మహాభారతం · అధ్యాయం 3.244
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.244.1
अस्मानभिगतांस्तात भयार्ताञ्छरणैषिणः ।
कौरवान्विषमप्राप्तान्कथं ब्रूयास्त्वमीदृशम् ॥ ३.२४४.१ ॥
ప్రియుడా, భయంతో బాధపడుతూ, శరణు కోరుతూ, ఆపదలో పడిన కౌరవులు మన వద్దకు వచ్చారు; నువ్వు ఇలా ఎలా చెప్పగలవు?
3.244.2
भवन्ति भेदा ज्ञातीनां कलहाश्च वृकोदर ।
प्रसक्तानि च वैराणि ज्ञातिधर्मो न नश्यति ॥ ३.२४४.२ ॥
వృకోదరా, బంధువుల మధ్య విభేదాలు, కలహాలు కలుగుతాయి; వైరాలు కొనసాగుతాయి; అయినా బంధు ధర్మం నశించదు.
3.244.3
यदा तु कश्चिज्ज्ञातीनां बाह्यः प्रार्थयते कुलम् ।
न मर्षयन्ति तत्सन्तो बाह्येनाभिप्रधर्षणम् ॥ ३.२४४.३ ॥
బయటివాడు బంధువుల కులాన్ని ఆశించినప్పుడు, సజ్జనులు బయటివాడి ఆ అవమానాన్ని సహించరు.
3.244.4
जानात्येष हि दुर्बुद्धिरस्मानिह चिरोषितान् ।
स एवं परिभूयास्मानकार्षीदिदमप्रियम् ॥ ३.२४४.४ ॥
ఈ దుర్బుద్ధికి మనం ఇక్కడ చాలా కాలంగా నివసిస్తున్నామని తెలుసు. అతడే మనలను ఇలా అవమానించి ఈ అప్రియమైన పని చేశాడు.
3.244.5
दुर्योधनस्य ग्रहणाद्गन्धर्वेण बलाद्रणे ।
स्त्रीणां बाह्याभिमर्शाच्च हतं भवति नः कुलम् ॥ ३.२४४.५ ॥
గంధర్వుడు యుద్ధంలో బలవంతంగా దుర్యోధనుడిని పట్టుకున్నందున, బయటివారు స్త్రీలను తాకినందున మన కులం నశిస్తుంది.
3.244.6
श्चरणं च प्रपन्नानां त्राणार्थं च कुलस्य च ।
उत्तिष्ठध्वं नरव्याघ्राः सज्जीभवत मा चिरम् ॥ ३.२४४.६ ॥
శరణు పొందినవారినీ కులాన్నీ రక్షించడానికి, నరశ్రేష్ఠులారా, లేవండి! ఆలస్యం చేయకుండా సిద్ధంకండి.
3.244.7
अर्जुनश्च यमौ चैव त्वं च भीमापराजितः ।
मोक्षयध्वं नरव्याघ्रा ह्रियमाणं सुयोधनम् ॥ ३.२४४.७ ॥
అర్జునుడా, యమలులిద్దరూ, అపరాజితుడైన భీమా, నీవూ — నరవ్యాఘ్రులారా, తీసుకుపోబడుతున్న సుయోధనుని విడిపించండి.
3.244.8
एते रथा नरव्याघ्राः सर्वशस्त्रसमन्विताः ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां विमला काञ्चनध्वजाः ॥ ३.२४४.८ ॥
నరవ్యాఘ్రులారా, ఈ రథాలు అన్ని ఆయుధాలతో కూడినవి — ధృతరాష్ట్రుని కుమారులవి, నిర్మలమైనవి, బంగారు ధ్వజాలు కలవి.
3.244.9
सस्वनानधिरोहध्वं नित्यसज्जानिमान्रथान् ।
इन्द्रसेनादिभिः सूतैः कृतशस्त्रैरधिष्ठितान् ॥ ३.२४४.९ ॥
ధ్వనించే, ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్న ఈ రథాలను ఎక్కండి — ఇంద్రసేనుడు మొదలైన, శస్త్రవిద్య నేర్చిన సారథులు నిలిచిన రథాలివి.
3.244.10
एतानास्थाय वै यत्ता गन्धर्वान्योद्धुमाहवे ।
सुयोधनस्य मोक्षाय प्रयतध्वमतनद्रिताः ॥ ३.२४४.१० ॥
వీటిని ఎక్కి, యుద్ధంలో గంధర్వులతో పోరాడటానికి సిద్ధమై, సుయోధనుని విడుదల కోసం అలసటలేకుండా ప్రయత్నించండి.
3.244.11
परैः परिभवे प्राप्ते वयं पञ्चोत्तरं शतम् ।
परस्परविरोधे तु वयं पञ्चैव ते शतम् ॥ ३.२४४.११ ॥
శత్రువుల చేత పరాభవం కలిగినప్పుడు మనం నూట ఐదుగురం; కానీ పరస్పర విరోధంలో మనం ఐదుగురమే, వారు నూరుమంది.
3.244.12
य एव कश्चिद्राजन्यः शरणार्थमिहागतम् ।
परं शक्त्याभिरक्षेत किं पुनस्त्वं वृकोदर ॥ ३.२४४.१२ ॥
శరణు కోరి ఇక్కడికి వచ్చిన వారిని ఏ క్షత్రియుడైనా తన పూర్ణశక్తితో రక్షించాలి — అలాంటిది, వృకోదరా, నీవు ఇంకా ఎక్కువగా రక్షించాలి.
3.244.13
एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पुनर्वाक्यमभाषत ।
कोपसंरक्तनयनः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ३.२४४.१३ ॥
ఇలా అనబడినవాడై కుంతీపుత్రుడు మళ్లీ మాటలు పలికాడు, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, పూర్వ వైరాన్ని స్మరిస్తూ.
3.244.14
पुरा जतुगृहेऽनेन दग्धुमस्मान्युधिष्ठिर ।
दुर्बुद्धिर्हि कृता वीर तदा दैवेन रक्षिताः ॥ ३.२४४.१४ ॥
పూర్వం లక్కయింట్లో ఇతడు మనలను దహించాలని చూశాడు, ఓ యుధిష్ఠిరా. ఓ వీరా, అప్పుడు దుర్బుద్ధి ఆ పని చేశాడు, దైవం మనలను రక్షించింది.
3.244.15
कालकूटविषं तीक्ष्णं भोजने मम भारत ।
उप्त्वा गङ्गां लतापाशैर्वैद्ध्वा च प्राक्षिपत्प्रभो ॥ ३.२४४.१५ ॥
కాలకూట విషాన్ని నా భోజనంలో కలిపాడు, ఓ భారతా. గంగలో నన్ను పడవేసి, తీగ-పాశాలతో బంధించి విసిరాడు, ఓ ప్రభూ.
3.244.16
रसातलं च संप्राप्य तदा वासुकिमञ्जसा ।
तत्र दृष्ट्वा तु राजेन्द्रपुनः प्राप्तो महीतलम् ॥ ३.२४४.१६ ॥
రసాతలానికి చేరి, అప్పుడు వాసుకిని వేగంగా చూసి, ఓ రాజేంద్రా, అక్కడినుండి మళ్లీ భూతలానికి చేరాడు.
3.244.17
द्यूतकालेऽपिकौन्तेय वृजिनानि कृतनि वै ।
द्रौपद्याश्च पराभर्शः केशग्रहणमेव च।
वस्त्रापहरणं चैव सभामध्ये कृतानि वै ॥ ३.२४४.१७ ॥
ఓ కుంతీపుత్రా, జూదం సమయంలో కూడా పాపాలు జరిగాయి. ద్రౌపదికి అవమానం, ఆమె జుట్టు పట్టుకోవడం, వస్త్రాపహరణం సభ మధ్యలోనే జరిగాయి.
3.244.18
राज्यं चाच्छिद्य राजेन्द्र उक्तवान्परुषाणि नः ।
पुरा कृतानां पापानां फलं भुङ्क्ते सुयोधनः ॥ ३.२४४.१८ ॥
రాజ్యాన్ని లాగుకుని, ఓ రాజేంద్రా, అతడు మనకు కఠిన వాక్యాలు పలికాడు. పూర్వం చేసిన పాపాల ఫలితాన్ని సుయోధనుడు అనుభవిస్తున్నాడు.
3.244.19
अस्माबिरेवकर्तव्यं धार्तराष्ट्रस्य निग्रहम् ।
अन्येन तु कृतं तद्वै मैत्र्यमस्माकमिच्छता।
उपकारी तु गन्धर्वो मा राजन्विमना भव ॥ ३.२४४.१९ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని శిక్షించవలసింది మనమే. కాని మన మైత్రిని కోరిన మరొకరు అది చేశారు. గంధర్వుడు ఉపకారి; ఓ రాజా, మనస్సు చెదరవద్దు.
3.244.20
एतस्मिन्नन्तरे राजंश्चित्रसेनेन वै हृतः ।
विललाप सुदुःखार्तो नीयमानः सुयोधनः ॥ ३.२४४.२० ॥
ఇంతలో, ఓ రాజా, చిత్రసేనుడు తీసుకువెళ్తుండగా సుయోధనుడు అత్యంత దుఃఖంతో విలపించాడు.
3.244.21
युधिष्ठिर महाबाहो सर्वधर्मभृतांवर ।
सपुत्रान्सहदारांश्च गन्धर्वेण हृतान्बलात् ॥ ३.२४४.२१ ॥
మహాబాహు యుధిష్ఠిరా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా! గంధర్వుడు బలవంతంగా కుమారులను, భార్యలను అపహరించాడు.
3.244.22
पाण्डुपुत्र महाबाहो कौरवाणां यशस्कर ।
सर्वधर्मभृतां श्रेष्ठ गन्धर्वेण हृतं बलात्।
रक्षस्व पुरुषव्याघ्र युधिष्ठिर महायशः ॥ ३.२४४.२२ ॥
పాండుపుత్రా, మహాబాహూ, కౌరవుల కీర్తిని పెంచువాడా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా! గంధర్వుడు బలవంతంగా అపహరించాడు. రక్షించు, పురుషవ్యాఘ్రా యుధిష్ఠిరా, మహాయశస్వీ!
3.244.23
भ्रातरं ते महाबाहो बद्ध्वा नयति मामयम् ।
दुश्शासनं दुर्विषहं दुर्मुखं दुर्जयं तथा ॥ ३.२४४.२३ ॥
మహాబాహూ, ఇతడు నీ సోదరుని బంధించి నన్ను తీసుకువెళ్తున్నాడు; దుశ్శాసనుడు, దుర్విషహుడు, దుర్ముఖుడు, దుర్జయుడు కూడా.
3.244.24
बद्ध्वा हरन्ति गन्धर्वा अस्मान्दारांश्च सर्वशः ।
अनुधावत मां क्षिप्रं रक्षध्वं पुरुषोत्तमाः ॥ ३.२४४.२४ ॥
గంధర్వులు మమ్మల్ని, మా భార్యలను అందరినీ బంధించి తీసుకువెళ్తున్నారు. త్వరగా నన్ను అనుసరించండి! పురుషోత్తములారా, రక్షించండి!
3.244.25
यमौ मामनुधावेतां रक्षार्थं मम सायुधौ ।
कुरुवंशस्य सुमहदयशः प्राप्तमीदृशम्।
व्यपोहयध्वं गन्धर्वाञ्जित्वा वीर्येण पाण्डवाः ॥ ३.२४४.२५ ॥
ఆయుధాలు ధరించిన ఆ కవల సోదరులు నన్ను రక్షించడానికి నా వెంట పరుగెత్తనివ్వండి. కురువంశానికి ఇంత గొప్ప అపకీర్తి కలిగింది. పాండవులారా, పరాక్రమంతో గంధర్వులను జయించి దానిని తొలగించండి.
3.244.26
एवं विलपमानस्य कौरवस्यार्तया गिरा ।
श्रुत्वा विलापं संभ्रान्तो घृणयाऽभिपरिप्लुतः ॥ ३.२४४.२६ ॥
ఈ విధంగా విలపిస్తున్న కౌరవుని బాధాకరమైన మాటను విని, కరుణతో నిండిపోయి వారు కలతచెందారు.
3.244.27
युधिष्ठिरः पुनर्वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
सुयोधनस्य मोक्षाय प्रयतध्वमतन्द्रिताः ॥ ३.२४४.२७ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు మళ్లీ భీమసేనునితో ఇలా అన్నాడు: "సుయోధనుని విముక్తి కోసం అలసత్వం లేకుండా ప్రయత్నించండి."
3.244.28
क इवार्यो दयेत्प्राणानभिधावेति चोदितः ।
प्राञ्जलं शरणापन्नं दृष्ट्वा शत्रुमपि ध्रुवम् ॥ ३.२४४.२८ ॥
ఏ ఆర్యుడు ప్రాణాలను రక్షించడు? ప్రేరేపించబడి పరుగెత్తేవాడెవడు? చేతులు జోడించి శరణు కోరిన శత్రువును చూసినా ఖచ్చితంగా దయ చూపుతాడు.
3.244.29
वरप्रदानं राज्यं च पुत्रजन्म च पाण्डवाः ।
शत्रोश्च मोक्षणं क्लेशास्त्रीणि चैकं च तत्समम् ॥ ३.२४४.२९ ॥
వరప్రదానం, రాజ్యం, పుత్రజననం, పాండవులారా, శత్రువు విముక్తి, క్లేశాలు — ఇవి మూడు, ఒకటి, అదీ సమానమే.
3.244.30
न ह्यस्त्यधिकमेतस्माद्यदापन्नः सुयोधनः ।
त्वद्बाहुबलमाश्रित्य जीवितं परिमार्गते ॥ ३.२४४.३० ॥
దీనికంటే ఎక్కువ ఏమీ లేదు: సుయోధనుడు ఆపదలో పడి, నీ బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించి ప్రాణాన్ని వెతుకుతున్నాడు.
3.244.31
स्वयमेव प्रधावेयं यदि न स्याद्वृकोदर ।
विततो मे क्रतुर्वीर न हि मेऽत्र विचारणा ॥ ३.२४४.३१ ॥
వృకోదరా, అలా కాకపోతే నేనే ముందుకు పరుగెత్తి వెళ్ళేవాడిని. వీరా, నా యజ్ఞం విస్తరించి ఉంది; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
3.244.32
साम्नैव तु यथा भीम मोक्षयेथाः सुयोधनम् ।
तथा सर्वैरुपायैस्त्वं यतेथाः कुरुनन्दन ॥ ३.२४४.३२ ॥
భీమా, సామోపాయంతోనే సుయోధనుడిని విడిపించగలిగేలా చూడు; కురునందనా, అన్ని ఉపాయాలతో నువ్వు ప్రయత్నించు.
3.244.33
न साम्ना प्रतिपद्येत यदि गन्धर्वराडसौ ।
पराक्रमेण मृदुना मोक्षयेथाः सुयोधनम् ॥ ३.२४४.३३ ॥
ఆ గంధర్వరాజు సామోపాయానికి అంగీకరించకపోతే, మృదువైన పరాక్రమంతో సుయోధనుడిని విడిపించు.
3.244.34
अथासौ मृदुयुद्धेन न मुञ्चेद्भीम कौरवान् ।
सर्वोपायैर्पिमोच्यास्ते निगृह्य परिपन्थिनः ॥ ३.२४४.३४ ॥
అతడు మృదువైన యుద్ధంతో కూడా కౌరవులను విడిచిపెట్టకపోతే, భీమా, అన్ని ఉపాయాలతో ఆ శత్రువులను పట్టుకుని వారిని విడిపించు.
3.244.35
एतावद्धि मया शक्यं संदेष्टुं वै वृकोदर ।
वैताने कर्मणि तते वर्तमाने च भारत।
वरप्रदानं सुमहद्याचकस्य प्रकीर्तितम् ॥ ३.२४४.३५ ॥
వృకోదరా, ఇంతవరకే నేను ఉపదేశించగలను. భారతా, విస్తారమైన వైతాన యజ్ఞం జరుగుతున్నప్పుడు, యాచకునికి వరం ఇవ్వడం ఎంతో గొప్పదని చెప్పబడింది.
3.244.36
अजातसत्रोर्वचनं तच्छ्रुत्वा तु धनंजयः ।
प्रतिजज्ञे गुरोर्वाक्यं कौरवाणां विमोक्षणम् ॥ ३.२४४.३६ ॥
అజాతశత్రువు ఆ మాటలు విని, ధనంజయుడు గురువు ఆజ్ఞ ప్రకారం కౌరవులను విడిపిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
3.244.37
यदि ककसाम्ना न मोक्ष्यन्ति गन्धर्वा धृतराष्ट्रजान् ।
अद्य गन्धर्वराजस्य भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ३.२४४.३७ ॥
కకసామము (మృదు ఉపాయము) చేత గంధర్వులు ధృతరాష్ట్ర కుమారులను విడిచిపెట్టకపోతే, ఈరోజు గంధర్వరాజు రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
3.244.38
अर्जुनस्य तु तां श्रुत्वा प्रतिज्ञां सत्यवादिनः ।
कौरवाणां तदा राजन्पुनः प्रत्यागतं मनः ॥ ३.२४४.३८ ॥
సత్యవాది అయిన అర్జునుని ఆ ప్రతిజ్ఞను విని, ఓ రాజా, అప్పుడు కౌరవుల మనసు మళ్ళీ తిరిగి వచ్చింది.