ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.22.1
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रगृह्यरुचिरं धनुः ।
शरैरपातयं सौभाच्छिरांसि विबुधद्विषाम् ॥ ३.२२.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੌਭ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।
3.22.2
शरांश्चाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजसः ।
प्रैषयं साल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान्सुवाससः ॥ ३.२२.२ ॥
ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ, ਉੱਪਰ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਮੈਂ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਲਵ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਭੇਜੇ; ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
3.22.3
ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह ।
अन्तर्हितं माययाऽभूत्ततोऽहं विस्मितोऽभवम् ॥ ३.२२.३ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦੇ ਧੁਰੇ, ਉਦੋਂ ਸੌਭ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
3.22.4
अथ दानवसङ्घास्ते विकृताननमूर्धजाः ।
उदक्रोशन्महाराज धिष्ठिते मयि भारत ॥ ३.२२.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੇਰੇ ਅਡੋਲ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਵਿਕਰਾਲ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਚੀ ਚੀਖਣ ਲੱਗੇ।
3.22.5
ततोऽस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे ।
अयोजयं तद्वधाय ततः शब्द उपारमत् ॥ ३.२२.५ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ; ਤਦ ਸ਼ਬਦ ਰੁਕ ਗਿਆ।
3.22.6
हतास्ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः ।
शरैरादित्यसंकशैर्ज्वलितैः शब्दसाधनैः ॥ ३.२२.६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਬਲਦੇ, ਸ਼ਬਦ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.22.7
तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतोऽभवत् ।
शब्दोऽपरो महाराज तत्रापि प्राहरं शरैः ॥ ३.२२.७ ॥
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸਿਓਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
3.22.8
एवं दश दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया ॥ ३.२२.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਰਛੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਗਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.22.9
ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत ।
सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी ॥ ३.२२.९ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸੌਭ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
3.22.10
ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृतिः ।
शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत् ॥ ३.२२.१० ॥
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।
3.22.11
सोहं पर्वतवर्षेण वध्यमानः समन्ततः ।
वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितोऽभवम् ॥ ३.२२.११ ॥
ਮੈਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਬਾਂਬੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
3.22.12
ततोऽहं पर्वतचितः सहयः सहसारथिः ।
अप्रख्यातिमियां राजन्सध्वजः पर्वतैश्चितः ॥ ३.२२.१२ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਣਦਿਸਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
3.22.13
ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन्सैनिकास्तदा ।
ते भयर्ता दिशः सर्वे सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.१३ ॥
ਤਦ ਮੇਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੀਰ ਸੈਨਿਕ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
3.22.14
ततो हाहाकृतमभूत्सर्वं किल विशांपते ।
द्यौश्च भूमिश्च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ ३.२२.१४ ॥
ਤਦ ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਿਆ; ਮੇਰੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਵੀ…
3.22.15
ततो विषण्णमनसो मम राजन्सुहृज्जनाः ।
रुरुदुश्चुक्रुशुश्चैव दुःखशोकसमन्विताः ॥ ३.२२.१५ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦਾਸ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਤੇ ਸਨੇਹੀ ਰੋਣ ਅਤੇ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
3.22.16
द्विषतां च प्रहर्षोऽभूदार्तिश्च सुहृदामपि ।
एवं विजितवान्वीर पश्चादश्रौषमच्युत ॥ ३.२२.१६ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ।
3.22.17
ततोऽहमिन्द्रदयितं सर्वपाषाणभेदनम् ।
वज्रमुद्यम्य तान्सर्वान्पर्वतान्समशातयम् ॥ ३.२२.१७ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.22.18
ततः पर्वतभारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः ।
हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन् ॥ ३.२२.१८ ॥
ਤਦ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਾਹ ਅਤੇ ਡੋਲਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਕੰਬਦੇ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
3.22.19
मेघजाल इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम् ।
दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षमाहारयन्पुनः ॥ ३.२२.१९ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਨੇਹੀ ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
3.22.20
ततः पर्वतभारार्तान्मन्दप्राणविचेष्टितान् ।
हयान्संदृश्य मां सूतः प्राह तात्कालिकं वचः ॥ ३.२२.२० ॥
ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮੱਧਮ ਸਾਹ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ-ਢਹਿੰਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.22.21
साधु संपश्य वार्ष्णेय साल्वं सौभपतिं स्थितम् ।
अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर ॥ ३.२२.२१ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੌਭਪਤੀ ਸਾਲਵ ਵੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਸਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਨਾ ਕਰ; ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰ।
3.22.22
मार्दवं सखितां चैव साल्वादद्य व्यपाहर ।
जहि साल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव ॥ ३.२२.२२ ॥
ਅੱਜ ਸਾਲਵ ਪ੍ਰਤੀ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰ; ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਤ ਨਾ ਛੱਡ।
3.22.23
सर्वैः पराक्रमैर्वीर वध्यः शत्रुरमित्रहन् ।
न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोऽपि बलीयसा।
योपिस्यात्पीठगः कश्चित्किं पुनः समरे स्थितः ॥ ३.२२.२३ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਸਾਰੇ ਪਰਾਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲਵਾਨ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪੀੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।
3.22.24
स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो ।
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालोऽत्यगात्पुनः ॥ ३.२२.२४ ॥
ਤੂੰ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸਿੰਘ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।
3.22.25
जितवाञ्जामदग्न्यं यः कोटिवर्षगणान्बहून् ।
स एष नान्यैर्वध्यो हि त्वामृते नास्ति कश्चन ॥ ३.२२.२५ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਵੀਰ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ।
3.22.26
नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव ।
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता ॥ ३.२२.२६ ॥
ਇਹ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਕੁਚਲੀ ਗਈ।
3.22.27
एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाऽहं सारथेर्वचः ।
तत्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् ॥ ३.२२.२७ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, 'ਇਹ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੈ' ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਿਆ।
3.22.28
वधाय साल्वराजस्य सौभस्य च निपातने ।
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं स्थीयतामिति ॥ ३.२२.२८ ॥
ਸਾਲ੍ਵਰਾਜ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਸੌਭ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਲਈ ਮੈਂ ਦਾਰੁਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਵੀਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ।'
3.22.29
ततोऽप्रतिहतं दिव्यमभोद्यमतिवीर्यवत् ।
आग्नेयमस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम्।
योजयं तत्रधनुषा दानवान्तकरं रणे ॥ ३.२२.२९ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ, ਅਤਿ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਆਗ੍ਨੇਯ ਅਸਤ੍ਰ ਜੋੜਿਆ—ਪਿਆਰਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
3.22.30
यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे ।
राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत् ॥ ३.२२.३० ॥
ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ, ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਭਸਮ ਕਰਕੇ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸਤ੍ਰ ਸੀ।
3.22.31
क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् ।
अनुमन्त्र्याहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम् ॥ ३.२२.३१ ॥
ਉਸਤਰੇ ਵਰਗੀ ਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਮਲ, ਕਾਲ, ਅੰਤਕ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ ਉਹ ਚੱਕਰ — ਮੈਂ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
3.22.32
जहि सौभं स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम ।
इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा ॥ ३.२२.३२ ॥
"ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੌਭ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ; ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਉਹ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ।
3.22.33
रूपं सुदर्शनस्यासीदाकाशे पततस्तदा ।
द्वितीयस्येव सूर्यस् युगान्ते प्रतपिष्यतः ॥ ३.२२.३३ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਯੁਗਾਂਤ ਵਿੱਚ ਤਪਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੀ।
3.22.34
तत्समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् ।
मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छ्रितम् ॥ ३.२२.३४ ॥
ਉਸ ਨਗਰ ਸੌਭ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਚਮਕ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਉੱਚੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਆਰਾ ਚੀਰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ, ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
3.22.35
द्विधा कृतं ततः सौभं सुदर्शनबलाद्धतम् ।
महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा ॥ ३.२२.३५ ॥
ਫਿਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੌਭ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
3.22.36
तस्मिन्निपतिते सौभे चक्रमागात्करं मम ।
पुनश्चादाय वेगेन साल्वायेत्यहमब्रुवम् ॥ ३.२२.३६ ॥
ਉਹ ਸੌਭ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਚੱਕਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.22.37
ततः साल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्ते महाहवे ।
द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥ ३.२२.३७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਘੁਮਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
3.22.38
तस्मिन्विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतसः ।
हाहाभूता दिशो जग्मुरर्दिता मम सायकैः ॥ ३.२२.३८ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦਾਨਵ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ, "ਹਾਏ ਹਾਏ" ਕੁਰਲਾਉਂਦੇ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
3.22.39
ततोऽहंसमवस्थाप्यरथं सौभसमीपतः ।
शङ्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृदः पर्यहर्षयम् ॥ ३.२२.३९ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਸੌਭ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਥ ਰੋਕ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
3.22.40
तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् ।
दह्यमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ ३.२२.४० ॥
ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਉਹ ਨਗਰ, ਅਟਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗੋਪੁਰ ਢਹਿ ਕੇ ਸੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।
3.22.41
एवं निहत्य समरे सौभं साल्वं निपात्य च ।
आनर्तात्पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम् ॥ ३.२२.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌਭ ਅਤੇ ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਡੇਗ ਕੇ, ਆਨਰਤ ਤੋਂ ਫਿਰ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
3.22.42
तदेतत्कारणं राजन्नागमं नागसाह्वयम् ।
यद्यागां परवीरघ्न न हि जीवेत्सुयोधनः ॥ ३.२२.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਗਸਾਹਵਯ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਆਇਆ। ਹੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਆਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸੁਯੋਧਨ ਯਕੀਨਨ ਜਿਊਂਦਾ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ।
3.22.43
मय्यागतेऽथवा वीर द्यूतं न भविता तथा ।
अद्याहं किं करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम् ॥ ३.२२.४३ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜੂਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਟੁੱਟੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ?
3.22.44
एवमुक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषोत्तमः ।
आमन्त्र्य प्रययौ श्रीमान्पाण्डवान्मधुसूदनः ॥ ३.२२.४४ ॥
ਏਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਚਲੇ ਗਏ।
3.22.45
अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातो भीमेन च महाभुजः ॥ ३.२२.४५ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸੁੰਘਿਆ ਅਤੇ ਭੀਮ ਨੇ ਵੀ।
3.22.46
परिष्वक्तश्चार्जुनेन यमाभ्यां चाभिवादितः ।
संमानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितोश्रुभिः ॥ ३.२२.४६ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਯਮਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਧੌਮਿਆ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.22.47
सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काञ्चनम् ।
आरुरोह रथं कृष्णः पाण्डवैरभिपूजितः ॥ ३.२२.४७ ॥
ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਥ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।
3.22.48
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम् ॥ ३.२२.४८ ॥
ਸ਼ੈਬਯ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੁੜੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰਥ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਗਏ।
3.22.49
ततः प्रयते दाशार्हे धृष्टद्युम्नोपि पार्षतः ।
द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा ॥ ३.२२.४९ ॥
ਫਿਰ ਦਾਸ਼ਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਿਊਮਨ ਵੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
3.22.50
धृष्टकेतुः स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् ।
जगाम पाण्डवान्दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम् ॥ ३.२२.५० ॥
ਫਿਰ ਚੇਦੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੁਕਤੀਮਤੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.22.51
केकयाश्चाप्यनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा ।
आमन्त्र्य पाण्डवान्सर्वान्प्रययुस्तेऽपि भारत ॥ ३.२२.५१ ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕੌਂਤੇਯ (ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ) ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਕੇਕਯ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
3.22.52
ब्राह्मणाश्च विशश्चैव तथाविषयवासिनः ।
विसृज्यमानाः सुभृशं न त्यजन्ति स्म पाण्डवान् ॥ ३.२२.५२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ।
3.22.53
समवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शनः ।
आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ ३.२२.५३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਕਾਮਯਕ ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਇਕੱਠ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
3.22.54
युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामनाः ।
शशास पुरुषान्काले रथान्योजयतेति वै ॥ ३.२२.५४ ॥
ਪਰ ਮਹਾਮਨਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਥ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।