Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

3.22.1

ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रगृह्यरुचिरं धनुः ।
शरैरपातयं सौभाच्छिरांसि विबुधद्विषाम् ॥ ३.२२.१ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ ഞാൻ മനോഹരമായ വില്ലെടുത്ത്, അമ്പുകൾകൊണ്ട് സൗഭത്തിൽനിന്ന് ദേവശത്രുക്കളുടെ തലകൾ വീഴ്ത്തി.

3.22.2

शरांश्चाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजसः ।
प्रैषयं साल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान्सुवाससः ॥ ३.२२.२ ॥

പാമ്പുകൾപോലെയുള്ള, മുകളിലേക്കു പായുന്ന, തീക്ഷ്ണതേജസ്സുള്ള അമ്പുകൾ ഞാൻ ശാർങ്ഗവില്ലിൽനിന്ന് തൊടുത്ത് സാല്വരാജാവിനു നേരെ അയച്ചു; അവ മനോഹരമായ പക്ഷങ്ങളുള്ളവയായിരുന്നു.

3.22.3

ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह ।
अन्तर्हितं माययाऽभूत्ततोऽहं विस्मितोऽभवम् ॥ ३.२२.३ ॥

കുരുകുലത്തിന്റെ ഭാരം ചുമക്കുന്നവനേ, അപ്പോൾ സൗഭം കാണാതായി; മായയാൽ അത് മറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ഞാൻ വിസ്മയിച്ചു.

3.22.4

अथ दानवसङ्घास्ते विकृताननमूर्धजाः ।
उदक्रोशन्महाराज धिष्ठिते मयि भारत ॥ ३.२२.४ ॥

മഹാരാജാവേ, ഭാരതാ, ഞാൻ നിലകൊണ്ടപ്പോൾ വികൃതമായ മുഖവും മുടിയുമുള്ള ആ ദാനവസംഘങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.

3.22.5

ततोऽस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे ।
अयोजयं तद्वधाय ततः शब्द उपारमत् ॥ ३.२२.५ ॥

അപ്പോൾ ഞാൻ ശബ്ദത്തെ പിന്തുടരുന്ന അസ്ത്രം വേഗത്തിൽ മഹായുദ്ധത്തിൽ അവരെ വധിക്കാനായി പ്രയോഗിച്ചു; അപ്പോൾ ശബ്ദം നിലച്ചു.

3.22.6

हतास्ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः ।
शरैरादित्यसंकशैर्ज्वलितैः शब्दसाधनैः ॥ ३.२२.६ ॥

ആ ശബ്ദം ഉയർത്തിയ ദാനവന്മാരെല്ലാം സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, ശബ്ദം തേടുന്ന അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.

3.22.7

तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतोऽभवत् ।
शब्दोऽपरो महाराज तत्रापि प्राहरं शरैः ॥ ३.२२.७ ॥

ആ ശബ്ദം നിലച്ചപ്പോൾ വീണ്ടും മറ്റൊരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു. മഹാരാജാവേ, അവിടെയും ഞാൻ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു.

3.22.8

एवं दश दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया ॥ ३.२२.८ ॥

ഇങ്ങനെ, ഭാരതാ, പത്തു ദിശകളിലും കുറുകെയും മുകളിലേക്കും അസുരന്മാർ ശബ്ദമുയർത്തി. അവരും എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.

3.22.9

ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत ।
सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी ॥ ३.२२.९ ॥

പിന്നീട് പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിലെത്തി അത് വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വീരാ, ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന സൗഭം എന്റെ കണ്ണുകളെ മോഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കാണപ്പെട്ടു.

3.22.10

ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृतिः ।
शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत् ॥ ३.२२.१० ॥

പിന്നെ ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള ആ ദാനവൻ പെട്ടെന്ന് വലിയ കല്ലുമഴകൊണ്ട് എന്നെ മൂടി.

3.22.11

सोहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ।
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितोऽभवम् ॥ ३.२२.११ ॥

ഞാൻ, പർവതമഴയാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, രാജേന്ദ്രാ, പർവതങ്ങളാൽ മൂടിയ വല്മീകം പോലെയായി.

3.22.12

ततोऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ।
अप्रख्यातिमियां राजन्सध्वजः पर्वतैश्चितः ॥ ३.२२.१२ ॥

പിന്നെ ഞാൻ, പർവതങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട്, കുതിരകളോടും സാരഥിയോടും, രാജാവേ, കൊടിയോടും കൂടി പർവതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ് കാണാതായി.

3.22.13

ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन्सैनिकास्तदा ।
ते भयर्ता दिशः सर्वे सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.१३ ॥

അപ്പോൾ എന്റെ വൃഷ്ണിവീരന്മാരായ സൈനികർ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി പെട്ടെന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി.

3.22.14

ततो हाहाकृतमभूत्सर्वं किल विशांपते ।
द्यौश्च भूमिश्च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ ३.२२.१४ ॥

അപ്പോൾ ജനാധിപതേ, എല്ലായിടത്തും ഹാഹാകാരമുണ്ടായി; ഞാൻ കാണാതായപ്പോൾ ആകാശവും ഭൂമിയും…

3.22.15

ततो विषण्णमनसो मम राजन्सुहृज्जनाः ।
रुरुदुश्चुक्रुशुश्चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥ ३.२२.१५ ॥

അപ്പോൾ രാജാവേ, വിഷാദമനസ്സുള്ള എന്റെ ഹിതൈഷികളും ബന്ധുക്കളും കരഞ്ഞു നിലവിളിച്ചു, ദുഃഖശോകങ്ങൾ നിറഞ്ഞവരായി.

3.22.16

द्विषतां च प्रहर्षोऽभूदार्तिश्च सुहृदामपि ।
एवं विजितवान्वीर पश्चादश्रौषमच्युत ॥ ३.२२.१६ ॥

ശത്രുക്കൾക്ക് സന്തോഷവും സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് വേദനയുമുണ്ടായി. വീരാ, അച്യുതാ, ഇങ്ങനെ അവർ ജയിച്ചശേഷം ഞാൻ കേട്ടു.

3.22.17

ततोऽहमिन्द्रदयितं सर्वपाषाणभेदनम् ।
वज्रमुद्यम्य तान्सर्वान्पर्वतान्समशातयम् ॥ ३.२२.१७ ॥

അപ്പോൾ ഞാൻ ഇന്ദ്രന് പ്രിയമായ, എല്ലാ പാറകളെയും പിളർക്കുന്ന വജ്രായുധം ഉയർത്തി ആ പർവതങ്ങളെയെല്ലാം പൂർണ്ണമായി തകർത്തു.

3.22.18

ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ।
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥ ३.२२.१८ ॥

അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, പർവതഭാരത്താൽ പീഡിതരായി, ക്ഷീണിച്ച ശ്വാസത്തോടെയും ഇളകുന്ന ചലനങ്ങളോടെയും എന്റെ കുതിരകൾ വിറയ്ക്കുന്നവയെപ്പോലെയായി.

3.22.19

मेघजाल इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ।
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षमाहारयन्पुनः ॥ ३.२२.१९ ॥

ആകാശത്ത് മേഘജാലം പിളർന്ന് ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ, എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ബന്ധുക്കളെല്ലാം വീണ്ടും സന്തോഷിച്ചു.

3.22.20

ततः पर्वतभारार्तान्मन्दप्राणविचेष्टितान् ।
हयान्संदृश्य मां सूतः प्राह तात्कालिकं वचः ॥ ३.२२.२० ॥

അപ്പോൾ പർവതഭാരത്താൽ പീഡിതരായി, ക്ഷീണിച്ച ശ്വാസത്തോടെ ചലിക്കാനാകാതെ നിന്ന കുതിരകളെ കണ്ട് സാരഥി എന്നോട് ആ നിമിഷത്തിനു യോജിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

3.22.21

साधु संपश्य वार्ष्णेय साल्वं सौभपतिं स्थितम् ।
अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर ॥ ३.२२.२१ ॥

വാർഷ്ണേയാ, മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സൗഭപതിയായ ശാൽവനെ നന്നായി നോക്കൂ. കൃഷ്ണാ, ഇവനെ അവഗണിക്കരുത്; നന്നായി പരിശ്രമിക്കുക.

3.22.22

मार्दवं सखितां चैव साल्वादद्य व्यपाहर ।
जहि साल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव ॥ ३.२२.२२ ॥

ഇന്ന് ശാൽവനോടുള്ള മൃദുത്വവും സൗഹൃദവും ഉപേക്ഷിക്കുക. മഹാബാഹോ, ശാൽവനെ കൊല്ലൂ; കേശവാ, ഇവനെ ജീവിക്കാൻ വിടരുത്.

3.22.23

सर्वैः पराक्रमैर्वीर वध्यः शत्रुरमित्रहन् ।
न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा।
योपिस्यात्पीठगः कश्चित्किं पुनः समरे स्थितः ॥ ३.२२.२३ ॥

വീരാ, ശത്രുസംഹാരകാ, എല്ലാ പരാക്രമങ്ങളാലും ശത്രുവിനെ വധിക്കണം. ദുർബലനായ ശത്രുവിനെയും ബലവാൻ അവഗണിക്കരുത്; ആസനത്തിലിരിക്കുന്നവനെ പോലും, യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ശത്രുവിനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?

3.22.24

स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो ।
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालोऽत्यगात्पुनः ॥ ३.२२.२४ ॥

നീ, പുരുഷശാർദൂലാ, പ്രഭോ, എല്ലാ യത്നങ്ങളോടും കൂടി ഇവനെ കൊല്ലൂ. വൃഷ്ണികുലശ്രേഷ്ഠാ, കാലം നിന്നെ വീണ്ടും കടന്നുപോകാതിരിക്കട്ടെ.

3.22.25

जितवाञ्जामदग्न्यं यः कोटिवर्षगणान्बहून् ।
स एष नान्यैर्वध्यो हि त्वामृते नास्ति कश्चन ॥ ३.२२.२५ ॥

കോടിക്കണക്കായ വർഷങ്ങളോളം ജാമദഗ്ന്യനായ പരശുരാമനെ ജയിച്ചവനാണ് ഇവൻ; നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റാരും ഇവനെ വധിക്കുകയില്ല.

3.22.26

नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव ।
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता ॥ ३.२२.२६ ॥

ഇവൻ മൃദുത്വംകൊണ്ട് ജയിക്കാവുന്നവനല്ല എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്; ഇവൻ നിന്റെ സുഹൃത്തുമല്ല. വീരാ, ഇവനാൽ നീ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു, ദ്വാരകയും തകർക്കപ്പെട്ടു.

3.22.27

एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाऽहं सारथेर्वचः ।
तत्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् ॥ ३.२२.२७ ॥

കൗന്തേയാ, ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകളും സാരഥിയുടെ വചനങ്ങളും കേട്ട്, 'ഇതു ഇങ്ങനെതന്നെ' എന്നറിഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ നിശ്ചയം ഉറപ്പിച്ചു.

3.22.28

वधाय साल्वराजस्य सौभस्य च निपातने ।
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं स्थीयतामिति ॥ ३.२२.२८ ॥

സാൾവരാജാവിനെ വധിക്കുന്നതിനും സൗഭത്തെ വീഴ്ത്തുന്നതിനുമായി ഞാൻ ദാരുകനോട് പറഞ്ഞു: 'വീരാ, ഒരു നിമിഷം നിൽക്കുക.'

3.22.29

ततोऽप्रतिहतं दिव्यमभोद्यमतिवीर्यवत् ।
आग्नेयमस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम्।
योजयं तत्रधनुषा दानवान्तकरं रणे ॥ ३.२२.२९ ॥

അപ്പോൾ ഞാൻ വില്ലിൽ ആ ദിവ്യവും തടുക്കാനാകാത്തതും അതിശക്തവുമായ ആഗ്നേയാസ്ത്രം തൊടുത്തു—പ്രിയമുള്ളതും സർവ്വം സഹിക്കുന്നതും മഹാപ്രഭയുള്ളതും യുദ്ധത്തിൽ ദാനവരെ നശിപ്പിക്കുന്നതും.

3.22.30

यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे ।
राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत् ॥ ३.२२.३० ॥

യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും, യുദ്ധത്തിൽ എതിരാളികളായ രാജാക്കന്മാരെയും ഭസ്മമാക്കി നശിപ്പിക്കുന്ന മഹാശക്തിയാണത്.

3.22.31

क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् ।
अनुमन्त्र्याहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम् ॥ ३.२२.३१ ॥

ക്ഷുരംപോലെ മൂർച്ചയുള്ളതും നിർമ്മലവുമായ, കാലനും അന്തകനും യമനും തുല്യമായ ആ ചക്രത്തെ ഞാൻ മന്ത്രംകൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിച്ചു; അത് അതുല്യമാണ്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നതാണ്.

3.22.32

जहि सौभं स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम ।
इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा ॥ ३.२२.३२ ॥

"നിന്റെ വീര്യത്താൽ സൗഭത്തെ നശിപ്പിക്കൂ; ഇവിടെ എനിക്കു ശത്രുക്കളായവരെയും നശിപ്പിക്കൂ" എന്നു പറഞ്ഞ്, എന്റെ ഭുജബലത്താൽ, കോപത്തോടെ അതിനെ അവന്റെ നേർക്ക് അയച്ചു.

3.22.33

रूपं सुदर्शनस्यासीदाकाशे पततस्तदा ।
द्वितीयस्येव सूर्यस् युगान्ते प्रतपिष्यतः ॥ ३.२२.३३ ॥

അന്നു ആകാശത്ത് വീണുകൊണ്ടിരുന്ന സുദർശനത്തിന്റെ രൂപം, യുഗാന്ത്യത്തിൽ ജ്വലിക്കാനിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനെപ്പോലെയായിരുന്നു.

3.22.34

तत्समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् ।
मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छ्रितम् ॥ ३.२२.३४ ॥

ആ നഗരമായ സൗഭത്തിൽ എത്തി, പ്രഭ നശിച്ച അതിനെ, ഉയർന്ന മരത്തെ വാൾ അറുക്കുന്നതുപോലെ നടുവിൽ പിളർന്നു.

3.22.35

द्विधा कृतं ततः सौभं सुदर्शनबलाद्धतम् ।
महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा ॥ ३.२२.३५ ॥

അപ്പോൾ സുദർശനത്തിന്റെ ബലത്താൽ രണ്ടായി പിളർന്ന്, അടിയേറ്റ സൗഭം, മഹേശ്വരന്റെ അമ്പിനാൽ ഇളക്കപ്പെട്ട ത്രിപുരംപോലെ വീണു.

3.22.36

तस्मिन्निपतिते सौभे चक्रमागात्करं मम ।
पुनश्चादाय वेगेन साल्वायेत्यहमब्रुवम् ॥ ३.२२.३६ ॥

ആ സൗഭം വീണപ്പോൾ, ചക്രം വേഗത്തിൽ എന്റെ കൈയിലേക്കു തിരിച്ചെത്തി. വീണ്ടും അതെടുത്ത് ഞാൻ സാല്വനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

3.22.37

ततः साल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्ते महाहवे ।
द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥ ३.२२.३७ ॥

പിന്നെ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭാരമേറിയ ഗദ ചുഴറ്റി, അവൻ സാൽവനെ പെട്ടെന്നു രണ്ടായി പിളർത്തി; അത് തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചു.

3.22.38

तस्मिन्विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतसः ।
हाहाभूता दिशो जग्मुरर्दिता मम सायकैः ॥ ३.२२.३८ ॥

ആ വീരൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദാനവർ ഭയന്ന മനസ്സോടെ, "ഹാ ഹാ" എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട്, എന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.

3.22.39

ततोऽहंसमवस्थाप्यरथं सौभसमीपतः ।
शङ्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृदः पर्यहर्षयम् ॥ ३.२२.३९ ॥

പിന്നെ ഞാൻ സൗഭത്തിനടുത്ത് രഥം നിർത്തി, സന്തോഷത്തോടെ ശംഖം മുഴക്കി, ചുറ്റുമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

3.22.40

तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् ।
दह्यमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.४० ॥

മേരുശിഖരം പോലെയുള്ള ആ നഗരം, ഗോപുരങ്ങളും അട്ടാലകളും തകർന്ന് കത്തുന്നത് കണ്ട്, ആ സ്ത്രീകൾ ഓടിപ്പോയി.

3.22.41

एवं निहत्य समरे सौभं साल्वं निपात्य च ।
आनर्तात्पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम् ॥ ३.२२.४१ ॥

ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ സൗഭത്തെയും സാൽവനെയും വധിച്ച്, വീഴ്ത്തി, ആനർത്തത്തിൽനിന്ന് വീണ്ടും മടങ്ങിവന്ന് സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് സന്തോഷം നൽകി.

3.22.42

तदेतत्कारणं राजन्नागमं नागसाह्वयम् ।
यद्यागां परवीरघ्न न हि जीवेत्सुयोधनः ॥ ३.२२.४२ ॥

രാജാവേ, ഇതുതന്നെയാണ് ഞാൻ നാഗസാഹ്വയത്തിലേക്ക് (ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക്) വന്നതിന്റെ കാരണം. ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, ഞാൻ വന്നില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ സുയോധനൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമായിരുന്നില്ല.

3.22.43

मय्यागतेऽथवा वीर द्यूतं न भविता तथा ।
अद्याहं किं करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम् ॥ ३.२२.४३ ॥

ഓ വീരാ, ഞാൻ വന്നാൽ ചൂതാട്ടം നടക്കില്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്തു ചെയ്യും? പൊട്ടിയ അണക്കെട്ടിലെ വെള്ളം പോലെയോ?

3.22.44

एवमुक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषोत्तमः ।
आमन्त्र्य प्रययौ श्रीमान्पाण्डवान्मधुसूदनः ॥ ३.२२.४४ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാബാഹുവായ പുരുഷോത്തമൻ കൗരവനോട് പറഞ്ഞ്, പാണ്ഡവരോട് യാത്ര ചോദിച്ച് ശ്രീമാനായ മധുസൂദനൻ പുറപ്പെട്ടു.

3.22.45

अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातो भीमेन च महाभुजः ॥ ३.२२.४५ ॥

മഹാബാഹു ധർമ്മരാജനായ യുധിഷ്ഠിരനെ വന്ദിച്ചു; രാജാവ് തലയിൽ മണപ്പിക്കുകയും ഭീമൻ ആലിംഗനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

3.22.46

परिष्वक्तश्चार्जुनेन यमाभ्यां चाभिवादितः ।
संमानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितोश्रुभिः ॥ ३.२२.४६ ॥

അർജ്ജുനൻ ആലിംഗനം ചെയ്തു; യമന്മാർ വന്ദിച്ചു; ധൗമ്യൻ ആദരിച്ചു; ദ്രൗപദി കണ്ണീരോടെ പൂജിച്ചു.

3.22.47

सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काञ्चनम् ।
आरुरोह रथं कृष्णः पाण्डवैरभिपूजितः ॥ ३.२२.४७ ॥

സുഭദ്രയെയും അഭിമന്യുവിനെയും സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ കയറ്റി, പാണ്ഡവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണൻ രഥത്തിൽ കയറി.

3.22.48

शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ३.२२.४८ ॥

ശൈബ്യനും സുഗ്രീവനും കെട്ടിയ സൂര്യതുല്യം ശോഭിക്കുന്ന രഥത്തിൽ, യുധിഷ്ഠിരനെ സമാധാനിപ്പിച്ച് കൃഷ്ണൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.

3.22.49

ततः प्रयते दाशार्हे धृष्टद्युम्नोपि पार्षतः ।
द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा ॥ ३.२२.४९ ॥

അപ്പോൾ ദാശാർഹൻ (കൃഷ്ണൻ) യാത്രയായശേഷം, പൃഷതന്റെ പുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരെയും കൂട്ടി തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

3.22.50

धृष्टकेतुः स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् ।
जगाम पाण्डवान्दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम् ॥ ३.२२.५० ॥

പിന്നീട് ചേദിരാജാവായ ധൃഷ്ടകേതു തന്റെ സഹോദരിയെയും കൂട്ടി, പാണ്ഡവരെ കണ്ടശേഷം, മനോഹരമായ ശുക്തിമതി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

3.22.51

केकयाश्चाप्यनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्प्रययुस्तेऽपि भारत ॥ ३.२२.५१ ॥

ഭാരതാ! അമിതതേജസ്സുള്ള കൗന്തേയന്റെ (യുധിഷ്ഠിരന്റെ) അനുവാദം ലഭിച്ച കേകയരും എല്ലാ പാണ്ഡവരോടും യാത്ര പറഞ്ഞ് പോയി.

3.22.52

ब्राह्मणाश्च विशश्चैव तथाविषयवासिनः ।
विसृज्यमानाः सुभृशं न त्यजन्ति स्म पाण्डवान् ॥ ३.२२.५२ ॥

ബ്രാഹ്മണരും വൈശ്യരും ആ രാജ്യത്തെ നിവാസികളും യാത്രയാക്കപ്പെടുമ്പോഴും വളരെ ദുഃഖത്തോടെ പാണ്ഡവരെ വിട്ടുപോയില്ല.

3.22.53

समवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शनः ।
आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ ३.२२.५३ ॥

രാജേന്ദ്രാ! ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! കാമ്യകവനത്തിലെ ആ മഹാത്മാക്കളുടെ ഒത്തുചേരൽ അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായിരുന്നു.

3.22.54

युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामनाः ।
शशास पुरुषान्काले रथान्योजयतेति वै ॥ ३.२२.५४ ॥

എന്നാൽ മഹാമനസ്കനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ആ ബ്രാഹ്മണരുടെ അനുവാദം വാങ്ങി, സമയമാകുമ്പോൾ തേരുകൾ പൂട്ടാൻ സേവകന്മാരോട് കല്പിച്ചു.