॥ ३.२२.३२ ॥
จงทำลายเสาภะด้วยพลังของตนเอง และผู้ใดในที่นี้ที่เป็นศัตรูของข้าพเจ้าด้วย ตรัสดังนี้แล้ว ด้วยกำลังแขนและด้วยความโกรธ ข้าพเจ้าจึงขว้างจักรนั้นไปยังเขา
3.22.33
रूपं सुदर्शनस्यासीदाकाशे पततस्तदा ।
द्वितीयस्येव सूर्यस् युगान्ते प्रतपिष्यतः ॥ ३.२२.३३ ॥
รูปของสุทรรศนะขณะที่พุ่งลงมาในท้องฟ้านั้น เหมือนดวงอาทิตย์ดวงที่สองที่กำลังจะแผดเผาเมื่อสิ้นยุค
3.22.34
तत्समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् ।
मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छ्रितम् ॥ ३.२२.३४ ॥
เมื่อไปถึงเมืองนั้น เสาภะซึ่งสิ้นแสงแล้ว จักรก็ผ่าเมืองนั้นตรงกลาง ดุจเลื่อยผ่าท่อนไม้ซุงที่ตั้งสูง
3.22.35
द्विधा कृतं ततः सौभं सुदर्शनबलाद्धतम् ।
महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा ॥ ३.२२.३५ ॥
จากนั้น เสาภะถูกผ่าเป็นสองส่วนด้วยพลังของสุทรรศนะและถูกทำลาย ล้มลงดุจตริปุระที่ถูกลูกศรของพระมเหศวรสั่นสะเทือนจนพังทลาย
3.22.36
तस्मिन्निपतिते सौभे चक्रमागात्करं मम ।
पुनश्चादाय वेगेन साल्वायेत्यहमब्रुवम् ॥ ३.२२.३६ ॥
เมื่อเสาภะนั้นล้มลงแล้ว จักรก็กลับมาอยู่ในมือของข้าพเจ้าอย่างรวดเร็ว ข้าพเจ้าหยิบมันขึ้นอีกครั้ง แล้วจึงกล่าวกับสาลวะว่าดังนี้
3.22.37
ततः साल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्ते महाहवे ।
द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥ ३.२२.३७ ॥
จากนั้น ในสงครามอันยิ่งใหญ่ สาลวะได้เหวี่ยงคทาหนักขึ้น แล้วทันใดนั้นก็ผ่าตัวเองออกเป็นสองส่วน และมันก็ลุกโชนด้วยความรุ่งโรจน์
3.22.38
तस्मिन्विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतसः ।
हाहाभूता दिशो जग्मुरर्दिता मम सायकैः ॥ ३.२२.३८ ॥
เมื่อวีรบุรุษนั้นถูกสังหาร พวกทานพซึ่งจิตใจหวาดกลัว ร้องคร่ำครวญด้วยความตกตะลึง ถูกลูกศรของข้าพเจ้าทิ่มแทงจนทนไม่ไหว จึงหนีไปทุกทิศทาง
3.22.39
ततोऽहंसमवस्थाप्यरथं सौभसमीपतः ।
शङ्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृदः पर्यहर्षयम् ॥ ३.२२.३९ ॥
จากนั้น ข้าพเจ้าหยุดรถศึกไว้ใกล้เสาภะ แล้วเป่าสังข์ด้วยความยินดี ทำให้มิตรสหายทั้งหลายรอบตัวชื่นชมยินดี
3.22.40
तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् ।
दह्यमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.४० ॥
เมื่อเห็นเมืองนั้นมีรูปร่างดุจยอดเขาเมรุ มีหอคอยและซุ้มประตูแตกพังไหม้ไฟอยู่ สตรีเหล่านั้นก็วิ่งหนีไป
3.22.41
एवं निहत्य समरे सौभं साल्वं निपात्य च ।
आनर्तात्पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम् ॥ ३.२२.४१ ॥
เมื่อข้าฆ่าเสาภะและปราบศาลวะในการรบเช่นนี้แล้ว ข้ากลับมาจากอานรรตอีกครั้ง และนำความยินดีมาสู่มิตรสหายทั้งหลาย
3.22.42
तदेतत्कारणं राजन्नागमं नागसाह्वयम् ।
यद्यागां परवीरघ्न न हि जीवेत्सुयोधनः ॥ ३.२२.४२ ॥
ข้าแต่พระราชา นี่คือเหตุที่ข้ามายังนาคสาหวัย นครของพวกนาค ข้าแต่ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู หากข้าไม่มา สุโยธนะย่อมไม่มีชีวิตรอดเป็นแน่
3.22.43
मय्यागतेऽथवा वीर द्यूतं न भविता तथा ।
अद्याहं किं करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम् ॥ ३.२२.४३ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ หากข้ามาถึง การเล่นพนันสกาก็คงไม่เกิดขึ้น บัดนี้ข้าจะทำอย่างไรได้ เหมือนน้ำที่ไหลออกจากเขื่อนที่พังทลาย
3.22.44
एवमुक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषोत्तमः ।
आमन्त्र्य प्रययौ श्रीमान्पाण्डवान्मधुसूदनः ॥ ३.२२.४४ ॥
ครั้นตรัสกับชาวกุรุดังนี้แล้ว มธุสูทนะ ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่บุรุษ ผู้รุ่งโรจน์ ก็ขอลาจากพวกปาณฑพและเสด็จออกไป
3.22.45
अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातो भीमेन च महाभुजः ॥ ३.२२.४५ ॥
ผู้มีแขนทรงพลังถวายบังคมธรรมราชายุธิษฐิระ พระราชาทรงจุมพิตศีรษะของพระองค์ และภีมะผู้มีแขนใหญ่ก็ทรงกระทำเช่นนั้นเช่นกัน
3.22.46
परिष्वक्तश्चार्जुनेन यमाभ्यां चाभिवादितः ।
संमानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितोश्रुभिः ॥ ३.२२.४६ ॥
พระองค์ทรงถูกอรชุนกอดรัด ทรงได้รับการถวายบังคมจากยมทั้งสอง ทรงได้รับการเคารพจากธเมาเยะ และเทราปทีทรงบูชาพระองค์ด้วยน้ำตา
3.22.47
सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काञ्चनम् ।
आरुरोह रथं कृष्णः पाण्डवैरभिपूजितः ॥ ३.२२.४७ ॥
พระกฤษณะทรงให้สุภัทราและอภิมนยุขึ้นบนรถทองคำ แล้วพระองค์เองก็ขึ้นรถ โดยมีปาณฑพถวายการเคารพบูชา
3.22.48
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ३.२२.४८ ॥
พระกฤษณะเสด็จไปยังทวารกาด้วยรถที่รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ ซึ่งเทียมด้วยม้าของศัยพยะและสุครีวะ หลังจากปลอบโยนยุธิษฐิระแล้ว
3.22.49
ततः प्रयते दाशार्हे धृष्टद्युम्नोपि पार्षतः ।
द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा ॥ ३.२२.४९ ॥
ครั้นพระทาศารหะ (พระกฤษณะ) เสด็จออกไปแล้ว ธฤษฏทยุมนะ บุตรแห่งปฤษตะ ก็พาบุตรของเทราปทีไปและเสด็จกลับนครของตนในครานั้น
3.22.50
धृष्टकेतुः स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् ।
जगाम पाण्डवान्दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम् ॥ ३.२२.५० ॥
ธฤษฏเกตุ กษัตริย์แห่งเจทิ ทรงพาพระขนิษฐาไปด้วย ครั้นได้เห็นปาณฑพแล้ว ก็เสด็จไปยังนครศุกติมตีอันงดงาม
3.22.51
केकयाश्चाप्यनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्प्रययुस्तेऽपि भारत ॥ ३.२२.५१ ॥
ข้าแต่ภารตะ บรรดาเจ้าชายแห่งเกกัย เมื่อได้รับอนุญาตจากบุตรของกุนตีผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ ก็ลาปาณฑพทั้งหมดและเสด็จออกไป
3.22.52
ब्राह्मणाश्च विशश्चैव तथाविषयवासिनः ।
विसृज्यमानाः सुभृशं न त्यजन्ति स्म पाण्डवान् ॥ ३.२२.५२ ॥
พวกพราหมณ์และไพศยทั้งหลาย รวมทั้งผู้อาศัยในแว่นแคว้นนั้น แม้ได้รับอนุญาตให้กลับ ก็ไม่อาจจากปาณฑพไปได้ เพราะเศร้าโศกอย่างยิ่ง
3.22.53
समवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शनः ।
आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ ३.२२.५३ ॥
ข้าแต่ราชาแห่งกษัตริย์ ข้าแต่วัวผู้เป็นเลิศแห่งภารตะ การประชุมของบรรดามหาตมันเหล่านั้นในป่ากามยกะ เป็นการประชุมที่น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก
3.22.54
युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामनाः ।
शशास पुरुषान्काले रथान्योजयतेति वै ॥ ३.२२.५४ ॥
ส่วนยุธิษฐิระผู้มีใจยิ่งใหญ่ เมื่อได้รับความยินยอมจากพวกพราหมณ์เหล่านั้นแล้ว ก็รับสั่งให้ข้ารับใช้เทียมรถในเวลาอันควร