മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.224
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.224.1
आपस्य मुदिता भार्या सा चास्य परमाप्रिया ।
भूपतिं भूतकर्तारं जनयामास पावकम् ॥ ३.२२४.१ ॥
ആപസ്യന്റെ സന്തുഷ്ടയായ ഭാര്യ, അവന് അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, ജീവികളുടെ അധിപനും സൃഷ്ടാവുമായ പാവകനെ പ്രസവിച്ചു.
3.224.2
भूतानां साऽपि सर्वेषां यं प्राहुः पावकं पतिम् ।
आत्मा भुवनकर्ता च सोऽध्वरेषु द्विजातिभिः ॥ ३.२२४.२ ॥
എല്ലാ ജീവികളുടെയും അധിപനെന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന പാവകനാണ് ആത്മാവും ലോകസൃഷ്ടാവും; യജ്ഞങ്ങളിൽ ദ്വിജന്മാർ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
3.224.3
महतां चैव भूतानां सर्वेषामिह यः पतिः ।
भगवान्स महातेजा नित्यं चरति पावकः ॥ ३.२२४.३ ॥
ഇവിടെ മഹാജീവികൾക്കും സകല ജീവികൾക്കും അധിപനായ, മഹാതേജസ്വിയായ ഭഗവാനായ ആ പാവകൻ എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
3.224.4
अग्निर्गृहपतिर्नाम नित्यं यज्ञेषु पूज्यते ।
आज्यं वहतियो हव्यं सर्वलोकस् पावकः ॥ ३.२२४.४ ॥
ഗൃഹപതി എന്ന നാമത്തിലുള്ള അഗ്നി യജ്ഞങ്ങളിൽ എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; നെയ്യും ഹവിസ്സും വഹിക്കുന്ന അവൻ സർവലോകങ്ങൾക്കും പാവകനാണ്.
3.224.5
अपांगर्भो महाभागः सत्वभुग्यो महाद्भुतः ।
भूपतिर्भूतकर्ता च महतः पतिरुच्यते ॥ ३.२२४.५ ॥
ജലങ്ങളുടെ ഗർഭമായവൻ, മഹാഭാഗ്യവാൻ, ജീവികളെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, അത്യദ്ഭുതനായവൻ; ഭൂമിയുടെ അധിപനും ഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവും മഹത്തുക്കളുടെ പതിയുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
3.224.6
मता वहन्तो हव्यानि तस्याग्नेरप्रजाऽभवन् ।
अग्निष्टोमस्तु नियतः क्रतुश्रेष्ठो भवत्युत ॥ ३.२२४.६ ॥
ഹവിസ്സ് വഹിക്കുന്നവരായി കരുതപ്പെട്ട ആ അഗ്നിയുടെ സന്തതികൾ പുത്രരഹിതരായി; എന്നാൽ അഗ്നിഷ്ടോമം നിയതമായ യജ്ഞമാണ്, യജ്ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
3.224.7
स वह्निः प्रथमो नित्यं देवैरन्विष्यते प्रभुः ।
आयान्तं नियतं दृष्ट्वाप्रविवेशार्णवं भयात् ॥ ३.२२४.७ ॥
ആദ്യനും എപ്പോഴും പ്രഭുവുമായ ആ അഗ്നിയെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും അന്വേഷിക്കുന്നു. വരുന്ന, നിയന്ത്രിതനായ അവനെ കണ്ട് അവൻ ഭയത്താൽ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.224.8
देवास्तं नाधिगच्छन्ति मार्गमाणा यथातथम् ।
दृष्ट्वा त्वग्निरथर्वाणं ततो वचनमब्रवीत् ॥ ३.२२४.८ ॥
ദേവന്മാർ അവനെ തേടിയിട്ടും യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടെത്തിയില്ല. അപ്പോൾ അഗ്നി അഥർവനെ കണ്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.224.9
देवानां वह हव्यं त्वमहं वीर सुदुर्बलः ।
अथ त्वं गच्छ मध्वक्षं प्रियमेतत्कुरुष्व मे ॥ ३.२२४.९ ॥
വീരാ, ദേവന്മാരുടെ ഹവിസ്സ് നീ വഹിക്കുക; ഞാൻ വളരെ ദുർബലനാണ്. അതിനാൽ നീ മധ്വക്ഷന്റെ അടുത്ത് പോയി എനിക്കായി ഈ പ്രിയകാര്യം ചെയ്യുക.
3.224.10
प्रेष्य चाग्निरथर्वाणमन्यं देशं ततोऽगमत् ।
मत्स्यास्तस्य समाचख्युः क्रुद्धस्तानग्निरब्रवीत्।
भक्ष्या वै विविधैर्भावैर्भविष्यथ शरीरिणाम् ॥ ३.२२४.१० ॥
അഥർവനെ അയച്ചിട്ട് അഗ്നി മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ മത്സ്യങ്ങൾ അവനോട് (എല്ലാം) പറഞ്ഞു. കോപിച്ച അഗ്നി അവയോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ വിവിധ ജീവികൾക്ക് ഭക്ഷ്യമായിത്തീരും.'
3.224.11
अथर्वाणं तथा चापि हव्यवाहोऽब्रवीद्वचः ॥ ३.२२४.११ ॥
അതുപോലെ ഹവ്യവാഹനനായ അഗ്നി അഥർവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.224.12
अनुनीयमानो हि भृशं देववाक्यान्वितेन सः ।
नैच्छद्वोढुं हवि सर्वं शरीरं चापि सोऽत्यजत् ॥ ३.२२४.१२ ॥
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകളാൽ ഏറെ അനുനയിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അവൻ ഹവിസ്സ് മുഴുവൻ വഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല; തന്റെ ശരീരവും അവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.
3.224.13
स तच्छरीरं संत्यज्य प्रविवेश धरां तदा ।
भूमिं स्पृष्ट्वाऽसृजद्भ्रातून्पृथक्पृथगतीव हि ॥ ३.२२४.१३ ॥
അവൻ ആ ശരീരം ത്യജിച്ച് അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ച് തന്റെ സഹോദരന്മാരെ ഓരോരുത്തരായി അതിശയമായി സൃഷ്ടിച്ചു.
3.224.14
आस्यात्सुगन्धं तेजश्च अस्थिभ्यो देवदारु च ।
श्लेष्मणः स्फाटिकं तस् पित्तान्मारकतं तथा ॥ ३.२२४.१४ ॥
അവന്റെ വായിൽനിന്ന് സുഗന്ധവും തേജസ്സും, അസ്ഥികളിൽനിന്ന് ദേവദാരു, കഫത്തിൽനിന്ന് സ്ഫടികം, പിത്തത്തിൽനിന്ന് മരതകം ഉണ്ടായി.
3.224.15
वातात्कृष्णायसं तस्य त्रिभिरेतैर्बहु प्रजाः ।
त्वचस्तस्याभ्रपटलं स्नायुजं चापि विद्रुमम् ॥ ३.२२४.१५ ॥
വായുവിൽനിന്ന് അവന്റെ കറുത്ത ഇരുമ്പ്; ഈ മൂന്നിനാലും അനേകം പ്രജകൾ ഉണ്ടായി. അവന്റെ തൊലിയിൽനിന്ന് മേഘപടലവും, സ്നായുക്കളിൽനിന്ന് പവിഴവും ഉണ്ടായി.
3.224.16
शरीरास्थिविधाश्चान्ये धातवोऽस्याभवन्नृप ।
एवं कृत्वा शरीरं च परमे तपसि स्थितः ॥ ३.२२४.१६ ॥
രാജാവേ, അവന്റെ ശരീരവും അസ്ഥികളുടെ വിധങ്ങളും മറ്റ് ധാതുക്കളും ഇപ്രകാരം ഉണ്ടായി. ഇങ്ങനെ ശരീരം സൃഷ്ടിച്ച് അവൻ പരമമായ തപസ്സിൽ സ്ഥിതനായി.
3.224.17
भृग्वङ्गिरादिभिर्भूयस्तपसोत्थापितस्तदा ।
भृशं जज्वाल तेजस्वी तपसाऽऽप्याधितः शिखी ॥ ३.२२४.१७ ॥
ഭൃഗു, അംഗിരസ് തുടങ്ങിയ മുനിമാരാൽ തപസ്സിനാൽ വീണ്ടും ഉയർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ തേജസ്വിയായ അഗ്നി തപസ്സാൽ ജ്വലിച്ച് അതിശയമായി ജ്വലിച്ചു.
3.224.18
दृष्ट्वा ऋषीनभयाच्चापि प्रविवेश महार्णवम् ।
तस्मिन्नष्टे जगद्भीतमथर्वाणमथाश्रितम्।
अर्चयामासुरेवैनमथर्वाणं सुरादयः ॥ ३.२२४.१८ ॥
മുനിമാരെ കണ്ട് ഭയന്ന് അവൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവൻ മറഞ്ഞപ്പോൾ ഭയപ്പെട്ട ലോകം അഥർവനെ ആശ്രയിച്ചു; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ മുതലായവർ ഈ അഥർവനെത്തന്നെ പൂജിച്ചു.
3.224.19
अथर्वाणं श्रिताँल्लोकानात्मन्यालोच्य पावकः ।
मिषतां सर्वभूतानामुन्ममज्ज महार्णवात् ॥ ३.२२४.१९ ॥
അഥർവാവിനെ ശരണം പ്രാപിച്ച ലോകങ്ങളെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച പാവകൻ, സർവഭൂതങ്ങളും കാൺകെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്നു.
3.224.20
एवमग्निर्भगवता नष्टः पूर्वमथर्वणा ।
आहूतः सर्वूतानां हव्यं वहति सर्वदा ॥ ३.२२४.२० ॥
ഇങ്ങനെ ഭഗവാനായ അഥർവാവിനാൽ മുമ്പ് നഷ്ടപ്പെട്ട അഗ്നി വിളിക്കപ്പെട്ടു; അന്നുമുതൽ അവൻ സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ഹവ്യം എപ്പോഴും വഹിക്കുന്നു.
3.224.21
एवं त्वजनयद्धिष्ण्यान्वेदोक्तान्विबुधान्बहून् ।
विचरन्विविधान्देशान्भ्रममाणस्तु तत्र वै ॥ ३.२२४.२१ ॥
ഇങ്ങനെ അവൻ വേദോക്തരായ പലദേവന്മാരുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ അലഞ്ഞുനടന്നു.
3.224.22
सिन्धुवर्ज्याः पञ्च नद्यो देविकाऽथ सरस्वती ।
गङ्गा च शतकुम्भा च सरयू गण्डसाह्वया ॥ ३.२२४.२२ ॥
സിന്ധു ഒഴികെയുള്ള അഞ്ചു നദികൾ — ദേവികയും സരസ്വതിയും, ഗംഗയും, ശതകുംഭയും, ഗണ്ഡസാഹ്വയ എന്ന സരയൂവും.
3.224.23
चर्मण्वती मही चैव मेध्या मेधासृतिस्तदा ।
इरावती वेत्रवती नद्यतिस्रोऽथ कौशिकी ॥ ३.२२४.२३ ॥
ചർമണ്വതി, മഹി, മേധ്യ, മേധാസൃതി, ഇരാവതി, വേത്രവതി എന്നീ നദികളും, മൂന്ന് നദികളും, കൗശികിയും.
3.224.24
तमसा नर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा ।
वेण्णा प्रवेणी भीमा च मरुदा चैव भारत ॥ ३.२२४.२४ ॥
തമസയും നർമദയും എന്ന നദിയും, ഗോദാവരിയും, വേണ്ണയും, പ്രവേണിയും, ഭീമയും, ഓ ഭാരത, മരുദയും.
3.224.25
भारती सुप्रयोगा च कावेरी मज्जुरा तथा ।
तुङ्गवेणा कृष्णवेणा कपिला शोण एव च ॥ ३.२२४.२५ ॥
ഭാരതി, സുപ്രയോഗ, കാവേരി, മജ്ജുര, തുംഗവേണ, കൃഷ്ണവേണ, കപില, ശോണം എന്നിവയും.
3.224.26
एता नद्यस्तु धिष्ण्यानां मातरो याः प्रकीर्तिताः ॥ ३.२२४.२६ ॥
ധിഷ്ണ്യങ്ങളുടെ മാതാക്കളായി കീർത്തിക്കപ്പെട്ട ഈ നദികൾ തന്നെയാണ്.
3.224.27
अद्भुतस्य प्रिया भार्या तस्याः पुत्रो विडूरथः ।
यावन्तः पावकाः प्रोक्ताः सोमास्तावन्त एव तु ॥ ३.२२४.२७ ॥
അദ്ഭുതന്റെ പ്രിയ ഭാര്യയുടെ പുത്രൻ വിഡൂരഥൻ. പാവകന്മാർ എത്രയെന്ന് പറയപ്പെട്ടുവോ അത്രതന്നെ സോമന്മാരുമുണ്ട്.
3.224.28
अत्रेश्चाप्यन्वये जाता ब्रह्मणो मानसाः प्रजाः ।
अग्निः पुत्रान्स्रष्टुकामस्तानेवात्मन्यधारयत् ॥ ३.२२४.२८ ॥
അത്രിയുടെ വംശത്തിലും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രരായ പ്രജകൾ ജനിച്ചു. പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അഗ്നി അവരെ തന്നിൽത്തന്നെ ധരിച്ചു.
3.224.29
तस्य तद्ब्रह्मणः कायान्निर्हरन्ति हुताशनाः ।
एवमेते महात्मानः कीर्तितास्तेऽग्नयो यथा ॥ ३.२२४.२९ ॥
ആ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഹുതാശനന്മാർ അവരെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം ഈ മഹാത്മാക്കളായ അഗ്നികൾ കീർത്തിക്കപ്പെട്ടു.
3.224.30
अप्रमेया यथोत्पन्नाः श्रीमन्तस्तिमिरापहाः ।
अद्भुतस्त तु माहात्म्यं यथा वेदेषु कीर्तितम् ॥ ३.२२४.३० ॥
ഉത്ഭവിച്ചതുപോലെ അവർ അളക്കാനാവാത്തവരും തേജസ്വികളും ഇരുട്ടകറ്റുന്നവരുമാണ്. വേദങ്ങളിൽ കീർത്തിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ അവരുടെ മഹത്ത്വം അദ്ഭുതകരമാണ്.
3.224.31
तादृशं विद्धि सर्वेषामेको ह्येषु हुताशनः ।
एक एवैष भगवान्विज्ञेयः प्रथमोऽङ्गिराः ॥ ३.२२४.३१ ॥
അവനെ അങ്ങനെതന്നെ അറിയുക. ഇവരിൽ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി) ഒരുവൻ മാത്രമാണ്. ആദ്യനായ അംഗിരസ് എന്ന ഈ ഭഗവാൻ മാത്രമാണ് ഒരുവനായി അറിയേണ്ടവൻ.
3.224.32
बहुधा निःसृतः कायाज्ज्योतिष्टोमः क्रतुर्वथा ।
इत्येष वंशः सुमहानग्नीनां कीर्तितो मया।
पावको विविधैर्मन्त्रैर्हव्यं वहति देहिनाम् ॥ ३.२२४.३२ ॥
ശരീരത്തിൽനിന്ന് പല വിധത്തിൽ ജ്യോതിഷ്ടോമവും മറ്റ് യജ്ഞങ്ങളും പുറപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ അഗ്നികളുടെ ഈ മഹാവംശം ഞാൻ വർണ്ണിച്ചു. പാവകൻ (അഗ്നി) വിവിധ മന്ത്രങ്ങളാൽ ദേഹികളുടെ ഹവ്യം വഹിക്കുന്നു.