Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.22.1

ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रगृह्यरुचिरं धनुः ।
शरैरपातयं सौभाच्छिरांसि विबुधद्विषाम् ॥ ३.२२.१ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ମୁଁ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଧରି ବାଣରେ ସୌଭରୁ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ପାତିଦେଲି।

3.22.2

शरांश्चाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजसः ।
प्रैषयं साल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान्सुवाससः ॥ ३.२२.२ ॥

ସର୍ପ ସଦୃଶ, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ବାଣମାନ ମୁଁ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ି ଶାଲ୍ୱରାଜା ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲି; ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ।

3.22.3

ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह ।
अन्तर्हितं माययाऽभूत्ततोऽहं विस्मितोऽभवम् ॥ ३.२२.३ ॥

ହେ କୁରୁକୁଳର ଭାର ବହନକାରୀ, ସେତେବେଳେ ସୌଭ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ; ମାୟାରେ ତାହା ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲା; ତା'ପରେ ମୁଁ ବିସ୍ମିତ ହେଲି।

3.22.4

अथ दानवसङ्घास्ते विकृताननमूर्धजाः ।
उदक्रोशन्महाराज धिष्ठिते मयि भारत ॥ ३.२२.४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ସ୍ଥିର ଥିବା ବେଳେ ସେହି ବିକୃତମୁଖ ଓ କେଶବିଶିଷ୍ଟ ଦାନବସମୂହ ଜୋରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

3.22.5

ततोऽस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे ।
अयोजयं तद्वधाय ततः शब्द उपारमत् ॥ ३.२२.५ ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଶବ୍ଦାନୁସାରୀ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲି; ତା'ପରେ ଶବ୍ଦ ଥମିଗଲା।

3.22.6

हतास्ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः ।
शरैरादित्यसंकशैर्ज्वलितैः शब्दसाधनैः ॥ ३.२२.६ ॥

ଯେଉଁମାନେ ସେହି ଶବ୍ଦ ଉଠାଇଥିଲେ ସେହି ସମସ୍ତ ଦାନବ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଶବ୍ଦାନ୍ୱେଷୀ ବାଣରେ ହତ ହେଲେ।

3.22.7

तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतोऽभवत् ।
शब्दोऽपरो महाराज तत्रापि प्राहरं शरैः ॥ ३.२२.७ ॥

ସେ ଶବ୍ଦ ଥମିଗଲା ପରେ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଆଉ ଏକ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କଲି।

3.22.8

एवं दश दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया ॥ ३.२२.८ ॥

ଏହିପରି, ହେ ଭାରତ, ଦଶ ଦିଗରେ, ତିର୍ଯ୍ୟକ ଓ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଅସୁରମାନେ ଶବ୍ଦ କଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

3.22.9

ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत ।
सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी ॥ ३.२२.९ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରାଗ୍‌ଜ୍ୟୋତିଷକୁ ଯାଇ ତାହା ପୁଣି ଦେଖାଗଲା। ହେ ବୀର, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗତିଶୀଳ ସୌଭ ମୋ ଆଖିକୁ ମୋହିତ କରି ଦେଖାଗଲା।

3.22.10

ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृतिः ।
शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत् ॥ ३.२२.१० ॥

ତାପରେ ଲୋକ ଧ୍ୱଂସକାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ସେ ଦାନବ ହଠାତ୍ ବିରାଟ ପଥର ବର୍ଷଣରେ ମୋତେ ଘେରିଲା।

3.22.11

सोहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ।
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितोऽभवम् ॥ ३.२२.११ ॥

ମୁଁ, ପର୍ବତ ବର୍ଷଣରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆଘାତିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପର୍ବତରେ ଘେରା ଉଇହାଳ ପରି ହେଲି।

3.22.12

ततोऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ।
अप्रख्यातिमियां राजन्सध्वजः पर्वतैश्चितः ॥ ३.२२.१२ ॥

ତାପରେ ମୁଁ, ପର୍ବତରେ ଘେରା ହୋଇ, ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ସହିତ, ହେ ରାଜନ୍, ଧ୍ୱଜା ସହିତ ପର୍ବତରେ ଭରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲି।

3.22.13

ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन्सैनिकास्तदा ।
ते भयर्ता दिशः सर्वे सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.१३ ॥

ସେତେବେଳେ ମୋର ବୃଷ୍ଣି ବୀର ସୈନିକମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

3.22.14

ततो हाहाकृतमभूत्सर्वं किल विशांपते ।
द्यौश्च भूमिश्च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ ३.२२.१४ ॥

ସେତେବେଳେ ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସର୍ବତ୍ର ହାହାକାର ଉଠିଲା; ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାରୁ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ…

3.22.15

ततो विषण्णमनसो मम राजन्सुहृज्जनाः ।
रुरुदुश्चुक्रुशुश्चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥ ३.२२.१५ ॥

ସେତେବେଳେ ହେ ରାଜନ୍, ବିଷଣ୍ଣ ମନ ଥିବା ମୋର ହିତୈଷୀ ଓ ସ୍ୱଜନମାନେ କାନ୍ଦିଲେ ଓ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।

3.22.16

द्विषतां च प्रहर्षोऽभूदार्तिश्च सुहृदामपि ।
एवं विजितवान्वीर पश्चादश्रौषमच्युत ॥ ३.२२.१६ ॥

ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷ ହେଲା ଏବଂ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲା। ହେ ବୀର, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଏହିପରି ସେମାନେ ଜିତିବା ପରେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି।

3.22.17

ततोऽहमिन्द्रदयितं सर्वपाषाणभेदनम् ।
वज्रमुद्यम्य तान्सर्वान्पर्वतान्समशातयम् ॥ ३.२२.१७ ॥

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ପଥରକୁ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ବଜ୍ରକୁ ଉଠାଇ ସେହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲି।

3.22.18

ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ।
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥ ३.२२.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ହେ ମହାରାଜ, ପର୍ବତ ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତ, କ୍ଷୀଣ ପ୍ରାଣ ଓ ଡୋଳାୟମାନ ଗତିରେ ମୋ ଘୋଡ଼ାମାନେ କମ୍ପିତ ପରି ହେଲେ।

3.22.19

मेघजाल इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ।
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षमाहारयन्पुनः ॥ ३.२२.१९ ॥

ଆକାଶରେ ମେଘଜାଳ ଚିରି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ମୋତେ ଦେଖି ମୋର ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବ ପୁଣି ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

3.22.20

ततः पर्वतभारार्तान्मन्दप्राणविचेष्टितान् ।
हयान्संदृश्य मां सूतः प्राह तात्कालिकं वचः ॥ ३.२२.२० ॥

ତା'ପରେ ପର୍ବତ ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତ, ମନ୍ଦ ପ୍ରାଣ ଓ ଅସ୍ଥିର ଗତିର ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ଦେଖି ସାରଥି ମୋତେ ସେହି କ୍ଷଣ ଉପଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.22.21

साधु संपश्य वार्ष्णेय साल्वं सौभपतिं स्थितम् ।
अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर ॥ ३.२२.२१ ॥

ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସୌଭପତି ସାଲ୍ୱଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ଦେଖ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହାକୁ ଅବଜ୍ଞା କର ନାହିଁ; ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଯତ୍ନ କର।

3.22.22

मार्दवं सखितां चैव साल्वादद्य व्यपाहर ।
जहि साल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव ॥ ३.२२.२२ ॥

ଆଜି ସାଲ୍ୱ ପ୍ରତି କୋମଳତା ଓ ବନ୍ଧୁତା ଛାଡ଼। ହେ ମହାବାହୁ, ସାଲ୍ୱଙ୍କୁ ବଧ କର; ହେ କେଶବ, ଏହାକୁ ଜୀବିତ ରଖ ନାହିଁ।

3.22.23

सर्वैः पराक्रमैर्वीर वध्यः शत्रुरमित्रहन् ।
न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा।
योपिस्यात्पीठगः कश्चित्किं पुनः समरे स्थितः ॥ ३.२२.२३ ॥

ହେ ବୀର, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ, ସମସ୍ତ ପରାକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ବଳ ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ ଅବଜ୍ଞା କରିବ ନାହିଁ; ପୀଠରେ ବସିଥିବା କାହାକୁ ବି ନୁହେଁ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁ ବିଷୟରେ କଣ କହିବା?

3.22.24

स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो ।
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालोऽत्यगात्पुनः ॥ ३.२२.२४ ॥

ତୁମେ, ହେ ପୁରୁଷସିଂହ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ସମସ୍ତ ଯତ୍ନରେ ଏହାକୁ ବଧ କର। ହେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମୟ ପୁଣି ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ ନ କରୁ।

3.22.25

जितवाञ्जामदग्न्यं यः कोटिवर्षगणान्बहून् ।
स एष नान्यैर्वध्यो हि त्वामृते नास्ति कश्चन ॥ ३.२२.२५ ॥

କୋଟି ବର୍ଷର ବହୁ କାଳ ଧରି ଯିଏ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପରଶୁରାମଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେ ଏହି ବୀର ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ତୁମ ବିନା ଆଉ କେହି ଏହାକୁ ବଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

3.22.26

नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव ।
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता ॥ ३.२२.२६ ॥

ଏ କୋମଳତାରେ ଜିଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମନାଯାଇ ନାହିଁ, ଆଉ ଏ ତୁମର ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ବୀର, ଏହାରି କାରଣରୁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଦ୍ୱାରକା ପିଷ୍ଟ ହେଲା।

3.22.27

एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाऽहं सारथेर्वचः ।
तत्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् ॥ ३.२२.२७ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏପରି କଥା ଓ ସାରଥିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, 'ଏହା ଏହିପରି ହିଁ' ବୋଲି ଜାଣି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ସଂକଳ୍ପ ଦୃଢ଼ କଲି।

3.22.28

वधाय साल्वराजस्य सौभस्य च निपातने ।
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं स्थीयतामिति ॥ ३.२२.२८ ॥

ସାଳ୍ୱରାଜଙ୍କ ବଧ ଓ ସୌଭର ପତନ ପାଇଁ ମୁଁ ଦାରୁକଙ୍କୁ କହିଲି, 'ହେ ବୀର, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ।'

3.22.29

ततोऽप्रतिहतं दिव्यमभोद्यमतिवीर्यवत् ।
आग्नेयमस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम्।
योजयं तत्रधनुषा दानवान्तकरं रणे ॥ ३.२२.२९ ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ ଧନୁରେ ସେ ଦିବ୍ୟ, ଅପ୍ରତିହତ, ଅତି ପରାକ୍ରମୀ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ିଲି—ପ୍ରିୟ, ସବୁ ସହୁଥିବା, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ରଣରେ ଦାନବଙ୍କୁ ଅନ୍ତ କରୁଥିବା।

3.22.30

यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे ।
राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत् ॥ ३.२२.३० ॥

ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଦାନବ ଓ ରଣରେ ବିରୋଧୀ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ କରି ଅନ୍ତ କରୁଥିବା ସେ ମହା ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା।

3.22.31

क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् ।
अनुमन्त्र्याहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम् ॥ ३.२२.३१ ॥

କ୍ଷୁରା ପରି ଧାରବାଲା, ନିର୍ମଳ, କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ସମାନ ସେହି ଚକ୍ରକୁ ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କଲି; ତାହା ଅତୁଳନୀୟ, ଶତ୍ରୁ ବିନାଶକ।

3.22.32

जहि सौभं स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम ।
इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा ॥ ३.२२.३२ ॥

"ତୁମ ପରାକ୍ରମରେ ସୌଭକୁ ବିନାଶ କର; ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଶତ୍ରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ" ଏହା କହି, ମୋ ଭୁଜବଳରେ, କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ତାହା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେରଣ କଲି।

3.22.33

रूपं सुदर्शनस्यासीदाकाशे पततस्तदा ।
द्वितीयस्येव सूर्यस् युगान्ते प्रतपिष्यतः ॥ ३.२२.३३ ॥

ସେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ପଡ଼ୁଥିବା ସୁଦର୍ଶନର ରୂପ ଯୁଗାନ୍ତରେ ତପିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଥିଲା।

3.22.34

तत्समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् ।
मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छ्रितम् ॥ ३.२२.३४ ॥

ସେହି ନଗର ସୌଭ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରଭାହୀନ ତାହାକୁ, ଉଚ୍ଚ କାଠକୁ କରତ ଯେପରି କାଟେ ସେପରି ମଝିରୁ ଚିରିଦେଲା।

3.22.35

द्विधा कृतं ततः सौभं सुदर्शनबलाद्धतम् ।
महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा ॥ ३.२२.३५ ॥

ତା'ପରେ ସୁଦର୍ଶନର ବଳରେ ଦୁଇଭାଗ ହୋଇ, ଆହତ ସୌଭ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବାଣରେ କମ୍ପିତ ତ୍ରିପୁର ପରି ପଡ଼ିଗଲା।

3.22.36

तस्मिन्निपतिते सौभे चक्रमागात्करं मम ।
पुनश्चादाय वेगेन साल्वायेत्यहमब्रुवम् ॥ ३.२२.३६ ॥

ସେହି ସୌଭ ପଡ଼ିଲା ବେଳେ, ଚକ୍ର ବେଗରେ ମୋ ହାତକୁ ଫେରି ଆସିଲା। ପୁଣି ତାହା ନେଇ ମୁଁ ସାଲ୍ୱକୁ ଏହିପରି କହିଲି।

3.22.37

ततः साल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्ते महाहवे ।
द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥ ३.२२.३७ ॥

ପରେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରୀ ଗଦା ଘୂରାଇ ସେ ସହସା ସାଲ୍ୱକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କଲା; ତାହା ତେଜରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।

3.22.38

तस्मिन्विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतसः ।
हाहाभूता दिशो जग्मुरर्दिता मम सायकैः ॥ ३.२२.३८ ॥

ସେ ବୀର ନିହତ ହେବାରୁ ଦାନବମାନେ ଭୟଗ୍ରସ୍ତ ମନରେ, "ହାୟ ହାୟ" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ମୋ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

3.22.39

ततोऽहंसमवस्थाप्यरथं सौभसमीपतः ।
शङ्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृदः पर्यहर्षयम् ॥ ३.२२.३९ ॥

ପରେ ମୁଁ ସୌଭ ନିକଟରେ ରଥ ରଖି, ହର୍ଷରେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ ଚାରିପାଖର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲି।

3.22.40

तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् ।
दह्यमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.४० ॥

ମେରୁ ଶିଖର ପରି ସେ ନଗର, ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ଗୋପୁର ଭାଙ୍ଗି ଜଳୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପଳାଇଲେ।

3.22.41

एवं निहत्य समरे सौभं साल्वं निपात्य च ।
आनर्तात्पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम् ॥ ३.२२.४१ ॥

ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସୌଭ ଓ ସାଲ୍ୱକୁ ବଧ କରି, ପାତି ଆନର୍ତରୁ ପୁଣି ଫେରି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲି।

3.22.42

तदेतत्कारणं राजन्नागमं नागसाह्वयम् ।
यद्यागां परवीरघ्न न हि जीवेत्सुयोधनः ॥ ३.२२.४२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ନାଗସାହ୍ୱୟ (ହସ୍ତିନାପୁର) ଆସିଛି। ହେ ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକ, ମୁଁ ନ ଆସିଥିଲେ ସୁଯୋଧନ ନିଶ୍ଚୟ ବଞ୍ଚି ନ ଥାନ୍ତା।

3.22.43

मय्यागतेऽथवा वीर द्यूतं न भविता तथा ।
अद्याहं किं करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम् ॥ ३.२२.४३ ॥

ହେ ବୀର, ମୁଁ ଆସିଲେ ଦ୍ୟୂତ ହେବ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ଭଙ୍ଗା ବନ୍ଧର ଜଳ ପରି?

3.22.44

एवमुक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषोत्तमः ।
आमन्त्र्य प्रययौ श्रीमान्पाण्डवान्मधुसूदनः ॥ ३.२२.४४ ॥

ଏପରି କହି ମହାବାହୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୌରବଙ୍କୁ କହି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଶ୍ରୀମାନ ମଧୁସୂଦନ ଚାଲିଗଲେ।

3.22.45

अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातो भीमेन च महाभुजः ॥ ३.२२.४५ ॥

ମହାବାହୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକରେ ଆଘ୍ରାତ ହେଲେ ଏବଂ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

3.22.46

परिष्वक्तश्चार्जुनेन यमाभ्यां चाभिवादितः ।
संमानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितोश्रुभिः ॥ ३.२२.४६ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଯମଳ ଭାଇମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଧୌମ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀ ଅଶ୍ରୁ ସହିତ ପୂଜା କଲେ।

3.22.47

सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काञ्चनम् ।
आरुरोह रथं कृष्णः पाण्डवैरभिपूजितः ॥ ३.२२.४७ ॥

ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ବସାଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କୃଷ୍ଣ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

3.22.48

शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ३.२२.४८ ॥

ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଯୋଡ଼ା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ ରଥରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକା ଗଲେ।

3.22.49

ततः प्रयते दाशार्हे धृष्टद्युम्नोपि पार्षतः ।
द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा ॥ ३.२२.४९ ॥

ତା'ପରେ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲାପରେ, ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସେତେବେଳେ ନିଜ ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

3.22.50

धृष्टकेतुः स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् ।
जगाम पाण्डवान्दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम् ॥ ३.२२.५० ॥

ତା'ପରେ ଚେଦିରାଜ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ନେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରମ୍ୟ ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

3.22.51

केकयाश्चाप्यनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्प्रययुस्तेऽपि भारत ॥ ३.२२.५१ ॥

ହେ ଭରତ! ଅମିତତେଜା କୌନ୍ତେୟ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ କେକୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ।

3.22.52

ब्राह्मणाश्च विशश्चैव तथाविषयवासिनः ।
विसृज्यमानाः सुभृशं न त्यजन्ति स्म पाण्डवान् ॥ ३.२२.५२ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ସେହି ରାଜ୍ୟର ନିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ପାରୁ ନଥିଲେ।

3.22.53

समवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शनः ।
आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ ३.२२.५३ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କାମ୍ୟକ ବନରେ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ସେହି ସମାଗମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

3.22.54

युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामनाः ।
शशास पुरुषान्काले रथान्योजयतेति वै ॥ ३.२२.५४ ॥

କିନ୍ତୁ ମହାମନା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସମୟରେ ରଥ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ସେବକମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।