ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.243.1
गन्धर्वैस्तु महाराज भग्ने कर्णे महारथे ।
संप्राद्रवच्चमूः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः ॥ ३.२४३.१ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹਾਰਨ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਭਜਾ ਦਿੱਤੀ।
3.243.2
तान्दृष्ट्वा द्रवतः सर्वान्धार्तराष्ट्रान्पराङ्मुखान् ।
दुर्योधनो महाराजो नासीत्तत्र पराङ्मुखः ॥ ३.२४३.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਥੇ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾ ਹੋਏ।
3.243.3
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य गन्धर्वाणां महाचमूम् ।
महता शरवर्षेण सोऽभ्यवर्षदरिंदमः ॥ ३.२४३.३ ॥
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਝਪਟਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਿੰਦਮ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
3.243.4
अचिन्त्य शरवर्षं तु गन्धर्वास्तस्य तं रथम् ।
दुर्योधनं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.२४३.४ ॥
ਉਸ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
3.243.5
युगमीषां वरूथं च तथैव ध्वजसारथी ।
अश्वांस्त्रिवेणुमक्षं च तिलशो व्यधमञ्छरैः ॥ ३.२४३.५ ॥
ਜੂਲਾ, ਈਸ਼ਾ, ਕਵਚ, ਅਤੇ ਏਵੇਂ ਹੀ ਧੁਜਾ ਤੇ ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤ੍ਰਿਵੇਣੂ ਅਤੇ ਧੁਰਾ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਕਰਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
3.243.6
दुर्योधनं चित्रसनो विरथं पतितं भुवि ।
अभिद्रुस्य महाबाहुर्जीवग्राहमथाग्रहीत् ॥ ३.२४३.६ ॥
ਰਥੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਤੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਝਪਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ।
3.243.7
तस्य बाहू महाराज बद्ध्वा रज्ज्वा महारथम् ।
आरोप्यस महाबाहुश्चित्रसेनो ननाद ह ॥ ३.२४३.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ; ਮਹਾਬਾਹੂ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਗਰਜਿਆ।
3.243.8
तस्मिन्गृहीते राजेन्द्र स्थितं दुःशासनं रथे ।
पर्यगृह्णन्त गन्धर्वाः परिवार्य समन्ततः ॥ ३.२४३.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸਦੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਫੜ ਲਿਆ।
3.243.9
विधिशतिं चित्रसेनमादायान्ये विदुद्रुवुः ।
विन्दानुविन्दावपरे राजदारांश्च सर्वशः ॥ ३.२४३.९ ॥
ਕੁਝ ਗੰਧਰਵ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਵਿੰਦ, ਅਨੁਵਿੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
3.243.10
सेनास्तु धार्तराष्ट्रस्य गन्धर्वैः समभिद्रुताः ।
पूर्वं प्रभग्नैः सहिताः पाण्डवानभ्ययुस्तदा ॥ ३.२४३.१० ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਆ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
3.243.11
शकटापणवेशाश्च यानयुग्यं च सर्वशः ।
शरणं पाण्डवाञ्जग्मुर्हियमाणे महीपतौ ॥ ३.२४३.११ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲਿਜਾਏ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਗੱਡੀਵਾਨ, ਵਪਾਰੀ, ਨੌਕਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਬੋਝ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
3.243.12
प्रियदर्शी महाबाहो धार्तराष्ट्रो महाबलः ।
गन्धर्वैर्ह्रियते राजा पार्थास्तमनुधावत ॥ ३.२४३.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਪਾਰਥੋ, ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ।
3.243.13
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुर्मुखो दुर्जयस्तथा ।
बद्ध्वा ह्रियन्ते गन्धर्वै राजदाराश्च सर्वशः ॥ ३.२४३.१३ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਦੁਰਵਿਸ਼ਹ, ਦੁਰਮੁਖ, ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਦੁਰਜਯ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਲਿਜਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
3.243.14
इतिदुर्योधनामात्याः क्रोशन्तो राजगृद्धिनः ।
आर्ता दीनास्ततः सर्वे युधिष्ठिरमुपागमन् ॥ ३.२४३.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਭੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਚੀਕਦੇ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਆਏ।
3.243.15
तांस्तथा व्यथितान्दीनान्भिक्षमाणान्युधिष्ठिरम् ।
वृद्धान्दुर्योधनामात्यान्भीमसेनोऽभ्यभाषत ॥ ३.२४३.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ, ਦੀਨ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅੱਗੇ ਮੰਗਤੇ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
3.243.16
महता हि प्रयत्नेन संनह्य गजवाजिभिः ।
अन्यथा वर्तमानानामर्थो जातोऽयमन्यथा ॥ ३.२४३.१६ ॥
ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਜ ਕੇ, ਉਲਟਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
3.243.17
अस्माभिर्यदनुष्ठेयं गन्धर्वैस्तदनुष्ठितम् ॥ ३.२४३.१७ ॥
ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.243.18
दुर्मन्त्रितमिदं तावद्राज्ञो दुर्द्यूतदेविनः ।
दीनान्दुर्योधनस्यास्मान्द्रष्टुकामस्य दुर्मतेः ॥ ३.२४३.१८ ॥
ਇਹ ਬੁਰੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਹੈ; ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦੀਨ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
3.243.19
द्वेष्टारमन्ये क्लीवस्य घातयन्तीति नः श्रुतम् ।
इदं कृतं नः प्रत्यक्षं गन्धर्वैरतिमानुषम् ॥ ३.२४३.१९ ॥
ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਾਮਰਦ ਹੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
3.243.20
दिष्ट्या लोके पुमानस्ति कश्चिदस्मन्प्रिये स्थितः ।
येनास्माकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः ॥ ३.२४३.२० ॥
ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਾਡਾ ਉਹ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਜੋ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
3.243.21
शीतवातातपसहांस्तपसा चैव कर्शितान् ।
समस्थो विषमस्थान्हि द्रष्टुमिच्छति दुर्मतिः ॥ ३.२४३.२१ ॥
ਠੰਢ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ, ਸਮਤਲ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦੁਰਮਤੀ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.243.22
अधर्मचारिणस्तस्य कौरव्यस्य दुरात्मनः ।
ये शीलमनुवर्तन्ति ते पश्यन्ति पराभवम् ॥ ३.२४३.२२ ॥
ਅਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਕੌਰਵ ਦੇ ਜੋ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
3.243.23
अधर्मो हि कृतस्तेन येनैतदुपलक्षितम् ।
अनृशंसास्तु कौन्तेयास्तत्प्रत्यक्षं ब्रवीमि वः ॥ ३.२४३.२३ ॥
ਇਹ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਧਰਮ ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਲੂ ਹਨ; ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
3.243.24
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं भीमसेनमपस्वरम् ।
न कालः परुषस्यायमिति राजाऽभ्यभाषत ॥ ३.२४३.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।'