महाभारत · अध्याय 3.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.243.1
गन्धर्वैस्तु महाराज भग्ने कर्णे महारथे ।
संप्राद्रवच्चमूः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः ॥ ३.२४३.१ ॥
हे महाराजा, महारथी कर्ण पराभूत झाल्यावर गंधर्वांनी धृतराष्ट्राच्या पुत्रांदेखत त्यांचे सर्व सैन्य पळवून लावले.
3.243.2
तान्दृष्ट्वा द्रवतः सर्वान्धार्तराष्ट्रान्पराङ्मुखान् ।
दुर्योधनो महाराजो नासीत्तत्र पराङ्मुखः ॥ ३.२४३.२ ॥
त्या सर्वांना पळताना व तोंड फिरवताना पाहूनही महाराज दुर्योधन तेथे पराङ्मुख झाले नाहीत.
3.243.3
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य गन्धर्वाणां महाचमूम् ।
महता शरवर्षेण सोऽभ्यवर्षदरिंदमः ॥ ३.२४३.३ ॥
गंधर्वांचे ते महासैन्य आपल्यावर धावून येताना पाहून शत्रुदमनाने मोठ्या बाणवर्षावाने त्यांच्यावर वर्षाव केला.
3.243.4
अचिन्त्य शरवर्षं तु गन्धर्वास्तस्य तं रथम् ।
दुर्योधनं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.२४३.४ ॥
त्याच्या बाणवर्षावाची पर्वा न करता गंधर्वांनी दुर्योधनाला मारण्याच्या इच्छेने त्याच्या रथाला सर्व बाजूंनी वेढले.
3.243.5
युगमीषां वरूथं च तथैव ध्वजसारथी ।
अश्वांस्त्रिवेणुमक्षं च तिलशो व्यधमञ्छरैः ॥ ३.२४३.५ ॥
जू, ईषा, कवच, तसेच ध्वज व सारथी, घोडे, त्रिवेणू आणि आस बाणांनी तिळातिळाने तोडून टाकली.
3.243.6
दुर्योधनं चित्रसनो विरथं पतितं भुवि ।
अभिद्रुस्य महाबाहुर्जीवग्राहमथाग्रहीत् ॥ ३.२४३.६ ॥
रथहीन होऊन जमिनीवर पडलेल्या दुर्योधनावर महाबाहू चित्रसेन धावून गेला आणि त्याला जिवंत पकडले.
3.243.7
तस्य बाहू महाराज बद्ध्वा रज्ज्वा महारथम् ।
आरोप्यस महाबाहुश्चित्रसेनो ननाद ह ॥ ३.२४३.७ ॥
हे महाराजा, त्याने त्या महारथीचे दोन्ही बाहू दोरीने बांधून त्याला रथात चढवले; महाबाहू चित्रसेन गर्जना करू लागला.
3.243.8
तस्मिन्गृहीते राजेन्द्र स्थितं दुःशासनं रथे ।
पर्यगृह्णन्त गन्धर्वाः परिवार्य समन्ततः ॥ ३.२४३.८ ॥
हे राजेंद्रा, तो पकडला गेल्यावर रथात उभ्या असलेल्या दुःशासनाला गंधर्वांनी चहूबाजूंनी वेढून धरले.
3.243.9
विधिशतिं चित्रसेनमादायान्ये विदुद्रुवुः ।
विन्दानुविन्दावपरे राजदारांश्च सर्वशः ॥ ३.२४३.९ ॥
काही गंधर्व चित्रसेनाला घेऊन पळाले; विंद, अनुविंद आणि इतर राजाच्या सर्व राण्यांना घेऊन पळाले.
3.243.10
सेनास्तु धार्तराष्ट्रस्य गन्धर्वैः समभिद्रुताः ।
पूर्वं प्रभग्नैः सहिताः पाण्डवानभ्ययुस्तदा ॥ ३.२४३.१० ॥
धृतराष्ट्रपुत्राचे सैन्य गंधर्वांनी हल्ला करून पराभूत केले होते; पूर्वीच पराभूत झालेल्यांसह ते तेव्हा पांडवांकडे गेले.
3.243.11
शकटापणवेशाश्च यानयुग्यं च सर्वशः ।
शरणं पाण्डवाञ्जग्मुर्हियमाणे महीपतौ ॥ ३.२४३.११ ॥
राजाला नेले जात असताना गाडीवान, व्यापारी, सेवक आणि सर्व प्रकारची वाहने व भारवाही जनावरे पांडवांच्या आश्रयाला गेली.
3.243.12
प्रियदर्शी महाबाहो धार्तराष्ट्रो महाबलः ।
गन्धर्वैर्ह्रियते राजा पार्थास्तमनुधावत ॥ ३.२४३.१२ ॥
हे महाबाहो, प्रियदर्शी आणि महाबलवान धृतराष्ट्रपुत्र राजाला गंधर्व नेत आहेत; हे पार्थांनो, त्याच्यामागे धावा.
3.243.13
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुर्मुखो दुर्जयस्तथा ।
बद्ध्वा ह्रियन्ते गन्धर्वै राजदाराश्च सर्वशः ॥ ३.२४३.१३ ॥
दुःशासन, दुर्विषह, दुर्मुख, दुर्मुख आणि दुर्जय तसेच राजाच्या पत्नी बांधून गंधर्वांकडून सर्वत्र नेल्या जात आहेत.
3.243.14
इतिदुर्योधनामात्याः क्रोशन्तो राजगृद्धिनः ।
आर्ता दीनास्ततः सर्वे युधिष्ठिरमुपागमन् ॥ ३.२४३.१४ ॥
अशाप्रकारे राज्याची लालसा बाळगणारे दुर्योधनाचे अमात्य आक्रोश करत, पीडित आणि दीन होऊन सर्वजण युधिष्ठिराकडे आले.
3.243.15
तांस्तथा व्यथितान्दीनान्भिक्षमाणान्युधिष्ठिरम् ।
वृद्धान्दुर्योधनामात्यान्भीमसेनोऽभ्यभाषत ॥ ३.२४३.१५ ॥
असे दुःखी, दीन झालेल्या आणि युधिष्ठिराकडे याचना करणाऱ्या त्या दुर्योधनाच्या वृद्ध अमात्यांशी भीमसेन बोलला.
3.243.16
महता हि प्रयत्नेन संनह्य गजवाजिभिः ।
अन्यथा वर्तमानानामर्थो जातोऽयमन्यथा ॥ ३.२४३.१६ ॥
मोठ्या प्रयत्नाने हत्ती आणि घोड्यांसह सज्ज होऊन, उलट वागणाऱ्यांची बाब अशी उलटी झाली आहे.
3.243.17
अस्माभिर्यदनुष्ठेयं गन्धर्वैस्तदनुष्ठितम् ॥ ३.२४३.१७ ॥
आम्ही जे करायला हवे होते, ते गंधर्वांनी केले.
3.243.18
दुर्मन्त्रितमिदं तावद्राज्ञो दुर्द्यूतदेविनः ।
दीनान्दुर्योधनस्यास्मान्द्रष्टुकामस्य दुर्मतेः ॥ ३.२४३.१८ ॥
हा दुर्द्यूतात रमलेल्या राजाचा दुर्मंत्र आहे; दुर्बुद्धी दुर्योधन आपल्याला दीन पाहू इच्छित होता.
3.243.19
द्वेष्टारमन्ये क्लीवस्य घातयन्तीति नः श्रुतम् ।
इदं कृतं नः प्रत्यक्षं गन्धर्वैरतिमानुषम् ॥ ३.२४३.१९ ॥
शत्रूला षंढच मारतो असे इतर लोक म्हणतात, असे आम्ही ऐकले होते. पण गंधर्वांनी आमच्या डोळ्यांसमोर हे अतिमानुष कृत्य केले.
3.243.20
दिष्ट्या लोके पुमानस्ति कश्चिदस्मन्प्रिये स्थितः ।
येनास्माकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः ॥ ३.२४३.२० ॥
सुदैवाने जगात आमच्या प्रियाच्या बाजूने उभा राहणारा एक पुरुष आहे, ज्याने बसलेल्या आम्हांला सुख देणारा भार हरण केला.
3.243.21
शीतवातातपसहांस्तपसा चैव कर्शितान् ।
समस्थो विषमस्थान्हि द्रष्टुमिच्छति दुर्मतिः ॥ ३.२४३.२१ ॥
थंडी, वारा, ऊन सहन करणारे आणि तपाने कृश झालेले आम्हांला, सपाट जमिनीवर उभा असलेला दुर्बुद्धी विषम जमिनीवर उभ्या असलेल्या आम्हांला पाहू इच्छितो.
3.243.22
अधर्मचारिणस्तस्य कौरव्यस्य दुरात्मनः ।
ये शीलमनुवर्तन्ति ते पश्यन्ति पराभवम् ॥ ३.२४३.२२ ॥
अधर्माचरण करणाऱ्या त्या दुरात्मा कौरवाचे जे आचरण अनुसरतात, ते पराभव पाहतात.
3.243.23
अधर्मो हि कृतस्तेन येनैतदुपलक्षितम् ।
अनृशंसास्तु कौन्तेयास्तत्प्रत्यक्षं ब्रवीमि वः ॥ ३.२४३.२३ ॥
हे ज्याच्यामुळे घडले, तो अधर्म त्यानेच केला आहे. पण कुंतीपुत्र दयाळू आहेत; हे मी तुम्हांला प्रत्यक्ष सांगतो.
3.243.24
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं भीमसेनमपस्वरम् ।
न कालः परुषस्यायमिति राजाऽभ्यभाषत ॥ ३.२४३.२४ ॥
असे कठोरपणे बोलणाऱ्या कुंतीपुत्र भीमसेनाला राजा म्हणाला, 'हा कठोर बोलण्याचा काळ नाही.'