Mahābhārata · Adhyāya 3.224
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.224.1
आपस्य मुदिता भार्या सा चास्य परमाप्रिया ।
भूपतिं भूतकर्तारं जनयामास पावकम् ॥ ३.२२४.१ ॥
La esposa dichosa de Āpasya, que le era muy querida, dio a luz a Pāvaka, señor y creador de los seres.
3.224.2
भूतानां साऽपि सर्वेषां यं प्राहुः पावकं पतिम् ।
आत्मा भुवनकर्ता च सोऽध्वरेषु द्विजातिभिः ॥ ३.२२४.२ ॥
Aquel a quien llaman Pāvaka, señor de todos los seres, es el alma y el creador de los mundos; en los sacrificios los dvija lo adoran.
3.224.3
महतां चैव भूतानां सर्वेषामिह यः पतिः ।
भगवान्स महातेजा नित्यं चरति पावकः ॥ ३.२२४.३ ॥
Aquí el señor de todos los grandes seres y de todos los seres, el venerable Pāvaka de gran esplendor, se mueve siempre.
3.224.4
अग्निर्गृहपतिर्नाम नित्यं यज्ञेषु पूज्यते ।
आज्यं वहतियो हव्यं सर्वलोकस् पावकः ॥ ३.२२४.४ ॥
Agni, llamado Gṛhapati, es siempre venerado en los sacrificios; el que lleva la mantequilla clarificada y las oblaciones es Pāvaka para todos los mundos.
3.224.5
अपांगर्भो महाभागः सत्वभुग्यो महाद्भुतः ।
भूपतिर्भूतकर्ता च महतः पतिरुच्यते ॥ ३.२२४.५ ॥
Matriz de las aguas, de gran fortuna, devorador de los seres vivos, muy admirable, señor de la tierra y creador de los seres, se le llama señor de los grandes.
3.224.6
मता वहन्तो हव्यानि तस्याग्नेरप्रजाऽभवन् ।
अग्निष्टोमस्तु नियतः क्रतुश्रेष्ठो भवत्युत ॥ ३.२२४.६ ॥
Aquellos considerados portadores de oblaciones de aquel Agni quedaron sin descendencia; pero el Agniṣṭoma es un rito fijo, y en verdad es el mejor de los ritos sacrificiales.
3.224.7
स वह्निः प्रथमो नित्यं देवैरन्विष्यते प्रभुः ।
आयान्तं नियतं दृष्ट्वाप्रविवेशार्णवं भयात् ॥ ३.२२४.७ ॥
Aquel Fuego, el primero y poderoso, es siempre buscado por los dioses. Al verlo venir, contenido, entró en el océano por temor.
3.224.8
देवास्तं नाधिगच्छन्ति मार्गमाणा यथातथम् ।
दृष्ट्वा त्वग्निरथर्वाणं ततो वचनमब्रवीत् ॥ ३.२२४.८ ॥
Los dioses, buscándolo, no lo hallaron tal como era. Entonces Agni, habiendo visto a Atharvan, pronunció estas palabras.
3.224.9
देवानां वह हव्यं त्वमहं वीर सुदुर्बलः ।
अथ त्वं गच्छ मध्वक्षं प्रियमेतत्कुरुष्व मे ॥ ३.२२४.९ ॥
Héroe, tú lleva las ofrendas de los dioses; yo soy muy débil. Entonces ve junto a Madhvakṣa y haz esta cosa querida para mí.
3.224.10
प्रेष्य चाग्निरथर्वाणमन्यं देशं ततोऽगमत् ।
मत्स्यास्तस्य समाचख्युः क्रुद्धस्तानग्निरब्रवीत्।
भक्ष्या वै विविधैर्भावैर्भविष्यथ शरीरिणाम् ॥ ३.२२४.१० ॥
Tras enviar a Atharvan, Agni fue a otro país. Entonces los peces se lo contaron todo. Enojado, Agni les dijo: 'Serviréis de alimento a seres vivos de diversas clases.'
3.224.11
अथर्वाणं तथा चापि हव्यवाहोऽब्रवीद्वचः ॥ ३.२२४.११ ॥
Y así Agni, portador de las ofrendas, habló estas palabras a Atharvan.
3.224.12
अनुनीयमानो हि भृशं देववाक्यान्वितेन सः ।
नैच्छद्वोढुं हवि सर्वं शरीरं चापि सोऽत्यजत् ॥ ३.२२४.१२ ॥
Aunque fue muy persuadido por las palabras de los dioses, no quiso llevar toda la ofrenda, e incluso abandonó su cuerpo.
3.224.13
स तच्छरीरं संत्यज्य प्रविवेश धरां तदा ।
भूमिं स्पृष्ट्वाऽसृजद्भ्रातून्पृथक्पृथगतीव हि ॥ ३.२२४.१३ ॥
Habiendo abandonado aquel cuerpo, entró entonces en la tierra; tocando el suelo, engendró a sus hermanos, uno por uno y en gran número.
3.224.14
आस्यात्सुगन्धं तेजश्च अस्थिभ्यो देवदारु च ।
श्लेष्मणः स्फाटिकं तस् पित्तान्मारकतं तथा ॥ ३.२२४.१४ ॥
De su boca surgieron la fragancia y el resplandor; de sus huesos, el devadāru; de su flema, el cristal; y de su bilis, la esmeralda.
3.224.15
वातात्कृष्णायसं तस्य त्रिभिरेतैर्बहु प्रजाः ।
त्वचस्तस्याभ्रपटलं स्नायुजं चापि विद्रुमम् ॥ ३.२२४.१५ ॥
Del viento surgió su hierro negro; con estos tres surgieron muchos seres. De su piel surgió un manto de nubes, y de sus tendones también el coral.
3.224.16
शरीरास्थिविधाश्चान्ये धातवोऽस्याभवन्नृप ।
एवं कृत्वा शरीरं च परमे तपसि स्थितः ॥ ३.२२४.१६ ॥
Y sus partes corporales, las clases de huesos y otros constituyentes llegaron a existir de la misma manera, oh rey. Habiendo formado así su cuerpo, permaneció en la suprema austeridad.
3.224.17
भृग्वङ्गिरादिभिर्भूयस्तपसोत्थापितस्तदा ।
भृशं जज्वाल तेजस्वी तपसाऽऽप्याधितः शिखी ॥ ३.२२४.१७ ॥
Levantado de nuevo por Bhṛgu, Aṅgiras y los demás sabios mediante la austeridad, entonces aquel radiante fuego ardió intensamente, encendido por la austeridad.
3.224.18
दृष्ट्वा ऋषीनभयाच्चापि प्रविवेश महार्णवम् ।
तस्मिन्नष्टे जगद्भीतमथर्वाणमथाश्रितम्।
अर्चयामासुरेवैनमथर्वाणं सुरादयः ॥ ३.२२४.१८ ॥
Al ver a los sabios, y por temor, entró en el gran océano. Cuando él desapareció, el mundo atemorizado se refugió en Atharvan; entonces los dioses y los demás adoraron a este mismo Atharvan.
3.224.19
अथर्वाणं श्रिताँल्लोकानात्मन्यालोच्य पावकः ।
मिषतां सर्वभूतानामुन्ममज्ज महार्णवात् ॥ ३.२२४.१९ ॥
Considerando en sí mismo a los mundos que se habían refugiado en Atharvan, Pāvaka emergió del gran océano mientras todos los seres miraban.
3.224.20
एवमग्निर्भगवता नष्टः पूर्वमथर्वणा ।
आहूतः सर्वूतानां हव्यं वहति सर्वदा ॥ ३.२२४.२० ॥
Así, Agni, que antes había sido perdido, fue invocado por el venerable Atharvan; desde entonces siempre lleva las ofrendas de todos los seres.
3.224.21
एवं त्वजनयद्धिष्ण्यान्वेदोक्तान्विबुधान्बहून् ।
विचरन्विविधान्देशान्भ्रममाणस्तु तत्र वै ॥ ३.२२४.२१ ॥
Así engendró las moradas de muchos dioses mencionados en el Veda, y errando por diversas tierras, vagaba allí.
3.224.22
सिन्धुवर्ज्याः पञ्च नद्यो देविकाऽथ सरस्वती ।
गङ्गा च शतकुम्भा च सरयू गण्डसाह्वया ॥ ३.२२४.२२ ॥
Cinco ríos, excepto el Sindhu: el Devikā y el Sarasvatī, el Gaṅgā, el Śatakumbhā y el Sarayū, llamado también Gaṇḍā.
3.224.23
चर्मण्वती मही चैव मेध्या मेधासृतिस्तदा ।
इरावती वेत्रवती नद्यतिस्रोऽथ कौशिकी ॥ ३.२२४.२३ ॥
El Carmaṇvatī, el Mahī, el Medhyā, el Medhāsṛti, el Irāvatī, el Vetravatī, tres ríos, y el Kauśikī.
3.224.24
तमसा नर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा ।
वेण्णा प्रवेणी भीमा च मरुदा चैव भारत ॥ ३.२२४.२४ ॥
El Tamasā y el río Narmadā, asimismo el Godāvarī, el Veṇṇā, el Praveṇī, el Bhīmā, y también el Marudā, oh Bhārata.
3.224.25
भारती सुप्रयोगा च कावेरी मज्जुरा तथा ।
तुङ्गवेणा कृष्णवेणा कपिला शोण एव च ॥ ३.२२४.२५ ॥
Bhāratī, Suprayogā, Kāverī, Majjurā, Tuṅgaveṇā, Kṛṣṇaveṇā, Kapilā y también el Śoṇa.
3.224.26
एता नद्यस्तु धिष्ण्यानां मातरो याः प्रकीर्तिताः ॥ ३.२२४.२६ ॥
Estos son los ríos proclamados madres de los dhiṣṇyas.
3.224.27
अद्भुतस्य प्रिया भार्या तस्याः पुत्रो विडूरथः ।
यावन्तः पावकाः प्रोक्ताः सोमास्तावन्त एव तु ॥ ३.२२४.२७ ॥
La amada esposa de Adbhuta tuvo un hijo, Viḍūratha. Tantos fuegos como se han declarado, tantos somas también.
3.224.28
अत्रेश्चाप्यन्वये जाता ब्रह्मणो मानसाः प्रजाः ।
अग्निः पुत्रान्स्रष्टुकामस्तानेवात्मन्यधारयत् ॥ ३.२२४.२८ ॥
También en el linaje de Atri nacieron los hijos mentales de Brahmā. Agni, deseando crear hijos, los retuvo dentro de sí mismo.
3.224.29
तस्य तद्ब्रह्मणः कायान्निर्हरन्ति हुताशनाः ।
एवमेते महात्मानः कीर्तितास्तेऽग्नयो यथा ॥ ३.२२४.२९ ॥
Del cuerpo de aquel Brahmā los devoradores de ofrendas los sacan. Así fueron proclamados estos fuegos de grandes almas.
3.224.30
अप्रमेया यथोत्पन्नाः श्रीमन्तस्तिमिरापहाः ।
अद्भुतस्त तु माहात्म्यं यथा वेदेषु कीर्तितम् ॥ ३.२२४.३० ॥
Tal como surgieron, son inconmensurables, gloriosos y disipadores de la oscuridad. Y su grandeza es admirable, como se declara en los Vedas.
3.224.31
तादृशं विद्धि सर्वेषामेको ह्येषु हुताशनः ।
एक एवैष भगवान्विज्ञेयः प्रथमोऽङ्गिराः ॥ ३.२२४.३१ ॥
Considéralo como tal. Entre todos ellos, el fuego que recibe la ofrenda es uno solo. Este bienaventurado Aṅgiras, el primero, es el único que debe ser conocido.
3.224.32
बहुधा निःसृतः कायाज्ज्योतिष्टोमः क्रतुर्वथा ।
इत्येष वंशः सुमहानग्नीनां कीर्तितो मया।
पावको विविधैर्मन्त्रैर्हव्यं वहति देहिनाम् ॥ ३.२२४.३२ ॥
Del cuerpo surgieron de muchas maneras el Jyotiṣṭoma y otros sacrificios. Así he declarado este gran linaje de los fuegos. El fuego purificador lleva la ofrenda de los seres encarnados con diversos mantras.