ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.224
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.224.1
आपस्य मुदिता भार्या सा चास्य परमाप्रिया ।
भूपतिं भूतकर्तारं जनयामास पावकम् ॥ ३.२२४.१ ॥
ಆಪಸ್ಯನ ಸಂತೋಷಭರಿತ ಪತ್ನಿ, ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳು, ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಪಾವಕನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.224.2
भूतानां साऽपि सर्वेषां यं प्राहुः पावकं पतिम् ।
आत्मा भुवनकर्ता च सोऽध्वरेषु द्विजातिभिः ॥ ३.२२४.२ ॥
ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಾವಕನೇ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.224.3
महतां चैव भूतानां सर्वेषामिह यः पतिः ।
भगवान्स महातेजा नित्यं चरति पावकः ॥ ३.२२४.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಭಗವಂತನಾದ ಆ ಪಾವಕನು ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.224.4
अग्निर्गृहपतिर्नाम नित्यं यज्ञेषु पूज्यते ।
आज्यं वहतियो हव्यं सर्वलोकस् पावकः ॥ ३.२२४.४ ॥
ಗೃಹಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಗ್ನಿಯು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ತುಪ್ಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಅವನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ಪಾವಕ.
3.224.5
अपांगर्भो महाभागः सत्वभुग्यो महाद्भुतः ।
भूपतिर्भूतकर्ता च महतः पतिरुच्यते ॥ ३.२२४.५ ॥
ನೀರಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವವನು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು, ಮಹಾ ಅದ್ಭುತನು; ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನು, ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಮಹತ್ತಿನ ಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
3.224.6
मता वहन्तो हव्यानि तस्याग्नेरप्रजाऽभवन् ।
अग्निष्टोमस्तु नियतः क्रतुश्रेष्ठो भवत्युत ॥ ३.२२४.६ ॥
ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಹೊರುವವರೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಆ ಅಗ್ನಿಯ ವಂಶದವರು ಸಂತಾನಹೀನರಾದರು; ಆದರೆ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮವು ನಿಯತ ಯಜ್ಞ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು.
3.224.7
स वह्निः प्रथमो नित्यं देवैरन्विष्यते प्रभुः ।
आयान्तं नियतं दृष्ट्वाप्रविवेशार्णवं भयात् ॥ ३.२२४.७ ॥
ಮೊದಲಿನವನೂ ಸದಾ ಪ್ರಭುವೂ ಆದ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ನಿಯಂತ್ರಿತನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
3.224.8
देवास्तं नाधिगच्छन्ति मार्गमाणा यथातथम् ।
दृष्ट्वा त्वग्निरथर्वाणं ततो वचनमब्रवीत् ॥ ३.२२४.८ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅಗ್ನಿ ಅಥರ್ವನನ್ನು ಕಂಡು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.224.9
देवानां वह हव्यं त्वमहं वीर सुदुर्बलः ।
अथ त्वं गच्छ मध्वक्षं प्रियमेतत्कुरुष्व मे ॥ ३.२२४.९ ॥
ವೀರನೇ, ದೇವತೆಗಳ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ನೀನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು; ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಮಧ್ವಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಈ ಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು.
3.224.10
प्रेष्य चाग्निरथर्वाणमन्यं देशं ततोऽगमत् ।
मत्स्यास्तस्य समाचख्युः क्रुद्धस्तानग्निरब्रवीत्।
भक्ष्या वै विविधैर्भावैर्भविष्यथ शरीरिणाम् ॥ ३.२२४.१० ॥
ಅಥರ್ವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಅಗ್ನಿ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆಗ ಮೀನುಗಳು ಅವನಿಗೆ (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ) ಹೇಳಿದವು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಅಗ್ನಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವಿರಿ.'
3.224.11
अथर्वाणं तथा चापि हव्यवाहोऽब्रवीद्वचः ॥ ३.२२४.११ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಹವ್ಯವಾಹನನಾದ ಅಗ್ನಿ ಅಥರ್ವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.224.12
अनुनीयमानो हि भृशं देववाक्यान्वितेन सः ।
नैच्छद्वोढुं हवि सर्वं शरीरं चापि सोऽत्यजत् ॥ ३.२२४.१२ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಮನವೊಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ಹವಿಸ್ಸೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೂ ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
3.224.13
स तच्छरीरं संत्यज्य प्रविवेश धरां तदा ।
भूमिं स्पृष्ट्वाऽसृजद्भ्रातून्पृथक्पृथगतीव हि ॥ ३.२२४.१३ ॥
ಅವನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆಗ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
3.224.14
आस्यात्सुगन्धं तेजश्च अस्थिभ्यो देवदारु च ।
श्लेष्मणः स्फाटिकं तस् पित्तान्मारकतं तथा ॥ ३.२२४.१४ ॥
ಅವನ ಮುಖದಿಂದ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು, ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ದೇವದಾರು, ಕಫದಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕ, ಪಿತ್ತದಿಂದ ಮರಕತ ಉಂಟಾದವು.
3.224.15
वातात्कृष्णायसं तस्य त्रिभिरेतैर्बहु प्रजाः ।
त्वचस्तस्याभ्रपटलं स्नायुजं चापि विद्रुमम् ॥ ३.२२४.१५ ॥
ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅವನ ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣ; ಈ ಮೂರರಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಜೆಗಳು ಉಂಟಾದರು. ಅವನ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮೇಘಪಟಲ, ನರಗಳಿಂದ ಹವಳ ಕೂಡ ಉಂಟಾದವು.
3.224.16
शरीरास्थिविधाश्चान्ये धातवोऽस्याभवन्नृप ।
एवं कृत्वा शरीरं च परमे तपसि स्थितः ॥ ३.२२४.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನ ದೇಹ, ಎಲುಬುಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾತುಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ ಉಂಟಾದವು. ಹೀಗೆ ದೇಹವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅವನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.
3.224.17
भृग्वङ्गिरादिभिर्भूयस्तपसोत्थापितस्तदा ।
भृशं जज्वाल तेजस्वी तपसाऽऽप्याधितः शिखी ॥ ३.२२४.१७ ॥
ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿದು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು.
3.224.18
दृष्ट्वा ऋषीनभयाच्चापि प्रविवेश महार्णवम् ।
तस्मिन्नष्टे जगद्भीतमथर्वाणमथाश्रितम्।
अर्चयामासुरेवैनमथर्वाणं सुरादयः ॥ ३.२२४.१८ ॥
ಋಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಮಹಾಸಾಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಮರೆಯಾದಾಗ ಭಯಭೀತ ಜಗತ್ತು ಅಥರ್ವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿತು; ಆಗ ದೇವತೆಗಳೇ ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಅಥರ್ವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿದರು.
3.224.19
अथर्वाणं श्रिताँल्लोकानात्मन्यालोच्य पावकः ।
मिषतां सर्वभूतानामुन्ममज्ज महार्णवात् ॥ ३.२२४.१९ ॥
ಅಥರ್ವನನ್ನು ಶರಣು ಹೊಂದಿದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರಲು ಪಾವಕನು ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದನು.
3.224.20
एवमग्निर्भगवता नष्टः पूर्वमथर्वणा ।
आहूतः सर्वूतानां हव्यं वहति सर्वदा ॥ ३.२२४.२० ॥
ಹೀಗೆ ಭಗವಂತ ಅಥರ್ವನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು; ಅಂದಿನಿಂದ ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.
3.224.21
एवं त्वजनयद्धिष्ण्यान्वेदोक्तान्विबुधान्बहून् ।
विचरन्विविधान्देशान्भ्रममाणस्तु तत्र वै ॥ ३.२२४.२१ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ವೇದೋಕ್ತರಾದ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
3.224.22
सिन्धुवर्ज्याः पञ्च नद्यो देविकाऽथ सरस्वती ।
गङ्गा च शतकुम्भा च सरयू गण्डसाह्वया ॥ ३.२२४.२२ ॥
ಸಿಂಧುವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಐದು ನದಿಗಳು — ದೇವಿಕಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗಂಗಾ, ಶತಕುಂಭಾ, ಮತ್ತು ಗಂಡಸಾಹ್ವಯಾ ಎಂಬ ಸರಯೂ.
3.224.23
चर्मण्वती मही चैव मेध्या मेधासृतिस्तदा ।
इरावती वेत्रवती नद्यतिस्रोऽथ कौशिकी ॥ ३.२२४.२३ ॥
ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ಮಹಿ, ಮೇಧ್ಯಾ, ಮೇಧಾಸೃತಿ, ಇರಾವತಿ, ವೇತ್ರವತಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು, ಮೂರು ನದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕಿ.
3.224.24
तमसा नर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा ।
वेण्णा प्रवेणी भीमा च मरुदा चैव भारत ॥ ३.२२४.२४ ॥
ತಮಸಾ, ನರ್ಮದಾ ನದಿ, ಗೋದಾವರಿ, ವೇಣ್ಣಾ, ಪ್ರವೇಣಿ, ಭೀಮಾ, ಮತ್ತು ಓ ಭಾರತ, ಮರುದಾ ಕೂಡ.
3.224.25
भारती सुप्रयोगा च कावेरी मज्जुरा तथा ।
तुङ्गवेणा कृष्णवेणा कपिला शोण एव च ॥ ३.२२४.२५ ॥
ಭಾರತೀ, ಸುಪ್ರಯೋಗಾ, ಕಾವೇರಿ, ಮಜ್ಜುರಾ, ತುಂಗವೇಣಾ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ, ಕಪಿಲಾ, ಶೋಣ ಕೂಡ.
3.224.26
एता नद्यस्तु धिष्ण्यानां मातरो याः प्रकीर्तिताः ॥ ३.२२४.२६ ॥
ಧಿಷ್ಣ್ಯಗಳ ತಾಯಂದಿರೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾದ ಈ ನದಿಗಳೇ ಇವು.
3.224.27
अद्भुतस्य प्रिया भार्या तस्याः पुत्रो विडूरथः ।
यावन्तः पावकाः प्रोक्ताः सोमास्तावन्त एव तु ॥ ३.२२४.२७ ॥
ಅದ್ಭುತನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಪುತ್ರ ವಿಡೂರಥ. ಪಾವಕರು ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೋ ಅಷ್ಟೇ ಸೋಮರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
3.224.28
अत्रेश्चाप्यन्वये जाता ब्रह्मणो मानसाः प्रजाः ।
अग्निः पुत्रान्स्रष्टुकामस्तानेवात्मन्यधारयत् ॥ ३.२२४.२८ ॥
ಅತ್ರಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಅಗ್ನಿ ಅವರನ್ನೇ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು.
3.224.29
तस्य तद्ब्रह्मणः कायान्निर्हरन्ति हुताशनाः ।
एवमेते महात्मानः कीर्तितास्तेऽग्नयो यथा ॥ ३.२२४.२९ ॥
ಆ ಬ್ರಹ್ಮನ ದೇಹದಿಂದ ಹುತಾಶನರು ಅವರನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಮಹಾತ್ಮ ಅಗ್ನಿಗಳು ಕೀರ್ತಿತರಾದರು.
3.224.30
अप्रमेया यथोत्पन्नाः श्रीमन्तस्तिमिरापहाः ।
अद्भुतस्त तु माहात्म्यं यथा वेदेषु कीर्तितम् ॥ ३.२२४.३० ॥
ಉದ್ಭವಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಅಪ್ರಮೇಯರು, ಶ್ರೀಮಂತರು, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವರು. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿತವಾದಂತೆ ಅವರ ಮಹಿಮೆ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು.
3.224.31
तादृशं विद्धि सर्वेषामेको ह्येषु हुताशनः ।
एक एवैष भगवान्विज्ञेयः प्रथमोऽङ्गिराः ॥ ३.२२४.३१ ॥
ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿಳಿ. ಇವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಹುತಾಶನನು (ಅಗ್ನಿ) ಒಬ್ಬನೇ. ಮೊದಲಿನವನಾದ ಅಂಗಿರಸನೆಂಬ ಈ ಭಗವಂತನೇ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡತಕ್ಕವನು.
3.224.32
बहुधा निःसृतः कायाज्ज्योतिष्टोमः क्रतुर्वथा ।
इत्येष वंशः सुमहानग्नीनां कीर्तितो मया।
पावको विविधैर्मन्त्रैर्हव्यं वहति देहिनाम् ॥ ३.२२४.३२ ॥
ದೇಹದಿಂದ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಹೀಗೆ ಅಗ್ನಿಗಳ ಈ ಮಹಾ ವಂಶವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಪಾವಕನು (ಅಗ್ನಿ) ಹಲವು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಹವ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.